ΦΟΥΣΚΕΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ


1.   2.   3.

 

ΣΤΟ ΟΡΙΟ


Δύσκολο να καταλάβει ο λεγόμενος επενδυτής της Σοφοκλέους, αν η ελληνική χρηματαγορά είναι "αναδυόμενη", "ώριμη" ή απλώς μια "πυραμίδα". Και αν ακόμα βγάλει συμπέρασμα, μέσα στη γενική φλυαρία των ειδικών, πάλι δεν θα ξέρει αν είναι "καλό" ή "κακό" για την τσέπη του.


Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ. Δύο χρόνια πριν, όταν ο δείκτης άρχιζε να ξεπερνά τις 3.000 μονάδες, ο διοικητής της ΕΤΕ Θ. Καρατζάς χαιρέτιζε την αναβάθμιση του ΧΑΑ: "Η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά ωριμάζει σταθερά αποβάλλοντας το χαρακτήρα της αναδυόμενης αγοράς. Ένα κρίσιμο στοιχείο για την περαιτέρω ωρίμανση αποτελεί η σταθερή βελτίωση της συμπεριφοράς των οικονομικών παραγόντων που πρέπει να υιοθετήσουν τρόπους και μεθόδους ώριμης αγοράς" (26.4.1998).

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Ο τζίρος έφτασε τα 500 δισ. την ημέρα με τη βοήθεια και των ξένων κεφαλαίων, ο δείκτης εκτινάχθηκε στις 6.000 μονάδες και ο πρόεδρος του ΧΑΑ Σπ. Κουνιάκης (στις 5.9.1999) δηλώνει: "Η ανάδειξη του ελληνικού χρηματιστηρίου σε ώριμη, ανεπτυγμένη αγορά θα είναι μια από τις σημαντικότερες αλλαγές σε ό,τι αφορά την εικόνα που παρουσιάζουμε σαν οργανωμένη αγορά στο εξωτερικό (...) Η αύξηση της εισροής κεφαλαίων από το εξωτερικό, πέρα από την έκρηξη των συναλλαγών που είναι το πλέον ορατό σημάδι της νέας εποχής για την ελληνική αγορά, θα ενισχύσει περαιτέρω και τον αναπτυξιακό ρόλο που έχει το Χρηματιστήριο σε ό,τι αφορά την εξέλιξη των ελληνικών επιχειρήσεων".

Η ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ. Το μπαλόνι ωστόσο έσκασε, τα ξένα κεφάλαια έφυγαν αλλά ο κ. Κουνιάκης δεν το βάζει κάτω: "Οι ξένοι θεσμικοί δεν ακολουθούν κάποια δόγματα, τοποθετούνται σε μια αγορά εκτιμώντας τα αποτελέσματα που θα έχουν. Προφανώς το τελευταίο διάστημα έχουν κρίνει ότι η ελληνική δεν δίνει τα περιθώρια που προσφέρουν ενδεχομένως άλλες αγορές. Εν όψει όμως της αναβάθμισης της ελληνικής αγοράς σε ώριμη, πιστεύω ότι η κατάσταση αυτή θα μεταβληθεί πλήρως και θα υπάρξει σημαντική εισροή νέων κεφαλαίων" (28.11.1999).

ΤΟ ΚΡΑΧ. Ο κάθε "εγκλωβισμένος" πλέον περιμένει να έρθουν οι ξένοι για να ξαναρχίσει το ράλι ανόδου μήπως και πιάσει την καλή. Τώρα η "ανωριμότητα" της Σοφοκλέους μπορεί να θεωρείται ...προτέρημα. Πάντως η αναβάθμιση δεν είναι ελκυστική για τη διεθνή κερδοσκοπία. Ο Πολ Χόφμαν, ειδικός των αναδυόμενων αγορών της Wall Street Journal, εξηγεί: "Eίναι προφανές ότι η άνοδος που παρατηρήθηκε πέρσι οφειλόταν σε σημαντικές εισροές κεφαλαίων που έγιναν την εποχή εκείνη με κατεύθυνση την Ελλάδα. Με την ίδια λογική, η διόρθωση (σ.σ. το μίνι-κραχ δηλαδή) την οποία παρατηρούμε σήμερα οφείλεται στο γεγονός ότι τα κεφάλαια αυτά έφυγαν ή φεύγουν". Σύμφωνα με τον κ. Χόφμαν "ο κυριότερος παράγοντας φυγής των κεφαλαίων είναι η ένταξη στην ΟΝΕ και η συνακόλουθη αναβάθμιση του XAA" (5.4.2000).

ΤΟ ΑΕΡΟΠΛΑΝΑΚΙ. Η στασιμότητα του δείκτη κοντά στις 4.000 μονάδες φαίνεται να προσγειώνει τους αναλυτές στην Ελλάδα. Ένας από τους σημαντικότερους, ο Νίκος Νικολάου, σημειώνει στο ΒΗΜΑ (23.4.2000): "Ίσως τα μέτρα που εξήγγειλαν οι κύριοι Στ. Θωμαδάκης και Σπ. Κουνιάκης να βοηθήσουν τη Σοφοκλέους να γίνει ώριμη αγορά και να παύσει να είναι καζίνο στο οποίο προστρέχουν αδαείς και αφελείς με την ελπίδα να πολλαπλασιάσουν τις επενδύσεις τους μέσα σε λίγες ημέρες. Προς το παρόν πάντως ο πιο πιστός χαρακτηρισμός για το ΧΑΑ είναι ότι πρόκειται για πυραμίδα (...) Μετά την τελευταία μάλιστα κατάρρευση που άρχισε από πέρυσι τον Σεπτέμβριο και έριξε τον δείκτη από τις 6.300 σε επίπεδα κάτω των 4.000 προ ημερών, υπολογισμοί εμπειρογνωμόνων καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αν 10.000 άνθρωποι κέρδισαν κατά μέσο όρο 1 δισ. δρχ. από τη Σοφοκλέους, τότε 1 εκατομμύριο άνθρωποι έχασαν από 10 εκατ. δρχ.!".


ΔΙΑΒΑΣΤΕ


Doug Henwood “Wall Street” (Verso, 1997). Η σημαντικότερη σύγχρονη εκλαϊκευτική μελέτη για τον τρόπο λειτουργίας και τη σύγχρονη εξέλιξη της χρηματιστηριακής αγοράς. Ο συγγραφέας είναι δημοσιογράφος του περιοδικού Nation και διευθύνει το δελτίο Left Business Observer, στο οποίο ελέγχονται τα ψευδοεπιστημονικά επιχειρήματα που βρίθουν στον ειδικό οικονομικό Τύπο.

Robin Hahnel “Panic Rules” (South End Press, 1999). Μια διαυγής και συνοπτική παρουσίαση της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας από τη σκοπιά των εργαζομένων. Ανατρέπονται με στοιχεία οι πολύ πρόσφατοι μύθοι του κυρίαρχου νεοφιλελεύθερου μοντέλου και εξηγούνται οι χρηματιστηριακές κρίσεις που προκαλούν τόση αμηχανία στους ειδικούς αναλυτές.

Gary Wilson “Wall Street: A Crashing Succes” (Workers World Newspaper, 27/4/2000). Ανάλυση της ανόδου και της πτώσης του χρηματιστηρίου σε συνδυασμό με τη συμπίεση του κόστους εργασίας. Εξηγούνται τα υπερκέρδη του τομέα της ηλεκτρονικής βιομηχανίας με την υπερεκμετάλλευση της μαύρης εργασίας μεταναστών και φυλακισμένων.

Γιάννη Μηλιού "Χρηματιστήριο και κοινωνικές συμμαχίες" (περ. Θέσεις, τ. 71, Απρίλιος-Ιούνιος 2000). Τα πολιτικά και κοινωνικά αποτελέσματα που προκύπτουν από την εισροή ενός σημαντικού τμήματος των αποταμιεύσεων, των εύπορων κυρίως στρωμάτων, στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Bob Harris "Panic on Wall Street" (περ. "Z", Μάρτιος 1997). Περιγραφή των σκοτεινών πλευρών της περιόδου ανόδου του χρηματιστηριακού δείκτη και ανάλυση του τρόπου που επιδρά αυτή η άνοδος στα διάφορα τμήματα του πληθυσμού.


ΔΕΙΤΕ

Η έκλειψη (L' eclisse) του Μικελάντζελο Αντονιόνι (1963). Το χρηματιστήριο, ως ο κατεξοχήν τόπος αλλοτρίωσης των συνειδήσεων κι απονέκρωσης των ανθρώπινων αισθημάτων. Από τον κανόνα δεν ξεφεύγουν ούτε ο γοητευτικός πλην αποξηραμένος επαγγελματίας, ούτε η "αλκοολική του τζόγου" μεσήλικα αστή.

Γουόλ Στριτ (Wall Street) του Ολιβερ Στόουν (1987). Καριερισμοί και ίντριγκες με φόντο τον πλαστικό κόσμο των γιάπηδων του Χρηματιστηρίου -λίγο πριν από το πρώτο σοβαρό μεταπολεμικό κραχ...

(Ελευθεροτυπία, 14/5/2000)

 

www.iospress.gr                                    ΠΡΩΤΟ  ΜΕΡΟΣ -  ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ