ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ


Ο γαλλικός "Ιούνης" 

1.   2.   3.

 

ΣΤΟ ΟΡΙΟ


ΡΕΝΕ ΛΑΚΡΟΥΑ. Ο πρώτος νεκρός του Μάη ήταν αστυνομικός και σκοτώθηκε στη Λιόν, κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με τους διαδηλωτές στη γέφυρα Λαφαγιέτ του Ροδανού το απόγευμα της 24/5/68. Παρασύρθηκε από ένα ακυβέρνητο φορτηγάκι γεμάτο πέτρες που ρίχτηκε στις γραμμές των οργάνων της τάξης. Δυο νεαροί θα συλληφθούν την επομένη, με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από πρόθεση. Ύστερα από δυο χρόνια προφυλάκισης το δικαστήριο θα τους αθωώσει, αποδεχόμενο τον ισχυρισμό τους ότι έχασαν τον έλεγχο του οχήματος όταν ένα δακρυγόνο έπεσε μέσα στην καμπίνα οδήγησης.

ΦΙΛΙΠ ΜΑΤΕΡΙΟΝ. Ο πρώτος πολίτης που σκοτώθηκε στην εξέγερση ήταν 26 χρονών, πατέρας ενός αγοριού και δούλευε σαν διαχειριστής πολυκατοικιών στο γραφείο του πατέρα του. Οι συνθήκες του θανάτου του παραμένουν μυστηριώδεις. Το πτώμα του βρέθηκε τη νύχτα της 24/5/68 δίπλα σ' ένα παρισινό οδόφραγμα κι αρχικά ανακοινώθηκε πως είχε χτυπηθεί "από κάποιο εγχειρίδιο" -"γεγονός", γράφει την επομένη η Monde, "που πρακτικά αποκλείει κάθε ανάμιξη των δυνάμεων της τάξης". Ο πατέρας του ισχυρίστηκε πως "χτυπήθηκε στη διάρκεια λογομαχίας με άλλους διαδηλωτές", ότι "ήταν υπέρ της τάξης" κι "είχε πάει στη διαδήλωση από απλή περιέργεια", απαγόρευσε δε "κάθε εκμετάλλευση του θανάτου του από οποιοδήποτε κόμμα" (Le Monde 26-28/5). Στην πραγματικότητα ο θάνατος του 26χρονου οφειλόταν σε βομβίδα της αστυνομίας, το ιατροδικαστικό όμως πόρισμα κρατήθηκε μυστικό σε όλη τη διάρκεια των γεγονότων. Λιγότερο διαφανή παραμένουν τα κίνητρα που ώθησαν το θύμα να βρεθεί στο συγκεκριμένο σημείο τη μοιραία νύχτα. Σύμφωνα με πληροφορίες της αστυνομίας που δημοσιεύθηκαν αργότερα (Le Monde 14-15/7), ο νεαρός ανήκε στην ακροδεξιά και "είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να φέρει από το Καρτιέ Λατέν μια κόκκινη σημαία σαν τρόπαιο", ενώ "στο ΙΧ του βρέθηκε μια σιδερογροθιά". Την ίδια εκδοχή επανέλαβε σε πρόσφατη συνένευξή του o τότε αστυνομικός διευθυντής Γκριμό (L' Express 19/3/98), για να διαψευστεί όμως από το γιό του νεκρού (L' Evenement du Jeudi 9/4/98).

ΖΙΛ ΤΟΤΕΝ. Μόλις 17 ετών, μαθητής λυκείου και μέλος των ομάδων περιφρούρησης της Ενωσης Μαρξιστικών-Λενιστικών Κομμουνιστικών Νεολαιών (UJCM-L). "Ειδικότητά του", διαβάζουμε στο βιβλίο των Αμόν & Ροτμάν, "ήταν να φωτογραφίζει τις φάτσες των φασιστών στις διαδηλώσεις". Στις 10/6/68 συμμετείχε σε κινητοποίηση συμπαράστασης στους απεργούς της Ρενό, έξω από το εργοστάσιο της Φλεν. Για να ξεφύγουν από την καταδίωξη των CRS, οι διαδηλωτές έπεσαν στο Σηκουάνα (είχε προηγηθεί η "προληπτική" σύλληψη και κακοποίηση 300 περίπου συντρόφων τους). Ο Τοτέν πνίγηκε, κατά πάσα πιθανότητα επειδή προσπαθούσε να διασώσει την καινούρια φωτογραφική του μηχανή. Η κηδεία του μετατράπηκε στην τελευταία πολιτική εκδήλωση της εξέγερσης, με συμμετοχή 5.000 διαδηλωτών (15/6).

ΠΙΕΡ ΜΠΕΊΛΟ. Ο 24χρονος εργάτης της Πεζό, πατέρας ενός κοριτσιού, σκοτώθηκε τα ξημερώματα της 11/6/68 από σφαίρα αστυνομικού κατά την εισβολή των CRS στο κατειλημμένο εργοστάσιο του Σοσό. Παρόλο που η διμοιρία που αντιμετώπιζε τον ίδιο και τους συντρόφους του ήταν γνωστή, ο φονιάς του δε βρέθηκε ποτέ (ούτε και οι αστυνομικοί που τραυμάτισαν, επίσης με σφαίρες, ορισμένους συντρόφους του). "Δεν μπορώ να μη σκέφτομαι", θα δηλώσει η χήρα του 20 χρόνια αργότερα στο Paris Match, "ότι αν Πιερ είχε σκοτώσει το χωροφύλακα, θα σάπιζε ακόμα στη φυλακή"...

ΕΝΡΙ ΜΠΛΑΝΣΕ. Ο δεύτερος προλετάριος του Σοσό που έπεσε στις επάλξεις της απεργίας, το βράδι της 11/6/68. Αρχικά ανακοινώθηκε πως γκρεμίστηκε από έναν τοίχο κατά τη διάρκεια επέλασης των CRS, στην πραγματικότητα όμως χτυπήθηκε από δακρυγόνο στο κεφάλι.

ΜΑΡΚ ΛΑΝΒΕΝ. Μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας, ο 18χρονος εργάτης σκοτώθηκε με μια σφαίρα στην καρδιά κατά τη διάρκεια αφισοκόλλησης στο Ασικούρ, λίγο έξω απ'το Αράς, τη νύχτα της 29/6/68. Ως δολοφόνοι του συνελήφθησαν δυο μέλη της τοπικής UDR, ο 26χρονος εκπαιδευτικός Ζαν-Κλοντ Βαλέν κι ο 40χρονος αξιωματικός ε.α. Αντρέ Βερλέ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Πατρίκ Σιήλ & Μωρήν Μακκονβίλ "Η γαλλική επανάσταση. Μάης 1968"
(Αθήνα 1971, εκδ. Νέοι Στόχοι). Δημοσιογραφική καταγραφή των γεγονότων του θερμού διμήνου από τους ανταποκριτές του βρετανικού `Ομπσέρβερ'. Αναμφίβολα το καλύτερο ελληνόγλωσσο βιβλίο για το `Μάη', ξανακυκλοφόρησε το 1982 από τις εκδόσεις Θεωρία.

UNEF/SNE-Sup "Le livre noir des journees de Mai" (Παρίσι 1968, εκδ. Seuil). Η "μαύρη βίβλος" της γαλλικής ΕΦΕΕ και του συνδικάτου των πανεπιστημιακών για τις αστυνομικές αγριότητες του πρώτου δεκαημέρου της φοιτητικής εξέγερσης. Αποδελτίωση των δημοσιευμάτων του Τύπου και συλλογή επώνυμων μαρτυριών.

Maurice Grimaud "En Mai fais ce qu' il te plait" (Παρίσι 1977, εκδ. Stock). Ο αστυνομικός διευθυντής της γαλλικής πρωτεύουσας καταθέτει τη δική του εκδοχή για τα γεγονότα.

Patrice Chairoff "Μπ... όπως Μπαρμπούζ" (Αθήνα 1975, εκδ. Δίδυμοι). Το ντεγκωλικό παρακράτος εκ των ένδον, από έναν πρώην `μπαρμπούζ' που αυτομόλησε. Ειδική αναφορά στις μαζικές "προγραφές" του 1968 και τις προετοιμασίες μαζικής καταστολής του αντικαθεστωτικού κινήματος.

Alain Geismar, Serge July & Erlyn Morane "Vers la guerre civile" (Παρίσι 1969, εκδ. Εditions et Publications Premieres). Η πορεία της Γαλλίας "προς τον εμφύλιο πόλεμο", σε μια κλασική εκδοχή των επαναστατικών οραματισμών της εποχής. To ενδιαφέρον της ανάλυσης έγκειται κυρίως στην ταυτότητα των συγγραφέων της: υπογράφεται από τον τότε γενικό γραμματέα του συνδικάτου των πανεπιστημιακών κι από τον μετέπειτα διευθυντή της Liberation.

Herve Hamon & Patrick Rotman "Generation" (2τ., Παρίσι 1987, εκδ. Seuil). Μνημειώδης συλλογική βιογραφία της γενιάς του γαλλικού Μάη, επικεντρωμένη στη διαδρομή των πρωταγωνιστών του την περίοδο 1960-1975. Πλήθος στοιχείων για την καταστολή του κινήματος από τους προασπιστές της έννομης τάξης.

Rene Backmann & Claude Angeli "Les polices de la Nouvelle Societe" (Παρίσι 1971, εκδ. Maspero). Οι κατασταλτικοί μηχανισμοί την επαύριο του γαλλικού Μάη ή πώς το καθεστώς αφομοίωσε το "μάθημα των οδοφραγμάτων".



ΔΕΙΤΕ

Μάης '68
(Mai 68) της Γκουντί Λαβέτς (1974). Τρίωρο ντοκιμαντέρ με κλασική αφηγηματική δομή, πλούσιο υλικό και πλήρη κάλυψη των γεγονότων του θερμού διμήνου. Αναφορά στην απειλή των τανκς και τα "γυμνάσια" του στρατού στα περίχωρα του Παρισιού.

Να πεθαίνεις στα τριάντα σου (Mourrir a 30 ans) του Ρομέν Γκουπίλ (1982). Κινηματογραφική βιογραφία του Μισέλ Ρεκανατί, ηγέτη του μαθητικού κινήματος το Μάη του '68 και στη συνέχεια επικεφαλής των "ομάδων περιφρούρησης" της τροτσκιστικής JCR. Εξαιρετική αποτύπωση του κλίματος της εποχής και της ψυχολογίας του στρατευμένου πυρήνα της νεανικής εξέγερσης.

(Ελευθεροτυπία, 21/6/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -  ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ