ΟΙ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΠΩΝ


Και ασθενείς και οδοιπόροι 

1.   2.   3.

 

Οι αρρωστιάρηδες τουρίστες...


Κανείς δεν ξεγελιέται πια. Οι διακοπές ως βιωμένη εμπειρία απέχουν πολύ από τις ειδυλλιακές εικόνες των τουριστικών φυλλαδίων. Παραμένουν ωστόσο ένα επαναλαμβανόμενο διάλειμμα που το θέλουμε, αν μη τι άλλο, ανέφελο από άποψη υγείας. Ετσι, οι "προηγμένες" κοινωνίες εμβολιάζουν τους ταξιδιώτες τους με τα αντισώματα που θα τους επιτρέψουν να τα βγάλουν πέρα με τις ασθένειες που ενδημούν στις χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου. Πόσο όμως ακίνδυνες είναι οι μετακινήσεις στα κατά πολύ πλησιέστερα τουριστικά θέρετρα της χώρας, εκεί που επιλέγει (ή αναγκάζεται) να περάσει την άδειά του το μεγαλύτερο ποσοστό των συμπολιτών μας;
Η πραγματικότητα αποδεικνύεται και σε αυτήν την περίπτωση πολύ διαφορετική από την κυρίαρχη ψευδαίσθηση: πόσα από τα κορμιά που αραδιάζονται επί ώρες στις παραλίες είναι πράγματι στην άριστη φυσική κατάσταση που προϋποθέτει η σχετική μυθολογία; Και, το σπουδαιότερο, πόσα από αυτά πρόκειται να διατηρήσουν τη φόρμα τους ύστερα από μερικά εικοσιτετράωρα παραμονής σε συνθήκες που τόσο απέχουν από ό,τι αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι της πόλης τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου; Κακά τα ψέματα. Οι διακοπές κρύβουν του κόσμου τις παγίδες για τους άμαθους που, επηρεασμένοι από τα απαιτητικά πρότυπα της εποχής, αισθάνονται υποχρεωμένοι να τα βολέψουν όλα μέσα σε λίγες ημέρες: να αποκτήσουν το πολυπόθητο μαύρο χρώμα, να πιουν μέχρι λιποθυμίας, να ντυθούν ανάλαφρα παρά το νυχτερινό αεράκι, να τρέξουν με το μηχανάκι σε δρόμους κατασκότεινους γεμάτους λακκούβες. Δεν χρειάζεται φαντασία για να υποθέσει κανείς τη συνέχεια: ο επίλογος γράφεται στο μικρό -και συνήθως μη κατάλληλα εξοπλισμένο- ιατρείο της περιοχής.
Ακόμη και οι πιο συνηθισμένες διακοπές έχουν επομένως κι αυτές τους κινδύνους τους. Το συμπέρασμα προκύπτει αβίαστα από τη μελέτη του "Βιβλίου τακτικών και έκτακτων περιστατικών" που διατηρεί ο αγροτικός γιατρός ενός μικρού αιγαιοπελαγίτικου νησιού. Στο βιβλίο αυτό και για το διάστημα ενός έτους (Μάρτιος 1996-Φεβρουάριος 1997) καταγράφηκαν συνολικά 610 περιστατικά. Από αυτά τα 225 αφορούν ασθένειες μόνιμων κατοίκων του νησιού και 385 ασθένειες των επισκεπτών, Ελλήνων και ξένων. Να σημειώσουμε ότι το νησί διαθέτει 700 περίπου μόνιμους κατοίκους, ενώ το καλοκαίρι ο αριθμός των τουριστών είναι υπερδιπλάσιος. Είναι αλήθεια ότι, όπως συμβαίνει σε πολλά μικρά μέρη, οι κάτοικοι απευθύνονται στον αγροτικό γιατρό μόνο για κάποιες απλές ή αιφνίδιες αδιαθεσίες τους. Οι περισσότεροι προτιμούν να καταφεύγουν στο κύρος -και την εξειδίκευση- που διαθέτουν εκ προοιμίου οι γιατροί των αστικών κέντρων, και κυρίως της πρωτεύουσας. Με την έννοια αυτή, η σύγκριση των ασθενειών μεταξύ ντόπιων και ξένων δεν έχει παρά σχετική και μόνον αξία. Οσο για τα σοβαρά περιστατικά, αυτά παραπέμπονται αμέσως στο πλησιέστερο Κέντρο Υγείας. Οταν μάλιστα το καράβι αργεί να ξαναπεράσει, τότε η λύση είναι το ελικόπτερο. Φτάνει να μη φυσά πολύ και να δεήσει να λειτουργήσει το σύστημα φωτισμού του ελικοδρόμιου.
Αλλά για να επανέλθουμε στις παγίδες που κρύβουν για την υγεία των τουριστών οι καλοκαιρινές τους εξορμήσεις. Αν παραμείνουμε στα στοιχεία που προκύπτουν από το δείγμα μας για τον Αύγουστο, το μήνα κατά τον οποίο παρατηρείται η μεγαλύτερη κοσμοσυρροή στο συγκεκριμένο νησί, είναι εύκολο να διαπιστώσουμε ότι ένα σοβαρό ποσοστό των τουριστών πρόκειται να αρρωστήσει και να ζητήσει τη βοήθεια του αγροτικού γιατρού κατά τη διάρκεια των διακοπών του. Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν προφανώς τα είδη των ασθενειών που οδηγούν τους τουρίστες, Ελληνες και ξένους, στο αγροτικό ιατρείο. Οπως προκύπτει από τον σχετικό πίνακα που δημοσιεύουμε, τα ορθοπεδικά προβλήματα και οι μικροτραυματισμοί είναι αδιαμφισβήτητα τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επισκέπτες του νησιού. Ακολουθούν, με αρκετά μεγάλη συχνότητα, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού, οι αμυγδαλίτιδες και τα κρυολογήματα. Ακολουθούν τα αποτελέσματα της έκθεσης στον ήλιο, οι αλλεργίες από τα τσιμπήματα και οι ωτίτιδες από τις πολλές βουτιές. Είναι λογικό ότι στη συνέχεια πρέπει να αναζητήσουμε τις γαστρεντερολογικά προβλήματα, τις οφθαλμολογικές μολύνσεις και αλλεργίες και εκείνες τις δερματοπάθειες που γνωρίζουν ειδική έξαρση το καλοκαίρι.
Μια προσεκτικότερη ανάγνωση των δεδομένων έχει να αποκαλύψει πολλά για τις ακριβείς αιτίες που οδηγούν έναν έως προ τίνος ανέμελο τουρίστα στο κατώφλι του αγροτικού ιατρείου. Οι θλάσεις, τα διαστρέμματα και τα κατάγματα δίνουν και παίρνουν, καθώς οι επισκέπτες μοιάζουν αρκετά ανεξοικείωτοι με το περπάτημα στα δύσβατα μονοπάτια που οδηγούν στις μακρινές παραλίες. Εξίσου προβληματικά είναι τα αποτελέσματα της μετακίνησής τους με μηχανάκι: και να γλιτώσουν την άτσαλη συνάντηση με μια κοτρόνα, κινδυνεύουν σοβαρά να υποστούν έγκαυμα από την εξάτμιση στο γυμνό τους πόδι. Πολύ συχνά είναι και τα θλαστικά τραύματα στο τριχωτό της κεφαλής από πτώση, τα οποία στοιχίζουν στον τουρίστα τρία κατά μέσον όρο ράμματα. Το κολύμπι έχει κι αυτό τα ρίσκα του. Στις ελαφρότερες περιπτώσεις μιλάμε για ένα σπασμένο νύχι από πρόσκρουση σε βράχο. Στις χειρότερες για κάμποσα ράμματα στο κεφάλι, όταν για παράδειγμα ο κολυμβητής επιχειρεί βουτιές από ψηλά, αδιαφορώντας για τις εκπλήξεις που μπορεί να κρύβει ο βυθός στο συγκεκριμένο σημείο.
Και να 'ταν μόνον αυτά. Οι περισσότεροι τουρίστες υποχρεώνονται, θέλοντας και μη, να διαπιστώσουν κατά πόσον είναι αλλεργικοί στις μέδουσες, στις θαλάσσιες ανεμώνες, στις μέλισσες και σε διάφορα άλλα εγχώρια είδη εντόμων και ερπετών. Το πάτημα του αχινού είναι το απλούστερο σχετικό ατύχημα, αναγκάζει ωστόσο το γιατρό να ασχοληθεί επί ώρα με την αφαίρεση των αγκαθιών. Τρέχοντα είναι και τα εγκαύματα από τον ήλιο, όπως και οι τόσο συχνές ωτίτιδες, αρκούν όμως για να δηλητηριάσουν τις υπόλοιπες ημέρες της πολύτιμης άδειας.
Ολα αυτά βέβαια αντιμετωπίζονται. Οταν όμως στο βιβλίο του αγροτικού γιατρού συναντούμε τη διατύπωση "ζητήθηκε αεροδιακομιδή μέσω ΕΚΑΒ", τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά. Στο διάστημα που είχαμε τη δυνατότητα να μελετήσουμε, τους καλοκαιρινούς μήνες το ελικόπτερο κλήθηκε αποκλειστικά για τραυματίες από βραδινή οδήγηση με μηχανάκι.

(Ελευθεροτυπία, 31/5/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ