ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΙΧΝΗΛΑΤΕΣ
Ο άπιστος Θωμάς στην αστυνομία 

1.   2.   3. 

ΣΤΟ ΟΡΙΟ

ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ
. Η σύλληψη δύο ατόμων που βρέθηκαν τον Οκτώβριο του 94 να περιεργάζονται μία κατσίκα που είχε χάσει το δρόμο της στην περιοχή της Γλυφάδας οδήγησε εντέλει στην καταδίκη τους για ζωοκλοπή. Πειστήριο του εγκλήματος και βασικός λόγος για τη δίωξή τους υπήρξε το καλαμπόκι που ανακάλυψαν οι αστυνομικοί στο αυτοκίνητο του ενός από τους δύο υπόπτους.

ΑΜΜΟΣ. Η ιστορία της Ολυμπιακής διαθέτει και πτυχές διαφορετικές από αυτές που αποκαλύπτονται κατά τη σημερινή κρίση. Η υποψία για σαμποτάζ σε αεροσκάφος της Ολυμπιακής Αεροπορίας οδήγησε προ καιρού σε ειδικό έλεγχο των κινητήρων ενός "Μπόινγκ 737" με το σύστημα "Μποροσκόπ". Ο έλεγχος κατέληξε στο ότι δεν υπήρχε τίποτα ύποπτο, καθώς δεν εντοπίστηκε άμμος στους κινητήρες.

ΤΟΥΒΛΑ. Τα πιο κοινά και αθώα αντικείμενα μπορεί κάποτε να περιληφθούν στον κατάλογο των πειστηρίων ενός εγκλήματος. Ετσι, η καταδίκη των δύο δεκάχρονων αγοριών που σκότωσαν τον Οκτώβριο του 1993 στο Λίβερπουλ ένα μωρό δύο μόλις ετών βασίστηκε σε 59 πειστήρια- όπλα του εγκλήματος: 26 τούβλα, 32 πέτρες και μια σιδερένια μπάρα μήκους 76 εκατοστών.

ΑΜΒΛΥ ΟΡΓΑΝΟ. Δεν είναι λίγες οι φορές που υπεύθυνα και μη άτομα κατηγορούνται για την εξαφάνιση τεκμηρίων που θα ήταν χρήσιμα για τη διαλεύκανση του εγκλήματος. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πατέρα του δεκαπεντάχρονου αγοριού που σκοτώθηκε το 1993 μετά από "παρεξήγηση" με τον πορτιέρη νυχτερινού κέντρου διασκέδασης. Ο πατέρας ζήτησε τη μετατροπή της κατηγορίας του πορτιέρη από "θανατηφόρο σωματική βλάβη" σε "ανθρωποκτονία από πρόθεση ιδιαζόντως απεχθή από δράστη ιδιαίτερα επικίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια". Στη σχετική μήνυσή του, ο πατέρας στεφόταν και κατά παντός συνεργού ή καθ' οιονδήποτε τρόπο ενεχομένου στην υπόθεση, καθώς "αμέσως μετά το έγκλημα εξαφάνισαν τα πειστήριά του, δηλαδή το αμβλύ όργανο με το οποίο χτυπήθηκε το θύμα και πλύθηκαν τα αίματα από το χώρο του εγκλήματος, με σκοπό να εμφανισθεί τούτο ως τυχαίο περιστατικό, υποθάλποντας τον εγκληματία".

ΞΕΚΟΥΜΠΩΤΟΣ. Ενας από τους μεγαλύτερους θεωρητικούς της σύγχρονης ελληνικής εγκληματολογίας, ο Ν. Αρχιμανδρίτης, ξεκίνησε την καριέρα του με σημαντικές επιδόσεις στην εξιχνίαση κλοπών σε κοτέτσια. Στις υποθέσεις αυτές εφάρμοσε για πρώτη φορά τις μεθόδους αξιοποίησης των ιχνών του δράστη: "Εν Κερκύρα κατά το έτος 1927 επιληφθέντες υποθέσεως κλοπής ορνίθων ανεύρομεν εν κομβίον εντός του ορνιθώνος. Το κομβίον αυτό έφερεν επ' αυτού ουσίας εξ εκείνων αίτινες επικάθηνται επί των ενδυμάτων των βυρσοδεψών. Εκ τούτου οδηγούμενοι ανεζητήσαμεν τον δράστην εις παρακείμενα βυρσοδεψεία και δεν εβραδύναμεν να τον ανεύρωμεν, διότι το κομβίον αυτό είχεν αποσπασθή από το γιλέκον ενός εκ των εργατών όστις και ήτο ο δράστης ομολογήσας την κλοπήν."

ΜΕΛΑΝΟΤΑΙΝΙΑ. Η μυστηριώδης εξαφάνιση μιας μελανοταινίας πέρσι τον Ιούνιο είχε δώσει αφορμή για ποικίλα σχόλια στον ημερήσιο τύπο. "Σημαντικό πειστήριο για την Ενορκη Διοικητική Εξέταση που γίνεται με σκοπό τη διαλεύκανση της υπόθεσης της 'λίστας του αίσχους στην Αστυνομία' χάθηκε από τα εργαστήρια της εγκληματολογικής υπηρεσίας και χθες διατάχθηκε νέα ΕΔΕ για να εξακριβώσει πώς έγινε αυτό", διαβάζουμε στην "Ε" της 13/6/97. "Το στοιχείο που εξαφανίστηκε ως διά μαγείας από τα εργαστήρια των γραφολόγων της αστυνομίας είναι η ταινία της γραφομηχανής με την οποία συντάχθηκαν οι λίστες των αυθαιρέτων κρίσεων των αξιωματικών που συνταράσσουν την Ελληνική Αστυνομία το τελευταίο διάστημα". Σύμφωνα με τις δημοσιογραφικές πληροφορίες, το περιεχόμενο της περίφημης ταινίας είχε αποκωδικοποιηθεί με τη βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών και περιλαμβανόταν στην ενυπόγραφη έκθεση των γραφολόγων.

ΑΦΤΙΑ. Πριν κάμποσα χρόνια οι αστυνομικοί της σήμανσης όσο κι αν προσπαθούσαν, δεν μπορούσαν να εντοπίσουν δακτυλικά αποτυπώματα πάνω στις παραβιασμένες πόρτες διαφόρων διαμερισμάτων της Αθήνας. Η έρευνά τους, λογικά, επεκτάθηκε και σε άλλα ίχνη. Το στοιχείο που τελικά τους οδήγησε στη σύλληψη του δράστη ήταν το ίχνος του αφτιού του πάνω στις εξώθυρες. Προφανώς, ο διαρρήκτης, πριν αναλάβει δράση, αφουγκραζόταν τις κινήσεις των θυμάτων του.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Αρθουρ Κόναν Ντόυλ "Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς"
(μετάφραση Βασίλη Καλλιπολίτη και Βικτωρίας Τράπαλη, εκδόσεις Εξάντας, 1981). Μια σειρά διηγημάτων με τον ήρωα κάθε σύγχρονου εγκληματολόγου.

Ν. Ο. Αρχιμανδρίτου "Επιστημονική και Τεχνική Αστυνομία" (Αθήναι 1957). Εκπαιδευτικό εγχειρίδιο των Σχολών Αστυνομίας, από ένα έμπειρο στέλεχος των διωκτικών αρχών που διακρίθηκε στον αγώνα κατά του εγκλήματος και του "εσωτερικού εχθρού".

Δημητρίου Καψάσκη "Κυνηγοί του εγκλήματος" (Αθήναι 1953). Περιγραφή των μεθόδων και της ιστορίας των τριών κυριότερων εγκληματολογικών υπηρεσιών του κόσμου (του αμερικανικού FBI, της αγγλικής Scotland Yard και της Γαλλικής Surete Generale) από τον διαβόητο ιατροδικαστή.

Ηλία Χαϊδεμένου "Η άφωνος μαρτυρία" (Αθήναι 1950). Μονογραφία ενός αστυνομικού διευθυντή για την αξία των στοιχείων που συλλέγονται στον τόπο του εγκλήματος και βοηθούν ή και υποκαθιστούν τη ζωντανή μαρτυρία.

Δημήτρη Κατσιμαγκλή "Η ιστορία του αστυνομικού θεσμού εις Αθήνα, Ρώμη, Γαλλία, Αγγλία και Αμερική" (Αθήναι 1981). Συνοπτική παρουσίαση της αστυνομικής υπηρεσίας ως προαιώνιου (!) θεσμού, και η εξέλιξη της τεχνολογικής υποστήριξής της.

Dan Tebbutt "Information Technology in the Courtroom: the Beneficial Limits" (Sydney, 1995). Τα όρια της τεχνολογικής υποστήριξης στην εγκληματολογία, από έναν Αυστραλό αναλυτή.

ΔΕΙΤΕ

Ο Ροζ Πάνθηρας
(The Pink Panther) του Μπλέικ Εντουαρντς (1963). Η πρώτη ταινία από την κλασική ξεκαρδιστική σειρά με τις απίθανες γκάφες του επιθεωρητή Κλουζό. Κεντρική ιδέα των γκαγκ αποτελεί η μόνιμη αποτυχία της διαλεύκανσης όλων των αστυνομικών γρίφων, όποτε ο δαιμόνιος Κλουζό (Πίτερ Σέλερς) προσπαθεί να ακολουθήσει τις επιστημονικές μεθόδους που διδάχτηκε από την υπηρεσία του.

Ο πιο Πονηρός Αδελφός Του Σερλοκ Χολμς (The Adventure of Sherlock Holms' Smarter Brother) του Τζιν Γουάιλντερ (1975). Αστυνομική παρωδία, βασισμένη στις πασίγνωστες περιπέτειες του Αρθουρ Κόναν Ντόιλ. Εδώ, ο ήρωας, ο νεότερος αδελφός του Σέρλοκ, λύνει τα μυστήρια βασιζόμενος στην καλή του τύχη (και στο ένδοξο όνομά του) και όχι στην ευρυμάθεια ή την ορθή αξιολόγηση των στοιχείων της έρευνάς του.

Επιτέλους, Λίγη Σοβαρότητα κ. Χολμς (Without a Clue) του Τομ Εμπερχαρτ (1988). Ο δόκτορας Γαυάτσον, συνεργάτης και θαυμαστής του 
θρυλικού Σκοτσέζου ντετέκτιβ, προσλαμβάνει έναν αποτυχημένο ηθοποιό στη θέση του Χολμς, όταν ο πραγματικός χάνεται. Ο Γουάτσον μετατρέπεται σε ιθύνοντα νου και καθοδηγεί τον ψευτο-Χολμς σε εξυχνιάσεις υποθέσεων, αντιστρέφοντας τους ιστορικούς ρόλους.



(Ελευθεροτυπία, 10/5/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -   ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ