ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΙΧΝΗΛΑΤΕΣ
Ο άπιστος Θωμάς στην αστυνομία 

1.   2.   3. 

Τα μυστικά του "Απηλιώτη" 

Η ευτυχής έκβαση της υπόθεσης του Ενρίκο Μπιάνκο, η αναγνώριση δηλαδή από το Συμβούλιο Εφετών του πολιτικού χαρακτήρα της δίωξής του από τις ιταλικές αρχές, μας προσφέρει μια σπάνια δυνατότητα. Να διαπιστώσουμε τον τρόπο που δουλεύει το τμήμα σήμανσης της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας.
Η σειρά φωτογραφιών που δημοσιεύουμε είναι μικρό μόνο μέρος από τις δεκάδες πόζες που τράβηξαν οι φωτογράφοι της αντιτρομοκρατικής στη Marina Cleopatra της Πρέβεζας τον περασμένο Νοέμβριο. Επίκεντρο του ενδιαφέροντός τους ήταν φυσικά το ιστιοπλοϊκό σκάφος "Απηλιώτης", στο οποίο δούλευε ως skipper ο Ιταλός πολιτικός φυγάδας.
Στις φωτογραφίες απεικονίζεται καθαρά η ξαφνική διακοπή των χειμερινών εργασιών στο σκάφος που προκλήθηκε από τη σύλληψη του κ. Μπιάνκο. Τα γενικά πλάνα του χώρου ξεχειμωνιάσματος των σκαφών διαδέχονται πολλές λεπτομέρειες από τις εξωτερικές όψεις του σκάφους πάνω στο καβαλέτο του. Το ενδιαφέρον των αστυνομικών υπαλλήλων στρέφεται κατ' αρχήν προς τα πλαϊνά σκάφη. Είναι άραγε τυχαία η σειρά ανέλκυσης και καθέλκυσης; Μήπως κρύβονται και άλλοι "τρομοκράτες" στην ίδια μαρίνα;
Στη συνέχεια φωτογραφίζονται τα οχήματα που περιβάλλουν το ύποπτο σκάφος. Πρώτα-πρώτα το "βαν" του διωκόμενου. Το εσωτερικό του γίνεται άνω-κάτω, μήπως βρεθούν τίποτα ενοχοποιητικά στοιχεία: προκηρύξεις, παράνομα σημειώματα, κλπ. Τελικά επισημαίνεται μόνο ένα διαφημιστικό φυλλάδιο της κοινότητας Πέρδικας κι ένας τουριστικός χάρτης. Φωτογραφίζεται και μια "ύποπτη" μοτοσικλέτα, αλλά κι ένα ταλαίπωρο ποδήλατο -ίσως το μέσο διαφυγής. Οι άνδρες της αντιτρομοκρατικής προβληματίζονται: γιατί άραγε έχει τόσο άθλιο μέσο μεταφοράς ένας τόσο επικίνδυνος τρομοκράτης;
Απάντηση στα εύλογα ερωτήματα αναζητείται τελικά στο εσωτερικό του σκάφους. Εδώ, πλέον, δεν σταματά να φωτογραφίζει ο αστυνομικός υπάλληλος. Τα ηλεκτρονικά όργανα, τα λεμόνια, τα στρώματα, τα προστατευτικά μπαλόνια, ένα ύποπτο καλάμι ψαρέματος, όλα απαθανατίζονται με απόλυτη τάξη. Η περιοδεία στο εσωτερικό του "Απηλιώτη" καταλήγει στην τουαλέτα. Ενα δήθεν ατημέλητα κρεμασμένο παντελόνι σε πρώτο πλάνο, η ναυτική λεκάνη στο κέντρο, και τα σωσίβια στο βάθος. Τα απόκρυφα της πλωτής γιάφκας;
Φανταζόμαστε ότι οι αρμόδιοι αξιωματικοί θα ξενύχτησαν μελετώντας τις φωτογραφίες αυτές που τους έφεραν οι υφιστάμενοί τους. Δεν ξέρουμε ποια συμπεράσματα έβγαλαν. Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι ο "Απηλιώτης" είναι και πάλι έτοιμος να πλεύσει στο Ιόνιο, με τον Ενρίκο στο τιμόνι του!


Ο πληθωρισμός των πειστηρίων


Καθώς τον ευγενή τίτλο του πειστηρίου διεκδικεί και το παραμικρό αντικείμενο που συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με ένα έγκλημα, η αποθήκευση και φύλαξη των ετερόκλητων αυτών αντικειμένων συνιστά πραγματικό πονοκέφαλο για τους υπευθύνους. Κατά καιρούς έρχεται έτσι στην επιφάνεια το πρόβλημα των απαράδεκτων -λόγω χώρου- συνθηκών με τις οποίες φυλάσσονται τα χιλιάδες πειστήρια, ενώ το "ξεσκαρτάρισμά" τους πραγματοποιείται κι αυτό σε πολύ αραιά χρονικά διαστήματα. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες μια δίκη καθυστερεί ή αναβάλλεται, καθώς είναι αδύνατο να εντοπιστεί το πειστήριο του συγκεκριμένου εγκλήματος. Και πού να βρεθεί το έρμο, όταν μαχαίρια, όπλα, ραδιόφωνα, κασετόφωνα, ξύλα, κούτες με κασέτες και ό,τι άλλο μπορεί κανείς να φανταστεί στοιβάζονται το ένα πάνω στο άλλο με τρόπο που καθιστά περίπου αδύνατη την ανεύρεσή τους. Κάθε τόσο, λοιπόν, έρχονται στη δημοσιότητα πληροφορίες ότι τα στοιβαγμένα πειστήρια είναι τόσο πολλά, ώστε σε λίγο δεν θα μπορεί να ανοίγει ούτε η πόρτα του γραφείου που τα φιλοξενεί.
Στο κλίμα αυτό, χαρακτηριστική υπήρξε πριν από λίγα χρίνια η επιστολή των δύο υπαλλήλων του τμήματος πειστηρίων της Εισαγγελίας, στην οποία εξέθεταν τις συνθήκες της δουλειάς τους: "Αρχισαν να εκδίδονται αποφάσεις με τις οποίες διατάσσεται η απόδοση κατασχεμένων που βρίσκονται στις δικές μας αποθήκες και η ανεύρεσή τους είναι πολύ δύσκολη έως αδύνατη... Πολλά κακουργιοδικεία μας ζητούν την αποστολή πειστηρίων για την εκδίκαση των υποθέσεων και σ' αυτή την περίπτωση υπάρχει πρόβλημα ανεύρεσής τους. Γίνεται δύσκολη η στέγαση στο γραφείο μας λόγω της στενότητας του χώρου, της σκόνης και της δυσοσμίας που δημιουργούνται από την αποθήκευση των πειστηρίων" ("Ε", 1/8/94).


Το ευώδες επισκεπτήριο

Μακριά από την ειδυλλιακή εικόνα του αριστοκράτη ερευνητή ιχνών, ο σύγχρονος αστυνομικός οφείλει να δώσει ιδιαίτερη σημασία στις πιο αηδιαστικές λεπτομέρειες στον τόπο του εγκλήματος. Δεν είμαστε σίγουροι ως ποιο βαθμό φθάνει η επαγγελματική ευσυνειδησία των αξιωματικών της ΕΛΑΣ, αλλά σύμφωνα με τη θεωρία, ένα από τα πρώτα μελήματά τους πρέπει να είναι η επιστημονική ανάλυση των περιττωμάτων του δράστη ενός εγκλήματος.
Σύμφωνα με το εγχειρίδιο του Ν.Ο.Αρχιμανδρίτη, "πολλοί εκ των κατ' επάγγελμα κακοποιών, αφήνουσι εις τον τόπον διαπράξεως του εγκλήματος τα περιττώματα αυτών τα κληθέντα υπό των Γάλλων "ευώδες επισκεπτήριον". Τούτο πράττουσιν είτε εκ δεισιδαίμονος προλήψεως καθ' ην ούτω αποβαίνει αδύνατος η σύλληψις αυτών, είτε εκ λόγων περιφρονήσεως και ύβρεως διά τους αστυνομικούς, είτε και εκ της ανάγκης ην αισθάνωνται ν' αποπατήσουν, λόγω συγκινήσεως και αγωνίας, κατά την τέλεσιν του εγκλήματος ή λόγω παραμονής επί μακρόν χρόνον εν αυτώ."
Εύκολο να το λέει κανείς, αλλά δύσκολο να το εφαρμόσει. Πρέπει πρώτα πρώτα να συλλέξουν οι αστυνομικοί τα περιττώματα των δραστών, αφού τα ξεχωρίσουν από εκείνα των θυμάτων. Ακολουθεί μικροσκοπική εξέταση στα εργαστήρια της Ασφάλειας προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχουν παράσιτα ή να βρεθούν οι τροφές που είχε πάρει ο δράστης, ή ακόμα να ανακαλυφθούν ενδεχομένως ασθένειες από τις οποίες πάσχει.
Εξίσου σημαντικό τεκμήριο για την εξιχνίαση των εγκλημάτων είναι και το χαρτί που χρησιμοποιούν οι κακοποιοί μετά την αφόδευση. "Συχνά μάλιστα οι κακοποιοί αποπατούντες χρησιμοποιούν διά τον καθαρισμόν χάρτην", γράφει ο Αρχιμανδρίτης, "όστις εξεταζόμενος υπό των αστυνομικών αποβαίνει μοιραίος δι' αυτούς, διότι οδηγεί εις την σύλληψίν των και την απόδειξιν της ενοχής των". Ο έμπειρος αστυνομικός αναφέρει περίπτωση διαρρήκτη, ο οποίος μόλις αποφυλακίστηκε διέπραξε νέα κλοπή καταστήματος και έφυγε αφού πρώτα έκανε την ανάγκη του. Ομως για να σκουπιστεί χρησιμοποίησε το αποφυλακιστήριό του. Φυσικά οι αστυνομικοί δεν δυσκολεύτηκαν να ανακαλύψουν το δράστη και να τον συλλάβουν.
Σε μια άλλη περίπτωση, διαρρήκτης φρόντισε να μην αφήσει πουθενά ίχνη ή δακτυλικά αποτυπώματα, έκανε όμως το σφάλμα να χρησιμοποιήσει μετά την αποπάτηση ένα κομμάτι χαρτί, το οποίο είχε κόψει από το πακέτο τσιγάρων του. Για κακή του τύχη, σ'αυτό το κομμάτι βρέθηκαν ολοκάθαρα τα δακτυλικά του αποτυπώματα. Δεν μπαίνουμε σε λεπτομέρειες, τις οποίες μπορεί να φανταστεί μόνος του ο αναγνώστης.
Ο Γάλλος εγκληματολόγος Lacassagne αναφέρει ότι μετά από το φόνο μιας ηλικιωμένης συνελήφθησαν ως ύποπτα έξι άτομα. Οι δράστες είχαν τοποθετήσει πάνω στο πτώμα ως ανθοδέσμη ρεπάνια και είχαν σχηματίσει σταυρό με τα περιττώματά τους. Τα περιττώματα αυτά εξετάστηκαν και διαπιστώθηκε ότι είχαν παράσιτα, από τα οποία έπασχε ένας από τους έξι υπόπτους. Ο ύποπτος τελικά ομολόγησε και καταδικάστηκε σε θάνατο.
Ο συγγραφέας της σχετικής μελέτης Ν.Ο.Αρχιμανδρίτης ήταν τότε Διοικητής των Αστυνομικών Σχολών και είχε το βαθμό του Αστυνομικού Διευθυντή Α'. Και όπως αποκαλύπτει, ο ίδιος επέμενε πάντοτε στη εξέταση των κοπράνων, πιστεύοντας ότι θα τον οδηγήσουν στην εξιχνίαση δύσκολων περιπτώσεων: "Αναφέρω και την εξής περίπτωσιν, καθ' ην δεν εχρειάσθη ουδέ καν ανάλυσις αλλ' απλή εξέτασις των κοπράνων διά την ανακάλυψιν του δράστου. Υπηρετών εν Κερκύρα επελήφθην κλοπής υπ' αγνώστων διαπραχθείσης κατά την νύκτα, εις ην είχον αφεθή περιττώματα. Παρετήρησα ότι εις τα περιττώματα υπήρχαν άφθονοι σπόροι σύκων, εξ ου συνεπέρανα ότι ο δράστης την προηγουμένην ημέραν είχε φάγει μεγάλην ποσότητα σύκων. Συνεκέντρωσα περί τους δέκα υπόπτους αέργους αλητεύοντας και καταλλήλως ηρώτησα τι έφαγεν έκαστος τούτων αφ' εσπέρας. Ο είς ανέφερεν ότι έφαγεν σύκα. Αυτός ήτο ο δράστης ομολογήσας την πράξιν του."



(Ελευθεροτυπία, 10/5/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -   ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ