ΑΘΗΝΑ - ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ


Η μάχη των πολεμικών μουσείων 

1.   2.   3. 

 

Τα μπαϊράκια του εχθρού


Αν η τελευταία ελληνοτουρκική αναμέτρηση -εν έτει 1996- έληξε αναίμακτα στη βάση της επιγραμματικής προσταγής "No troops, no ships, no flags", σε κάποιες άλλες συρράξεις του παρελθόντος οι σημαίες δεν υπεστάλησαν απλώς αλλά υπέστησαν την έσχατη ατίμωση να περιέλθουν στην ιδιοκτησία του αντιπάλου. Για ένα δείγμα αυτών των ιδιόμορφων "αιχμαλώτων πολέμου", ο εξευτελισμός του έμελλε να γίνει τέλειος: εκτίθενται ως τρόπαια στα πολεμικά μουσεία του "εχθρού", για να θυμίζουν αιώνια το κλέος του νικητή και την ντροπή του ηττημένου.
Ελληνες και Τούρκοι δεν παραλείπουν βέβαια να εκθέσουν και τα τρόπαια που απέσπασαν από τους εξ Εσπερίας επίβουλους -από τους Γερμανούς στα Δωδεκάνησα οι μεν (1), από τους Βρετανούς στα Δαρδανέλια οι δε (2). Και οι δυο όμως δείχνουν μίαν ιδιαίτερη αδυναμία ο ένας στα λάβαρα του άλλου. Τουρκικές σημαίες, λάφυρα των πολέμων της δεκαετίας του '10, κοσμούν την αίθουσα Θ' του πολεμικού μουσείου της Αθήνας, μαζί με το σουλτανικό θυρεό της Αδριανούπολης (3). Στην αμέσως επόμενη αίθουσα, ξανά τουρκικά μπαϊράκια από τη Μικρασιατική Εκστρατεία (4). Εξίσου πλούσια είναι και η συλλογή ελληνικών σημαιών του Μουσείου της Κωνσταντινούπολης: λάφυρα από τη θεσσαλική εξέγερση του 1854 (5), το "Μαύρο '97" (6) και τη Μικρασία (7). Η πλουσιότερη όμως σοδειά προέρχεται από την εισβολή στην Κύπρο, το 1974 (8,9).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Δέσποινα Αλάτση "Οδηγός του Πολεμικού Μουσείου της Ελλάδος"
(Αθήναι 1979). Οδηγός του Πολεμικού Μουσείου της Αθήνας που κυκλοφόρησε λίγα χρόνια μετά τα εγκαίνιά του. Εκτός από μια σύντομη αναφορά στην ανάγκη να καταδειχθεί η "αδιάσπαστη ιστορική συνέχεια και ενότητα του Ελληνισμού", η εισαγωγή του βιβλίου αφοσιώνεται κυρίως στην υποστήριξη των αρχιτεκτονικών επιλογών των δημιουργών του Μουσείου.

Πολεμικό Μουσείο "Τα όπλα των Βαλκανικών Πολέμων" (Αθήνα 1993). Επιμελημένη έκδοση με φωτογραφικό υλικό, ιστορικά και τεχνικά στοιχεία για τον εξοπλισμό του ελληνικού αλλά και των άλλων βαλκανικών στρατών κατά τους πρώτους πολέμους που γνώρισε η περιοχή στον αιώνα μας.

"Askeri Muze / Military Museum" (Istanbul 1993, εκδ. Askeri Muze ve Kultur Sitesi Komutanligi). Πολυσέλιδη ιλουστρασιόν παρουσίαση του Πολεμικού Μουσείου της Κωνσταντινούπολης και των εκθεμάτων του. Μεγάλο μέρος του κειμένου παρατίθεται και σε αγγλική μετάφραση.

"Μuharebe Konulu Resim Sergisi" (Harbiye-Istanbul 1994, εκδ. Askeri Muze ve Kultur Sitesi Komutanligi). Λεύκωμα με επιλογή των κυριότερων από τους πίνακες που εκτίθενται στο Πολεμικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης. Η παράθεση γίνεται με χρονολογική σειρά.

Βenedict Anderson "Φαντασιακές κοινότητες. Στοχασμοί για τις απαρχές και τη διάδοση του εθνικισμού" (Αθήνα 1997, εκδ. Νεφέλη). Το κλασικό έργο για τη διαδικασία συγκρότησης του σύγχρονου έθνους περιέχει ειδική αναφορά στο ρόλο που διαδραματίζει το Μουσείο στην εγχάραξη της εθνικής συνείδησης και ιδεολογίας.


ΔΕΙΤΕ

Το Ελληνικόν θαύμα
του Δημήτρη Γαζιάδη (1921). Ημιτελής επική ταινία με θέμα της την προέλαση του ελληνικού στρατού στα βάθη της Μικρασίας. Χρηματοδοτημένη απ' το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών και γυρισμένη με ρώσους πρωταγωνιστές, η βουβή αυτή υπερπαραγωγή εγκαταλείφθηκε στη μέση όταν το πραγματικό "θαύμα" κατέληξε σε εθνική καταστροφή.


(Ελευθεροτυπία, 22/3/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -   ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ