ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΕΣΤ ΠΑΡΘΕΝΙΑΣ


Υμένας με αιώνια αντοχή 

1.   2.   3. 

 

Παρθενία ή ποντικοφάρμακο;

Το νέο που μετέδωσαν τα διεθνή πρακτορεία από την Τουρκία στις αρχές του περασμένου Ιανουαρίου διέθετε όλα τα στοιχεία που χρειάζεται μια είδηση για να κάνει το γύρο του κόσμου. Δεν είναι και λίγο μια υπουργός Γυναικείων Υποθέσεων να εκφράζεται κατά της απαγόρευσης των κρατικών τεστ παρθενίας και να διατυπώνει δημόσια την αδιαφορία της για τις συχνά τραγικές συνέπειες των θεσμοθετημένων σεξουαλικών εξευτελισμών που υφίστανται οι γυναίκες στη χώρα της. Ετσι, ο σχολιασμός που ακολούθησε παρέμεινε κατά κύριο λόγο στο "γαργαλιστικό" σκέλος της υπόθεσης, φροντίζοντας απλώς να αντιπαραθέσει τις φωτισμένες δυτικές κοινωνίες, όπου μια τέτοια πρακτική θα ήταν αδιανόητη, στο γενικότερο σκοταδιστικό κλίμα που τείνει να επικρατήσει στη γειτονική χώρα.
Οι αποσπασματικές, ωστόσο, πληροφορίες που διαθέτουμε για το πρόσφατο χρονικό των τεστ παρθενίας στην Τουρκία μας επιτρέπουν να θεωρήσουμε ότι η συγκεκριμένη πρακτική δεν αντιπροσωπεύει απλώς μια "επιστροφή" σε κάποιες αρχαϊκές κοινωνικές αντιλήψεις. Τα τεστ παρθενίας αντλούν προφανώς τον νομιμοποιητικό τους λόγο και τα ερείσματά τους από την επιβίωση της παράδοσης, αλλά στην πραγματικότητα συνιστούν μια απολύτως σύγχρονη μορφή κρατικής σεξουαλικής βίας κατά των γυναικών που είτε δείχνουν επικίνδυνες τάσεις ανεξαρτησίας είτε τολμούν να ασκήσουν πολιτική κατά τρόπο που κρίνεται ανατρεπτικός.
Να θυμηθούμε συνοπτικά τα πρόσφατα γεγονότα που επανέφεραν το θέμα στην επικαιρότητα: Τον περασμένο Σεπτέμβριο, πέντε νεαρά κορίτσια 12-16 ετών διατάχθηκαν από τον διευθυντή του ορφανοτροφείου να υποβληθούν σε τεστ παρθενίας επειδή ένα βράδυ άργησαν να επιστρέψουν στους κοιτώνες τους. Τα κορίτσια αποπειράθηκαν να αυτοκτονήσουν παίρνοντας ποντικοφάρμακο και πηδώντας σε μια βαθιά δεξαμενή νερού. Αποτέλεσμα ήταν να υποστούν το τεστ παρθενίας στο κρεβάτι του νοσοκομείου όπου νοσηλεύτηκαν μετά την απόπειρα. Το περιστατικό προκάλεσε έντονη διαμάχη γύρω από το θέμα, η οποία μεταφέρθηκε και στο εσωτερικό της κυβέρνησης. Ο υπουργός Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Σάμι Τουρκ εμφανίστηκε έτοιμος να προωθήσει νομοσχέδιο, το οποίο "θα ποινικοποιεί την εξέταση της παρθενίας, εκτός κι αν επιβάλλεται κατά τη διαδικασία συλλογής στοιχείων σε περίπτωση εγκληματικών ενεργειών". Αντίθετα, η υπουργός Γυναικείων και Οικογενειακών Υποθέσεων Ισιλάι Σαϊγκίν δήλωσε ευθαρσώς ότι "ορισμένες πρακτικές αυτού του είδους είναι απαραίτητες για αποτρεπτικούς λόγους". Σύμφωνα με δηλώσεις της σε τουρκικές εφημερίδες, "πολλά είναι τα κορίτσια των δώδεκα ετών που μένουν έγκυα. Αν αυτοκτονήσουν επειδή πρόκειται να υποστούν εξέταση παρθενίας, είναι προφανές ότι θα αυτοκτονούσαν ούτως ή άλλως με κάποια άλλη αφορμή. Η υπόθεση δεν είναι και τόσο σοβαρή".
Ο σάλος που ξεσηκώθηκε τις επόμενες ημέρες ήταν λογικό να οδηγήσει την υπουργό σε αναδίπλωση. Η ίδια έσπευσε να τονίσει ότι οι θέσεις της παρεξηγήθηκαν, ενώ ο εκπρόσωπος Τύπου Σαμπρί Κανμπεϊλί ισχυρίστηκε στο "Ασοσιέιτεντ" ότι οι δηλώσεις της αφορούσαν αποκλειστικά τα κορίτσια που φιλοξενούνται στα κρατικά ιδρύματα. "Η υπουργός θεωρεί ότι τα κορίτσια που ζουν σε ορφανοτροφεία και ιδρύματα κρατικής ευθύνης πρέπει να προστατευτούν. Πρέπει να μπορούν να υπερασπίσουν την υπόληψή τους ώστε να μην αναγκάζονται οι διευθύνσεις των ιδρυμάτων να διατάσσουν την έξωσή τους. Υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες τα τεστ παρθενίας είναι απαραίτητα για να διατηρήσουν τα κορίτσια το καλό τους όνομα". Ακολούθησαν, όπως είναι ευνόητο, οι έντονες διαμαρτυρίες των γυναικείων οργανώσεων της χώρας. "Πρόκειται για μια σαφέστατη και άμεση παραβίαση των ατομικών δικαιωμάτων", δήλωσε επιγραμματικά η Σέλμα Ακουνέρ στην εφημερίδα "Γενί Γιουζιίλ".
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι αρχές της χώρας ασχολούνται με το συγκεκριμένο μέτρο ελέγχου και καταστολής των νέων κοριτσιών: Τον Φεβρουάριο του 1995, το πρακτορείο "Ανατολή" μετέδιδε ότι συμβούλιο εκπαιδευτικών υπό τον υπουργό Παιδείας Νεβζάτ Αγιάζ αποφάσισε τελικά να αναθεωρήσει τον νέο πειθαρχικό σχολικό κανονισμό και να καταργήσει το άρθρο που προέβλεπε ότι οι μαθήτριες που δεν θα περνούσαν την εξέταση παρθενίας θα αποβάλλονταν αμέσως από το σχολείο. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, αν υπήρχαν υπόνοιες ότι μια μαθήτρια τουρκικού γυμνασίου ή λυκείου είχε ερωτικές σχέσεις, τότε το τεστ παρθενίας θα αποφάσιζε για το αν το κορίτσι αυτό μπορούσε να συνεχίσει τη φοίτησή του ή όχι. Η ίδια ρύθμιση αναφερόταν και στα αγόρια, για τα οποία προβλεπόταν η εξέταση μαρτύρων και η ανάκριση του ίδιου του μαθητή.
Εκείνο, ωστόσο, που αποδεικνύει τους πραγματικούς λόγους της ύπαρξης των ελέγχων παρθενίας είναι η συστηματική εφαρμογή τους σε βάρος γυναικών που θεωρούνται εχθρές του καθεστώτος. Οπως έχει καταγγελθεί, κρατούμενες κουρδικής καταγωγής -και όχι μόνον- υποβάλλονται σε αλλεπάλληλους ελέγχους παρθενίας κατά τον πλέον βάναυσο και επώδυνο τρόπο. Σε έκθεση του Παρατηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που δημοσιεύτηκε προ καιρού στους Νιου Γιορκ Τάιμς (19/12/95) αναφέρονται πολλές σχετικές περιπτώσεις. Τυπική είναι η εμπειρία δύο γυναικών δημοσιογράφων που συνελήφθησαν για την πολιτική τους δραστηριότητα και αναγκάστηκαν να υποβληθούν σε τεστ παρθενίας, όταν οι γιατροί τις απείλησαν πως ο έλεγχος θα ανατεθεί αλλιώς σε αστυνομικούς που "ξέρουν πώς να τους ανοίξουν τα πόδια". Εξίσου τρέχουσα είναι η περίπτωση τριών γυναικών που συνελήφθησαν την ώρα που δειπνούσαν σε εστιατόριο της Κωνσταντινούπολης, και οι οποίες, παρόλο που δεν τους απαγγέλθηκε ποτέ κατηγορία, υποβλήθηκαν σε γυναικολογική εξέταση και παρέμειναν επί μία εβδομάδα σε νοσοκομείο για αφροδίσια. Η απίστευτη αυτή σεξουαλική βία ως μέσο πολιτικού συνετισμού των γυναικών δεν τελειώνει εδώ: αν οι κρατούμενες αποδειχθούν παρθένες, οι δεσμοφύλακές τους επιστρατεύουν την απειλή του βιασμού ως το βασανιστήριο που αρμόζει καλύτερα στην περίπτωσή τους.




Η επανόρθωση του ανεπανόρθωτου

Η αυξημένη ζήτηση ιατρικής βοήθειας για χειρουργική αποκατάσταση του παρθενικού υμένα προκαλεί τελευταία μια έντονη συζήτηση μεταξύ γιατρών, η οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη σε διάφορες δυτικοευρωπαϊκές χώρες. Οπως προκύπτει από σχετικό αφιέρωμα που περιλαμβάνεται σε πρόσφατο τεύχος του "British Medical Journal" (Φεβρουάριος 1998), η ζήτηση προέρχεται από κοπέλες που ανήκουν στη δεύτερη ή και τρίτη γενιά μεταναστών από αφρικανικές και μεσογειακές χώρες. Οι νέες αυτές γυναίκες δεν έχουν σε ιδιαίτερη υπόληψη το όλο ζήτημα, αλλά ζουν σε οικογενειακά και κοινωνικά περιβάλλοντα που συνεχίζουν να θεωρούν την παρθενία απαραίτητο προσόν μιας ανύπανδρης γυναίκας.
Στην Ολλανδία, κυρίως, οι γιατροί βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με το αίτημα της "παρθενορραφής", μιας επέμβασης που, αν και επισήμως απαγορευμένη, είναι τρέχουσα σε αρκετές αραβικές χώρες. Ορισμένοι γιατροί θεωρούν ότι η ηθική της επιστήμης τούς επιβάλλει να αρνούνται επεμβάσεις σε υγιή άτομα, καθώς η αποκατάσταση του υμένα δεν βελτιώνει προφανώς την υγεία των γυναικών. Αλλοι, πάλι, υποστηρίζουν ότι το ίδιο ισχύει για όλες περίπου τις πλαστικές επεμβάσεις, από τις οποίες οι συνάδελφοί τους θησαυρίζουν χωρίς να επικαλούνται ανάλογες ευαισθησίες. "Η επέμβαση δικαιολογείται σε μερικές περιπτώσεις", γράφει η βρετανή γυναικολόγος Σάρα Πάτερσον-Μπράουν, επιλέγοντας τη μέση οδό. "Στις περιπτώσεις, δηλαδή, κατά τις οποίες μια γυναίκα κινδυνεύει να υποφέρει σοβαρά σε όλη της ζωή".
Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε έκθεση ολλανδών γιατρών για είκοσι πρόσφατες υμενορραφές. Τα κορίτσια που υποβλήθηκαν στην επέμβαση ήταν από 16 έως 23 ετών και δήλωσαν όλες μαθήτριες λυκείου ή φοιτήτριες. Οπως φαίνεται από τις απαντήσεις εκείνων που δέχθηκαν να δώσουν πληροφορίες για την προσωπική τους ζωή, τα έξι κορίτσια είχαν μια μόνιμη ερωτική σχέση. Αλλα δέκα εξήγησαν ότι η απώλεια της παρθενίας τους οφείλεται σε βιασμό.
Σε άλλα κείμενα του βρετανικού ιατρικού περιοδικού επιχειρείται μια πρώτη ανάλυση του φαινομένου. "Τα κορίτσια αυτά ζουν σε συνθήκες όπου συγκρούονται πολιτισμοί με διαφορετικές αξίες", γράφει η καθηγήτρια Ελσπετ Γουέμπ. "Είναι προφανές ότι οι προγαμιαίες σχέσεις ελαχιστοποιούν τις ελπίδες των κοριτσιών για ένα ασφαλές μέλλον στο πλαίσιο της ίδιας τους της κοινότητας".


Ηλεκτρονικό τεστ

Οσο κι αν μοιάζει παράδοξο, στο Ιντερνετ η παρθενία ζει και βασιλεύει. Αρκεί να "ξεφυλλίσουμε" τις ηλεκτρονικές σελίδες που ασχολούνται με τα σύγχρονα προβλήματα των νέων, φτάνει να παρακολουθήσουμε τα αγωνιώδη ερωτήματα που διατυπώνουν αγόρια και κορίτσια στις ιατρικές διευθύνσεις του δικτύου, για να κατανοήσουμε ότι ηλεκτρονική επανάσταση και σεξουαλική οπισθοδρόμηση συνδυάζονται μια χαρά στο γύρισμα του 20ού αιώνα. Πώς αλλιώς να ερμηνευτεί το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι νεαροί άντρες απευθύνονται στις συγκεκριμένες ιατρικές υπηρεσίες γυρεύοντας παρηγοριά, επειδή υποψιάζονται ότι η κοπέλα τους δεν είναι παρθένα; Εχει μαλλιάσει το πληκτρολόγιο της Alice, της εικονικής γιατρίνας του Πανεπιστημίου Κολούμπια, να πείσει τους νεολαίους ότι η παρθενία δεν έχει την απόλυτη αξία που της αποδίδουν πολλοί από εκείνους που ζητούν τη συμβουλή της. Χωρίς σπουδαία αποτελέσματα, όπως προκύπτει και από τις δύο τυπικές επιστολές που ακολουθούν (η πρώτη αμερικανική, η δεύτερη γαλλική): κάμποσοι δυτικοί νεολαίοι (για ποσοστά είναι δύσκολο να μιλήσουμε), ανακαλύπτουν στα 1998 τον ηθικό κώδικα των προπάππων τους.

1. "Πριν από λίγους μήνες είχα την πρώτη ερωτική εμπειρία με την κοπέλα μου. Μου είχε πει ότι είναι παρθένα, αλλά μετά τη συνουσία κατάλαβα ότι μου έλεγε ψέματα και πληγώθηκα. Δεν ένιωσε πόνο, ούτε υπήρξε αίμα, άσε που δεν βρέθηκε υμένας. Ψάχνει δικαιολογίες και προσπαθεί να με πείσει ότι δεν έχουν υμένα όλα τα κορίτσια. Να την πιστέψω; Υπάρχει κάποιος ασφαλής τρόπος για να διαπιστώσω αν ήμουν ο πρώτος της; Εχω θυμώσει πολύ. Μπορείς να απαλύνεις τον πόνο μου;"

2. "Η φίλη μου είναι 22 ετών και δεν έχει ακόμη επισκεφθεί γυναικολόγο. Ηξερα ότι αυτό δεν είναι πολύ σωστό (εκείνη είχε πλήρη άγνοια του ζητήματος) και γι' αυτό ρωτήσαμε σχετικά. Η επίσκεψη στο γυναικολόγο την απασχολεί πλέον πολύ, καθώς καταλαβαίνει ότι δεν πρέπει πια να την αναβάλει, όμως... Υπάρχει και το 'όμως'. Ο λόγος είναι ότι η κοπέλα μου είναι ακόμη παρθένα (πολύ παρθένα, αν είναι δυνατό να μετρήσουμε την παρθενικότητα. Ο υμένας της είναι εξαιρετικά στενός, με δυσκολία επιτρέπει το πέρασμα ενός δακτύλου ή ενός μικρού ταμπόν). Μάλιστα έχει αποφασίσει, δηλαδή έχουμε αποφασίσει, ότι θα κρατήσουμε τη φυσική μας ένωση για μετά το γάμο. Κατά τη γυναικολογική εξέταση, όμως, ο γιατρός θα παρατηρήσει και θα ελέγξει τα πιο παρθένα σημεία της κοπέλας, αυτά που επιθυμεί να φυλάξει για μένα, τουλάχιστον για την πρώτη φορά. Εκτός αυτού, αν υπολογίσουμε τις διαστάσεις του μητροσκόπιου και τις 'διαστάσεις' του κοριτσιού, υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες αυτή η ιατρική 'διείσδυση' να μην αφήσει άθικτο τον υμένα. Εχετε επανειλημμένα αναφερθεί σε αυτή την πιθανότητα σε προηγούμενες απαντήσεις σας. Η κοπέλα μου δίνει μεγάλη σημασία σε αυτή τη "φυσική παρθενία", ακόμη και αν η παρθενία ορίζεται και διαφορετικά, από το απλό δηλαδή γεγονός ότι μία γυναίκα δεν έχει κάνει ποτέ έρωτα. Κατανοώ απολύτως τους λόγους που την ωθούν να υποστηρίζει κάτι τέτοιο, αλλά από την άλλη πλευρά νιώθω ιδιαίτερη ανησυχία για την υγεία της.
Σας ζητώ, λοιπόν, να μου απαντήσετε, παίρνοντας υπόψη τα παρακάτω στοιχεία: Είναι 22 ετών, μπήκε αργά στην εφηβεία (δεν είχε περίοδο μέχρι τα δεκαέξι ή τα δεκαεπτά της), δεν είχε ποτέ σεξουαλικές σχέσεις, υποφέρει συνήθως αρκετά την πρώτη ημέρα της περιόδου (πράγμα που αντιμετωπίζεται με το να μείνει ξαπλωμένη στο κρεβάτι σε ένα ζεστό περιβάλλον και να δέχεται τις φροντίδες μου), δεν καπνίζει (δεν ξέρω αν αυτό σχετίζεται με την όλη υπόθεση), δεν παίρνει ναρκωτικά και πίνει με μέτρο. Με βάση τα δεδομένα αυτά, ποιοι είναι οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι, αν αναβάλει την επίσκεψη στο γυναικολόγο για αμέσως μετά το γάμο; Σημειώστε ότι ελπίζουμε να καταφέρουμε να παντρευτούμε σε τρία περίπου χρόνια. Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό για την υγεία της και για την υγεία των μελλοντικών μας παιδιών;
Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για τη βοήθεια και σας στέλνω τις ευχές μου για τη συνέχιση του θαρραλέου έργου σας."


(Ελευθεροτυπία, 8/3/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -  ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ