ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΥΡΟΥΣ


Ο Κύριος με τα κίτρινα 

1.   2.   3. 


Ο Τύπος με την κίτρινη φουστανέλα

Δεν χρειάζεται να ανασύρουμε από το αρχείο μας τις κλασικές κιτρινιές των εντύπων του γνωστού συγκροτήματος (το μαγικό νερό του Καματερού, την εξόντωση του γιατρού Τσιρώνη, ή τα περί του "Γιού του αγωγιάτη"), για να υποψιαστούμε ότι και στη χώρα μας ο σοβαρός Τύπος δεν είναι καθόλου αθώος. Αρκεί μια πρόχειρη ματιά στη συγκομιδή των τελευταίων χρόνων, για να διαπιστωθεί ότι τα μυθεύματα -κατά κανόνα απότοκα της ιδεολογικοπολιτικής εμπάθειας των συντακτών τους- δεν βρίσκονται μόνο στις σελίδες του λαϊκισμού.
Την περίοδο του εθνικιστικού παροξυσμού η τερατολογία ήταν περίπου καθεστώς στα ελληνικά ΜΜΕ. Παράδειγμα κιτρινισμού αποτέλεσε και η καταμέτρηση της ελληνικής μειονότητας στα εδάφη της π.Γ.Δ. Μακεδονίας. "Στην περιοχή των Σκοπίων διαβιούν 250.000 ακραιφνείς Ελληνες", έγραφε η "Καθημερινή" (1.1.1992) βασιζόμενη σε κάποιες μυστικές αλβανικές πηγές της! Το μέγεθος του εκεί "ελληνισμού" αυξομειωνόταν για πολύ καιρό κατά πώς συνέφερε τα "εθνικά μας δίκαια". Οι έγκυροι αναλυτές που ήθελαν να "στείλουμε μερικές μεραρχίες στα Σκόπια" (και δεν εννοούμε μόνο την παρέα του κ. Παπαθεμελή), μέτραγαν σε εκατοντάδες χιλιάδες την ελληνική κοινότητα. Οι άλλοι που ήθελαν να μοιράσουν ή να αφήσουν ολόκληρο το "κρατίδιο" στα χέρια της Σερβίας, μας διαβεβαίωναν ότι ούτε ένας γνήσιος Ελληνας δεν υπάρχει εκεί. "Οι εθνότητες που συνθέτουν το πληθυσμιακό μωσαϊκό των Σκοπίων ουδέν κοινό έχουν με τον Ελληνισμό", διαπίστωνε ο τεχνικός των συρράξεων και σταθερός αναλυτής των "Νέων", Μιχάλης Δούντας (7.1.1992).
Ο προηγούμενος τραγέλαφος με τους "υπό απελευθέρωση αδελφούς μας", ωχριά μπροστά σε άλλα "έγκυρα" και πολύ περισσότερο προβεβλημένα δημοσιεύματα της εποχής: "Θέλουν τη Θεσσαλονίκη", (οι Σκοπιανοί, προφανώς!) αποκαλύπτει σε ανάλυση-σεντόνι το "Βήμα" (15.9.1991). Ομως, όσο κι αν προασπαθήσετε, άκρη δεν θα βγάλετε. "Τα μυστικά σχέδια, οι συμμαχίες και οι κινήσεις των Σκοπιανών", τελικά "τεκμαίρονται" από τις δηλώσεις, στη Θεσσαλονίκη, του προέδρου της βουλής "των εχθρών" Στόγιαν Αντοφ. Ο άνθρωπος απλώς επιδίωκε να συμφωνήσει με τις ελληνικές αρχές για την εμπορική χρήση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης! Η εθνική σκοπιμότητα υποχρέωσε και αργότερα τη ναυαρχίδα του συγκροτήματος Λαμπράκη να κιτρινίζει. "Εξοπλίζονται μυστικά τα Σκόπια. Επιθετική στρατιωτική μηχανή ετοιμάζει η κυβέρνηση Γκλιγκόροφ", μας σέρβιρε επίσης το "Βήμα" στις 7.11.1993. Διαβάζοντας, πάλι δεν βγαίνει η είδηση. Εκτός αν πιστέψουμε ότι οι 30.000 άνδρες που πάλευε να οργανώσει σε στρατό το νεοϊδρυθέν κράτος, αποτελούσαν "εθνική απειλή".
Για τον "Οικονομικό Ταχυδρόμο", η κατεξοχήν ειδησεογραφική επιτυχία της τελευταίας 10ετίας ήταν μια ακόμα "εθνική αποκάλυψη". Την 1η Ιουλίου 1993, ο Σαράντος Καργάκος ξεσκέπαζε τη συνωμοσία της Αναστασίας Καρακασίδου. Δηλαδή, τη διατριβή της θεσσαλονικιάς ερευνήτριας στο πανεπιστήμιο του Πρίνστον "με θέμα τους δίγλωσσους πληθυσμούς της περιοχής". Καθώς ο ίδιος δεν είχε διαβάσει την επίμαχη μελέτη, η εκτίμησή του για το περιεχόμενό της - αλλά και για το ποιόν της συγγραφέως, που κατηγορείται ότι "παίρνει θέση στο πλευρό του εχθρού, αμειβόμενη παχυλώς για τα ιστορικά φληναφλήματά της" κι ότι "προφανώς (sic) αναπαράγει τις θεωρίες του κομιτατζή Σαντάνσκη ή του Ντάμιαν Γκρούεφ"- προέκυψε από δευτερογενείς πηγές, τις πληροφορίες κάποιου ανώνυμου "παλιού μαθητή" του αρθρογράφου, και κυρίως, από το θέμα της: "Τίτλος του διδακτορικού είναι 'Fields of wheat, hills of shrub. Agrarian development and the dialectics of ethnicity and nationality in Nothern Greece, 1913-1990' (Χωράφια σιταριού, λόφοι με χαμόδενδρα. Αγροτική ανάπτυξη και οι διάλεκτοι της εθνότητας και της εθνικότητας στη Βόρειο Ελλάδα)". Οσοι από τους αναγνώστες του κ. Καργάκου γνώριζαν στοιχειωδώς αγγλικά, θα κατάλαβαν φυσικά ότι οι "διάλεκτοι" του τίτλου στην πραγματικότητα δεν ήταν παρά η "διαλεκτική" κι ότι ο εθνικόφρων μεταφραστής απλώς έπεσε θύμα της ημιμάθειάς του. Ελάχιστοι όμως θα πληροφορήθηκαν ότι, τελικά, αντικείμενο του "ανθελληνικού" έργου δεν είναι οι σλαβόφωνοι πληθυσμοί της ελληνικής Μακεδονίας, αλλά ένα ελληνόφωνο χωριό λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη! Χάρη στην εκστρατεία που εξαπέλυσε τις επόμενες εβδομάδες το έγκυρο περιοδικό, σπεύδοντας να αξιοποιήσει την "επιτυχία" του, και την υιοθέτησή της στη συνέχεια από τους ταγούς του εγχώριου νεοφασισμού, το βιβλίο μπόρεσε να εκδοθεί (στο εξωτερικό) μόλις την περασμένη άνοιξη. 
Στις 27.1.1995, ήταν η σειρά των "Νέων" να ξεσκεπάσουν το ρόλο του ανταποκριτή του Γαλλικού Πρακτορείου στην Αθήνα, Αλέν Ναβαρό. Τον κατηγόρησαν επειδή έγραψε για "δήθεν κλίμα αντισημιτισμού που επικρατεί στην Ελλάδα". Αν έκανε όμως τον κόπο ο "θιγόμενος" συντάκτης -που θέλει να πιστεύει ότι δεν υπάρχει ίχνος αντισημιτισμού στη χώρα μας- να βρεί τις πηγές του κ. Ναβαρό, θα μάθαινε ότι η έρευνα (στην οποία βασίστηκε ο "κακός ξένος") είχε πραγματοποιηθεί από το Ιδρυμα Λαμπράκη, με χρήματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η μελέτη είχε διενεργηθεί το 1993 με υπεύθυνο τον καθηγητή Κωνσταντίνο Τσουκαλά και είχε καταγράψει ότι στην Ελλάδα το 57% των πολιτών απεχθάνεται, λίγο ή πολύ, τους Εβραίους!
Μετά από αυτά τι να λέμε για τα πρωτοσέλιδα της "Καθημερινής" ότι "Τούρκοι αγοράζουν τη γή της Θράκης που εγκαταλείπουμε" (11.9.1994), για την περιπέτεια της πλαστής δήλωσης Κίσινγκερ (από το "Νέμεσις" ως την "Καθημερινή") ή για την αποκάλυψη του κ. Πρετεντέρη ("Bήμα" 16.2.1997) ότι ένας συνδικαλιστής καθηγητής έπαιρνε "ανελλιπώς" 15.000 για ιδιαίτερα μαθήματα -αλλά ο αρθρογράφος ακόμα να μπορέσει να διασταυρώσει την καταγγελία ενός ανώνυμου γονιού! Ψιλά γράμματα θα πείτε, όταν συχνά πυκνά ο ανώνυμος "Βηματοδότης" και η κουτσομπόλα "Σίβυλλα" έχουν μπάσει στα σοβαρά σαλόνια τη δημοσιογραφία του κομμωτηρίου.

3

Η φαντασία του απορρήτου 

Είναι φορές που οι γκάφες των "σοβαρών" φύλλων βγάζουν πολύ γέλιο. Κυρίως γιατί η δημοσιογραφική αρλούμπα πλασάρεται με τη δέουσα οίηση, τόσο συνηθισμένη σε αυτή την κατηγορία εντύπων. Το παράδειγμα, αντλημένο από την πολυκύμαντη ιστορία της γαλλικής "Λε Μοντ", προκαλεί ακόμη ταραχή στους παλαιότερους συντάκτες του εγκυρότερου ημερήσιου φύλλου της Γαλλίας:
Στις αρχές Ιουλίου του 1972, οι αναγνώστες της "Λε Μοντ" βρέθηκαν μπροστά σε μια συγκλονιστική αποκλειστικότητα της εφημερίδας τους. Η είδηση αφορούσε το αστυνομικό δελτίο και ήταν από εκείνες που δεν μπορεί κανείς να προσπεράσει αδιάφορος: Ενα ζευγάρι άφησε ένα βράδυ τα δύο παιδιά του μόνα στο σπίτι για να πάει σε κοσμικό δείπνο που διοργάνωναν φίλοι στο αριστοκρατικό προάστιο Νεγί. Το δεκάχρονο αγόρι υποσχέθηκε να βάλει νωρίς για ύπνο την τετράχρονη αδελφούλα του και να μην ανοίξει σε κανέναν την πόρτα. "Στις δέκα χτύπησε το τηλέφωνο", συνέχιζε το δημοσίευμα. "Ηταν το αγοράκι, έντρομο αλλά ανακουφισμένο: 'Μπαμπά, ήρθε ένας κλέφτης και τον σκότωσα'. 'Ερχομαι αμέσως.' (...) Ο κλέφτης είναι πράγματι εκεί, ξαπλωμένος στο χαλί του σαλονιού, μέσα σε μια λίμνη αίματος. (...) Την ώρα που ο κλέφτης έψαχνε τα συρτάρια ενός επίπλου, το παιδί πήγε και πήρε από το γραφείο του μπαμπά του το όπλο, επέστρεψε νυχοπατώντας και, όπως στο παιχνίδι ή στην τηλεόραση, πυροβόλησε τον σκυμμένο άνδρα."
Ερχεται η αστυνομία και αποκαλύπτεται ότι ο νεκρός είναι ο νεαρός γιος των φίλων που διοργάνωναν το πάρτι. Οι δύο οικογένειες αποφασίζουν με τη συνενοχή των αρχών να αποκρύψουν την αλήθεια. Η υπόθεση χώνεται στο συρτάρι, οι γονείς του κλέφτη ανακοινώνουν ότι ο γιος τους αυτοκτόνησε, ενώ ο ανήλικος δολοφόνος και οι αδελφή του φεύγουν αμέσως για διακοπές. Κατακλείδα του δημοσιεύματος, το απαραίτητο ηθικό δίδαγμα: "Πέρασαν ήδη εβδομάδες από το συμβάν, αλλά δεν ασχολήθηκε καμία άλλη εφημερίδα με αυτό. Κι όμως, πρόκειται για ένα γεγονός κυνικό και ψυχρό, κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της εποχής μας."
Πανικόβλητες από την αποκάλυψη, οι αστυνομικές και ανακριτικές αρχές προσπαθούν μάταια να βρουν κάποιο στοιχείο που να τεκμηριώνει τη σοβαρή καταγγελία. Ο δαιμόνιος ρεπόρτερ αρνείται να τις βοηθήσει, επικαλούμενος το δημοσιογραφικό απόρρητο. Η λύση θα δοθεί τον Οκτώβριο του 1974, όταν η "Φρανς Σουάρ" αποφασίζει -με την απαραίτητη πάντως συναδελφική αβρότητα- να εξηγήσει ότι πριν από δύο χρόνια έκανε θραύση στις κοσμικές συντροφιές η ιστορία με ένα αγοράκι που έμεινε μόνο στο σπίτι κ.λπ. κ.λπ. Η ιστορία είχε πρωτοεμφανιστεί το 1893 και κατά καιρούς κυκλοφορούσε σαν ανέκδοτο στις παρέες.

4

Το "τοπ-τεν" της λογοκρισίας


Τη λογοκρισία που ασκούν συστηματικά τα υπεράνω πάσης υποψίας αμερικανικά μέσα ενημέρωσης παρακολουθεί εδώ και χρόνια μια ομάδα ειδικευμένων "κριτών" με έδρα το Πανεπιστήμιο της Σονόμα, μιας μικρής πόλης κοντά στο Σαν Φρανσίσκο (ομάδα "Project Censored"). Οι πανεπιστημιακοί, συγγραφείς και δημοσιογράφοι που αποτελούν την ομάδα εντοπίζουν από το 1976 τα σημαντικά ζητήματα που εξαφανίστηκαν "μυστηριωδώς" από πρωτοσέλιδα και δελτία ειδήσεων και ερμηνεύουν τους μηχανισμούς που σε κάθε περίπτωση επέβαλαν την απόκρυψη μιας συνταρακτικής είδησης. Συνέπεια της επιθυμίας τών κατά τα λοιπά "έγκυρων" μέσων να μη συγκρούονται με την πολιτική και οικονομική ελίτ της χώρας, η (αυτό)λογοκρισία αυτή συνιστά πλέον πάγια δημοσιογραφική πρακτική, καταδικάζοντας τους αμερικανούς πολίτες σε ελλιπή και στρεβλή ενημέρωση. Κάθε άνοιξη, η ομάδα του Πανεπιστημίου Σονόμα δίνει στη δημοσιότητα έκθεση με τις δέκα σημαντικότερες ιστορίες που λογοκρίθηκαν τη χρονιά που πέρασε. Η τελευταία, αυτή που αναφέρεται στο "Τοπ Τεν" του 1996, περιλαμβάνει τα ακόλουθα θέματα:

1. Ουδείς θεώρησε σκόπιμο να ασχοληθεί με τους κινδύνους που εγκυμονεί το νέο διαστημικό πρόγραμμα της ΝΑΣΑ, και κυρίως η αποστολή του δορυφόρου Τιτάν IV στον Κρόνο: σε περίπτωση ατυχήματος, το ουράνιο που μετέφερε ο δορυφόρος θα απειλούσε με ραδιενεργό μόλυνση ολόκληρη την ανθρωπότητα. Αλλά το δίκτυο NBC συγγενεύει με την Τζένεραλ Ελέκτρικ και το CBS με την Ουεστινγκχάους. Η πρώτη προμηθεύει το 40% της παγκόσμιας πυρηνικής βιομηχανίας, ενώ η δεύτερη κατασκευάζει κινητήρες για πυρηνικούς αντιδραστήρες.
2. Η "Γουόλ Στριτ Τζέρναλ", οι "Νιου Γιορκ Τάιμς" και η "Ουάσινγκτον Ποστ" απέφυγαν επιμελώς να συνδέσουν την πετρελαϊκή εταιρεία Σελ με τα αιματηρά γεγονότα στην περιοχή του Δέλτα του Νίγηρα και τις εκτελέσεις του συγγραφέα Κεν Σάρο Ουίουα και των συντρόφων του.
3. Τα μέσα φρόντισαν να προβάλουν μόνο τις θετικές πλευρές του μισθολογικού νομοσχεδίου της κυβέρνησης Κλίντον, το οποίο είχε την άμεση υποστήριξη και των Ρεπουμπλικανών. Παρέμειναν έτσι "κρυφά" τα άρθρα εκείνα που ακυρώνουν στην ουσία τις πολυδιαφημισμένες βελτιώσεις του νόμου.
4. Τα μέσα ενημέρωσης σχετίζονται στενά με τις περιβόητες εταιρείες δημόσιων σχέσεων και βασίζονται στις πληροφορίες που τους διοχετεύουν, θεωρώντας περιττό να τις ελέγξουν. Με τον τρόπο αυτό βλέπουν το φως ανακριβή ρεπορτάζ, πνίγονται ανεξάρτητες φωνές και διαφημίζονται προϊόντα επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία.
5. Τηλεοράσεις και εφημερίδες επιτείνουν την τάση του υπουργείου Δικαιοσύνης να θεωρεί εγκληματικές ενέργειες μόνο τις δολοφονίες και τις ένοπλες ληστείες. Ετσι δεν διώκονται ποτέ οι βιομηχανίες, παρόλο που οι δικές τους παραβάσεις είναι κατά δέκα έως πενήντα φορές περισσότερες από την εγκληματικότητα "του δρόμου". Το κοινό δεν πληροφορήθηκε, για παράδειγμα, ότι το 1987 πέθαναν πρόωρα 50.000-70.000 εργάτες λόγω της πολύχρονης έκθεσής τους σε τοξικές ουσίες, ενώ οι δολοφονίες της ίδιας χρονιάς δεν ξεπέρασαν τις 21.000.
6. Ενώ το κοινό ενημερώνεται για τις συνεχείς συγχωνεύσεις τραπεζών, πουθενά δεν πρόκειται να διαβάσει για τις σοβαρές επιπτώσεις που θα έχει στο μέσο Αμερικανό αυτή η υπερσυγκέντρωση των τραπεζικών κεφαλαίων στα χέρια του 1% των τραπεζιτών της χώρας.
7. Τα φτωχότερα στρώματα της αμερικανικής κοινωνίας γίνονται αντικείμενο της πιο αισχρής εκμετάλλευσης από γραφεία δανεισμού, ενεχυροδανειστήρια κ.ο.κ. Σε κάποια από αυτά, μια τηλεόραση τριακοσίων δολαρίων κοστίζει τελικά χίλια δολάρια. Ποτέ ωστόσο δεν γράφεται ότι πίσω από τη "βιομηχανία της φτώχειας" κρύβονται τα μεγαλύτερα ονόματα της Γουόλ Στριτ: Φορντ, Σίτιμπανκ, Αμέρικαν Εξπρές κ.ο.κ.
8. Συχνά από άγνοια, τα μέσα δεν ενημερώνουν το κοινό τους για τις εφιαλτικές εξελίξεις στον τομέα της συλλογής πληροφοριών που αφορούν τα ατομικά στοιχεία των πολιτών. Γιγαντιαίες ιδιωτικές και κρατικές βάσεις δεδομένων όχι μόνο "φακελώνουν" τους Αμερικανούς, αλλά, όπως φαίνεται, επιδίδονται και σε αλληλοσυμπληρώσεις χάρη στο ήδη διαδεδομένο κυβερνο-κουτσομπολιό τους.
9. Τα μέσα ενημέρωσης δεν ασχολήθηκαν με το γεγονός ότι για πρώτη φορά έγινε εκτεταμένη χρήση ουρανίου (σε σφαίρες και τανκς) κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Καταιγίδα της Ερήμου.
10. Ενώ οι οικονομικές ειδήσεις καταλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερη θέση στις στήλες των εφημερίδων, πενιχρή έως ανύπαρκτη είναι η αναφορά στους κινδύνους που προοιωνίζεται η συνεχής μείωση των αποθεμάτων του πλανήτη σε ρύζι και δημητριακά.

(Ελευθεροτυπία, 1/2/1998)

 

www.iospress.gr                                  ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -  ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ