ΒΟΡΕΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ


Τα όπλα της ειρήνης 

1.   2.   3. 



ΟΙ ΜΕΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΕ


ΡΕΠΟΥΜΠΛΙΚΑΝΟΙ
. Κίνημα που αποσκοπεί στη δημιουργία μιάς ενωμένης Ιρλανδίας κι εκπροσωπείται κατά κύριο λόγο από τον Ιρλανδικό Ρεπουμπλικανικό Στρατό (IRA) και το κόμμα Σιν Φέϊν ("Μοναχοί μας"). Η ονομασία προέρχεται από τον εμφύλιο πόλεμο που σπάραξε την ιρλανδία την επαύριο της διχοτόμησής της (1921-23). Ρεπουμπλικάνοι ονομάστηκε η παράταξη εκείνη του ( πρώην ενιαίου) εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος που αρνήθηκε να δεχθεί τη συμβιβαστική λύση της δημιουργίας ενός ημιαυτόνομου κράτους ("Free State") στο νότιο τμήμα του νησιού και συνέχισε να παλεύει για μιά ενιαία Ιρλανδική Δημοκρατία (Irish Republic).

ΒΟΡΕΙΟΪΡΛΑΝΔΟΙ. Σύμφωνα με τη στατιστική του 1991, οι κάτοικοι των 6 κομητειών του Ολστερ είναι 1.594.000, από τους οποίους το 54% προτεστάντες και το 42% καθολικοί. Η μεγαλύτερη πόλη, το Μπέλφαστ, είχε το 1991 281.400 κατοίκους.

KOMMATA. Ο πολιτικός χάρτης στη Β.Ιρλανδία καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη διάταξη των εθνικό-θρησκευτικών στρατοπέδων. Ισχυρότερο κόμμα είναι το μετριοπαθές προτεσταντικό "Ενωτικό Κόμμα του Ολστερ ( Ulster Unionist Party, UPP) με 24,2% των ψήφων στις τελευταίες εκλογές (29/5/96). Δεύτερο έρχεται το - επίσης μετριοπαθές - "Εργατικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα" ( Social Democratic Labour Party, SDLP) του Τζον Χιουμ, που ψηφίζεται κυρίως από τους καθολικούς (21,4%). Ακολουθούν το εξτρεμιστικό "Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα" (Democratic Unionist Party, DUP) του προτεστάντη πάστορα Ιαν Πέϊζλι (18,8%), το Sinn Fein (15,5%) και το διακοινοτικό "Συμμαχικό Κόμμα" ( Alliance Party, 7,7% στις εκλογές του 1993). Μικρότερα ποσοστά στις φετινές εκλογές πήραν τα προτεσταντικά "Εθνικό Ενωτικό Κόμμα" (PUP) και "Δημοκρατικό Κόμμα του Ολστερ" (UDP), που θεωρούνται μετωπικές οργανώσεις των παρακρατικών ακροδεξιών ομάδων UVF και UDA, αντίστοιχα. Την ένατη και δέκατη θέση κατέλαβαν, τέλος, ο ειρηνιστικός "Συνασπισμός των Γυναικών" και οι διακοινοτικοί "Εργατικοί Σοσιαλιστές".

ΔΙΓΛΩΣΣΟΙ. Εθνική γλώσσα της Ιρλανδικής Δημοκρατίας είναι η γαελική (gaelic), θυγατρική της αρχαίας κελτικής, ομιλούμενη σε μικρό ή μεγάλο βαθμό από το 32% του πληθυσμού της χώρας σύμφωνα με την απογραφή του 1991. Επίσημες γλώσσες είναι η γαελική και η αγγλική. Στη Β. Ιρλανδία η γαελική δεν αναγνωρίζεται σαν επίσημη γλώσσα, διδάσκεται όμως σε ορισμένα (ιδιωτικά) σχολεία.

MIKΡΟΑΣΤΟΙ. Το μεγαλύτερο μέρος των διακοινοτικών συγκρούσεων διεξάγεται στις - σχεδόν αμιγείς, πλέον - καθολικές ή προτεσταντικές προλεταριακές συνοικίες, σημειώνει η απεσταλμένη της Monde Diplomatique στη B.Iρλανδία (1/1995). Αντίθετα, τα μέλη της μεσαίας τάξης "ζουν όπως άλλοτε: "αφομοιωμένα", δηλαδή χωρίς προβλήματα γειτνίασης, ανεξαρτήτως του άν είναι καθολικοί ή προτεστάντες. Στο Μαλόουν, το Χόλιγουντ ή τα περίχωρα του Βασιλικού Πανεπιστημίου, τρεις μικτές καθωσπρέπει συνοικίες του Μπέλφαστ, τις "φασαρίες" τις ξέρουν μόνο από την τηλεόραση".

ΣΚΛΗΡΟΠΥΡΗΝΙΚΟΙ. Την ευθύνη για δυό από τις πρόσφατες βομβιστικές επιθέσεις - στο Ενισκίλεν (14/7) και το κεντρικό Μπέλφαστ (30/9) ανέλαβε η πρωτοεμφανιζόμενη οργάνωση "Στρατιωτικό Συμβούλιο Συνέχειας του IRA". Η αστυνομία τη θεωρεί σαν το στρατιωτικό σκέλος της οργάνωσης "Ρεπουμπλικανικό Σιν Φέϊν" που αποχώρησε από το μητρικό κόμμα το 1986, ύστερα από την απόφαση του τελευταίου να αναλάβει τις έδρες του στο κοινβούλιο του Δουβλίνου. "Δε νομίζω πως πρόκειται για ιδιαίτερα σοβαρή ομάδα" απάντησε ο Τζέρι Ανταμς σε σχετική ερώτησή μας - για να προσθέσει: "Αποδεικνύει ωστόσο ότι άν δε θεραπεύσει κανείς τα αίτια μιάς σύρραξης, πάντα θα βρεθεί κάποιος να καλύψει το κενό". Υπενθυμίζεται ότι το τωρινό Σιν Φέϊν και IRA προέκυψαν το 1969-70 σαν η "σκληρή" τάση ( "Προσωρινή Διοίκηση") των ομώνυμων "επίσημων" οργανώσεων, που κατηγορούνταν ότι απέτυχαν να προστατέψουν τη μειονότητα στο πογκρόμ του '69...

KYΒΕΡΝΟΧΑΦΙΕΔΕΣ. Στην ηλεκτρονική σελίδα της Βασιλικής Χωροφυλακής του Ολστερ μπορεί κανείς να διαβάσει την προτροπή προς τους επισκέπτες του Ιντερνετ να καταδώσουν ό,τι ύποπτο γνωρίζουν στην ειδική τηλεφωνική γραμμή Crimestoppers: "Ελπίζουμε όντως ότι θα μπορέσετε να μας παράσχετε κάποια χρήσιμη πληροφορία και, κατ' ευχήν, να πάρετε την προβλεπόμενη από τους τρέχοντες κανονισμούς αμοιβή. Μπορείτε να αφήσετε οποιαδήποτε χρήσιμη πληροφορία που αφορά οποιονδήποτε νομίζετε ότι μπορεί να ενέχεται σε οποιοδήποτε έγκλημα, οπουδήποτε στη χώρα, στο ΔΩΡΕΑΝ τηλέφωνό μας. Παρακαλώ, θυμηθείτε ότι δεν χρειάζετε να δώσετε το όνομά σας κι ότι μπορείτε να ζητήσετε αμοιβή. Ναι, όντως ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ για πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψη και απαγγελία κατηγορίας. Είναι απολύτως εμπιστευτικό και μπορείτε να πάρετε την αμοιβή σας ΑΠΟΛΥΤΩΣ ανώνυμα. Αρα..."

VIGILANTES. Εντελώς διαφορετικά προβλήματα θέτει η καταστολή της εγκληματικότητας στις καθολικές συνοικίες. Τα μέσα ενημέρωσης είναι γεμάτα από πληροφορίες για τις μεθόδους "επαναστατικής δικαιοσύνης" που απονέμεται από τις παραστρατιωτικές ομάδες: μιά δωδεκάδα "βαποράκια" έχουν λχ δολοφονηθεί τα τελευταία δυό χρόνια από την "Αμεση Δράση κατά των Ναρκωτικών" ( θεωρείται μετωπική οργάνωση του IRA) κι αρκετές δεκάδες έχουν ξυλοκοπηθεί για παρεμφερή αδικήματα, ενώ στις 28 Μαρτίου έξι "τιμωροί" σταύρωσαν τον "αντικοινωνικό" 18χρονο Μάρτιν Ντόχερτι. Ζητήσαμε από το Τζ.Ανταμς τη θέση του Σιν Φέϊν για το φαινόμενο. "Είμαστε αντίθετοι στους `ξυλοδαρμούς τιμωρίας'", μας απάντησε. Ο IRA σπάνια αναμιγνύεται σ' αυτούς. Συνήθως πρόκειται για έργο της ίδιας της κοινότητας. Μπορείτε να φανταστείτε τι θα γινόταν στην Αθήνα αν εδώ και 25 χρόνια δεν υπήρχε κοινά αποδεκτή αστυνομική δύναμη. Το γεγονός ότι στη Β.Ιρλανδία συμβαίνει κάτι τέτοιο κι ο κοινωνικός ιστός δεν έχει διαρραγεί, αποδεικνύει ότι είμαστε πολύ νομοταγείς πολίτες. Το πρόβλημα θα λυθεί μόνο με τη συγκρότηση μιας κοινά αποδεκτής αστυνομικής υπηρεσίας".

ΔΙΑΔΗΛΩΤΕΣ. Απoλογισμός της περασμένης χρονιάς από την ηλεκτρονική σελίδα της Βασιλικής Χωροφυλακής του Ολστερ: "Συνολικά 3.500 παρελάσεις πραγματοποιήθηκαν στη διάρκεια του 1995, από τις οποίες 2.581 ήταν Νομιμοφρόνων και 302 Εθνικιστών. Διατάραξη της τάξης σημειώθηκε σε 13 παρελάσεις. Επιπλέον, 7 παρελάσεις Νομιμοφρόνων και 17 Εθνικιστών ήταν παράνομες · επρόκειτο κυρίως για παρελάσεις / διαδηλώσεις σχετικές με την ειρηνευτική διαδικασία" (http://www.nics.gov.uk/ruc/partner.htm#6).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Gerry Adams "Πριν ξημερώσει"
( Αθήνα 1996, εκδ. Βιβλία του Κόσμου). Η αυτοβιογραφία του ηγέτη του Σιν Φέϊν, από τα παιδικά του χρόνια στο Μπέλφαστ μέχρι τις περιπέτειες της τρέχουσας ειρηνευτικής πρωτοβουλίας.

Roger Faligot "La resistance irlandaise" ( Παρίσι 1977, εκδ. Maspero). Εξαιρετική ανάλυση του βορειοϊρλανδικού προβλήματος και λεπτομερής καταγραφή των εξελίξεων της πρώτης δεκαετίας ένοπλου και μαζικού αγώνα. Εμφαση στις εσωτερικές διεργασίες και τη στρατηγική των ρεπουμπλικανικών κινημάτων.

Kρις Χάρμαν "Ο απελευθερωτικός αγώνας στην Ιρλανδία" ( Αθήνα 1981, εκδ. Ανδρομέδα). Συνοπτική παρουσίαση του ίδιου θέματος από τη σκοπιά της βρετανικής ριζοσπαστικής αριστεράς.

Sinn Fein Homepage (http://www.irlnet.com/sinnfein/index.html). Υλικά του Σιν Φέϊν, άρθρα της εφημερίδας Republican News, ανακοινωθέντα του IRA και συνοπτικές αναλύσεις του βορειοϊρλανδικού ζητήματος απ'τη σκοπιά των ρεπουμπλικάνων, στο Ιντερνετ.

Florence Beauge "Cette paix qui retient son souffle en Irlande du Nord..." ( Le Monde Diplomatique 1/1995). Εκτενές ρεπορτάζ στη Β.Ιρλανδία αμέσως μετά την εκεχειρία. Περιγραφή του κοινωνικού τοπίου και των υπόγειων διεργασιών που επικαθορίζουν το ειρηνευτικό εγχείρημα.


ΔΕΙΤΕ

Εις το όνομα του πατρός
( In the name of the father) του Τζιμ Σέρινταν (1993). Το ανθρώπινο κόστος της "αντιτρομοκρατικής" πολιτικής των βρετανικών κυβερνήσεων, μέσα από την πραγματική ιστορία των "4 του Γκίλφορντ" - μιάς από τις "μεγάλες επιτυχίες" κατά του IRA που αποδείχθηκε σκευωρία, αφού πρώτα τα θύματά της πέρασαν 16 χρόνια στη φυλακή.

Καλ, ο μαχητής του IRA ( Cal) του Πατ Ο'Κόνορ (1984). Ενας νεαρός καθολικός του Μπέλφαστ ταλανίζεται ανάμεσα στην καθημερινή περιθωριοποίηση, τις επιθέσεις των προτεσταντών γειτόνων και την απροθυμία του να ενταχθεί στο ένοπλο κίνημα. Εξαιρετική απεικόνιση του κοινωνικού υπόβαθρου της σύρραξης.

Συμβόλαιο με το θάνατο ( The hit) του Στίβεν Φρίαρς (1984). Ενας πρώην αντάρτης του ΙRA αντιμέτωπος με την οργή των συντρόφων που κατέδωσε πριν από χρόνια. Στοχασμός πάνω στις μειονότητες της δυτικής Ευρώπης και τα αδιέξοδα της ένοπλης πάλης.


(Ελευθεροτυπία, 15/12/1996)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -  ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ