Η ΚΡΥΦΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ


Οι μουλάδες του φιλελευθερισμού 

1.   2.   3. 

 

Επρεπε άραγε να κηρυχθεί ο ισλαμικός νόμος στο Αφγανιστάν για να αντιληφθούν οι φιλελεύθεροι διανοητές της Δύσης ότι κάτι δεν πάει καλά με τους "μαχητές της ελευθερίας"; Δεκαπέντε χρόνια υποστήριζαν οι δυτικές κυβερνήσεις τους αντάρτες που αντιστέκονταν στον "ερυθρό ολοκληρωτισμό". Και τώρα αμήχανες διαπιστώνουν ότι τον αντικατέστησαν με τον "πράσινο".


Το τζιχάντ του ελεύθερου κόσμου

Ξεχασμένο εδώ και κάμποσα χρόνια από τα πρωτοσέλιδα της διεθνούς ειδησεογραφίας, το Αφγανιστάν βρέθηκε ξανά τον περασμένο μήνα στο προσκήνιο της επικαιρότητας με τη στρατιωτική κατάληψη της Καμπούλ από το θεοκρατικό στράτευμα των "Ταλιμπάν". Οπως θα περίμενε κανείς, τα ΜΜΕ δεν παρέλειψαν να καυτηριάσουν την επιβολή μεσαιωνικών μέτρων από τους νέους κύριους της αφγανικής πρωτεύουσας ( δημόσιες μαστιγώσεις, απαγόρευση της εργασίας και της κυκλοφορίας των γυναικών στους δρόμους, κλείσιμο των σχολείων θηλέων, κλπ) - με την εξαίρεση της εγχώριας εκείνης φιλελεύθερης εφημερίδας που διαπίστωσε, με ζήλεια σχεδόν, ότι στο εξής οι Αφγανές "θα πληρώνονται και θα κάθονται!" ( "Ελ.Τύπος" 1/10/96). Λίγες μέρες αργότερα, το θέμα ξεφούσκωσε κι η ταλαίπωρη αυτή χώρα της νότιας Ασίας πέρασε ξανά στη λήθη. Ισως να φταίει η περιορισμένη πλέον εμπορικότητα του θέματος, ίσως και η απουσία κάποιας `καλής' πλευράς με την οποία να μπορεί να ταυτιστεί το φιλοθεάμον κοινό: στο κάτω-κάτω της γραφής, η άρτι ανατραπείσα κυβέρνηση Χεκματιάρ δεν ήταν αυτή που στο όνομα του Ισλάμ είχε κλείσει, μόλις τον περασμένο Ιούλιο, τους κινηματογράφους κι απαγορεύσει τη μουσική στις εκπομπές της κρατικής ραδιοτηλεόρασης; Μια άλλη ερμηνεία της σταδιακής συρρίκνωσης του διεθνούς ενδιαφέροντος έχει να κάνει με την ανοιχτή συμπάθεια των ΗΠΑ και των δυτικών επιχειρηματικών κύκλων για το εγχείρημα των Ταλιμπάν, που υπόσχονται την ενοποίηση του κατακερματισμένου αφγανικού χώρου και τη διασφάλιση των ζωτικών γραμμών επικοινωνίας ανάμεσα στον ινδικό ωκεανό και τις πετρελαιοπηγές της Κεντρικής Ασίας.Για τα δυτικά συμφέροντα, ένα ενιαίο ισλαμικό καθεστώς, οσοδήποτε βάρβαρο κι άν είναι αυτό, είναι προτιμότερο από το μέχρι πρότινος χάος: "σύμφωνα με δυτικές διπλωματικές πηγές", διαβάζουμε σε ανταπόκριση της Le Monde Diplomatique τον Απρίλιο του 1995, "οι Ταλιμπάν έχουν πάρει το πράσινο φως από τη CIA, καθώς οι αμερικανοί ανησυχούν για την έκρηξη του εμπορίου ηρωίνης στο Αφγανιστάν και για τη χρησιμοποίηση της χώρας από τους άραβες και μουσουλμάνους θεοκράτες". Παρόδοξο; Στο κάτω-κάτω της γραφής, δεν είναι η πρώτη φορά που ο Αλλάχ επιστρατεύεται για την προώθηση των θέσεων του Πρώτου Κόσμου ενάντια στον εκάστοτε "κύριο αντίπαλό" του.

Το Αφγανιστάν δεν υπήρξε μονάχα το `Βιετνάμ των Ρώσων', που είδαν το κύρος τους να τραυματίζεται ανεπανόρθωτα από την αδυναμία του σοβιετικού στρατού να υποτάξει την αντίσταση ενός αγροτικού πληθυσμού, αλλά και "η μεγαλύτερη επιτυχία των κυβερνήσεων Ρέϊγκαν και Μπούς" - για να χρησιμοποιήσουμε την έκφραση του πρώην διευθυντή της CIA, Ρόμπερτ Γκέιτς (L' Express 2/12/93). Ηδη από τα χρόνια του Κάρτερ, οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ είχαν αρχίσει ένα πρόγραμμα εφοδιασμού των μουτζαχεντίν με σοβιετικής κατασκευής όπλα από τις αποθήκες του αιγυπτιακού στρατού, έτσι ώστε να δικαιολογείται ο ισχυρισμός ότι το αντάρτικο δε διαθέτει παρά μονάχα τα λάφυρα που παίρνει από τον εχθρό. Ύστερα όμως από την εξαγγελία του `Δόγματος Ρέιγκαν', για ανοιχτή ενίσχυση των αντισοβιετικών αντάρτικων σε όλο τον κόσμο, η ανάγκη για τέτοιου είδους προφάσεις εξαφανίστηκε και οι μουτζαχεντίν άρχισαν να παραλαμβάνουν επισήμως τους θαυματουργούς αντιαεροπορικούς πυραύλους `Στίνγκερ', που τους επέτρεψαν να αντιμετωπίσουν με επιτυχία την κλιμάκωση των κυβερνητικών εκκαθαριστικών επιχειρήσεων μετά το 1986. Αρμόδια για τη διανομή του οπλισμού ήταν η ΕΥΠ του - άκρως ισλαμικού - Πακιστάν (ISI), η δε μερίδα του λέοντος κατέληξε στο `Ισλαμικό Κόμμα' (Hezb-e-Islami) του Χεκματιάρ. Συνολικά, κάπου 3.000.000 όπλα όλων των τύπων, από Καλάσνικοφ μέχρι εκτοξευτές ρουκετών και βαρύ πυροβολικό, διοχετεύθηκαν από τη CIA στην περιοχή μέσω του "αφγανικού διαύλου" για να καταλήξουν στα χέρια μικρών και μεγάλων θεοκρατών (Amnesty International "Afghanistan. International responsibility for human rights disaster", 1995, σ. 24).
Η βοήθεια του `Ελεύθερου Κόσμου' προς τους ισλαμιστές αντιπάλους της "Αυτοκρατορίας του Κακού" δεν περιορίστηκε στο υλικό επίπεδο αλλά επεκτάθηκε κυρίως στο επίπεδο της προπαγανδιστικής προβολής. Δεν ήταν μονάχα οι επίσημες εκδόσεις της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών που έπλεκαν το εγκώμιο των "αγωνιστών της ελευθερίας". Το σύνολο σχεδόν των δυτικών ΜΜΕ απέφυγε διακριτικά να θέσει ερωτήματα για τους στόχους και την πρακτική των μουτζαχεντίν, περιοριζόμενο στην καταγγελία των φρικαλεοτήτων του στρατού κατοχής και στην εξύμνηση των κατορθωμάτων, πραγματικών ή φανταστικών, της ισλαμικής αντίστασης.
Μια από τις αποσιωπήσεις της εποχής αφορούσε τη διεθνή διάσταση αυτής της αντισοβιετικής ισλαμικής σταυροφορίας. Χρειάστηκε να καταρρεύσει ο "υπαρκτός σοσιαλισμός" και να έρθουν στην εξουσία οι "αγωνιστές της ελευθερίας" για να θυμηθεί λχ το γαλλικό L' Express ότι το Αφγανιστάν υπήρξε φυτώριο θεοκρατικών κινημάτων για όλο το μουσουλμανικό κόσμο: "στις αρχές της δεκαετίας του '80, 3000 με 3500 Αραβες πολεμούσαν στο Αφγανιστάν · στα μέσα της δεκαετίας, υπήρχαν 16.000 μονάχα στο πλευρό του Χεκματιάρ" (2/12/93). Το ίδιο περιοδικό αποκαλύπτει στους αναγνώστες του - ταϊσμένους κατά κόρον μέχρι πριν από λίγα χρόνια με τους άθλους των μουτζαχαντίν - ότι η όλη πανστρατιά είχε και έναν άλλο ανομολόγητο στόχο, πέρα από τη φθορά της Μόσχας: "Οι αμερικανοί σχεδίαζαν να ενθαρρύνουν ένα σουνίτικο και συντηρητικό ισλαμισμό, σύμμαχο της Δύσης, για να εξουδετερώσουν το σιίτικο θεοκρατικό ρεύμα των φίλων της Τεχεράνης". Η ιστορία έμελλε να διαψεύσει οικτρά αυτό το ποντάρισμα στο υποτιθέμενο "καλό" Ισλάμ, με τον ίδιο τρόπο που λίγα χρόνια νωρίτερα είχε οδηγήσει στην τραγωδία τα όνειρα της αντιϊμπεριαλιστικής αριστεράς για λεόντια συμμαχία με το σιίτικο "ριζοσπαστισμό"...

Η ιστορία της αξιοποίησης του ισλαμικού φονταμενταλισμού προς όφελος της καθεστηκυίας τάξης πραγμάτων δεν περιορίζεται ωστόσο στα ντεσού της αφγανικής περιπέτειας. Μιά στοιχειώδης αναδρομή στις περιστάσεις που καθόρισαν την εκκόλαψη των ισλαμικών κινημάτων στο χώρο της Μ. Ανατολής και της Β. Αφρικής είναι αρκετά αποκαλυπτική. Αντιμέτωπα με την κρίση του εθνικιστικού οράματος και την αδυναμία μιάς "εθνικά υπερήφανης" πολιτικής να λύσει τα προβλήματα της ανάπτυξης και της κοινωνικής δικαιοσύνης, τα τοπικά καθεστώτα πραγματοποίησαν ως γνωστόν στη διάρκεια των δεκαετιών του '70 και του '80 ένα άνοιγμα στο δυτικό κεφάλαιο, υιοθετώντας κοινωνικά επώδυνες μεθόδους νεοφιλελεύθερης οικονομικής διαχείρισης. Η έμμεση ή και άμεση κρατική στήριξη των ισλαμικών κινημάτων αποτέλεσε κατά κανόνα το απαραίτητο συμπλήρωμα αυτής της κοινωνικής στροφής, προκειμένου να παταχθούν οι αντιδράσεις της εθνικιστικής και - κυρίως - της μαρξιστικής αριστεράς. Τα παραδείγματα αφθονούν. Στο Μαρόκο, η Ενωση Ισλαμικής Νεολαίας έθεσε ως προγραμματικό στόχο της την καταπολέμηση "του μαοϊσμού, του μαρξισμού και των χίπιδων", οργανώνοντας επιθέσεις κατά της αριστεροκρατούμενης φοιτητικής και μαθητικής ένωσης και φτάνοντας μέχρι τη δολοφονία (17/12/75) του ηγέτη της Σοσιαλιστικής Ενωσης, Ομάρ Μπεντζελούν. Στην Τυνησία, η Ενωση για την Προστασία του Κορανιού πατροναρίστηκε το 1970 από την κυβέρνηση Μπουργκίμπα προκειμένου να αναχαιτιστεί η άνοδος των μαρξιστικών ιδεών στη νεολαία. Στην Ιορδανία, η Μουσουλμανική Αδελφότητα υπήρξε μέχρι το 1989 η μοναδική νόμιμη αντιπολίτευση, αναγκαία για την αντιμετώπιση της παλαιστινιακής αντίστασης και της αριστεράς. Στην Αίγυπτο, ο Ανουάρ Σαντάτ χρησιμοποίησε τους ισλαμιστές για να καταστείλει τη νασερική και κομμουνιστική αντίθεση στη διεθνοποίηση της οικονομίας, πριν στραφεί στη συνέχεια εναντίον τους όταν το φαινόμενο πήρε ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Ακόμα και στην Αλγερία, η δυναμική ανάπτυξη του Ισλάμ στη νεολαία δεν ήταν αρχικά άσχετη με τις προσπάθειες της νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης Μπενζεντίντ (1979-1988) να αποσπάσει τα πανεπιστήμια και τα σχολεία από τον έλεγχο της αριστεράς. Βασικός σύμβουλος του τότε προέδρου ήταν ο Αλί Τζέντι, μετέπειτα ηγέτης του Μετώπου Ισλαμικής Σωτηρίας (FIS) · εξ ού και η σύνταξη ενός αντιδραστικότατου οικογενειακού κώδικα το 1984 ή η πρόταση για επίσημη ανακήρυξη ισλαμικού κράτους από τους νυν ένοπλους υπέρμαχους της "λαϊκότητας" (1986). 
Η συνέχεια, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις των "πολιορκημένων απ' το Ισλάμ κάστρων της Δύσης", είναι γνωστή.

(Ελευθεροτυπία, 20/10/1996)

 

www.iospress.gr                                   ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ