Η πάλη κατά της ομοφοβίας και του ρατσισμού εξακολουθεί να διχάζει την Ευρώπη

 

Μέρα ευρωπαϊκής περηφάνιας και ντροπής

 

Τις ίδιες μέρες που οι σκαμπρόζικες πλευρές της παγκόσμιας εκδήλωσης για την ομοφυλόφιλη περηφάνια απασχολούσαν τα Μέσα Ενημέρωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθετούσε -μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας- ένα σημαντικό ψήφισμα «σχετικά με την αύξηση της ρατσιστικής και ομοφοβικής βίας στην Ευρώπη». Το ψήφισμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, διότι δεν αρκείται -όπως συχνά συμβαίνει με παρόμοια διεθνή ντοκουμέντα- στην επανάληψη γενικών διαπιστώσεων και αρχών, αλλά προχώρησε και στην περιγραφή πρόσφατων κρουσμάτων ρατσιστικής και ομοφοβικής βίας στην Ευρώπη.

Το ψήφισμα έχει ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον, διότι ο τρόπος που ψήφισαν οι εκπρόσωποι των ελληνικών κομμάτων στο Ευρωκοινοβούλιο αποδεικνύει για μία ακόμη φορά το πόσο δυσκολεύεται η ελληνική πολιτική τάξη να τοποθετηθεί ξεκάθαρα σε ένα ζήτημα το οποίο υποτίθεται ότι μας ενώνει.

Η Ν.Δ., ακολουθώντας το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, αρνήθηκε το ψήφισμα. Σύμφωνα με την εξήγηση που έδωσε ο Πατρίκ Γκομπέρ, εκπρόσωπος της συντηρητικής αυτής πολιτικής ομάδας που είναι και η μεγαλύτερη του Ευρωκοινοβουλίου, η ομάδα του δεν προσυπέγραψε την πρόταση ψηφίσματος διότι το κείμενο αυτό «εμμένει σε ιδεολογικές προσεγγίσεις που έχουν αποτύχει». Το ψήφισμα υποστηρίχθηκε από τη Σοσιαλιστική Ομάδα (όπου ανήκει το ΠΑΣΟΚ), τους Πράσινους και την Αριστερά (όπου ανήκουν ο ΣΥΝ και το ΚΚΕ). Αλλωστε, το τελικό ντοκουμέντο αποτελεί συμβιβασμό μεταξύ διαφορετικών προτάσεων και την τελική διατύπωση κατέθεσαν από κοινού εκπρόσωποι τεσσάρων πολιτικών ομάδων: των Σοσιαλιστών, των Πρασίνων, της Αριστεράς και της Συμμαχίας Δημοκρατών-Φιλελευθέρων.

Οδυνηρή έκπληξη -για μία ακόμη φορά- αποτέλεσε το ΚΚΕ, το οποίο διαχώρισε τη θέση του από όλη την υπόλοιπη ομάδα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς και επέλεξε τη στάση τής αποχής, για ένα ζήτημα που ασφαλώς δεν ενδείκνυται για μεσοβέζικες θέσεις.

Χαρακτηριστικό, τέλος, για τη νέα στάση που έχει υιοθετήσει ο κ. Καρατζαφέρης ήταν το γεγονός ότι ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ υπερψήφισε την πρόταση, διαχωρίζοντας κι αυτός τη στάση του από την πλειοψηφία της δικής του ομάδας (Ανεξαρτησία-Δημοκρατία). Αλλά για την «αντιρατσιστική» στροφή του υποψηφίου δημάρχου Θεσσαλονίκης έχουμε αναφερθεί σε ειδικά αφιερώματα («Ο φαιός Δούρειος Ιππος» - «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», 25/3/06 και «Το Τριώδιο της Ακροδεξιάς», 26/2/06).

Το ψήφισμα

Σύμφωνα με την επίσημη περίληψη του ντοκουμέντου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με το ψήφισμα εξέφρασε τη λύπη του για την αδυναμία του Συμβουλίου να εγκρίνει την απόφαση-πλαίσιο του 2001 για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Κάλεσε δε την επερχόμενη φινλανδική προεδρία του Συμβουλίου να επαναρχίσει τις σχετικές εργασίες, καθώς και το Συμβούλιο να καταλήξει σε συμφωνία για επέκταση της απόφασης, ώστε να καλύπτει ρητά όλα τα ομοφοβικά, αντισημιτικά και ισλαμοφοβικά αδικήματα.

Οι ευρωβουλευτές καταδίκασαν έντονα κάθε ρατσιστική επίθεση και εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους σε όλα τα θύματα τέτοιων επιθέσεων και στις οικογένειές τους. Επιπλέον, εξέφρασαν τη λύπη τους για το γεγονός ότι σε ορισμένα κράτη-μέλη αυξάνεται η υποστήριξη εξτρεμιστικών κομμάτων και ομάδων με καθαρά ξενόφοβο, ρατσιστικό, αντισημιτικό και ομοφοβικό πολιτικό πρόγραμμα. Υπογράμμισαν ακόμη την ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα βαθύτερα αίτια αυτού του φαινομένου, όπως είναι η κοινωνική περιθωριοποίηση, ο αποκλεισμός και η ανεργία.

Το Κοινοβούλιο εξέφρασε επίσης την έντονη ανησυχία του για τη γενική αύξηση της ρατσιστικής, ξενοφοβικής, αντισημιτικής και ομοφοβικής μισαλλοδοξίας στην Πολωνία, που τροφοδοτείται και από θρησκευτικούς φορείς. Ακόμα, οι ευρωβουλευτές καταδίκασαν έντονα την απόφαση των ρωσικών Αρχών να απαγορεύσουν την πρώτη παρέλαση ομοφυλόφιλης υπερηφάνειας στη Μόσχα, στις 27 Μαΐου, καθώς και το ότι δεν μερίμνησαν για την ασφάλεια και την προστασία των ειρηνικών διαδηλωτών και των ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Επιπλέον, δήλωσαν βαθιά απογοητευμένοι από το γεγονός ότι οι ηγέτες της Ε.Ε. δεν έθεσαν το θέμα αυτό κατά τη διάσκεψη κορυφής Ε.Ε.-Ρωσίας στις 18 Μαΐου.

Τέλος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπενθύμισε την ανάγκη υγιών και ξεκάθαρων ορισμών και στατιστικών για τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, ιδιαίτερα δε για τη ρατσιστική και ξενοφοβική βία, ως μέσο για την αποτελεσματική καταπολέμηση των φαινομένων αυτών. Αυτό υπογραμμίζεται στην ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τον Ρατσισμό και την Ξενοφοβία για το 2005, στην οποία επισημαίνεται επίσης «η έλλειψη στατιστικών στοιχείων για τη ρατσιστική βία π.χ. στην Ιταλία, στην Πορτογαλία και στην Ελλάδα».

Η ψηφοφορία

Τελικά, το ψήφισμα εγκρίθηκε με ψήφους 301 υπέρ, έναντι 161 κατά και 102 αποχών.

Μοναδικός Ελληνας που πήρε τον λόγο κατά τη διάρκεια της συζήτησης ήταν ο Δημήτρης Παπαδημούλης, ο οποίος παρατήρησε ότι «τα κρούσματα ρατσισμού και βίας αυξάνονται συνεχώς, τόσο σε ένταση βίας όσο και σε συχνότητα, όχι μόνο στην Πολωνία αλλά, δυστυχώς, σε όλη την Ευρώπη. Το να καταδικάζουμε τα διάφορα ρατσιστικά εγκλήματα είναι απαραίτητο, αλλά δεν αρκεί, αν αναλογιστούμε τόσο τα ήδη υπάρχοντα ψηφίσματα όσο και την κοινοτική νομοθεσία». Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΝ σημείωσε ότι «η νομοθεσία και η καθημερινή διοικητική πρακτική ορισμένων κρατών-μελών ευνοούν τη μισαλλοδοξία και τις διακρίσεις, σε βαθμό που θα μας επέτρεπε να μιλήσουμε για θεσμοποιημένο ρατσισμό. Τα κράτη-μέλη πρέπει να μεριμνήσουν για την εφαρμογή πρακτικών μέτρων καταπολέμησης του ρατσισμού». Ποια μπορεί να είναι αυτά τα μέτρα; «Οι φορείς διαμόρφωσης της κοινής γνώμης να μη δημιουργούν κλίμα ρατσισμού. Να προωθηθεί η νομική δίωξη ομάδων που προωθούν τον ρατσισμό. Ο ρατσισμός είναι ένα πολύπλευρο και πολυδιάστατο πρόβλημα. Γι' αυτό και τα μέτρα αντιμετώπισής του πρέπει να είναι πολυσύνθετα, να μην αφορούν μόνο την καταστολή αλλά και την πρόληψη. Να καταπολεμούν όχι μόνο τις ρατσιστικές αντιλήψεις αλλά και τον κοινωνικό αποκλεισμό, που αποτελεί το θερμοκήπιο για την ανάπτυξη του ρατσισμού».

Για να έχει κανείς ολοκληρωμένη άποψη για τα σημεία που απέφυγαν να ψηφίσουν οι ευρωβουλευτές της Ν.Δ. και του ΚΚΕ, αναφέρουμε ενδεικτικά:

1. Τέθηκε σε ονομαστική ψηφοφορία η παρ. 1 του άρθρου 1: «(Το Ευρωκοινοβούλιο) εκφράζει τη λύπη του διότι το Συμβούλιο δεν κατόρθωσε έως τώρα να εγκρίνει την προαναφερθείσα απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας και καλεί επειγόντως την επερχόμενη φινλανδική προεδρία του Συμβουλίου να επαναρχίσει τις σχετικές εργασίες».

Η πρόταση πέρασε με συντριπτική πλειοψηφία (512 υπέρ, 31 κατά, 8 αποχές). Το ΚΚΕ (Μανωλάκου, Παφίλης, Τούσσας) απείχε, όπως και η κυρία Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου της Ν.Δ.

2. Για την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου υπήρχε μεγαλύτερη αντίδραση. Το κείμενο έλεγε: «(Καλεί) και το Συμβούλιο να καταλήξει σε συμφωνία για επέκταση της απόφασης, ώστε να καλύπτει ρητά όλα τα ομοφοβικά, αντισημιτικά, ισλαμοφοβικά και άλλα αδικήματα που υποκινούνται από φοβίες ή μίσος εθνοτικού, φυλετικού, γενετήσιου, θρησκευτικού χαρακτήρα ή από άλλα ανορθολογικά κίνητρα». Εδώ υπερψήφισαν 315 (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΝ), καταψήφισαν 216 (και η Ν.Δ.), ενώ απείχαν 16 (ανάμεσά τους και το ΚΚΕ).

3. Στο δεύτερο άρθρο, όπου καταδικάζονται «όλα τα ρατσιστικά εγκλήματα και τα εγκλήματα μίσους, καλεί όλες τις εθνικές αρχές να πράξουν ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι και να καταπολεμηθεί το κλίμα ατιμωρησίας όσον αφορά τις σχετικές επιθέσεις», εκφράζεται η «αλληλεγγύη του σε όλα τα θύματα τέτοιων επιθέσεων και στις οικογένειές τους», ενώ τέθηκε σε ψηφοφορία η αναφορά (μεταξύ πολλών άλλων κατονομαζόμενων περιπτώσεων) στις «δηλώσεις ηγετικού στελέχους της Λίγκας Πολωνικών Οικογενειών (σ.σ.: ακροδεξιό κόμμα με εκπροσώπηση στο Ευρωκοινοβούλιο) που υποκινούν σε βία εναντίον των ΟΛΑΤ (ομοφυλοφίλων, λεσβιών, αμφισεξουαλικών, τρανσεξουαλικών), εν όψει της πορείας για την ανοχή και την ισότητα».

Η πρόταση υπερψηφίστηκε από 328 βουλευτές (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΝ, ΚΚΕ), καταψηφίστηκε από 205 (και τη Ν.Δ.), ενώ απείχαν 13.

4. Τέθηκε σε ψηφοφορία το ακόλουθο άρθρο 4: «(Το Ευρωκοινοβούλιο) εκφράζει έντονη ανησυχία για τη γενική αύξηση της ρατσιστικής, ξενοφοβικής, αντισημιτικής και ομοφοβικής μισαλλοδοξίας στην Πολωνία, που τροφοδοτείται και από θρησκευτικούς φορείς, όπως το Radio Maryja, το οποίο επικρίνεται και από το Βατικανό για τις αντισημιτικές απόψεις του. Πιστεύει ότι η Ε.Ε. θα πρέπει να λάβει κατάλληλα μέτρα για να εκφράσει τις ανησυχίες της και ιδιαίτερα για να αντιμετωπίσει το ζήτημα της συμμετοχής του κόμματος "Λίγκα των Πολωνικών Οικογενειών" στην κυβέρνηση, οι ηγέτες του οποίου υποδαυλίζουν το μίσος και τη βία. Υπενθυμίζει στην Πολωνία τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τις Συνθήκες, και ιδίως από το άρθρο 6 της Συνθήκης Ε.Ε., καθώς και τις ενδεχόμενες κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. [...] Ζητεί από την Επιτροπή να επαληθεύσει κατά πόσον οι ενέργειες και οι δηλώσεις του Πολωνού υπουργού Παιδείας είναι συμβατές με το άρθρο 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση».

Στην ψηφοφορία, το άρθρο υπερψηφίστηκε από 298 ευρωβουλευτές (και ΠΑΣΟΚ, ΣΥΝ). Κατά, ψήφισαν 201 (και η Ν.Δ.). Απείχαν 43 (ΚΚΕ, αλλά και Καρατζαφέρης).

5. Αναφέρουμε, τέλος, το σύντομο καταληκτικό άρθρο 14: «(Το Ευρωκοινοβούλιο) καλεί τα κράτη-μέλη να δώσουν τη δέουσα προσοχή στην καταπολέμηση του ρατσισμού, του σεξισμού, της ξενοφοβίας και της ομοφοβίας, τόσο στο πλαίσιο των μεταξύ των σχέσεων όσο και στις διμερείς σχέσεις τους με τρίτες χώρες».

Το άρθρο, όπως αναμενόταν, υπερψηφίστηκε με συντριπτική πλειοψηφία (510 υπέρ, 30 κατά, 16 αποχές). Με έκπληξη διαπιστώνουμε ότι μεταξύ των αποχών βρίσκονται οι τρεις ευρωβουλευτές του ΚΚΕ, αλλά και δύο της Ν.Δ.: η κυρία Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου και ο κ. Παπαστάμκος.

 

(Ελευθεροτυπία, 1/7/2006)

 

www.iospress.gr