Η σκιά του λογισμικού

"SMS Μπους στο Μαξίμου"
             
(«Η Χώρα», 6/2/2006)

Πριν από δύο βδομάδες, αποκαλύπταμε απ' αυτήν εδώ τη στήλη μια απροσδόκητη δημόσια «εξομολόγηση» του κ. Βουλγαράκη η οποία, αν και χρονολογούνταν από το Νοέμβριο του 2004, είχε περάσει ολοκληρωτικά απαρατήρητη. Μιλώντας στην τελετή αλλαγής διοικητή της ΕΥΠ, ο υπουργός Δημ. Τάξης είχε αναφερθεί εκτενώς σε μη κατονομαζόμενες «δεσμεύσεις της χώρας» που αναλήφθηκαν από τον ίδιο (και τον κ. Καραμανλή) την εποχή της Ολυμπιάδας. Πρόσθεσε μάλιστα ότι «ο πολύς κόσμος θα περάσουν πάρα πολλά χρόνια για να αντιληφθεί τι ακριβώς συνέβη εκείνη την περίοδο». Εστω και κατόπιν εορτής, καταλήγαμε, οι χειριστές της υπόθεσης (Βουλγαράκης, Αποστολίδης και Καραμανλής) μας οφείλουν κάποιες διευκρινίσεις για το περιεχόμενο αυτών των «δεσμεύσεων». Φυσικά, δεν πήραμε την παραμικρή απάντηση.

Ακολούθησε η πανηγυρική αποκάλυψη του σκανδάλου με τις «αδέσποτες» υποκλοπές της Vodafone, που εμμέσως πλην σαφώς αποδίδονται στις αμερικανικές υπηρεσίες. Παρά την ακατάσχετη παραφιλολογία που ακολούθησε, με το σύνηθες ανακάτεμα πραγματικών στοιχείων και ευφάνταστων σεναρίων από ΜΜΕ και κάθε λογής «ειδικούς», το αποκαλυπτικότερο ντοκουμέντο για την υπόθεση παραμένει η ίδια η συνέντευξη Τύπου των τριών υπουργών.

Για μια ακόμη φορά, ο κ. Βουλγαράκης αποδείχθηκε αρκετά διαφωτιστικός, καθώς -έστω και ακροθιγώς- έθιξε την ουσία του ζητήματος. Αναφερόμαστε στο επίμαχο λογισμικό, με βάση το οποίο στήθηκε ο όλος μηχανισμός των παρακολουθήσεων. Οπως μας εξήγησε, «υπάρχει κάποιο υποσύστημα» του κεντρικού λογισμικού της Ericsson (με το οποίο λειτουργούν 3 από τις 4 εταιρείες κινητής τηλεφωνίες στη χώρα μας), κατάλληλο για τις «νόμιμες συνακροάσεις (lawful interception)». Αυτό το υποσύστημα «δεν είχε ούτε αγοραστεί, ούτε ενεργοποιηθεί από τη Vodafone», ελλείψει νομικού πλαισίου που να επιτρέπει τέτοιου είδους παρακολουθήσεις μέσω των εταιρειών. Ως εκ τούτου, όπως φρόντισε να διευκρινίσει ο υπουργός, «δεν υπήρχε επισήμως» (ή «συμβατικά»). Παρ' όλα αυτά, σύμφωνα πάντα με τα λόγια του κ. Βουλγαράκη, πάνω «σε αυτό το σύστημα που δεν υπήρχε [!!] έγινε η εγκατάσταση, παράνομα» του λογισμικού που «ήταν άγνωστο στην εταιρεία» και μέσω του οποίου παρακολουθούνταν ο πρωθυπουργός και η μισή κυβέρνηση.

Αν και ουκ ολίγες λεπτομέρειες της υπόθεσης (είναι φυσικό να) μας διαφεύγουν, το κλειδί της υπόθεσης είναι μάλλον απλό. Αρκεί να μας εξηγήσουν οι κ. Βουλγαράκης και Παπαληγούρας με ποιο ακριβώς λογισμικό γίνονταν οι διατεταγμένες παρακολουθήσεις κινητών τηλεφώνων κατά τη διάρκεια της άτυπης «κατάστασης έκτακτης ανάγκης» της Ολυμπιάδας του 2004. Με το «συμβατικά ανύπαρκτο» λογισμικό «νόμιμων συνακροάσεων» της Ericsson ή με κάποιο άλλο; Μόνο μη μας πουν ότι το 2004 δεν έγιναν τέτοιες παρακολουθήσεις, γιατί θα γελάσουν κι οι κότες.

Η χρονική σύμπτωση της επίσημης διαπίστωσης των παρακολουθήσεων με τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος για τη νομιμοποίησή τους (Π.Δ. 47/2005) είναι άλλωστε διαφωτιστική για τη μετατροπή των «επισήμως ανύπαρκτων» πρακτικών σε θεσμοθετημένες (παρα)κρατικές λειτουργίες. Οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας («παρόχους υπηρεσιών και δικτύων επικοινωνιών» τις λέει το Π.Δ.) υποχρεούνται πλέον όχι μόνο «να ανταποκρίνονται αμέσως σε κάθε αίτημα για άρση του απορρήτου της επικοινωνίας που τους κοινοποιείται από τις αρμόδιες αρχές» (άρθρο 8§1) και «να παρέχουν στις αρμόδιες αρχές μία ή περισσότερες διεπαφές από τις οποίες τα ζητούμενα στοιχεία επικοινωνίας μπορούν να διαβιβαστούν στις εγκαταστάσεις της παρακολούθησης» (άρθρο 8§9α), αλλά επίσης «να διαβιβάζουν στις αρμόδιες αρχές το περιεχόμενο της επικοινωνίας και τα στοιχεία της κατά το χρόνο που αυτή διεξάγεται καθ' όλο το εικοσιτετράωρο» (άρθρο 8§9β), διατηρώντας μάλιστα «την αξιοπιστία του συστήματος διασύνδεσης σε τουλάχιστον εφάμιλλο επίπεδο αξιοπιστίας με αυτό των παρεχομένων υπηρεσιών στον συνδρομητή ή χρήστη» (άρθρο 8§9δ).

Τα τρία τέταρτα των παρακολουθούμενων της λίστας των κ. Ρουσόπουλου-Παπαληγούρα-Βουλγαράκη θα συνεχίσουν, ως εκ τούτου, κατά πάσα πιθανότητα να τελούν υπό καθεστώς «νόμιμης συνακρόασης» των τηλεφωνημάτων τους. Οσο για τους υπουργούς μας, αυτοί -όπως εύστοχα επισημαίνει η ανακοίνωση της Νεολαίας Συνασπισμού (που επίσης «έθαψαν» τα ΜΜΕ)- απλώς ανακάλυψαν ότι, επιτέλους, είναι ισότιμοι και «εξίσου ασφαλείς» με τους υπόλοιπους πολίτες...
 

(Ελευθεροτυπία, 11/2/2006)

 

www.iospress.gr