ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ ΤΗΣ RAF ΣΤΑ ΛΕΥΚΑ ΚΕΛΙΑ

 

Μια νύχτα στο Σταμχάιμ
 


ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

 

1. / 2.   


 

Η «τελική λύση» για τη RAF

Το 1977 ήταν χρονιά κρίσεων για την (τότε) Δυτική Γερμανία. Τον Φεβρουάριο αποκαλύφθηκε από το περιοδικό Der Spiegel ότι οι μυστικές υπηρεσίες παρακολουθούσαν με κοριούς τον Κλάους Τράουμπε, διευθυντικό στέλεχος του ατομικού προγράμματος της χώρας. Ο λόγος της παρακολούθησης ήταν ότι θεωρούσαν τον Τράουμπε ύποπτο για σχέσεις με τους τρομοκράτες της RAF. Η υπόθεση κατέληξε σε μείζον πολιτικό σκάνδαλο και οδήγησε σε παραίτηση τον αρμόδιο υπουργό Εσωτερικών. Αποδείχτηκε βέβαια ότι ο Τράουμπε ήταν παντελώς άσχετος από όσα του απέδιδαν οι μυστικές υπηρεσίες, όμως η υπόθεση ήταν χαρακτηριστική για την ψύχωση που είχε καταλάβει το γερμανικό κράτος εκείνη την εποχή.

Τον ίδιο μήνα (Φεβρουάριο) πραγματοποιήθηκε μαζική ειρηνική αντιπυρηνική διαδήλωση στο Μπρόκντορφ. Μια παρόμοια διαδήλωση στο γαλλικό Μαλβίλ τον Ιούλιο κατέληξε σε αιματηρά επεισόδια και το θάνατο ενός διαδηλωτή. Στις 23 και 24 Σεπτεμβρίου η γερμανική αστυνομία έδειξε στο Καλκάρ ότι πήρε το μάθημα από τους γάλλους συναδέλφους της. Παρέταξε απέναντι στους αντιπυρηνικούς διαδηλωτές ολόκληρο στρατό με ελικόπτερα, μηχανοκίνητες μονάδες και μέτρα αποκλεισμού. Η διαδήλωση διαλύθηκε, αφού σχεδόν 50.000 άνθρωποι εμποδίστηκαν να φτάσουν στον προγραμματισμένο χώρο.

Την ίδια χρονιά η RAF επιχείρησε να απελευθερώσει τη φυλακισμένη ιστορική ηγεσία της. Στις 7 Απριλίου δολοφονήθηκε ο γενικός εισαγγελέας Ζίγκφριντ Μπούμπακ και ο οδηγός του. Στις 30 Ιουλίου δολοφονήθηκε ο πρόεδρος της Dresdner Bank Γίργκεν Πόντο, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης απαγωγής του. Στις 5 Σεπτεμβρίου απήχθη ο Χανς Μάρτιν Σλάγιερ, το «αφεντικό των αφεντικών», παλιός συνεργάτης του ναζιστικού καθεστώτος. Το κομάντο της RAF που τον απήγαγε ζήτησε την απελευθέρωση έντεκα φυλακισμένων.

Η πολιτική τάξη αντέδρασε με αξιοπρόσεχτη ετοιμότητα. Συγκροτήθηκαν δύο στρατηγεία διαχείρισης της κρίσης, όπου συμπτύχθηκαν εκτελεστική και νομοθετική εξουσία. Στους φυλακισμένους επιβλήθηκε απόλυτη απομόνωση και στα μέσα ενημέρωσης απόλυτη απαγόρευση μετάδοσης ειδήσεων για την υπόθεση, πέρα από όσες διοχέτευαν οι αρχές. Το πολιτικό κλίμα επέτρεπε τη λήψη ριζικών μέτρων για την «τελική λύση». Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν ένα παλαιστινιακό κομάντο πραγματοποίησε αεροπειρατεία σε αεροσκάφος της Λουφτχάνσα με γερμανούς τουρίστες. Τη νύχτα της 17ης προς 18η Οκτωβρίου οι ειδικές δυνάμεις της γερμανικής αστυνομίας επέδραμαν στο αεροσκάφος και απελευθέρωσαν τους ομήρους, αφού πρώτα σκότωσαν όλους τους αεροπειρατές.

Ολο αυτό το διάστημα, τα μέσα ενημέρωσης αναζητούσαν αποτελεσματικές μεθόδους για να φανεί η αποφασιστικότητα του κράτους και να εξοντωθούν οι τρομοκράτες εντός και εκτός των φυλακών. Η πρώτη σε κυκλοφορία εφημερίδα Bild ήταν σαφής: «Για κάθε όμηρο πρέπει να εκτελούνται δύο τρομοκράτες». Στο λαϊκό περιοδικό Panorama φιλοξενούνταν δηλώσεις πολιτικών του CSU που απαιτούσαν την επαναφορά της θανατικής ποινής. Και ο ιστορικός Γκόλο Μαν υποστήριζε ανοιχτά ότι θα έρθει η ώρα «όπου θα χρειαστεί να μετατρέψουμε σε ομήρους όλους τους καταδικασμένους τρομοκράτες που κρατούνται σε φυλακές ασφαλείας». Σύμφωνα με τον ερευνητή της περιόδου αυτής Ολιβερ Τολμάιν, «η ιδέα να χρησιμοποιηθούν οι κρατούμενοι της RAF ως όμηροι και να εκτελεστούν συζητήθηκε ακόμα και στο στρατηγείο διαχείρισης της κρίσης».

Μέσα σ' αυτό το κλίμα, η απόφαση που πήραν εκείνο το βράδυ της 17ης Οκτωβρίου 1977 οι αρχές ασφαλείας της Ομοσπονδιακής Γερμανίας ήταν μονόδρομος.
 


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Oliver Tolmein
«RAF - Das war fuer uns Befreiung»

(Konkret Literatur Verlag, 3η έκδοση, 2002)
Η ανασύσταση της ιστορίας της RAF και η προσωπική διαδρομή της Ιρμγκαρντ Μέλερ, μέσα από μια σειρά συνεντεύξεων και την παράθεση ντοκουμέντων. Κεντρικό σημείο της αφήγησης τα γεγονότα που ακολούθησαν την απαγωγή του Σλάγιερ το φθινόπωρο του 1977.

«Die Legende hat ueberlebt»
(περιοδικό Der Spiegel, τ. 17, 21/04/97)
Συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης της Ιρμγκαρντ Μέλερ στο γνωστό γερμανικό περιοδικό δύο χρόνια μετά την αποφυλάκισή της. Προσπάθεια του δημοσιογράφου να την πείσει ότι είχε αποπειραθεί να αυτοκτονήσει!

Τομ Βαγκ "Η ομάδα Μπάαντερ Μάινχοφ. Η RAF και η ένοπλη πάλη στη Γερμανία 1963-1993"

(μετάφραση Νίκος Αλεξίου, Νότης Πάτσαλος, Αχιλλέας Καλαμάρας, εκδ. "Ελεύθερος Τύπος", Αθήνα 1997). Ιστορική καταγραφή της πορείας του ένοπλου αντάρτικου στη Γερμανία, με αναλυτικό ημερολόγιο για την περίοδο 5/9/77-18/10/77.

Ιός, «Η 'τελική λύση' στο Στάμχαϊμ» (Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 9/11/97)
Καταγραφή των γεγονότων του γερμανικού φθινόπωρου, είκοσι χρόνια μετά.



ΔΕΙΤΕ

Μπάαντερ (Baader) τού Κρίστοφερ Ροτ (2001).

Πολυβραβευμένη "βιογραφία" (και γελοιοποίηση) της "πρώτης γενιάς" της RAF. Εντυπωσιάζει η παντελής απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στο Στάμχαϊμ: ο Μπάαντερ σκοτώνεται σε μάχη με την αστυνομία, ενώ η τύχη της υπόλοιπης οργάνωσης (που ελάχιστα διαφέρει από χαρέμι) ουδόλως απασχολεί την ταινία.

Η Γερμανία το φθινόπωρο (Deutschland im Herbst)

των Χάινριχ Μπελ, Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, Αλεξάντερ Κλούγκε, κ.ά. (1978).

Συλλογική δημιουργία μιας ομάδας συγγραφέων και σκηνοθετών, γύρω από την αντιτρομοκρατική υστερία και τα έκτακτα μέτρα που σημάδεψαν το μαύρο φθινόπωρο του 1977.
 

(Ελευθεροτυπία, 13/2/2005)

 

www.iospress.gr                                                                                    ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ