Η ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΤΙΕΡΙ ΝΤΕ ΚΟΡΝΤΙΕ

 

Το θείον πέος

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

 

1. / 2.   


Λογοκρισία κατά το δοκούν

Δυστυχώς δεν περιορίζεται στους ακραίους θρησκόληπτους η λογοκριτική παρέμβαση στην έκθεση Outlook.

Σοβαροί αναλυτές, δημοσιογράφοι, ακόμα και πολιτικοί φορείς του λεγόμενου προοδευτικού χώρου, ένιωσαν την ανάγκη να ρίξουν το ανάθεμα στον «βλάσφημο» πίνακα. Το σκεπτικό τους περίπου κοινό: «Είμαστε απολύτως ενάντιοι σε κάθε μορφής λογοκρισία, αλλά εδώ πρόκειται για την προσβολή του συμβόλου της θρησκευτικής πίστης της μεγάλης πλειοψηφίας των συμπολιτών μας».

Παρόμοιους συλλογισμούς διατύπωσαν σχεδόν όλοι οι πρωινοί τηλε-σχολιαστές (Λοβέρδος, Κουίκ, Παπαδάκης), με μοναδική εξαίρεση το δίδυμο της ΝΕΤ (Λυριντζής-Οικονόμου).

Με ανάλογο τρόπο διατυπώνει τη σκέψη του και ο διευθυντής του «Βήματος», τιμώντας και τον παλιό του διορισμό ως διοικητή στο Αγιο Ορος: «Η πρόκληση αφορά προσβολή θρησκευτικών συμβόλων. Και εδώ πια, κάθε κοινωνία έχει δικαίωμα να προστατεύει, κατά το δοκούν και με εκπεφρασμένη την έγκριση της κοινής γνώμης, τους πολίτες, εφόσον θεωρεί ότι το προβαλλόμενο ως καλλιτεχνικό δημιούργημα στοχεύει σε σκάνδαλο εις βάρος θεσμών ή θρησκευτικής πίστης». Ετσι λοιπόν. Κατά το «δοκούν»...

- Οι επιφανείς δημοσιογράφοι που διατύπωσαν το συλλογισμό αυτό δεν υποψιάζονται καν ότι το επιχείρημά τους είναι ταυτόσημο με εκείνο που επικαλούνται οι φονταμενταλιστές στα ισλαμικά κράτη. Αν η θρησκευτική πίστη της πλειοψηφίας (ή και μιας μερίδας πολιτών) προσδιορίζει το εύρος της ελευθερίας στην τέχνη και την έκφραση, τότε η θεοκρατία έχει ήδη κερδίσει τη μάχη: Οι Ταλιμπάν δεν έκαναν τίποτα άλλο παρά να γκρεμίσουν τα αγάλματα που «προσβάλλουν τη θρησκευτική πίστη τους». Η αποκαθήλωση του πίνακα από την έκθεση Outlook δεν είναι λιγότερο βάρβαρη, σκοταδιστική και μεσαιωνική από την ισοπέδωση των αρχαίων μνημείων στο Αφγανιστάν.

- Το κακό είναι ότι ακόμα και άνθρωποι της τέχνης καβάλησαν το ρεύμα της λαϊκής ορθόδοξης αγανάκτησης. Θυμήθηκαν επί τη ευκαιρία τη διαφωνία τους με το χαρακτήρα της έκθεσης και παρέκαμψαν το επίμαχο ζήτημα: «Αλλο είναι το ζήτημα για μένα», δηλώνει ο Αλέκος Φασιανός. «Επρεπε να γίνει αυτή η έκθεση, που έχει ως σκοπό να μας επιβάλει μια τέχνη που λέγεται μοντέρνα, αλλά δεν είναι πλέον γιατί δεν μας προσφέρει τίποτα ή μήπως έπρεπε αυτά τα χρήματα να διατεθούν για την προβολή των ελλήνων καλλιτεχνών στο εξωτερικό;».

- Αλλοι σημαντικοί καλλιτέχνες επιδοκίμασαν τη λογοκριτική αυτοδικία. Ανάμεσά τους ακόμα κι ο Βλάσης Κανιάρης που έγινε γνωστός χάρη στη θαρραλέα εικαστική αντίδρασή του στο πνεύμα του γύψου κατά την περίοδο της χούντας και σήμερα είναι πρόθυμος να διαλεχθεί με τη λογοκριτική αυτοδικία («Αν ο κόσμος διαμαρτύρεται ή θίγεται δεν βρίσκω γιατί να μην απομακρυνθεί το έργο»).

- Η θλιβερή εικόνα συμπληρώνεται από τις στήλες του «Ριζοσπάστη», ο οποίος βρήκε την ευκαιρία να πλειοδοτήσει, προτείνοντας ουσιαστικά την αποκαθήλωση όλων των έργων: «Τώρα ένα και μόνο έργο χαρακτηρίζεται "πρόκληση" από φανατικούς "χριστιανούς". Μια ομάδα δημιουργεί σάλο και επιβάλλει την άποψή της για ένα και μόνο έκθεμα, αλλά με την υπόλοιπη "σύγχρονης τέχνης" σαβούρα, που περιλαμβάνει η έκθεση, δεν ενοχλείται και εμμέσως την καταξιώνει». (11/12/03). Η εφημερίδα καταλήγει στη διαπίστωση ότι πρόκειται για «δείγμα μιας παρακμιακής κοινωνίας», χωρίς να υποψιάζεται ότι αντιγράφει τα λόγια των εθνικοσοσιαλιστών λογοκριτών της δεκαετίας του '30.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Leo Steinberg
«The Sexuality of Christ in Renaissance Art and in Modern Oblivion»
(Pantheon, New York 1983).
Η πρώτη έκδοση της κλασικής μελέτης για τη σεξουαλικότητα του Χριστού στις εικόνες της Αναγέννησης. Το βιβλίο αυτό αναφέρει ως πηγή έμπνευσής του ο Τιερί ντε Κορντιέ.

Andre Chastel
«Α Long-Suppressed Episode»
(The New York Review of Books, Vol. 31, Number 18 - November 22, 1984).
Κριτική παρουσίαση της μελέτης του Στάινμπεργκ.

Roland Mushat Frye
«The Sexuality of Christ in Renaissance Art and in Modern Oblivion»
(Theology Today - Vol. 42, Νο 1 - April 1985).
Βιβλιοκριτική της μελέτης του Steinberg από καθηγητή θεολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια.

Alexandre Leupin
«Phallophanies, la chair et le sacre?»
(Editions du Regard, Paris 2000).
Η εμφάνιση του πέους στην εικονογραφία, από έναν ειδικευμένο μελετητή του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης, με ειδικές αναφορές στην ψυχανάλυση.

Δημήτρης Ι. Κυρτάτας
«Απόκρυφες Ιστορίες»
(εκδ. Αγρα, Αθήνα 2003).
Αποσιωπημένοι μύθοι και θρύλοι από τον κόσμο των πρώτων χριστιανών, με συστηματική χρήση των λεγόμενων απόκρυφων ευαγγελίων. Μεταξύ άλλων και το μυστήριο της γέννησής του.



ΔΕΙΤΕ

«Το Φως του Απόλλωνα»
Εκθεση έργων της Αναγέννησης στη Εθνική Πινακοθήκη (22/12/03 - 31/3/04). Ανάμεσά τους και πίνακες στους οποίους αναφέρεται ο Λίο Στράινμπεργκ. Αγνωστο αν τα έχει εγκρίνει ο κ. Καρατζαφέρης και ο κ. Εβερτ.


 

(Ελευθεροτυπία, 28/12/2003)

 

www.iospress.gr                                                                                    ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ