Η ΔΥΣΤΥΧΙΑ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΗΣ

Τα πάθη του Χασάν

1.   2.   


 

Ο νόμος απέτυχε


Στις 8 Απριλίου ο καθηγητής Νικηφόρος Διαμαντούρος (Συνήγορος του Πολίτη) απέστειλε αυστηρή επιστολή στον υπουργό Εσωτερικών Κώστα Σκανδαλίδη για τα αδιέξοδα του ν. 2910/2001. 

Η παρέμβαση αυτή λειτούργησε καταλυτικά ώστε να τροποποιηθεί ο νόμος και να μη θεωρηθούν «παράνομοι» (έως το τέλος του χρόνου) οι μετανάστες των οποίων οι άδειες έχουν λήξει. Δημοσιεύουμε απόσπασμα της επιστολής:

«Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει διαπιστώσει, από την εξέταση πλήθους αναφορών, αλλά και από πράξεις αυτοψίας που έχει διενεργήσει στις αρμόδιες υπηρεσίες, ότι η εφαρμογή του ν. 2910/2001 αντιμετωπίζει οξύτατα προβλήματα, τα οποία οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη θεσμοθέτηση αλλεπάλληλων ελέγχων της διοίκησης επί των στοιχείων και των σχέσεων των αλλοδαπών -προκειμένου να τους χορηγηθεί άδεια παραμονής- ελέγχους τους οποίους όμως αδυνατεί να διεξαγάγει η διοίκηση εντός ευλόγου χρόνου. 

Το αποτέλεσμα της αδυναμίας αυτής είναι η δημιουργία δραματικών και προσβλητικών για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια καταστάσεων, τόσο για τους αλλοδαπούς όσο και για τους υπαλλήλους των εμπλεκομένων υπηρεσιών, που επιχειρούν να εφαρμόσουν τον εν λόγω νόμο, καθώς και η ανάπτυξη κυκλωμάτων μεσαζόντων με έργο την ανάληψη της νομιμοποίησης των αλλοδαπών στην χώρα.

Παρ' ότι το ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α, προκειμένου να ρυθμίσει το πρόβλημα αδυναμίας της διοίκησης να εκδώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να παραλάβει τις αιτήσεις για χορήγηση άδειας εργασίας και παραμονής εμπροθέσμως, εξέδωσε εγκύκλιο (22/01/2002, η οποία προβλέπει την αναστολή της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων έως και για τρεις μήνες), μια σειρά υπηρεσιών (ΙΚΑ, ΔΟΥ, ΕΛ.ΑΣ.) δεν έχουν συμμορφωθεί με τη συγκεκριμένη οδηγία. Εξαιτίας αυτού, οι αλλοδαποί των οποίων η άδεια παραμονής έχει λήξει χωρίς να έχει παρέλθει το κρίσημο τρίμηνο, δεν ασφαλίζονται από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς, δεν λαμβάνουν ΑΦΜ από τις ΔΟΥ (η ασφαλιστική κάλυψη και η απόκτηση ΑΦΜ είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την έκδοση άδειας εργασίας και παραμονής) και επιπλέον κινείται σε βάρος τους διαδικασία διοικητικής απέλασης από την ΕΛ.ΑΣ. (...)

- Η διοίκηση θεωρεί ως ημερομηνία έναρξης της ισχύος της άδειας παραμονής όχι την ημερομηνία λήψης της απόφασης χορήγησης της άδειας, αλλά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ή την ημερομηνία λήξης της προηγούμενης άδειας, ούτως ώστε να μην μεσολαβεί χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο αλλοδαπός διαμένει χωρίς άδεια στη χώρα. Αποτέλεσμα της πρακτικής αυτής θα είναι πολλοί να εφοδιάζονται με άδειες παραμονής των οποίων η πραγματική ισχύς είναι σημαντικά μικρότερη του έτους.

- Με βάση την έως σήμερα πρακτική εφαρμογής του ν. 2910/2001 από τη διοίκηση και τον ιδιωτικό τομέα, οι αλλοδαποί, κατά το διάστημα από τη λήξη ισχύος της άδειας παραμονής τους έως την ανανέωσή της, στερούνται βασικών δικαιωμάτων που τους παρέχει η νόμιμη παραμονή τους στη χώρα. 

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι οι αλλοδαποί χωρίς άδεια παραμονής σε ισχύ δεν μπορούν να λάβουν άδεια άσκησης επαγγέλματος, να εκδώσουν ή να ανανεώσουν βιβλιάρια υγείας για τους ίδιους και τα προστατευόμενα μέλη της οικογενείας τους, να λάβουν τις παροχές κοινωνικής ασφάλισης που δικαιούνται, να εισέλθουν στην Ελλάδα χωρίς visa και γενικά να συναλλαγούν με τη διοίκηση. Σε ό,τι αφορά τον ιδιωτικό τομέα, έχουν παρατηρηθεί ιδιαίτερα σημαντικά προβλήματα στην απασχόληση και στις τραπεζικές συναλλαγές των αλλοδαπών.

- Επειδή οι χρονοβόρες και περίπλοκες διαδικασίες ελέγχου επαναλαμβάνονται σε κάθε αίτηση για ανανέωση της άδειας παραμονής (ιδίως η κλήση σε συνέντευξη και η προσκόμιση πιστοποιητικού υγείας), οι προαναφερόμενες προβληματικές καταστάσεις αναμένεται να επαναλαμβάνονται περιοδικά. Δεδομένου ότι για κάθε ανανέωση της άδειας παραμονής ερωτάται το υπουργείο Δημόσιας Τάξης για την τυχόν συνδρομή λόγων δημόσιας τάξης και ασφαλείας, η επανάληψη της συνέντευξης θα έχει ως αποτέλεσμα να υπερφορτώνεται η διοίκηση με τη διεκπεραίωση μιας διαδικασίας που δεν θα προσφέρει πλέον χρήσιμα στοιχεία για την κρίση της Επιτροπής Μετανάστευσης. 

Η δε υποχρέωση προσκόμισης πιστοποιητικού υγείας σε κάθε ανανέωση παραμονής (...) δημιουργεί την πεποίθηση ότι η άδεια μπορεί να μην ανανεωθεί εξαιτίας ασθένειας που συνέβη ενόσω ο αλλοδαπός παρέμενε νόμιμα στη χώρα. Η πρακτική αυτή υποδηλώνει ότι αλλοδαποί μολονότι ασφαλισμένοι απομακρύνονται από τη χώρα γιατί ασθένησαν κατά τη διάρκεια της νόμιμης παραμονής τους σε αυτήν».




ΔΙΑΒΑΣΤΕ

«Μετανάστες στην Ελλάδα»
(έκδοση «Ελληνικά Γράμματα» - Εταιρεία Πολιτικού Προβληματισμού «Νίκος Πουλαντζάς», σελίδες 450, Αθήνα 2001). Συλλογικό έργο με τριάντα κείμενα-παρεμβάσεις γραμμένες από τους ίδιους τους εκπροσώπους των μεταναστευτικών κοινοτήτων στην Ελλάδα, από ειδικούς επιστήμονες και τα κινήματα αλληλεγγύης της χώρας μας. 

«Ιός της Κυριακής» «Μετανάστες "ολίγον νόμιμοι"» («Κ.Ε.», 27/5/2001). Παρουσίαση του νόμου 2910/2001 «για τους αλλοδαπούς» και έγκαιρη διάγνωση των αδιεξόδων που θα δημιουργούσε. Ειδικά για τις μεταβατικές του διατάξεις σημειώναμε: «Οσοι μετανάστες δεν έχουν δικηγόρους, χρήμα, χρόνο και κολλητούς, δύσκολα θα τα καταφέρουν. Μέσα σε έξι μήνες πρέπει να προσκομίσουν απίθανα χαρτιά». 

«Ιός της Κυριακής» «Και μετά το νόμο, τι;» («Κ.Ε.», 29/7/2001). Λίγες μέρες πριν εκπνεύσει η πρώτη προθεσμία υποβολής αιτήσεων (για την προσωρινή, τότε, εξάμηνη άδεια παραμονής) περιγράφαμε τις περιπέτειες του Χασάν, εντοπίζαμε την αντισυνταγματικότητα συγκεκριμένων διατάξεων του νόμου, υπογραμμίζοντας ότι «η εφαρμογή του νόμου θα οδηγήσει νομοτελειακά στη διατήρηση, αν όχι διόγκωση, των "παράνομων" μεταναστευτικών χεριών».


ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

http://www.synigoros.gr. Η ιστοσελίδα του Συνηγόρου του Πολίτη περιέχει όλα τα ντοκουμέντα (εκθέσεις αυτοψίας, προτάσεις αλλαγής συγκεκριμένων διατάξεων, παρεμβάσεις προς τα αρμόδια υπουργεία κ.λπ.) που σχετίζονται με την εφαρμογή του ν. 2910/2001 κατά των αλλοδαπών.

http://users.hol.gr/~diktio/ Συνδεθείτε με το Δίκτυο Υποστήριξης Μεταναστών και Προσφύγων και τις Κοινότητες των Μεταναστών στην Αθήνα και βοηθήστε με όποιον τρόπο μπορείτε τους ανθρώπους «χωρίς χαρτιά».

 

(Ελευθεροτυπία, 12/5/2002)

 

www.iospress.gr                                  ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ