Η ΔΥΣΤΥΧΙΑ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΗΣ

Τα πάθη του Χασάν

1.   2.   

Ωραίος ο Χασάν! Τον έχουμε στη δούλεψή μας, πιστό, εργατικό και υποταγμένο. Οποτε θυμόμαστε ότι είναι κι αυτός άνθρωπος, του υποσχόμαστε ότι θα του δώσουμε «χαρτιά». Τον στέλνουμε να μπει στην κρεατομηχανή της γραφειοκρατίας, και αν επιβιώσει, τότε έχει καλώς. Διαφορετικά, θα βρούμε άλλον.
 

Στις 24 Απριλίου η Βουλή επιτέλους «συμπλήρωσε και τροποποίησε» το νόμο 2910/2001 για τη μετανάστευση, σύμφωνα με όσα υπέδειξε το υπουργείο Εσωτερικών -παραδεχόμενο ότι τα είχε θαλασσώσει. 

Η εξέλιξη ήρθε λίγο πριν η πολυδιαφημισμένη «μεταναστευτική πολιτική» τιναχτεί ανεπανόρθωτα στον αέρα και έπειτα από επίμονη κινητοποίηση πολλών που, σε πείσμα της γενικής αδιαφορίας, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν έμπρακτα τον καθ' ημάς ανομολόγητο... λεπενισμό.

Ουσιαστικότερο στοιχείο των διορθωτικών μέτρων -και αυτονόητο για όποιον τυχαίνει να γνωρίζει τον Γολγοθά του κάθε Χασάν στην Ελλάδα- αποτελεί η αυτοδίκαιη παράταση της ισχύος (έως το τέλος του 2002) όλων των αδειών παραμονής αλλοδαπών στη χώρα μας, οι οποίες έχουν λήξει ή πρόκειται να λήξουν. 

Οσοι, λοιπόν, από τους Χασάν («που έχουμε στη δούλεψή μας», όπως λέει η κυβερνητική διαφήμιση) άντεξαν ώς τώρα τις ταπεινώσεις και τις απειλές απέλασης, θα έχουν μια ακόμα ευκαιρία να αποδείξουν (στο αφεντικό) τις αστείρευτες δυνάμεις τους: Θα ξαναμπούν στις ουρές γυρεύοντας όση αξιοπρέπεια θα τους επιτρέψει ο διορθωμένος νόμος και η εφαρμογή του από την απίστευτη γραφειοκρατία των συναρμόδιων υπηρεσιών και οργανισμών.

Σημειώνουμε ότι οι πρόσφατες βελτιωτικές παρεμβάσεις στο ν. 2910 αναφέρονται σχεδόν αποκλειστικά στο σύστημα νομιμοποίησης αλλοδαπών που ζουν και εργάζονται στη χώρα μας με παλαιές «πράσινες κάρτες» ή με τις πρόσφατες προσωρινές εξάμηνες άδειες. Τη δοκιμασία νόμιμης εισαγωγής νέων εργατικών χεριών, σύμφωνα με όσα προβλέπει ο ίδιος νόμος, δεν την έχουμε ακόμα ζήσει σε όλο της το μεγαλείο. Στο άμεσο μέλλον θα απολαύσουμε (ως εθνικό συλλογικό αφεντικό) τις καλύτερες εποχές της δουλοκτησίας, ιδίως με τους εποχιακούς εργάτες γης.

Ηδη, από το περασμένο Φθινόπωρο, ο μηχανισμός της «δεύτερης ευκαιρίας» των μεταναστών (όπως τον είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση σε όσους διέμεναν και εργάζονταν στη χώρα μας) είχε φανεί ότι δεν θα μπορούσε να αποδώσει. Οπως πολλοί είχαν προβλέψει (και γι' αυτό αρκούσε μόνο μια απλή ανάγνωση του ν. 2910), η κατάσταση θα έφθανε σε αδιέξοδο και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι θα οδηγούνταν στην απόγνωση, την περιθωριοποίηση και την αγριότερη εκμετάλλευση.

**Η αρχική αισιοδοξία που καλλιεργήθηκε κατά την πρώτη φάση εφαρμογής των μεταβατικών διατάξεων του νόμου το περασμένο καλοκαίρι -με τη χορήγηση περίπου 300.000 προσωρινών (εξάμηνων) αδειών παραμονής- διαψεύστηκε. 

**Αν συνυπολογίσουμε και τους μετανάστες που είχαν πράσινες κάρτες (με το παλιό σύστημα) και οι οποίοι θα έπρεπε κι αυτοί να ενταχθούν στο νέο μηχανισμό, όταν θα εξέπνεε η ημερομηνία ισχύος των χαρτιών τους, ο συνολικός αριθμός των νέων αδειών (εργασίας και παραμονής που θα παρείχε το κράτος) θα ξεπερνούσε τις 400.000. Το υπουργείο Εσωτερικών, η νομαρχιακή αυτοδιοίκηση και οι δεκάδες άλλες εμπλεκόμενες υπηρεσίες ήταν αδύνατο να διεκπεραιώσουν τις διαδικασίες που είχαν αναλάβει. Αλλά παρ' όλα αυτά τις είχαν αναλάβει!

**Τραγικότερη ήταν η κατάσταση στην Αθήνα. Περί τους 150.000 μετανάστες όφειλαν πρώτα να πάνε (με τα δεκάδες δικαιολογητικά τους) ζητώντας άδεια εργασίας σε ένα μόνο γραφείο της νομαρχίας και μετά να περιμένουν (όλοι!) να τους καλέσει σε προσωπική συνέντευξη η τριμελής Επιτροπή Μετανάστευσης της Περιφέρειας, ώστε να αποκτήσουν την πολυπόθητη άδεια παραμονής για ένα χρόνο. Απίθανα πράγματα! Οπως όλοι τώρα καταλαβαίνουν, τα επιτελεία των «συναρμόδιων» υπουργείων και οι ειδικοί της δημόσιας διοίκησης είχαν γράψει στα παλιά τους τα παπούτσια ό,τι οι ίδιοι είχαν τον περασμένο Μάιο σχεδιάσει και νομοθετήσει.

Επειτα από πλήθος καταγγελιών ο Συνήγορος του Πολίτη διενήργησε αυτοψία (αρχές Δεκεμβρίου 2001) στις αρμόδιες υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και της Περιφέρειας Αττικής: 

«Η υπηρεσία αδυνατούσε να εξυπηρετήσει τη συντριπτική πλειοψηφία των προσερχομένων -υπογραμμίζει η έκθεση αυτοψίας- και για το λόγο αυτό οι αλλοδαποί συνωθούντο από τις βραδινές ώρες της προηγούμενης ημέρας, επί ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες, χωρίς να επιτυγχάνουν πρόσβαση στην υπηρεσία της Νομαρχίας. Κατ' αυτόν τον τρόπο, η άδεια παραμονής πολλών έληξε χωρίς να καταφέρουν να υποβάλουν αίτηση για χορήγηση ή ανανέωση άδειας εργασίας. Η κατάσταση αυτή έχει προκληθεί από το γεγονός της ύπαρξης ενός μόνου καταστήματος εξυπηρέτησης αλλοδαπών, τη στιγμή που για την παρόμοια διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τη νομιμοποίηση της παραμονής αλλοδαπών το καλοκαίρι του 2001 χρειάστηκε να λειτουργήσουν πολλές δεκάδες καταστήματα, πλήρως στελεχωμένα, στους δήμους της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αθηνών. Επίσης, διαπιστώθηκαν σημαντικά προβλήματα ως προς τη διαδικασία εξέτασης και έγκρισης αδειών εργασίας, τα οποία έχουν προκληθεί από την ανυπαρξία οδηγιών και εγκυκλίων που θα ξεπερνούσαν τα κενά και τις ασάφειες του νόμου. Η ανυπαρξία ευκρινών οδηγιών βαρύνει τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εσωτερικών».

Αναλυτικά, οι ειδικοί επιστήμονες του Συνηγόρου σημειώνουν στην έκθεση αυτοψίας, μεταξύ άλλων, ότι: Στην υπηρεσία Εργασίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αθηνών απασχολούνται συνολικά 14 υπάλληλοι. Η Υπηρεσία λειτουργεί για το κοινό 3 ημέρες την εβδομάδα και για λίγες ώρες. Κατά τις ημέρες κοινού η υπηρεσία έχει τη δυνατότητα να δεχτεί περίπου 150 πρόσωπα, ενώ κάτω στο δρόμο περιμένουν 1.500 μετανάστες, χωρίς πρόβλεψη για τήρηση προτεραιότητας. 

Οι εξουσιοδοτημένοι δικηγόροι περνούν από ξεχωριστή είσοδο, προωθούν τις δικές τους δεκάδες περιπτώσεις απασχολώντας σχεδόν αποκλειστικά τους υπαλλήλους, αφήνοντας τους μετανάστες να περιμένουν χάνοντας απανωτά μεροκάματα. Υπάρχουν πολλοί, ίσως χιλιάδες, που παρ' όλες τις προσπάθειές τους απέτυχαν να υποβάλουν τις αιτήσεις και επομένως οι άδειες παραμονής τους έληξαν και πλέον διαμένουν «παράνομα» στη χώρα, καθώς εκπρόθεσμες αιτήσεις δεν γίνονται δεκτές. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να συναλλάσσονται με καμία υπηρεσία και στην περίπτωση που πέσουν σε αστυνομικό μπλόκο θα απελαθούν και θα εγγραφούν στη «λίστα ανεπιθυμήτων», γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν να επιστρέψουν με κανέναν τρόπο στη χώρα.

Μιλήσαμε με έναν από τους ειδικούς επιστήμονες του Συνηγόρου του Πολίτη που βρέθηκε ένα πρωί του περασμένου Δεκέμβρη στο μοναδικό (τότε) γραφείο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αθηνών, στην οδό Βούλγαρη 2 και Πειραιώς. 

«Στην είσοδο του κτιρίου και παρά τις άσχημες καιρικές συνθήκες -έβρεχε και έκανε πολύ κρύο, εκείνη τη μέρα- συνωθούνταν περίπου 800 άνθρωποι. Την είσοδο φύλαγαν περίπου 15 αστυνομικοί. Αρκετοί από τους μετανάστες δήλωναν ότι επιχειρούσαν επί μέρες ή ακόμη και επί βδομάδες να μπουν στο γραφείο χωρίς επιτυχία. Πολλοί είχαν φτάσει από την προηγούμενη νύχτα και περίμεναν ελπίζοντας ότι θα τα καταφέρουν. Λόγω του πλήθους ήταν αδύνατο να φτάσει κανείς ώς την είσοδο, όμως οι δικηγόροι έμπαιναν από άλλη πόρτα, έχοντας, προφανώς σε συνεννόηση με τους υπαλλήλους, δημιουργήσει ένα δικό τους, ξεχωριστό, σύστημα. Με πολύ κόπο και ειδικές διαβουλεύσεις με τους αστυνομικούς καταφέραμε να μπούμε στο κτίριο. Τα γραφεία της Διεύθυνσης Εργασίας στεγάζονται στον 5ο όροφο του κτιρίου, ο οποίος διαθέτει έναν προθάλαμο, γραφεία και ένα στενό διάδρομο. Στον προθάλαμο και το στενό διάδρομο συνωστίζονταν σε τέσσερα σημεία, στις εισόδους δηλαδή των αντίστοιχων δωματίων-γραφείων, περίπου 120 άνθρωποι, πολλοί από τους οποίους ήταν εξουσιοδοτημένοι δικηγόροι. Η κυκλοφορία στο διάδρομο ήταν αδύνατη, η ατμόσφαιρα αποπνικτική. Μπροστά στα μάτια μας λιποθυμούσαν έγκυες γυναίκες».

Ο συνομιλητής μας κουβέντιασε με τους προϊσταμένους της υπηρεσίας και πολύ γρήγορα διέγνωσε το αδιέξοδο. «Δεν υπήρχε ηλεκτρονικό σύστημα πρωτοκόλλησης και μηχανογράφησης των ροών και των διαδικασιών της υπηρεσίας. Ετσι η παρακολούθηση των φακέλων θα ήταν αδύνατη, εφόσον ήταν γνωστό ότι θα έπρεπε να διαχειριστούν πάνω από 100.000 φακέλους τις επόμενες εβδομάδες», μας είπε. 

Διαπίστωσε ότι προφανώς μέσα σ' αυτό το γενικό χάος δεν υπήρχε κανένα περιθώριο βελτιώσεων στην ουσία των προβλημάτων που υποτίθεται ο ν. 2910 ήθελε να επιλύσει. Το αντίθετο συνέβαινε. Οι υπάλληλοι απέρριπταν σωρηδόν τις αιτήσεις, έδιωχναν τους μετανάστες για ασήμαντους (κατά κανόνα, άδικους) λόγους και ήταν αδύνατο -σε αυτές τις συνθήκες- να σκεφτούν εποικοδομητικά ή έστω να κάτσουν να μελετήσουν τις όποιες εγκυκλίους που υποτίθεται εξηγούσαν την όλη διαδικασία. 

Και όπως προβλέπει ο νόμος, η όλη διαδικασία για τις ετήσιες άδειες παραμονής, μετά από την νομαρχία, μεταφέρεται για νέους ελέγχους στην περιφέρεια και την τριμελή Επιτροπή Μετανάστευσης!

Εως τις αρχές Δεκεμβρίου μόνο 500 άδειες εργασίας είχαν εγκριθεί και αποσταλεί από την Νομαρχία στην Περιφέρεια Αττικής, προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία χορήγησης άδειας παραμονής. Στα μέσα Μαρτίου 2002 το Γραφείο Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής είχε εκδώσει μόλις 50 άδειες παραμονής για εργασία. Επίδοση που αποτελεί αρνητικό ρεκόρ γραφειοκρατικού «σχεδιασμού» όλων των εποχών. 

Αγνοια αριθμητικής;

Ο κρατικός μηχανισμός απέδειξε ότι όχι μόνο δεν είναι σε θέση να παραλάβει τις αιτήσεις, αλλά και όταν τις δεχτεί, εφαρμόζοντας με σαδιστική αυστηρότητα τους παραλογισμούς του νόμου 2910, κάνει το παν για να τις απορρίψει. 

Ενδεικτικό του χάους που επικρατούσε είναι το απόσπασμα του εγγράφου που απέστειλε ο Συνήγορος του Πολίτη στον Κώστα Σκανδαλίδη στις 21/12/2001, ζητώντας επειγόντως να παραταθούν οι προθεσμίες, να απλοποιηθούν οι διαδικασίες, να τροποποιηθεί ο ν. 2910 και να στελεχωθούν οι υπηρεσίες. 

«Μετά τη διενέργεια της αυτοψίας η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αθηνών ανέστειλε τις εργασίες της Διεύθυνσης Εργασίας για τέσσερις ημέρες προκειμένου να προσλάβει προσωπικό και να προετοιμάσει τρία νέα καταστήματα υποδοχής αλλοδαπών. Ο Συνήγορος του Πολίτη θεωρεί ότι το εν λόγω χρονικό διάστημα προφανώς δεν επαρκεί ούτε καν για τη στοιχειώδη προετοιμασία των υπηρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Υπάρχει, επομένως, σαφής κίνδυνος να επαναληφθούν τα προηγούμενα φαινόμενα. Κατά την αυτοψία στο Γραφείο Αλλοδαπών και Μετανάστευσης στην Περιφέρεια Αττικής ο Συνήγορος του Πολίτη διαπίστωσε εξαιρετικά αργούς ρυθμούς εξέτασης των αδειών παραμονής, γεγονός που οφείλεται στο πενιχρό αριθμητικά προσωπικό της υπηρεσίας, στη χρονοβόρα διαδικασία που προβλέπει ο νόμος, καθώς και στη θέσπιση μόνο μίας τριμελούς Επιτροπής Μετανάστευσης ανά περιφερειακή διεύθυνση, η οποία θα πρέπει να λάβει δεκάδες αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες (π.χ. Αττική) συνεντεύξεων από αλλοδαπούς. Ο Συνήγορος του Πολίτη υπολογίζει ότι με τους υφιστάμενους ρυθμούς εξέτασης και έγκρισης των αιτήσεων για χορήγηση άδειας εργασίας και παραμονής από τις υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και της Περιφερειακής Διεύθυνσης Αθηνών θα χρειαστούν αρκετές δεκάδες χρόνια προκειμένου η διαδικασία εξέτασης να ολοκληρωθεί»!

Ευτυχώς, έστω και με τετράμηνη καθυστέρηση, ο συλλογισμός του Συνηγόρου του Πολίτη εισακούστηκε και οι σχετικές διατάξεις του 2910 άλλαξαν ώστε στο εξής οι προσωπικές συνεντεύξεις ενώπιον της Επιτροπής Μετανάστευσης να πραγματοποιούνται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις κατά την κρίση του γενικού γραμματέα της περιφέρειας. 

Ωστόσο, άλλες προτάσεις του Συνηγόρου δεν έγιναν αποδεκτές και κυρίως η απλή ιδέα της λειτουργίας γραφείων one stop shop σε όλους τους δήμους. Σύμφωνα με αυτή την πρόταση, οι αλλοδαποί θα κατέθεταν στα γραφεία των δήμων το σύνολο των αιτήσεων και των δικαιολογητικών που απαιτούνται, και τα γραφεία θα τα διαβίβαζαν στις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ θα ενημέρωναν σε καθημερινή βάση τους μετανάστες για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. 

Μέσω αυτού του συστήματος θα μπορούσε να απλοποιηθεί και να καταστεί εύληπτη η διαδικασία και προφανώς να μειωθεί σημαντικά η ταλαιπωρία των μεταναστών και το χάος των διοικητικών υπηρεσιών.

Στα τέλη του Δεκεμβρίου και ύστερα από τον καταιγισμό των καταγγελιών και τις παρεμβάσεις κοινωνικών και μεταναστευτικών οργανώσεων, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών υποχρεώθηκε να στείλει στις υπηρεσίες ένα (μοναδικής κρυψίνοιας και ασάφειας έγγραφο) για την παράταση των προθεσμιών: 

«Εχει παρατηρηθεί το φαινόμενο της εκπρόθεσμης υποβολής αιτήσεων για τη χορήγηση άδειας εργασίας και την ανανέωση της προσωρινής άδειας παραμονής. Ενόψει τούτου θέλουμε να σας γνωρίσουμε ότι σύμφωνα με τις γενικές αρχές του δικαίου, εάν κατά τη λήξη της προθεσμίας συμβεί γεγονός απρόβλεπτο που δικαιολογεί την αδυναμία εμπρόθεσμης υποβολής της αίτησης του αλλοδαπού, τότε η προθεσμία αναστέλλεται. Ο χρόνος διάρκειας της αναστολής ποικίλλει ανάλογα με τις περιστάσεις, πάντως θεωρούμε ότι δεν μπορεί να ξεπεράσει το τρίμηνο, εκτός αν συνεχίζει να υφίσταται το απρόβλεπτο περιστατικό». 

Το έγγραφο ωστόσο δεν κοινοποιήθηκε σε όλους τους «συναρμόδιους» (π.χ. στο ΙΚΑ) και όσες υπηρεσίες το έλαβαν, έκαναν του κεφαλιού τους, προσπαθώντας να κατανοήσουν τις αρχές του δικαίου και το από πού τους ήρθε το... απρόβλεπτο γεγονός. Πάλι οι μετανάστες την πλήρωσαν, δηλαδή.

Χωρίς λογική κι ευαισθησία 

Ο καθένας σ' αυτή τη χώρα θυμάται πως οι μετανάστες το περασμένο καλοκαίρι είχαν πληρώσει από 50.000 δρχ. (παράβολο) ο καθένας για να νομιμοποιηθούν -χώρια τα άλλα έξοδα για την απόκτηση δικαιολογητικών, αγορές ενσήμων ΙΚΑ ή ΟΓΑ και ενδεχομένως αμοιβές (και λαδώματα) για δικηγορική ή άλλη βοήθεια. 

Το συνολικό ποσό που πήγε στα ταμεία του Δημοσίου έφτασε περίπου στα 15 δισ. δρχ. και, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης, τα χρήματα αυτά θα χρηματοδοτούσαν το νέο «ορθολογικό σύστημα» που θα τους παρείχε αξιοπρεπές καθεστώς εργασίας και παραμονής.

Δεν αναφερόμαστε μόνο στη στελέχωση και στη μηχανοργάνωση που δεν υπήρξε, αλλά κυρίως στην τσιγκουνιά της διοίκησης να λύσει (με ορισμένους νομικούς και άλλους επιστήμονες) τα πολλά προβλήματα ουσίας που ήταν φανερό ότι θα δημιουργούσε η εφαρμογή του νόμου 2910 σε συνδυασμό με την πραγματικότητα στην αγορά εργασίας, το ασφαλιστικό σύστημα, τους άλλους δημόσιους οργανισμούς και φυσικά με τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές.

Η αλλαγή του συστήματος -στην περίπτωση που υπάρχει η πολιτική βούληση να γίνουν σεβαστά τα ανθρώπινα και κοινωνικά δικαιώματα των μεταναστών- εξαρτάται από την έκδοση δεκάδων κανονιστικών πράξεων και εγκυκλίων που θα απλοποιούν τη σχέση των ανθρώπων με τη γραφειοκρατία και θα υποβοηθούν τους ξένους εργαζόμενους να ενσωματωθούν στην κοινωνία. 

Αν π.χ. η κυβέρνηση κρίνει ότι βασική προϋπόθεση για την άδεια εργασίας είναι η ασφαλιστική κάλυψη του μετανάστη (προς όφελός του), δεν έχει παρά να σταθεί δίπλα του ώστε να υποχρεωθούν οι εργοδότες να τον ασφαλίσουν -και όχι να ανέχεται την αντιμεταναστευτική συμπεριφορά των υπηρεσιών του ΙΚΑ και του ΟΓΑ ακόμα και σε περιπτώσεις μεταναστών που είναι ασφαλισμένοι ή προσπαθούν να το πετύχουν. 

Το ΙΚΑ πολύ συχνά δεν χορηγεί βεβαιώσεις στους αλλοδαπούς ασφαλισμένους του ώστε να νομιμοποιηθούν, ενώ ο ΟΓΑ αρνείται να ασφαλίσει εργάτες γης κατόχους εξάμηνης προσωρινής άδειας παραμονής, γιατί, όπως δηλώνει, περιμένει σχετικές οδηγίες από το υπουργείο Εσωτερικών. Από την πλευρά τους, οι υπηρεσίες της νομαρχίας αρνούνται να εγκρίνουν άδειες εργασίας σε ήδη ασφαλισμένες εγκυμονούσες ή λεχώνες και σε όσους (ήδη ασφαλισμένους) είναι άρρωστοι ή άνεργοι.

Εξίσου αντιφατικό (και εξοντωτικό) είναι το νομικό και υπηρεσιακό πνεύμα με το οποίο αντιμετωπίζεται και η σύμβαση εργασίας (η ιδιωτική συμφωνία) του μετανάστη με τον εργοδότη του, που σύμφωνα με το νόμο 2910 απαιτείται για την έκδοση άδειας εργασίας. Αν οι εργοδότες δεν υπογράφουν τέτοιες συμφωνίες (μισθωτής απασχόλησης) με τους ξένους εργαζόμενους και δεν τους δηλώνουν στον ΟΑΕΔ, ή αν ο ΟΑΕΔ αρνείται να θεωρήσει τις «αναγγελίες πρόσληψης» αλλοδαπών γιατί περιμένει οδηγίες από το υπουργείο, τι φταίει ο Χασάν; 

Είναι πασίγνωστο ότι και μεγάλες εταιρείες -και όχι μόνο οι χιλιάδες αθέατες επιχειρήσεις της παραοικονομίας- προωθούν το σύστημα αμοιβής της εργασίας με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών όπως και τις άλλες «ελαστικές μορφές απασχόλησης», εκτός της μισθωτής την οποία απαιτεί ο νόμος για τους αλλοδαπούς εργαζόμενους. Αυτή την εργασιακή πραγματικότητα, που επιβάλλουν οι εργοδότες τη βιώνουμε κι εμείς οι γηγενείς, αλλά τουλάχιστον δεν απειλούμαστε με την απώλεια των συνταγματικών μας δικαιωμάτων, την «επιχείρηση σκούπα» και την απέλαση, όπως ο Χασάν.
 

(Ελευθεροτυπία, 12/5/2002)

 

www.iospress.gr                                  ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ