ΣΤΟΝ ΑΝΤΙΠΟΔΑ ΤΩΝ ΠΑΠΑΡΟΚΑΔΩΝ


Τα μυστικά του πλάγιου ήχου

1.   2.   


 

«Δεν μπορούμε να επιβάλλουμε τον Χριστό»


Ο αρχιμανδρίτης Αθανάσιος Σιαμάκης γεννήθηκε στην Τερπνή Βισαλτίας Σερρών το 1946. Το 1971 αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης. Από το 1979 έως το 1995 υπήρξε ιδιαίτερος γραμματέας του Αυγουστίνου Καντιώτη. 

Τον Ιούνιο του 1980 εκάρη μοναχός, τον Ιανουάριο του 1981 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και πήρε το οφίκιο του αρχιμανδρίτη. Επιμελήθηκε 46 βιβλία του Καντιώτη και έχει ο ίδιος γράψει δέκα βιβλία με εκκλησιαστικά θέματα, πέρα από τις μελέτες του για την αρχαία ελληνική μουσική.

Ο Καντιώτης σφράγισε μια ολόκληρη περιοχή με την εκρηκτική προσωπικότητά του και τη μαχητική ποιμαντική δράση του που είχε ταυτίσει την ορθοπραξία με τον φανατισμό. Ζητήσαμε από τον Αθανάσιο Σιαμάκη μια σύντομη αποτίμηση του καντιωτικού πνεύματος μέσα στην Εκκλησία: 

«Γνώρισα τον Αυγουστίνο ως εκλεγμένο μητροπολίτη και με κάλεσε να έρθω κοντά του. Ηρθα το 1969 και εργάστηκα με όλες μου τις δυνάμεις. Θεωρώ ότι ο άνθρωπος αυτός έκανε αυτό που έβγαινε μέσα από την ψυχή του. Το έκανε από μία διάθεση να πολεμήσει για την εκκλησία με τον τρόπο που ο ίδιος το πίστευε. 

»Δεν μπορώ να θεωρήσω ότι είχε κάποια άλλα κίνητρα. Ισως από χαρακτήρος, πίστευε ότι μπορεί να επιβάλει τη θέλησή του. Είχε διατελέσει, άλλωστε, και στρατιωτικός ιερέας. Ισως θεωρούσε ότι ο λαός χρειάζεται κάποια παιδαγωγία η οποία να πονάει και λίγο. Πάντως, στην 30ετή σταδιοδρομία κοντά του είχα την ευκαιρία να ζω δίπλα σε μια ισχυρή προσωπικότητα.

»Σας είπα, όμως, ότι εγώ πιστεύω στην ελευθερία. Εχουμε χρέος να κηρύττουμε τον Χριστό, δεν έχουμε δικαίωμα να επιβάλλουμε τον Χριστό. Αν επιβάλλουμε τον Χριστό γινόμαστε Ιησουΐτες, γινόμαστε κράτος. Η ορθόδοξη εκκλησία δεν ήταν ποτέ κράτος. Δεν έχουμε τέτοια δικαιώματα. Και ο Χριστός κήρυττε. Οποιος ήθελε τον ακολουθούσε. Οι περισσότεροι δεν τον ακολούθησαν. Και σιγά σιγά έγινε η ζύμωση του κηρύγματός του με τις λαϊκές προσδοκίες και έγινε αυτό που έγινε.

»Και άθεος να είναι κάποιος και σκεπτικιστής, πρέπει να γίνεται σεβαστός. Είναι άνθρωπος. Δεν μπορούμε εμείς να τον αποκλείουμε. Ο Κύριος δεν ήταν αυτός που συναναστρεφόταν με πόρνες, με τελώνες, με κλέφτες, με αδίκους; Αυτό είναι το χρέος μας. Κάθε έναν με τα λόγια μας και με τη βιωτή μας να τον εμπνεύσουμε και να γνωρίσει αληθινά τον Χριστό. Αν αρχίσουμε να κάνουμε διακρίσεις, τότε δεν είμαστε Χριστιανοί. 

»Εμείς είμαστε οφειλέτες. Ετσι λέει ο Απόστολος Παύλος. Σε όλους χρωστάμε. Δεν μας χρωστάει κανείς. "Ελα να σε κατηχήσω, έλα να σε κάνω χριστιανό", αυτό το πράγμα είναι απαράδεκτο. Ακόμα και στα εθνικά ζητήματα καταλαβαίνετε πόσο κακό κάνει. Δεν μπορείς εσύ να λές ότι είσαι ο χριστιανός και οι άλλοι είναι "αχρίστιανοι" ή ότι εσύ είσαι ο "εθνικός ανήρ" και ότι θα μεταδώσεις στους άλλους πνεύμα πατριωτισμού. Πρέπει να υπάρχει ο σεβασμός της προσωπικότητας. Την ελευθερία την έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο, δεν μπορεί να την παραβιάσει κανένας άνθρωπος».




ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Γεωργίου Παπαδοπούλου «Συμβολαί εις την ιστορίαν της παρ' ημίν εκκλησιαστικής μουσικής» (Εν Αθήναις, 1890, ανατύπωση από τις εκδόσεις «Κουλτούρα», 2001). Κλασικό εγχειρίδιο περί βυζαντινής μουσικής με στοιχεία για την προέλευσή της, τους ιστορικούς σταθμούς και τα σημαντικότερα πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στη διαμόρφωσή της. 

Γρηγορίου Στάθη «Η εξήγησις της παλαιάς βυζαντινής σημειογραφίας» (Ιδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας, δ' έκδοση, Αθήναι 1998). Μελέτη του κώδικα Ξηροποτάμου από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Επιστημονική προσέγγιση του δυσεπίλυτου μυστηρίου της βυζαντινής σημειογραφίας και ο θρύλος της «Κλείδας» που θα το έλυνε.

Αντωνίου Αλυγιζάκη «Θέματα εκκλησιαστικής μουσικής» (Εκδόσεις Πουρνάρα, Θεσσαλονίκη, 1993). Ανατύπωση διδακτικού εγχειριδίου, κατάλληλου για την εισαγωγή στο πολύπλοκο ζήτημα της βυζαντινής μουσικής.

Αντωνίου Αλυγιζάκη «Εκκλησιαστικοί ήχοι και αραβοπερσικά μακάμια» (Θεσσαλονίκη, 1990). Προσπάθεια να αντικρουσθεί η εμπεδωμένη στο χώρο των ψαλτών και των μουσικών αντίληψη ότι οι εκκλησιαστικοί ήχοι ταυτίζονται με τα αραβοπερσικά και τουρκικά μακάμια. 

Αθανασίου Σιαμάκη «Κλεωνίδου Εισαγωγή αρμονική» (Θεσσαλονίκη, 1990). Η πρώτη μελέτη του ιερωμένου ερευνητή για το μουσικό συγγραφέα του Β' αιώνα.

Αθανασίου Σιαμάκη «Αλυπίου Εισαγωγή μουσική» (Πρέσπες, 1995). Κριτική έκδοση του έργου που τοποθετείται στο Γ' ή Δ' π.Χ. αιώνα. Στη μελέτη του ο συγγραφέας αποκατέστησε τους κολοβούς πίνακες των μουσικών σημείων του Αλυπίου, σε ποσοστό 18% του συνόλου.

Αθανασίου Σιαμάκη «"Πλουτάρχου" Περί μουσικής» (Ανέκδοτο). Κριτική έκδοση του έργου αυτού που είχε εσφαλμένα αποδοθεί στον Πλούταρχο. Το κείμενο είναι γραμμένο σε μορφή πλατωνικού διαλόγου και περιλαμβάνει πλούσιο υλικό και πληροφορίες για τη μουσική και τα όργανα των αρχαίων. 

(Ελευθεροτυπία, 30/12/2001)

 

www.iospress.gr                                  ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ