ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΜΕΛΕΤΑ


1.   2.   3.


Το τσόφλι της εξουσίας


Λένε ότι τα βαμμένα κόκκινα αβγά ήταν παλιά πασχαλινή (εβραϊκή) συνήθεια που πέρασε μετά στους χριστιανούς της περιοχής. Το τσούγκρισμα καθιερώθηκε αρκετά αργότερα. Αν πιστέψουμε την παράδοση, ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Αγία Ελένη αποφάσισαν πρώτοι να γιορτάζουν επίσημα την Ανάσταση, σπάζοντας τα αβγά των αυλικών τους. Το έθιμο εξαπλώθηκε και συνδέθηκε στενά με τη χαρμόσυνη εικόνα της θεοσεβούμενης και λαοπρόβλητης ηγεσίας. Γεννά διάφορους συμβολισμούς στο πεδίο των σχέσεων εξουσίας. Στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, το τσούγκρισμα καταγράφεται κυρίως στο πλαίσιο του στρατώνα. Οι φωτορεπόρτερ ήταν πάντοτε παρόντες.

Ελλάδα του '50: Λίγο μετά τον Εμφύλιο ο διαβόητος αμερικανός πρεσβευτής Πιουριφόι αφήνει τον στρατάρχη Αλεξ. Παπάγο να του δείξει τα έθιμά μας (φωτ. 1). Ο επόμενος, μετά τη λήξη του "Εθνικού Συναγερμού", πρωθυπουργός Κων. Καραμανλής επιβάλλεται στους αξιωματικούς και οπλίτες του 26ου Συντάγματος Εκάλης (2). Στα χρόνια του '60 ο Γέρος της Δημοκρατίας, Γεώργιος Παπανδρέου, δίνει περισσότερες ευκαιρίες στο λαό ...και στους άνδρες της Σχολής Χωροφυλακής. Μάλλον δεν κρατά ξύλινο αβγό (3). Η Ελλάδα ανοίγεται σε άλλους πολιτισμούς. Εν έτει 1961 ο αδελφός του βασιλιά του Κουβέιτ, Εμίρης Αμπντουλάχ, λίγο πριν από το φαγοπότι στη Λιβαδειά, μαθαίνει να τσουγκρίζει ορθόδοξα (4). Πάσχα του 1968 και το πραξικόπημα της "Ελλάδος Ελλήνων Χριστιανών" φέρνει το πνεύμα του στρατώνα στα σπίτια μας. Στην πλατεία Συντάγματος ο Στ. Παττακός με το δήμαρχο Αθηναίων Ρίτσο διαπαιδαγωγούν την άλκιμη νεολαία (5).

Το μέλλον έφτασε, ήδη από το 1997 (6). Μονάδες του στρατού μας κάπου κοντά στα Τίρανα παρατάσσονται για να τσουγκρίσουν με τον υπουργό Άμυνας Ακη Τσοχατζόπουλο. Φέτος περιμένουν την ηγεσία της χώρας στο Κόσοβο.


Το εθνικό φρόνημα των αβγών



Σύμφωνα με τους άγρυπνους φύλακες της δημόσιας τάξης, στο χρώμα των πασχαλινών αβγών μπορεί να φωλιάζει κάποια -αδιόρατη στους πολλούς- απειλή για την εθνική μας ασφάλεια. Δεν πρόκειται για αστείο: αν στη Μεταπολίτευση οι γελοιογράφοι ήθελαν τους αδιάλλακτους εθνικόφρονες της εποχής να εξανίστανται γιατί ο Καραμανλής τσούγκρισε κόκκινα αβγά με τους αξιωματικούς των σωμάτων ασφαλείας, μερικές δεκαετίες νωρίτερα οι αρχιτέκτονες του Τρίτου Ελληνικού Πολιτισμού διέταζαν τους υφισταμένους τους "να ερευνήσουν και να αναφέρουν λεπτομερώς" για το χρώμα με το οποίο έβαφαν τα αβγά τους οι κάτοικοι των "εθνικά ευαίσθητων" χωριών της Βόρειας Ελλάδας!

Το ντοκουμέντο που παρουσιάζουμε είναι αποκαλυπτικό για το μέχρι πού μπορεί να φτάσει η κατασταλτική ψύχωση ενός εθνικιστικού καθεστώτος. Πρόκειται για απόρρητη διαταγή του διευθυντή της μεταξικής Υπηρεσίας Αλλοδαπών -του προδρόμου δηλαδή της σημερινής ΕΥΠ- υποστράτηγου Χρ. Λιώτη (Εν Αθήναις 12/3/1939, αρ.πρωτ.58/12/9/1). Το έγγραφο έχει συνταχθεί ύστερα από εντολή του υφυπουργού Δημοσίας Ασφαλείας Κων/νου Μανιαδάκη και κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, και προς το Υπουργείο Εξωτερικών, στο ιστορικό αρχείο του οποίου το εντοπίσαμε:

"Προς την Διεύθυνσιν Χωροφυλακής Φλωρίνης

Κατά παρασχεθείσας ημίν πληροφορίας εκυκλοφόρησαν αυτόθι, κατά τας ημέρας του Πάσχα, βεβαμμένα ωά δι' εθνικών χρωμάτων της Βουλγαρίας, προερχόμενα εκ των βουλγαροφρόνων χωρίων της περιφερείας σας και ιδία εκ του χωρίου Παπαγιάννη.
Ερευνήσατε πάραυτα δια την εξακρίβωσιν των πληροφοριών τούτων και αναφέρατε λεπτομερώς μετά των προτάσεών σας διά την λήψιν των ενδεικνυομένων μέτρων εναντίον των οπωσδήποτε ενεχομένων εις την αντεθνικήν ταύτην ενέργειαν.
Εντολή Υφυπουργού
Ο Διευθυντής
Χρ. Λιώτης
Υποστράτηγος"

Τη συνέχεια της υπόθεσης, δυστυχώς, αγνοούμε. Ο οικείος φάκελος του ΥΠΕΞ δε μας διαφωτίζει, ενώ το αρχείο της Υπηρεσίας Αλλοδαπών δεν είναι προσπελάσιμο. Μπορούμε πάντως να είμαστε σίγουροι πως η σχετική σε βάθος έρευνα των εντεταλμένων οργάνων δεν περιορίστηκε στο μικρόκοσμο της φλωρινιώτικης υπαίθρου: όπως πληροφορούμαστε από το ίδιο έγγραφο, οι συντάκτες του φρόντισαν να κοινοποιηθεί επίσης σε όλες τις Ανώτατες Διοικήσεις Χωροφυλακής της Μακεδονίας και της Θράκης, "ίνα διατάξωσι -κι αυτές- παρομοίαν έρευναν και αναφέρωσι". Έτσι ώστε να μη μείνει ούτε αντεθνικό τσόφλι σε όλη την επικράτεια...


Το αβγό της Ζακύνθου

Η παγκόσμια μανία για τους δεινοσαύρους που σημάδεψε τη δεκαετία του '90 είχε ευεργετική επίδραση στην επιστημονική έρευνα για τους μακρινούς αυτούς κατοίκους της γης. Για πρώτη φορά οι ειδικοί παλαιοντολόγοι ερευνητές δεν συναντούσαν εμπόδια στην ανεύρεση χρηματοδότησης και τα μουσεία φυσικής ιστορίας σε όλο τον κόσμο άρχισαν να αναζητούν πάση θυσία κάποιο εύρημα από το πέρασμα των δεινοσαύρων από τη γη, πριν από μερικές δεκάδες εκατομμύρια χρόνια. Η προσοχή των ερευνητών στρέφεται όλο και περισσότερο προς τα αβγά των δεινοσαύρων, τα οποία ανακαλύπτονται σιγά-σιγά, σπαρμένα σε όλη την υδρόγειο.

Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να λείψει από την πανανθρώπινη αυτή εκστρατεία. Πριν από λίγα χρόνια, ανακαλύφθηκε σε μια τοποθεσία της Ζακύνθου ένα αντικείμενο που έχει εκπληκτική ομοιότητα με τα απολιθωμένα αβγά δεινοσαύρων που γνωρίζουμε από τις φωτογραφίες των επιστημονικών περιοδικών και τα σχετικά ντοκιμαντέρ. Το μέγεθος του αντικειμένου, το σχήμα του και η υφή του υλικού είναι ταυτόσημα. Εντυπωσιακό είναι επίσης το γεγονός ότι υπάρχει αποκολλημένος "φλοιός", στον οποίο ταιριάζει απόλυτα το εσωτερικό "αβγό". Το αντικείμενο αυτό δεν μοιάζει να είναι ούτε ανθρώπινη κατασκευή (αγγείο, για παράδειγμα) ούτε γεωλογικό μόρφωμα (απλή πέτρα). 

Ο άνθρωπος που ανακάλυψε το αντικείμενο αυτό ζήτησε την επιστημονική συνδρομή των αρμόδιων φορέων. Απέφυγε εξαρχής τη δημοσιότητα, για να μην προκληθεί αναταραχή στο νησί, από επίδοξους "κυνηγούς δεινοσαύρων", κάτι που έχει παρατηρηθεί σε όλα τα σημεία του κόσμου, όπου ανακαλύφθηκαν απολιθωμένα αυγά. Πρώτα απευθύνθηκε στο Εργαστήριο Αρχαιομετρίας του Δημόκριτου. Η εξέταση ενός κομματιού από το φλοιό έδειξε ότι περιέχει πυρίτιο. Οι επιστήμονες του Κέντρου θεώρησαν απίθανη την περίπτωση του απολιθωμένου αβγού δεινοσαύρου, δεν ήταν όμως σε θέση να εξηγήσουν και περί τίνος πρόκειται. Δύο χρόνια μετά την αρχική εξέταση του αντικειμένου, ο κάτοχος του "αβγού της Ζακύνθου" δεν έχει λάβει μια οριστική και επίσημη απάντηση. Εξίσου επιφυλακτικοί υπήρξαν και οι επιστήμονες παλαιοντολόγοι του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σύμφωνα με τη θεωρία, κατά τη μεσοζωϊκή περίοδο ο σημερινός Ελλαδικός χώρος ήταν υποθαλάσσιος. Η τελική γνωμάτευση του επικεφαλής καθηγητή ήταν ότι κατά 80% το αντικείμενο δεν είναι αβγό δεινοσαύρου. Αλλά το 20% της αμφιβολίας του είναι άραγε λίγο; 

Το συμπέρασμα από την περιπλάνηση του "αβγού της Ζακύνθου" στα χέρια των Ελλήνων ειδικών είναι ότι στη χώρα μας δεν υπάρχει ανεπτυγμένη τεχνογνωσία για τη χρονολόγηση αντικειμένων τόσο παλιών, εφόσον μέχρι σήμερα θεωρείται δεδομένο ότι ο σημερινός χερσαίος χώρος της Ελλάδας δεν υπήρχε. Ίσως η λύση είναι να απευθυνθεί κανείς στα ειδικευμένα εργαστήρια του εξωτερικού.

Ωστόσο ποτέ δεν είναι αργά. Το πρώτο αβγό δεινοσαύρου στη Μεγάλη Βρετανία ανακαλύφθηκε μόλις τον Ιούνιο του 1997. Από το 1869 που πρωτοανακαλύφθηκαν αβγά στη Γαλλία μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 199 σημεία της υδρογείου με φωλιές ή μεμονωμένα αβγά. Τα περισσότερα προέρχονται από την κρητιδική περίοδο (146-65 εκατομμύρια χρόνια). Ακόμα και οι πιο εκπαιδευμένοι ειδικοί δυσκολεύονται να τα ξεχωρίσουν. Όπως διηγείται ο Καναδός επιστήμονας Φίλιπ Κάρι του Παλεοντολογικού Μουσείου της Αλμπέρτα "μόλις είδα αυτά που μου έδειχναν για αβγά στην επαρχία Χουμπάι στην Κίνα το 1995, η πρώτη μου αντίδραση ήταν ότι επρόκειτο για πέτρες. Μετά τα μελέτησα, τα μέτρησα και δεν μού έμεινε καμιά αμφιβολία: ήταν αβγά δεινοσαύρων".

(Ελευθεροτυπία, 30/4/2000)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -  ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ