Η ΠΟΙΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΣΦΗΜΙΑΣ



1.   2.   3.



Η απειλή του σταυρού 


Η προεκλογική περίοδος δεν είναι ο καταλληλότερος χρόνος για να συγκρουστούν οι πολιτικοί με τα σκοταδιστικά παράδοξα του νομικού πολιτισμού μας, που επιβιώνουν χάρη στις πιέσεις (και τους πολιτικούς εκβιασμούς) της Εκκλησίας. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, άλλωστε, φοβούμενος τις αντιδράσεις του "κόμματος" του κ. Χριστόδουλου, αποφεύγει συστηματικά κάθε ουσιαστική απάντηση σε τέτοια θέματα. Στη συνέντευξή του, λ.χ., στο MEGA (15/3), χαμογελώντας αμήχανα απέφυγε τα ερωτήματα για το διαχωρισμό Εκκλησίας-Κράτους και ξέφυγε, λέγοντας "αφήστε τώρα αυτά", ακόμη κι όταν οι δημοσιογράφοι τον πίεσαν να σχολιάσει την πρόσφατη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Παπανδρέου για την απάλειψη (επί τέλους) του θρησκεύματος από τις (νέες) ταυτότητες των πολιτών.

Παρόλα αυτά εμείς επιμείναμε. Θέτοντας το σαφές ερώτημα "ποια είναι η γνώμη σας για την πανευρωπαϊκή πρόταση να καταργηθεί η ποινική δίωξη της βλασφημίας", στραφήκαμε σε βουλευτές όλου του κοινοβουλευτικού φάσματος, ανθρώπους που ασφαλώς δεν ανήκουν στο κλαμπ του ορθόδοξου φονταμενταλισμού και δεν εγκρίνουν τις διώξεις των "βλάσφημων". Ο Παρασκευάς Παρασκευόπουλος (ΠΑΣΟΚ, Α΄ Θεσσαλονίκης) μας είπε: "Ως πολιτικός, υπέρμαχος του διαχωρισμού Κράτους και Εκκλησίας, συμφωνώ ότι δεν πρέπει να περιβάλλεται με μανδύα ποινικοποίησης μια ενέργεια όπως η βλασφημία. Πολύ περισσότερο, όταν φανατικοί πιστοί ενός δόγματος θεωρούν βλάσφημο, όχι μόνον όποιον καταφέρεται, κατά τη γνώμη τους, κατά της πίστης τους, αλλά και όποιον είναι άθεος ή επικαλείται το Συνταγματικό δικαίωμα της ανεξιθρησκίας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος -όπως υποστήριξα στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος- δεν έχει ανάγκη ούτε από συνταγματική κατοχύρωση, ούτε από νομική προστασία απέναντι σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση, στην οποία μπορεί να αντιπαρατάξει τις θέσεις της και τη δύναμη του κηρύγματός της".

Με ανάλογη σαφήνεια τοποθετήθηκαν και οι βουλευτές του ΣΥΝ Πέτρος Κουναλάκης (Β' Αθηνών) και Σπύρος Δανέλλης (Ηρακλείου). "Είναι θετική η πανευρωπαΪκή πρωτοβουλία", σχολίασε ο κ. Κουναλάκης. "Όχι για να διευκολύνεται η βλασφημία. Οφείλουμε σεβασμό σε όλες τις θρησκείες και τους ηγέτες τους. Αλλά για να αποτραπούν προσπάθειες φανατικών θρησκευτικών κύκλων να χρησιμοποιούν τη νομοθεσία για να περιορίσουν την ελευθερία της έκφρασης και του λόγου, το δικαίωμα της κριτικής και της αμφισβήτησης, όπως συνέβη με το βιβλίο του Μ. Ανδρουλάκη. Στην Ελλάδα προέχει ο χωρισμός κράτους-Εκκλησίας και η κατάργηση της σχετικής μεταξικής νομοθεσίας". Ο κ. Δανέλλης υπογράμμισε τις νέες πραγματικότητες, μέσα στις οποίες ο θρησκευτικός σκοταδισμός δεν επιτρέπεται να έχει θέση: "Με τα σημερινά δεδομένα η ελληνική κοινωνία, πολυπολιτισμική σε ευρωπαϊκό περιβάλλον, θα έπρεπε να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει την αναθεώρηση όλου του νομικού πλαισίου περί τη θρησκεία, το διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας, και φυσικά την κατάργηση της βλασφημίας ως ποινικά κολάσιμης πράξης. Αντί του φόβου και της μισαλλοδοξίας και η ίδια η Εκκλησία και η πολιτεία όφειλαν να καλλιεργούν το σεβασμό και την αλληλεγγύη, ώστε να αποτελούν συνειδητό πολιτιστικό θεμέλιο της κοινωνίας μας. Γιατί οι κοινωνικές αξίες δεν επιβάλλονται διά του νόμου ή του κολασμού, ούτε κηρύσσονται από του άμβωνος".

Διαφορετική είναι η προσέγγιση της βουλευτού της Ν.Δ Έλσας Παπαδημητρίου, η οποία προτάσσει την ελληνική ιδιομορφία. "Ο ευρωπαϊκός κόσμος -που σε κάποια στιγμή φάνηκε να βλέπει μουσειακά τις ρίζες του στον Καρλομάγνο (!)- έχει χίλιους λόγους να προχωρήσει στον διαχωρισμό της Καθολικής Εκκλησίας και των αντιστοίχων σ' αυτήν κρατών. Πιστεύω ότι πολιτιστικά αφενός και αφετέρου για στενά "Εθνικούς" λόγους, ο διαχωρισμός του ανάδελφου Ελληνικού έθνους-κράτους και της Ορθοδόξου Εκκλησίας θα πρόσφερε στους υπερασπιστές της άποψης πολύ λιγότερα από όσα θα έβαζε σε κίνδυνο! Από 'κει και πέρα οι "ποινικές" διώξεις (και ως λέξη ακόμα) δεν ταιριάζουν στο πολιτιστικό περιεχόμενο και στο φιλελεύθερο πνεύμα της ορθόδοξης πίστης". 

Ο βουλευτής του ΔΗΚΚΙ Γιάννης Δημαράς δεν θέλησε να τοποθετηθεί. Δεν τον αφορά το θέμα, είπε. Λόγω φόρτου εργασίας, όπως ευγενέστατα μας διαβεβαίωσαν οι υπεύθυνοι του Γραφείου Τύπου του ΚΚΕ, δεν βρέθηκε ούτε ένας βουλευτής του κόμματος να απαντήσει. Δεν είναι καιρός, φαίνεται, ούτε καν για τους μεταλλασσόμενους, άθεους κατά τεκμήριο, κομμουνιστές, να διακινδυνεύουν τις σχέσεις τους με το ευρύ θρησκευόμενο ακροατήριο.

Είχε δίκιο επομένως, ο Π. Κουναλάκης όταν πριν από δύο χρόνια στη Βουλή (30/4/1998), κατά τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος, έλεγε ότι πολλοί συνάδελφοί του στις κατ' ιδίαν συζητήσεις είναι υπέρ του διαχωρισμού Κράτους και Εκκλησίας, αλλά προς τα έξω προτιμούν να μη χαλάνε τις καρδιές των ιεραρχών. "Δεν τολμούν να το διατυπώσουν", έλεγε, "και αυτό είναι απαράδεκτο. Και ξέρετε τι μου είπαν ορισμένοι; Οτι αν το κάνουμε, θα μας καταγγείλουν στις εκκλησίες από την επόμενη Κυριακή και δεν θα επανακλεγούμε την επόμενη φορά. Εκεί φτάσαμε". Την απειλή επιβεβαίωσε επιτόπου και ο Στ. Παπαθεμελής -με το δικό του ορθόδοξο τρόπο, φυσικά. "Εγώ θα καταγγείλω εσένα", είπε στον αγορητή του ΣΥΝ.


Η βλασφημία και η 4η Αυγούστου

Είναι γνωστό ότι το νομοθετικό πλαίσιο για τη δίωξη της βλασφημίας στην Ελλάδα ενισχύθηκε στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά. Κατά την ίδια χρονική περίοδο συγκροτήθηκε και ολόκληρο το νομικό πλαίσιο περιορισμού της ελεύθερης συνείδησης, που ακόμα και σήμερα εκθέτει τη χώρα μας και οδηγεί κάθε τόσο τους εκπροσώπους της στο εδώλιο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Την υπόθεση του "αντιβλασφημικού αγώνα" χειρίστηκε ένα εκκλησιαστικό λόμπι, το οποίο, μάλιστα, διοργάνωσε και Συνέδριο τον Σεπτέμβριο του 1937 και υπέβαλε συγκεκριμένες προτάσεις προς τον Μεταξά. Οι περισσότερες έγιναν ασμένως δεκτές. Από τις 28 συνολικά προτάσεις παραθέτουμε τις σημαντικότερες:

- Να εκδοθή ειδικός αυτοτελής Νόμος, αφορών την βλασφημίαν και ασέβειαν κατά των Θείων (...) λαμβανομένου υπ' όψει και του Ιταλικού (σ.σ. του μουσολινικού) τοιούτου.

- Πάσα αυτόφωρος βλασφημία, εγκύρως μεμαρτυρημένη, ανεξαρτήτως πολλών ή ολίγων μαρτύρων, να τιμωρήται αμέσως.

- Πάσα κατηγορία κατά βλασφήμου να μη χρονίζη εις εκδίκασιν, ουδέ να λαμβάνωνται υπ' όψει όψιμοι αντιμαρτυρίαι, σκοπίμως υποβαλλόμεναι.

- Η κατά των βλασφήμων ποινή να είναι τοιαύτη ώστε ν' ασκήση αποτελεσματικήν επίδρασιν κατά της βλασφημίας.

- Η εκδίκασις των εναντίον των βλασφήμων υποβαλλομένων βασίμων μηνύσεων να γίνεται δι' απ' ευθείας κλήσεως και εντός μηνός το βραδύτερον από της υποβολής αυτών και υπό προσωπικήν ευθύνην των αρμοδίων Εισαγγελέων, της τυχόν καθυστερήσεως θεωρουμένης ως παραβάσεως καθήκοντος.

- Εις τους δημοσίους υπαλλήλους, αποδεδειγμένως βλασφήμους, εκτός των ποινικών κυρώσεων, να επιβάλλωνται και πειθαρχικαί ποιναί μέχρι προσωρινής απολύσεως.

- Αστυνομικά όργανα, παραμελούντα την υποβολήν μηνύσεως κατά βλασφήμων, υποπίπτοντος του ασεβήματος εις την άμεσον αντίληψιν αυτών, να τιμωρώνται με την αυτήν ποινήν.

- Οι τιμωρούμενοι επί παραβάσει του κατά της βλασφημίας νόμου να μη δύνανται να διορισθώσιν εις δημοσίαν θέσιν.

- Να τεθή εν τω νόμω ειδική διάταξις υποχρεούσα τον Τύπον της τε πρωτευούσης και των επαρχιών, όπως εξυπηρετώσι τον αντιβλασφημικόν αγώνα, τουλάχιστον κατά την αντιβλασφημικήν εβδομάδα, ως αγώνα εθνικοκοινωνικόν, και χάριν της ελληνικής ευπρεπείας.

- Το Κράτος ν' αναγνωρίση τον αντιβλασφημικόν αγώνα εθνικοκοινωνικόν, ως εγένετο και αλλαχού. (σ.σ. άντε πάλι το πρότυπο του Μουσολίνι).

- Ο Τύπος ανεξαιρέτως να δημοσιεύη υποχρεωτικώς το όνομα του καταδικασθέντος βλασφήμου και την επιβληθείσαν εις αυτόν ποινήν.

- Ο κ. Υπουργός της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως να διατάξη τους Καθηγητάς και Διδασκάλους όπως, έστω και εκ περιτροπής, δι' ενός εκτάκτου μαθήματος εις τα σχολεία των, άπαξ τουλάχιστον του μηνός, καυτηριάζωσι την ασέβειαν.

- Πινακίς με τας φράσεις "Μη βλασφημήτε τα Θεία - η βλασφημία είναι απρέπεια - ασχημίζει την ελληνικήν γλώσσαν - στιγματίζει τον πολιτισμόν" να αναρτηθή εις πάντα τα αυτοκίνητα, λεωφορεία, ταξί, αμαξοστοιχίας, πλοία, γραφεία δημόσια και ιδιωτικά, στρατώνας και στρατιωτικά γραφεία, τραπέζας, αιθούσας δικαστηρίων, κλπ.

- Εις όλας τας κινηματογραφικάς ταινίας να παρεντεθή η φράσις "Μη βλασφημήτε - είναι απρέπεια".

- Να καθιερωθή αντιβλασφημική εβδομάς, αρχομένη από της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως (σ.σ. καλή ώρα όπως σήμερα), θεωρουμένης της εποχής ταύτης ως καταλληλοτέρας πάσης άλλης του έτους, διοργανουμένων υπό των οικείων Σωματείων και Συνδέσμων αντιβλασφημικών διαλέξεων.

- Τα αντιβλασφημικά σωματεία να αλληλογραφώσιν ατελώς. 

(Ελευθεροτυπία, 2/4/2000)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -  ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ