ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

1.   2.   3.

 

Το ελληνικό "αντιαιρετικό" λόμπι


Με το "τέλος των ιδεολογιών", πριν από περίπου δέκα χρόνια, η Ελλάδα έζησε ένα νέο γύρο κυνηγητού μαγισσών. Η ορθοδοξία δεν αντιμετώπιζε πλέον τους "ξενοκίνητους" άθεους σοσιαλκομμουνιστές, τους "εθνικώς υπόπτους" μουσουλμάνους της Θράκης, τους ολίγους "παπικούς", τους "ξενόφερτους" προτεστάντες και τους πολυβασανισμένους (από τα χρόνια του εμφυλίου) αρνητές στράτευσης "ιεχωβάδες του Μπρούκλιν". Στη λίστα των εχθρών της προστέθηκαν οι δεκάδες "νεοφανείς αιρέσεις" - όπως τις χαρακτηρίζουν οι επικεφαλής της Εκκλησίας μας. Οι δυνατότητες που έδινε, καταρχήν, το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, για την επί ίσοις όροις αναμέτρηση των θρησκευτικό-φιλοσοφικών ρευμάτων (ανεξαρτήτως της ποιότητας των δοξασιών τους), τρομοκράτησε την ηγεσία της "επικρατούσας θρησκείας". Οι πιέσεις προς την πολιτεία ήταν αφόρητες, όπως και η αντιπάθεια που καλλιέργησε η επίσημη θρησκεία προς κάθε τι ευρωπαϊκό που αμφισβητούσε τη μονοκρατορία της. Η ειδική "αντιαιρετική επιτροπή" της Ιεράς Συνόδου, μαζί με κλάδους των κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας, αλλά και του υπουργείου Θρησκευμάτων, προσπαθούσαν (και συχνά κατάφερναν) να εξουδετερώνουν (όχι, βεβαίως, με φιλοσοφικά και θεολογικά επιχειρήματα) την εξάπλωση των ετεροδόξων. Θυμίζουμε, χαρακτηριστικά, τις τερατολογικές (και συκοφαντικές) εκθέσεις της Εκκλησίας και της ΚΥΠ για την "ανθελληνική δράση των αιρέσεων", καθώς και τις διώξεις αλλοδόξων για "προσηλυτισμό", για ανέγερση ναών, για την άρνηση στράτευσης, για την εκλογή μουφτήδων, κ.λπ. Δεν πρέπει να ξεχνούμε και την πρόθυμη συστράτευση πολλών ΜΜΕ στην κατασκευή της εικόνας του "νέου εχθρού", με ό,τι πιο ανόητο και βρώμικο μπορεί να χωρέσει ανθρώπου νους. (Περισσότερα για το θέμα σε παλαιότερους "Ιούς")

Όπως πρόσφατα παρατήρησε ο καθηγητής Ν. Αλιβιζάτος, ζήσαμε το παράδοξο ότι από τη μια μεριά εξαίρουμε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τις αποφάσεις Λοϊζίδου και από την άλλη το λοιδορούμε για τις αποφάσεις που παίρνει αναφορικά με τις παραβιάσεις δικαιωμάτων σε θρησκευτικές υποθέσεις. Ο κύκλος αυτός, όμως, φαίνεται να κλείνει. Μελετώντας τις σημερινές δραστηριότητες του "αντιαιρετικού" κλιμακίου της Ιεράς Συνόδου, αντιλαμβανόμαστε ότι η Ορθοδοξία πλέον αναφέρεται και συμμαχεί με τις άλλες ευρωπαϊκές "επικρατούσες" θρησκείες και τα κράτη προκειμένου να κατατροπώσει διοικητικά, οικονομικά και ποινικά τους ανταγωνιστές "αιρετικούς". Το περιοδικό "Διάλογος" που εκδίδει ο "Διορθόδοξος Σύνδεσμος Πρωτοβουλιών Γονέων" και διεξάγει επισήμως τον σύγχρονο "αντιαιρετικό αγώνα", είναι γεμάτο με θετικές πλέον ευρωπαϊκές αναφορές για τη δίωξη των οπαδών "των καταστροφικών λατρειών". 


Αγανακτισμένοι πολίτες αλά ευρωπαϊκά


Το Συμβούλιο της Ευρώπης θεωρούνταν -ορθά- μέχρι πρότινος ως το προπύργιο των θρησκευτικών ελευθεριών στη γηραιά μας ήπειρο. Δυστυχώς, τον τελευταίο καιρό η εικόνα αυτή έχει αρχίσει να αλλάζει. Η υποχώρηση της ανεξιθρησκίας στις δυτικοευρωπαϊκές χώρες, που περιγράφουμε σε άλλες σελίδες, φαίνεται πως έχει τις επιπτώσεις της και στο επίπεδο των πανευρωπαϊκών θεσμών.

Στις 22 Ιουνίου 1999, η κοινοβουλευτική συνέλευση του Συμβουλίου ψήφισε μια Σύσταση (1412/99) προς τις χώρες-μέλη, σχετικά με τις "παράνομες δραστηριότητες των αιρέσεων". Πρόκειται για συνέχεια και συμπλήρωση μιας παρόμοιας Σύστασης που είχε υιοθετηθεί πριν από επτά χρόνια, το 1992 (1178/92), και η οποία κατά τα φαινόμενα θεωρήθηκε υπερβολικά "φιλελεύθερη". Εισηγητής του νέου κειμένου ήταν ο ρουμάνος σοσιαλιστής βουλευτής Αντριάν Ναστάσε. 

Πανταχού παρούσα, τόσο στο ίδιο το κείμενο της Σύστασης όσο και στην εισηγητική έκθεση, είναι η "διαπίστωση" του συντάκτη τους ότι η εξάπλωση των αιρέσεων συνιστά "κίνδυνο" για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Ως λόγοι για την αναθεώρηση του ντοκουμέντου του 1992, καταγράφονται η "σταθερή αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που εντάσσονται σε αιρέσεις" τα τελευταία χρόνια στη Δυτική Ευρώπη και "η εγκατάσταση αιρέσεων σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης" μετά την , "επανανακάλυψη [sic] της ελευθερίας". Το πιο ενδιαφέρον σημείο της εισηγητικής έκθεσης είναι, ωστόσο, η ωμή υποστήριξη της "ανάγκης" να περιοριστούν οι υπερβολικά φιλελεύθερες προκαταλήψεις των ευρωπαϊκών χωρών όσον αφορά την ανεξιθρησκία: "Ο λόγος που καθίσταται για μίαν ακόμα φορά αναγκαίο να γίνουν Συστάσεις, είναι επειδή τα κράτη συχνά απέχουν από την ανάληψη δράσης, εξαιτίας του ενδιαφέροντός τους για σεβασμό των θεμελιωδών ελευθεριών". Δεν λείπει ούτε η επίκληση ενός (ανώνυμου) "ειδήμονα", ο οποίος αποφαίνεται πως "η στάση του κράτους θα πρέπει να είναι ανοχή από τη μια, και επαγρύπνηση από την άλλη"...

Από κει και πέρα, βέβαια, τα επίμαχα κείμενα αναγνωρίζουν το πασιφανές -ότι, δηλαδή, "δεν υπάρχει γενικά αποδεκτός ορισμός του όρου 'αίρεση'" (όπως, άλλωστε, "δεν υπάρχει αποδεκτός ορισμός της θρησκείας", με αποτέλεσμα οποιαδήποτε προσπάθεια "διαχωρισμού ανάμεσα σε αιρέσεις και θρησκείες" να είναι εννοιολογικά προβληματική). Εκτιμάται, ωστόσο, πως αυτό το πρόβλημα "μπορεί να αποφευχθεί με την υιοθέτηση μιας πιο περιγραφικής προσέγγισης του κόσμου των αιρέσεων, επικεντρωμένης στην ταξινόμηση όχι των πεποιθήσεων αλλά των ενεργειών που διαπράττονται στο όνομα ή κάτω από την κάλυψη αυτών των πεποιθήσεων"... 

Ως συνήθως, το ζουμί της υπόθεσης βρίσκεται βέβαια στο διά ταύτα. Τι προτείνει η Σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση του "κακού"; Εκτός από την αυτονόητη αξιοποίηση "του ποινικού και αστικού δικαίου εναντίον των παράνομων πρακτικών που διαπράττονται εν ονόματι ομάδων θρησκευτικού, εσωτεριστικού ή πνευματικού χαρακτήρα", μια δέσμη μέτρων που αποσκοπούν να φέρουν την ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων πολύ κοντά στην πραγματικότητα της καθ' ημάς Ανατολής. Πρώτα απ' όλα, "να περιληφθεί ειδική πληροφόρηση σχετικά με την ιστορία και τη φιλοσοφία των σημαντικών σχολών φιλοσοφίας και θρησκείας στα προγράμματα της γενικής εκπαίδευσης" (ενίσχυση, δηλαδή, των Θρησκευτικών, έτσι ώστε να ενδυναμωθούν τα κυρίαρχα δόγματα έναντι των "λιγότερο γνωστών" ανταγωνιστών τους). Δεύτερον, την "ίδρυση ή υποστήριξη ανεξάρτητων εθνικών ή περιφερειακών κέντρων πληροφοριών" για τον επισημοποιημένο χαφιεδισμό των μικρότερων θρησκευτικών ομάδων. Και, τρίτον, "όπου είναι αναγκαίο, ενθάρρυνση της ίδρυσης μη κυβερνητικών οργανώσεων των θυμάτων [sic] ή των οικογενειών των θυμάτων" των αιρέσεων, "ιδίως στις χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης". 

Ήρθε προφανώς η ώρα, η Ελλάδα να δώσει ξανά τα φώτα της στην Ευρώπη... 

(Ελευθεροτυπία, 6/2/2000)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ -  ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ