ΕΜΦΥΛΙΟΠΟΛΕΜΙΚΑ

Νοσταλγοί του εμφυλίου 

1.   2.   3.


ΣΤΟ ΟΡΙΟ

ΕΧΙΝΟΣ. Την τελευταία στιγμή απαγορεύτηκε τον Οκτώβριο του '95 από το υπουργείο Δημόσιας Τάξης η κατάθεση στεφάνου που είχαν προγραμματίσει στο μουσουλμανικό χωριό Εχίνος της Ξάνθης ο εκδότης του "Στόχου" Γεώργιος Καψάλης και ο σμήναρχος Θωμάς Βρακάς, γνωστός από το επεισόδιο με τις προκηρύξεις στην Αλβανία. Οι δύο "υπερπατριώτες" με τους ομοϊδεάτες τους θα κατέθεταν στεφάνι στα οχυρά του πολέμου του 1940 και στη συνέχεια θα επισκέπτονταν το χωριό Εύλαλο. Για "εθνική προδοσία" μίλησε μετά την απαγόρευση ο Γ. Καψάλης, ενώ ο σμήναρχος Βρακάς δήλωσε στο ραδιόφωνο ότι όχι μόνο στον Εχίνο, αλλά και στην Κωνσταντινούπολη και στην Αγιά Σοφιά θα πήγαινε, αν τον άφηνε το ελληνικό κράτος (13/10/95).

ΙΜΙΑ 1. Λίγο καιρό μετά την κρίση στα Ιμια, ο Γεώργιος Καψάλης διατύπωνε την πρόθεσή του να γιορτάσει μαζί με εκατό ομοϊδεάτες του την επέτειο της 25ης Μαρτίου στις βραχονησίδες Ιμια. Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας στις 13 Μαρτίου 1996, ο εκδότης του χουντικού φύλλου είχε υποβάλει αίτηση στο Λιμεναρχείο Καλύμνου, ζητώντας κάθε νόμιμη διευκόλυνση και προστασία για την πραγματοποίηση τελετής στα νησιά την παραμονή της επετείου. Η εκδήλωση προφανώς δεν πραγματοποιήθηκε, όπως δεν πραγματοποιήθηκε και την επόμενη χρονιά η συναυλία που θέλησε να διοργανώσει την 25η Μαϊου 1997 στα Ιμια η Λιάνα Κανέλλη.

ΙΜΙΑ 2. Υπήρξαν, όμως, και κάποιοι που τίμησαν την επέτειο των Ιμίων. Αντιγράφουμε από τη "Χρυσή Αυγή" της 14-19 Φεβρουαρίου 1997: "Ενας χρόνος πέρασε. (...) Μόνη αντίδραση στις 31 Ιανουαρίου 1996 αυτά τα 'παλιόπαιδα' της Χρυσής Αυγής. Αυτοί οι εθνικιστές, οι 'ακραίοι', που βγήκαν στους δρόμους και φώναξαν: 'Αλήτες, προδότες, πολιτικοί'. Μόνη αντίδραση στις 31 Ιανουαρίου 1997, ένα χρόνο από τότε, η επιτροπή Εθνικής Μνήμης που, με συμμετοχή και της Χρυσής Αυγής, συγκεντρώθηκε στο άγαλμα του Κολοκοτρώνη και με πορεία προς την Τούρκικη Πρεσβεία διαδήλωσε το 'Ελλάδα σε πουλάνε, τους Τούρκους προσκυνάνε' και το 'Αίμα κυλάει, εκδίκηση ζητάει'".

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Στις διχαστικές γιορτές μίσους κατέταξε εγκαίρως από τις στήλες του "Ελεύθερου Τύπου" ο αρθρογράφος Μιχάλης Δημητρίου τον εορτασμό της επετείου του Πολυτεχνείου, θεωρώντας προφανώς εμφυλιοπολεμική πρακτική την αντίσταση κατά της χούντας: "Τέτοιες διαχωριστικές, διχαστικές στο νόημά τους επέτειοι, είναι αναπόφευκτο να εκφυλιστούν. Είναι αναπόφευκτο να μεταβληθούν σε 'γιορτές μίσους' κατά άλλων Ελλήνων και τελικά σε 'γιορτές περιθωρίου', όπως τα τελευταία χρόνια και χθες το Πολυτεχνείο. Καλά κάνατε που δεν πήγατε στο Πολυτεχνείο, όπως δεν πάτε πλέον και σε τόσες άλλες εκδηλώσεις επετείων που δίχασαν και πόνεσαν κάποτε τους Ελληνες εναντίον Ελλήνων" (από αναδημοσίευση στη "Νίκη", 19/11/94).

ΓΡΑΜΜΟΣ. Από την απάντηση των παλαιών καταδρομέων Ν. Μαγκαφώση, αντιστρατήγου ε.α., και Ι. Ρήγου, δημοσιογράφου, σε ανταπόκριση της "Ε" από την Κέρκυρα σχετική με τις δραστηριότητές των κερκυραίων καταδρομέων: "Αναφέρατε ότι μερικοί έφεδροι καταδρομείς πήραν μέρος στις 'γιορτές μίσους του Γράμμου'. Ας μας επιτραπεί να σας διαβεβαιώσουμε ότι το ετήσιο προσκύνημα στον τόπο που έπεσαν εκατοντάδες συνάδελφοί μας, καθώς και το ετήσιο μνημόσυνο όλων των πεσόντων καταδρομέων στο Καβούρι, μόνο γιορτές μίσους δεν είναι. Είναι απότιση φόρου τιμής σε νέα παιδιά, που έδωσαν τη ζωή τους γιατί τους το ζήτησε η πατρίδα, και όχι για το χατίρι κάποιου κομματικού φανατισμού" (23/4/97).

ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ. Ενάμιση μήνα μετά τη γνωστή επίθεση έξω από τα δικαστήρια της Ευελπίδων, η "Χρυσή Αυγή" επέλεξε τον Λεωνίδα και τις Θερμοπύλες για την πρώτη δημόσια εμφάνισή της: στρατιωτική παράταξη, σημαίες με τον δικέφαλο, ντουντούκες και εμβατήρια σε μια "γιορτή" προς τιμήν των 2.450 χρόνων του ελληνισμού και του ηρωισμού των πεσόντων του 480 πΧ (2/8/98).



ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Δόμνα Λυπίτκα-Ούντση "Μνήμες που χαράζουν"
(Θεσσαλονίκη χ.χ.). Απομνημονεύματα μιας κοπέλας από τον Αετό της Φλώρινας, ντόπιο χωριό, γειτονικό με το Ξινό Νερό, η οποία σε ηλικία 20-24 χρόνων υπήρξε μέλος του μηχανισμού των Παιδουπόλεων της Φρειδερίκης και στη συνέχεια αναδείχθηκε σε στέλεχος της τοπικής εθνικοφροσύνης. Ενδιαφέρουσα αυτοπαρουσίαση της εθνικόφρονος εμφυλιοπολεμικής ψυχοπαθολογίας, με εκτενείς αναφορές στις ετήσιες γιορτές μίσους στο Βίτσι και το Γράμμο.

Παύλος Κούφης "Αλωνα Φλώρινας. Αγώνες και θυσίες" (Αθήνα 1990). Το ολοκαύτωμα της περιοχής στα χρόνια του Εμφυλίου, μέσα από την ιστορία ενός συγκεκριμένου ντόπιου χωριού. Ο συγγραφέας υπήρξε δάσκαλος στο χωριό (του) το 1934-47, έφεδρος ανθυπολοχαγός τιμημένος με το χρυσούν αριστείον ανδρείας στον πόλεμο της Αλβανίας, αξιωματικός του ΔΣΕ το 1947-49 και πολιτικός πρόσφυγας στην Τασκένδη και το Βουκουρέστι από το 1949 ώς το 1985.

Γ' Σώμα Στρατού "Μακεδονικόν πρόβλημα και Κομμουνισμός" (Θεσ/νίκη, Δεκέμβριος 1949). Εκλαϊκευμένη κωδικοποίηση του εμφυλιοπολεμικού προπαγανδιστικού οπλοστασίου κατά των "εαμοσλαύων", από την ίδια τη στρατιωτική ηγεσία.

Οικουμενικό Πατριαρχείο "Επίσημα έγγραφα περί της εν Μακεδονία οδυνηράς καταστάσεως" (Εν Κωνσταντινουπόλει 1906, εκ του Πατριαρχικού Τυπογραφείου). Επιλογή ντοκουμέντων σχετικά με τα πρώτα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα και συνημμένων "κατάλογος σφαγιασθέντων από τους κομιτατζήδες". Ειδική αναφορά στο φόνο του πατριαρχικού Παπά-Πέτρου στο Ξινό Νερό (28/8/1904), μαζί με τον ισχυρισμό ότι "το ρηθέν χωρίον τυγχάνει η κοιτίς του σχίσματος, εξ ού όλα τα κακά διεπράχθησαν εις τα πέριξ".


ΔΕΙΤΕ

Παύλος Μελάς
του Φίλιππα Φυλακτού (1974). Χουντική υπερπαραγωγή που πολύ μακρινή σχέση έχει έστω και με την κατεστημένη ιστοριογραφία του Μακεδονικού Αγώνα. Για τις ανάγκες της προπαγάνδας, οι μακεδονομάχοι θυμίζουν εκπληκτικά την παρέα των Απριλιανών στις παραμονές της "εθνοσωτηρίου", ενώ η απεικόνιση του μακεδονικού χώρου των αρχών του αιώνα είναι σχεδόν γελοιογραφική. Την παρακολούθησαν, συντεταγμένα, όλα τα σχολεία της εποχής.

(Ελευθεροτυπία, 29/11/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -  ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ