ΡΟΛΦ ΠΟΛΕ


Ο φάκελός μου στη Στάζι 

1.   2.   3.


Το ελληνικό καλοκαίρι της Στάζι

Αντίθετα με τη διάσπαρτη φιλολογία περί εκπόρευσης της "διεθνούς τρομοκρατίας" από τη Στάζι, η ανατολικογερμανική μυστική υπηρεσία στις απόρρητες εκθέσεις της περί Πόλε αναφέρεται σε "τρομοκράτη" και "αναρχικό". Ειδικότερα στη σύλληψή του στην Ελλάδα το 1976 αφιερώνεται μεγάλο μέρος του φακέλου. Ολες οι πληροφορίες προέρχονται από πηγές μέσα στις δυτικογερμανικές μυστικές υπηρεσίες ή τον Τύπο.
Οπως διαβάζουμε στο έγγραφο 85 του φακέλου "ο Ρολφ Πόλε, ένας Αναρχικός που απελευθερώθηκε το Μάρτιο του 1975 σε ανταλλαγή με τον απαχθέντα Πέτερ Λόρεντς, συνελήφθη το απόγευμα της 21ης Ιουλίου (1976) κοντά στην πλατεία Συντάγματος των Αθηνών. Σύμφωνα με τα στοιχεία των αθηναϊκών αρχών, ο Πόλε έφτασε με πλοίο από την Ιταλία στο νησί Κέρκυρα στις 27 Μαϊου 1976. Οι ελληνικές αρχές διαθέτουν κάποιες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες μέλη της ομάδας Μπάαντερ-Μάινχοφ (σ.σ. είναι χαρακτηριστικό ότι η Στάζι χρησιμοποιεί για τη RAF το προπαγανδιστικό όνομα που της έδωσαν οι δυτικογερμανικές υπηρεσίες) θα επιχειρήσουν να απαγάγουν κάποια προσωπικότητα ή θα δοκιμάσουν να κάνουν αεροπειρατεία για να εκβιάσουν την απελευθέρωση του Πόλε. Στις 28 Ιουλίου τέθηκαν υπό ειδική φύλαξη τα τέσσερα μεγαλύτερα αεροδρόμια της Ελλάδας στην Αθήνα, την Κέρκυρα, τη Ρόδο και τη θεσσαλονίκη. Η αστυνομική προστασία στα αεροδρόμια ενισχύθηκε αισθητά στις 29.7 και συμπληρώθηκε στην Αθήνα με εκπαιδευμένους σκοπευτές και τεθωρακισμένα αστυνομικά οχήματα. Ακόμα και οι τελωνειακοί υπάλληλοι οπλίστηκαν. Εξίσου αυστηρά μέτρα ασφαλείας πάρθηκαν και για την πρεσβεία της ΟΔΓ."
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η περιγραφή της πολιτικής δραστηριότητας του Πόλε. Οι συντάκτες των εγγράφων της Στάζι δύσκολα κρύβουν κάτω από την υπηρεσιακή ουδέτερη γλώσσα κάποιο θαυμασμό, ακόμα και φθόνος για την ανεξάρτητη στάση του:
"Σύμφωνα με ένα τηλεγράφημα του DPA της 18ης.8.1976, ο Π. συνέταξε και έδωσε στη δημοσιότητα στην Ελλάδα ένα είδος μανιφέστου, όπου εκφράζει την πολιτική του τοποθέτηση. Σ' αυτό το κείμενο ο Π. υποστηρίζει την άποψη ότι η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα δίχτυα του ιμπεριαλισμού μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τον ένοπλο αγώνα (σ.σ. το λεξιλόγιο δεν ανταποκρίνεται στη δήλωση του Πόλε) και τη διεθνή αλληλεγγύη. Οι Σοσιαλδημοκράτες της Ο.Δ.Γερμανίας χαρακτηρίζονται απ' αυτόν ρεφορμιστές (σ.σ. στην πραγματικότητα ο Πόλε μιλούσε για "μεταρρυθμιστικό φασισμό", Reformfaschismus) και η Ο.Δ.Γερμανίας υποδειγματικός σύμμαχος του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ και ειδικά για την εκπαίδευση των αστυνομικών, των πρακτόρων και των προπαγανδιστών με φασιστικό πνεύμα."
"Στον Π. αποδίδονται οργανωτικά χαρίσματα και ικανότητα επιβολής. Διαθέτει υψηλή ευφυία και έχει γνώσεις στο νομικό τομέα, χάρη στην πρότερη εκπαίδευσή του. Ο Π. διαθέτει ειδικές γνώσεις στην πλαστογράφηση αδειών (σ. σ. αυτά δεν προκύπτουν από πουθενά) οπλοφορίας καθώς και στην προμήθεια και τη χρήση πυροβόλων όπλων. Διασυνδέσεις ή επαφές του Π. στη Λ.Δ.Γερμανίας δεν έγινε δυνατόν να εντοπιστούν."
Αν εξαιρεθούν τα τηλεγραφήματα του DPA, στο φάκελο περιλαμβάνονται και ορισμένα αυστηρά απόρρητα έγγραφα της Στάζι εκείνης της περιόδου. Ξεχωρίζει η "Πληροφορία Α/2189/9/76", όπου περιγράφονται οι δραστηριότητες της δυτικογερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών (BND) για την προετοιμασία της δίκης του Πόλε. Το έγγραφο καταλήγει με ένα ερώτημα: "Με τα δεδομένα της στιγμής δεν είναι δυνατόν να εκτιμηθεί με ακρίβεια αν αυτές οι δραστηριότητες του BND θα έχουν επίδραση στην έκδοση του Πόλε από τις ελληνικές αρχές στις αρχές της ΟΔΓ ή αν μ' αυτό τον τρόπο το BND επιδιώκει να ασκήσει πίεση πάνω στην εξέλιξη της δίκης εναντίον του αναρχικού Πόλε."
Στο έγγραφο Α/1638/07/76 διαπιστώνονται "εμπόδια στα μέτρα που παίρνει ο αντίπαλος" (σ.σ. εννοείται η Δυτική Γερμανία). Οι δυσχέρεις αυτές "οφείλονται στη διαφορά της γλώσσας, στους φόβους του ελληνικού πληθυσμού για αντίποινα και στη δημοσίευση στον δυτικογερμανικό Τύπο μερικών αποτελεσμάτων των ερευνών." Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι δυσκολίες, αποφασίστηκε να στελεχωθεί η ανακριτική ομάδα στην Ελλάδα με συνεργάτες που γνωρίζουν ελληνικά, και το σημαντικότερο: "Το BKA (η δυτικογερμανική Ασφάλεια) προτίθεται να εντοπίσει την πηγή διαρροής των πληροφοριών προς τα μέσα ενημέρωσης. Πιστεύεται ότι αυτή η πηγή πρέπει να αναζητηθεί σε έναν δημοσιογράφο της Muenchener Abendzeitung, ο οποίος βρίσκεται στην Ελλάδα."



Οι κυβερνήσεις πέφτουνε,
οι μυστικές υπηρεσίες μένουν


Από τον Ρολφ Πόλε ζητήσαμε να σχολιάσει το περιεχόμενο του φακέλου του στη Στάζι:
"Ζούμε όλοι στο σύστημα της απύθμενης ψευδολογίας και της ολοκληρωτικής ανευθυνότητας. Πιο χαρακτηριστική έκφραση γι' αυτό το γεγονός είναι ότι μετά την κατάπνιξη της γερμανικής επανάστασης που ξέσπασε το 1918, αντικαταστάθηκε ο όρος "μυστική υπηρεσία" με τον όρο "υπηρεσία πληροφοριών". Ο τότε πράκτορας της Βέρμαχτ Αντολφ Χίτλερ έχει φέρει σε πέρας τη δουλειά και σ' αυτό τον τομέα, για χάρη των κυρίαρχων. Σήμερα υπάρχουν σ' όλο τον κόσμο μόνο "υπηρεσίες πληροφοριών".
Αν δεν ήταν "μυστικές", θα τις διέλυε αμέσως η αναστατωμένη παγκόσμια κοινή γνώμη. Οχι μόνο εξαιτίας της συχνής φονικής τους δράσης, αλλά εξαιτίας της απόλυτης βλακείας και ανικανότητάς τους. Τους πράκτορες μπορείς εύκολα να τους αναγνωρίσεις απ' την ασκήμια τους, σε αντίθεση με την πλύση εγκεφάλου που μας κάνουν με τις ταινίες του "όμορφου" Τζέιμς Μποντ. Φυσικά δεν είναι άσκημοι από τη φύση τους. Νομίζω ότι εκφράζουν μ' αυτό ένα υπόλοιπο ανθρώπινης ντροπής για τη βρόμικη δουλειά τους.
Είναι αμήχανοι απέναντι στον αυθορμητισμό και την κινητικότητα. Ιδού ένα μικρό σχετικό παράδειγμα: "Οι αξιωματικοί των πληροφοριών ήταν οι χειρότεροι! " Ο πατέρας μου ανατρίχιαζε με φρίκη όταν μου διηγιόταν για τον πόλεμο, στο τέλος της δεκαετίας του '40. Ημουν τότε περίπου 7 χρόνων. Το θυμήθηκα το 1986 όταν διάβασα πως ο τότε πρόεδρος της Αυστρίας Βαλντχάιμ υπήρξε τη ναζιστική περίοδο "Αξιωματικός πληροφοριών". Και αποκάλυψα με τον καιρό (και δημοσίευσα σχετικά άρθρα) ότι ο Βαλντχάιμ υπήρξε στο 2ο Παγγόσμιο Πόλεμο ένας υψηλόβαθμος αξιωματικός της μυστικής υπηρεσίας για ολόκληρα τα Βαλκάνια. Μέλος της "Οργάνωσης Γκέλεν". Αυτή τη μυστική υπηρεσία την οικειοποιήθηκαν -εξολοκλήρου ή εν μέρει- οι αρχές των ΗΠΑ, και κάτω απ' τη δική τους διεύθυνση συνδιοργάνωσε τον "Ψυχρό Πόλεμο" μέχρι το 1955. Από τότε αυτή η μυστική υπηρεσία λειτουργεί ως επίσημη γερμανική μυστική υπηρεσία "Bundesnachrichtendienst BND".
Αυτά και ίσως άλλα δημοσιεύματα τα πλήρωσα το 1986 εκτός των άλλων και με σπασμένα πλευρά και απειλές δολοφονίας. Αλλά η βασική συνωμοσία απέτυχε τότε. Να με συλλάβουν δηλαδή στο σπίτι, όπου πήγαινα τα μεσημέρια Σαββάτου και Κυριακής για τηλεφωνήματα στο εξωτερικό, με μερικά κρυμμένα γραμμάρια ηρωίνη. Γιατί απέτυχε; Είχα βρει σε μια γερμανική εφημερίδα καινούριες πληροφορίες για την υπόθεση Βαλντχάιμ, των οποίων η μετάφραση διάρκεσε μέχρι Κυριακή βράδυ. Τότε υποχρεώθηκαν να κάνουν την "κατ' οίκον έρευνα" χωρίς εμένα. Και σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα, η έρευνα είχε διενεργηθεί ήδη το Σάββατο.
Αν θέλουμε να αποκτήσουμε δημοκρατικές κοινωνίες, το πρώτο αίτημα είναι η δημοσιότητα σε όλες τις κοινωνικές υποθέσεις. Και μετά πρέπει να απομονωθούν οι εκ συστήματος προδότες, ψεύτες και συκοφάντες. Μ' αυτούς δεν πρέπει να έχουμε ούτε κουβέντα."



Η μαρτυρία ενός πρώην συντρόφου


Με ημερομηνία 20.6.1983 φυλάσσεται στα αρχεία της Στάζι (τμήμα ΧΧΙΙ καταπολέμησης της τρομοκρατίας) η κατάθεση ενός πληροφοριοδότη της ανατολικογερμανικής μυστικής υπηρεσίας για τον Ρολφ Πόλε. Πίσω από το ψευδώνυμο Μπάαντε που αναφέρεται, γνωρίζουμε σήμερα ότι κρύβεται ο Βέρνερ Χόπε. Ο Χόπε έμεινε 8 χρόνια φυλακή στη Δυτική Γερμανία μετά τη σύλληψή του το 1972, με την κατηγορία της συμμετοχής σε κάποια ένοπλη σύγκρουση RAF-αστυνομίας. Μετά την αποφυλάκισή του κατέφυγε στην Ανατολική Γερμανία και έγινε "ανεπίσημος συνεργάτης" (ΙΜ, Inoffizieller Mitarbeiter) της Στάζι. Δημοσιεύουμε παρακάτω τα σημαντικότερα σημεία αυτής της μαρτυρίας.

"ΡΟΛΦ ΠΟΛΕ. Είναι περίπου 40 ετών. Την εποχή της APO (Εξωκοινοβουλευτικής Αντιπολίτευσης) υπήρξε βασικό στέλεχός της στο Μόναχο, επικεφαλής μεταξύ άλλων της νομικής βοήθειας. Ηταν ήδη εξαιρετικός νομικός, από όσο μάλιστα γνωρίζω διακρίθηκε στις κρατικές εξετάσεις και θα μπορούσε να γίνει λαμπρός δικηγόρος. Αλλά δεν θέλησε. Στην APO ριζοσπαστικοποιήθηκε και είχε επαφές με τους Φ. Τόιφελ, Ρ. Χάισλερ, Μπ. Μόνχαουπτ. Εκεί απέκτησε κάποια εμπειρία, λόγω της οποίας θα εγκατέλειπε ούτως ή άλλως τη νομική του σταδιοδρομία και θα περνούσε στην παρανομία. Στα 1971 (την Ανοιξη) ήρθε στη RAF. Δούλεψε με τους Μάνφρεντ Γκράσχοφ, Πέτρα Σελμ, Ινα Ζίπμαν, Ιμγκαρντ Μέλερ, Μπ. Μόνχαουπτ και μένα. Μπορούσε να εμφανίζεται ως πλούσιος αστός, πράγμα πολύ χρήσιμο σε ορισμένες περιπτώσεις. Εκτός αυτού κάτι καταλάβαινε και από όπλα.
Του Ρολφ άρεσαν πολύ οι πολιτικές συζητήσεις και ο ίδιος έλεγε συχνά ότι είναι "κάπως αναρχικός" ή ότι "ξυπνάει ο αυτόνομος μέσα μου". Για πολύ καιρό δεν τον καταζητούσαν. Στις αρχές του 1972 συνελήφθη στη Νυρεμβέργη (;) τη στιγμή που επιχειρούσε να αγοράσει όπλα χωρίς άδεια (κάτι που ήξερε να κάνει καλά). Στη φυλακή αλληλογραφούσα μαζί του και κατάλαβα ότι (πλέον) δεν συμφωνούσε απολύτως με τις θέσεις της RAF. Ετσι απέρριψε τη μακρά απεργία πείνας το 1974, και γι' αυτό δεν συμμετείχε στο Info (δίκτυο αλληλοενημέρωσης των κρατουμένων). Τα γράμματά του ήταν πράγματι "κάπως αναρχικά". Τον Φεβρουάριο του 1975 τον απελευθέρωσε η "2 Ιούνη". Το 1976 συνελήφθη στην Ελλάδα. Ακολούθησε μια διαδικασία απέλασης, κατά την οποία ο Ρολφ κατάφερε να κινητοποιήσει τον ελληνικό αντιφασισμό κατά της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Η αντίσταση κατά της παράδοσής του στη Γερμανία ήταν ευρύτατη. Διαμαρτυρήθηκε ακόμη και ο Μανώλης Γλέζος που το 1943 είχε κατεβάσει τη σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό από την Ακρόπολη. Η κινητοποίηση οφειλόταν στο πολιτικό και νομικό προφίλ του Ρολφ. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε το αίτημα απέλασης, και μόνο μετά μεγάλη πίεση από τη γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε ο Αρειος Πάγος την απέλαση.
Ο Ρολφ έμεινε έξι χρόνια στις βαυαρικές φυλακές. Δεν ξέρω αν γνώρισε τότε τον Γιαν ή αν τον ήξερε από την πρώτη φυλάκισή του στα 1972. Η φίλη του Γιαν ξέρει πάντως τον Ρολφ από το 1972, γιατί τότε αυτή ήταν στην "Κόκκινη Βοήθεια του Μονάχου". Και οι δύο έχουν σήμερα επαφή με τον Ρολφ, ο οποίος ζει στο Μόναχο. Δεν ξέρω τι κάνει εκεί. Κατά την επίσκεψή του στο Αμβούργο δεν φάνηκε να κινήθκε πολιτικά."

(Ελευθεροτυπία, 18/10/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -  ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ