Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ


Ιερή Οστεο-πώρωση 

1.   2.   3. 

ΣΤΟ ΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ
. Η ελληνική εκκλησία έχει πολλούς και δοκιμασμένους τρόπους για να ανανεώνει το ενδιαφέρον του αθηναϊκού κοινού. Πολύ συχνά, στα ψιλά των εφημερίδων δημοσιεύονται προσκλήσεις προς το ποίμνιο για τις μεταφερόμενες "ατραξιόν" (άγια προσκυνήματα, κόκαλα, κάρες, δαχτυλάκια κ.λπ), που εξασφαλίζουν διάφοροι ναοί, ειδικά για τους προσκυνητές τους: "Τα ιερά λείψανα της Μεγαλομάρτυρος Μαρίνης, προερχόμενα από τη Μονή Ξενοφώντος του Αγίου Ορους" -διαβάζουμε στον τύπο του Δεκεμβρίου 1994- "θα φιλοξενούνται από αύριο μέχρι τις 12.12 στην εκκλησία της Αγ. Μαρίνας στο Θησείο. Κατά τη διάρκεια της παραμονής των λειψάνων θα πραγματοποιηθούν λατρευτικές εκδηλώσεις κατά το αγιορείτικο τυπικό". Λίγες μέρες αργότερα οι πιστοί ενημερώνονται και "πάνε γνάθο": "Για πρώτη φορά έρχεται στην πρωτεύουσα, στον ιερό ναό Αγίου Κοσμά Αιτωλού Αμαρουσίου, τμήμα των ιερών λειψάνων του αγίου -η κάτω γνάθος- για προσκύνηση. Εως τις 20.12.1994. Τηλ. 6899κ.λπ"!

"ΣΑΤΑΝΙΣΤΕΣ". Πανικό σκόρπισαν τα κανάλια στις 23.5.1993, πριν ακόμα εμφανιστούν οι "σατανιστές της Παλλήνης", όταν (όπως έλεγε το αστυνομικό δελτίο) "Αγνωστοι χτύπησαν τον ιερό ναό της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στα Βίλλια. Οι ιερόσυλοι άρπαξαν δύο επάργυρες λειψανοθήκες με μέρη οστών των Αγ. Αναργύρων, Διον. Αεροπαγίτου, Αγ. Λαυρεντίου, Αγ. Γεωργίου, Αγ. Τρύφωνα και Γαβριήλ Μοναχού. Η αστυνομία αναφέρει ότι πιθανότατα οι δράστες είχαν σκοπό τη δαιμονολατρεία".

ΘΑΥΜΑΤΑ. Από τη Μονή Βατοπεδίου έφτασε στην Αθήνα η Αγία (ή Τιμία) Ζώνη της Παναγίας το καλοκαίρι του 1995. Εκατοντάδες χιλιάδες πιστοί περίμεναν ώρες ατέλειωτες για να ζήσουν το προσωπικό τους "Θαύμα". Και παραδίπλα οι πάσης φύσεως έμποροι επένδυαν και κερδοσκοπούσαν. Ο πατέρας Εφραίμ που έφερε το λείψανο, ευχαρίστησε τον χορηγό της επιχείρησης, Φοίβο Χριστοδουλίδη, ιδιοκτήτη της ΛΑΝΤΑ ΕΛΛΑΣ, μίλησε για τα θαύματα του λειψάνου, αλλά και για τον αγώνα της Μονής του στο πλευρό των Σέρβων αδελφών του, που εκείνη την εποχή ξεπάστρευαν αμάχους μουσουλμάνους, πολίτες της Σεμπρένιτσα. Αλλά τί μας φταίει ο ηγούμενος (που ήρθε από τον Μεσαίωνα), όταν οι πολιτικοί αρχηγοί της εποχής, Παπανδρέου και Μητσοτάκης, έσπευδαν -μαζί με τα απαραίτητα τηλεοπτικά συνεργεία- να πάρουν το μερίδιο τους από το προσκύνημα του "ιερού λειψάνου";

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ. Από το 1987 η Ελληνική Αστυνομία διαθέτει, με προεδρικό διάταγμα, το δικό της προστάτη. Πρόκειται για το Αγιο Αρτέμιο, άνθρωπο του περιβάλλοντος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, που γρήγορα ανέβηκε τα σκαλιά της βυζαντινής ιεραρχίας και ανέλαβε, και σαν υπεύθυνος τάξεως, την περιφέρεια της Αντιόχειας. Γνωστός, όμως, έγινε από την επιχείρηση μεταφοράς στην Βασιλεύουσα, που διηύθυνε, των λειψάνων των Αποστόλων Ανδρέα και Λουκά, από την Πάτρα και τη Θήβα αντιστοίχως, το 357 μ. Χ. Μάλιστα, για να καλμάρει την αντίδραση των Πατρινών, λέγεται ότι εξασφάλισε ένα κονδύλι για την κατασκευή του υδραγωγείου της πόλης. Ομως, λίγα χρόνια αργότερα, ο Αρτέμιος έπεσε πάνω στον Ιουλιανό (τον γνωστό ως Παραβάτη) και άγιασε. Ο ειδωλολάτρης αυτοκράτορας του έκοψε το κεφάλι. Τα άγια λείψανά του βρίσκονται στο Ξηρονήσι της Πόλης.

ΔΙΑΒΗΜΑΤΑ. Τί ζητούν οι Βούλγαροι στην Οστεοθήκη; Οι προσεκτικοί καταναλωτές ειδήσεων θα έχουν πληροφορηθεί ότι τα τελευταία χρόνια αναβιώνει μια ιστορική διένεξη μεταξύ της χώρας μας και της Βουλγαρίας, σχετική με την κλοπή αρχαιολογικού και θρησκευτικού υλικού από την ελληνική Μακεδονία. Το 1995 η ελληνική πλευρά, μετά από παρακολούθηση των βουλγαρικών μουσειακών συλλογών της βυζαντινής περιόδου έδωσε στη δημοσιότητα λίστα με τα προϊόντα της "λεηλασίας". Μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται και τα απαχθέντα, από το 1917, λείψανα από τη Μονή Εικοσιφοινίσσης (Καβάλα). Πρόκειται για την Εσθήτα της Θεοτόκου, την κάρα και το σαγόνι του Αγ. Διονυσίου, το δεξί χέρι της Μαρίας Μαγδαληνής, ένα τεμάχιο του Ανδρέου του Πρωτοκλήτου και των Αγίων Χαραλάμπους, Θεοδώρου Στρατηλάτου, Παντελεήμονος και Μοδέστου και πλήθος άλλων οστών!


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Louis-Vincent Thomas, "Le cadavre. De la biologie a l' anthropologie"
(εκδόσεις Complexe, Βρυξέλλες 1980). Ειδικευμένος στη μελέτη του θανάτου, ο συγγραφέας προτείνει στο συγκεκριμένο δοκίμιο ενδιαφέρουσες ανθρωπολογικές προσεγγίσεις του "πτώματος" και εξετάζει τα φαντάσματα, τις εικόνες και τις στάσεις των ανθρώπινων κοινωνιών απέναντί του.

Δημητρίου Θ. Κόκορη, "Ορθόδοξα Ελληνικά Μοναστήρια. Προσκυνηματικός οδηγός" (έκδοση του συγγραφέα, Αθήναι 1997). Λεπτομερειακός κατάλογος των ελληνικών μοναστηριών κατά νομό της χώρας. Στις πληροφορίες για κάθε μοναστήρι σημειώνεται και το κατά πόσον φυλάσσονται σε αυτό ιερά λείψανα.

Δ. Παναγοπούλου, "Αντιευαγγελικοί οι Ευαγγελικοί" (Βιβλιοπωλείον Νεκτάριος Παναγόπουλος, Αθήναι χ.χ.). Η μελέτη, η οποία κατά το συγγραφέα της στοχεύει στην "αναχαίτισιν του Προτεσταντικού θηρίου", περιλαμβάνει και ειδικό κεφάλαιο για τη θέση των Πατέρων της Εκκλησίας για τα ιερά λείψανα.

Ειρήνης Οικονομίδου, "Αποστολικά προσκυνήματα στην Ελλάδα" (εκδόσεις "Τήνος", Αθήνα χ.χ.). Το πέρασμα του Αποστόλου Παύλου, του Ευαγγελιστή Λουκά, του Αποστόλου Ανδρέα και του Ευαγγελιστή Ιωάννη από τον ευρύτερο ελληνικό χώρο. Αναφορές στον ιστορία των λειψάνων του Ευαγγελιστή Λουκά και του Αποστόλου Ανδρέα.

Ιωσήφ Δ. Αγαπητού, "Ο ψαράς του Θεού. Ανδρέας ο Πρωτόκλητος. Αφηγηματική βιογραφία" (εκδόσεις Καρδιάς, Αθήνα χ.χ.). Στο τέλος της βιογραφίας του Αποστόλου Ανδρέα περιλαμβάνεται ειδικό κεφάλαιο με τίτλο "Σύντομο ιστορικό του ιερού Λειψάνου, της τιμίας Κάρας και του Σταυρού του Πρωτοκλήτου" (σ. 161- 166).

Ethiopian Tourism Commission "Lalibela" (Αντίς Αμπέμπα 1994). Πολυσέλιδη παρουσίαση των μονολιθικών εκκλησιών της Λαλίμπελα από αρχιτεκτονική και ιστορική άποψη. Απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στα λείψανα των μοναχών της Bet Giorgis και στις σχετικές δοξασίες.


ΔΕΙΤΕ

Ο Γαλαξίας
(La voie lactee) του Λουίς Μπουνιουέλ (1968). Το ταξίδι δυο προσκυνητών προς το μοναστήρι του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα δίνει στο μεγάλο ισπανό σκηνοθέτη την ευκαιρία για μια σαρκαστική κατάδυση στον κόσμο των δογμάτων και των προκαταλήψεων της "υπαρκτής χριστιανοσύνης".

Τοπ Καπί (Top Kapi) του Ζιλ Ντασέν (1964). Η κλασική ταινία με θέμα τη ληστεία στα σουλτανικά ανάκτορα της Κωσταντινούπολης. Παιδιά του 20ου αιώνα με τα όλα τους, οι κινηματογραφικοί κακοποιοί επωφθαλμιούν τα πολύτιμα πετράδια του μουσείου και όχι το χέρι του Ιωάννη του Βαπτιστή ή τις τρίχες από τη γενειάδα του Προφήτη.

 


(Ελευθεροτυπία, 12/4/1998)

 

www.iospress.gr                                   ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ  -   ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ