Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ


Στο εδώλιο του Στρασβούργου

1.   2. 

 

ΟΙ ΜΕΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΕ

ΑΧΜΕΤ ΣΑΔΙΚ (15.11.1996). Η υπόθεση αφορά την καταδίκη του υποψήφιου βουλευτή Κομοτινής Αχμέτ Σαδίκ από ελληνικό δικασηριο με την κατηγορία ότι διατάραξε την κοινή ειρήνη κατά την περίοδο της προεκλογικής εκστρατείας του 1989, επειδή δημοσίευσε στην εφημερίδα του (Guven) δυο διακηρύξεις που ονόμαζαν "τουρκική" τη μειονότητα της Δυτικής Θράκης. Ο Σαδίκ σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στις 24.7.1995, αλλά η διαδικασία στο ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν διακόπηκε, επειδή η χήρα του και τα παιδιά του ζήτησαν να φθάσει η υπόθεση στο τέλος.
Ο Σαδίκ είχε καταδικαστεί από το δικατσήριο της Ροδόπης στις 25 Ιανουαρίου 1990 σε 18 μήνες φυλακή χωρίς αναστολή και χωρίς δυνατότητα χρηματικής μετατροπής. Οδηγήθηκε στη φυλακή όπου έμεινε μέχρι τις 30 Μαρτίου 1990. Η υποψηφιότητά του για τις εκλογές ακυρώθηκε για "τεχνικούς λόγους". Στο εφετείο της Πάτρας η ποινή του Σαδίκ μειώθηκε σε δεκαπέντε μήνες μετατρέψιμους προς 1000 δρχ την ημέρα. Μετά την απελευθέρωσή του, ο Σαδίκ επανεξελέγη στο Κοινοβούλιο. Στις 24.10.90 κατέθεσε αίτηση αναίρεσης στον Αρειο Πάγο, η οποία απερρίφθη στις 15.2.91. Ακολούθησε η αίτηση προς την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης (11.7.91).
Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο προσφεύγων δεν είχε εξαντλήσει όλα τα ένδικα μέσα στη χώρα του, επειδή δεν είχε ρητά αναφερθεί σε παραβίαση του άρθρου 10 (που εγγυάται την ελευθερία της έκφρασης) κατά την εκδίκαση της υπόθεσής του στα ελληνικά δικαστήρια. Η τελική απόφαση πάρθηκε με ψήφους 6-3.

ΣΑΒΒΑΣ ΚΑΤΙΚΑΡΙΔΗΣ και άλλοι (15.11.1996). Η υπόθεση αφορά τέσσερις ιδιοκτήτες ακινήτων, τρεις ιδιώτες (Σάββας και Νικόλαος Κατικαρίδης, Στέργιος Τορμανίδης) και μια εταιρεία (Αγροτικές Συνεταιριστικές Εκδόσεις ΑΕ), οι οποίοι εθίγησαν από την κατασκευή του νέου δρόμου Θεσσαλονίκης Λαγκαδά. Μέρος από τις ιδιοκτησίες τους απαλλοτριώθηκε το 1981 για την κατασκευή μιας γέφυρας. Μετά από μακρόχρονες και άκαρπες δικαστικές περιπέτειες στην Ελλάδα, οι θιγόμενοι κατέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το 1991. Στην απόφασή του το δικαστήριο έκρινε ότι παραβιάστηκε του άρθρο 1 του Πρωτοκόλλου 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΟΜΤΣΟΣ και άλλοι (15.11.1996). Εκατόν ένας έλληνες πολίτες προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά της Ελλάδας μετά την απαλλοτρίωση ιδιοκτησιών τους από το ελληνικό δημόσιο για την κατασκευή του δρόμου Θεσσαλονίκης-Νέων Μουδανιών. Η ομόφωνη απόφαση του δικαστηρίου ήταν ταυτόσημη με την προηγούμενη.

ΚΑΡΛΟ ΜΠΙΖΟΤΟ (15.11.1996). Ο ιταλός υπήκοος κ. Μπιζότο συνελήφθη στις 4 Μαρτίου 1990 στο αεροδρόμιο του Ελληνικού με 3.5 κιλά ινδικής κάνναβης που είχε αγοράσει με 1000 δολάρια στο Ισλαμαμπάντ. Καταδικάστηκε στις 6 Μαϊου 1991 από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων σε 8 χρόνια φυλακή και διατάχθηκε ο εγκλεισμός του σε κέντρο αποτοξίνωσης. Αυτό δεν συνέβη ποτέ. Την ποινή του την εξέτισε στις φυλακές της Πάτρας. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι δεν παραβιάσθηκε το άρθρο 5 παρ. 1 της Σύμβασης. Εγινε δηλαδή δεκτό το επιχείρημα του εφετείου της Πάτρας (595/1992), το οποίο απέρριψε παρόμοια αίτηση, με τη δικαιολογία ότι δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστεί η πρωτόδικη απόφαση εγκλεισμού σε κέντρο αποτοξίνωσης, εφόσον -πολύ απλά- τέτοιο κέντρο δεν υπάρχει.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ και άλλοι (19.3.1997). Ενενήντα τρεις πολίτες τουρκικής ή αιγυπτιακής υπηκοότητας και ελληνικής καταγωγής προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διεκδικώντας τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα. Πρόκειται για πολίτες που γεννήθηκαν μεταξύ 1902 και 1938 και εργάστηκαν ως ιδιωτικοί υπάλληλοι στην Κωνσταντινούπολη, την Αλεξάνδρεια και το Κάιρο μεταξύ 1927 και 1965. Υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν την Τουρκία και την Αίγυπτο και εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι συντρέχει λόγος εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 1 της Σύμβασης και υποχρέωσε την ελληνική κυβέρνηση να καταβάλει 500.000 δρχ σε καθένα πολίτη.

ΝΤΕΙΒΙΝΤ ΧΟΡΝΣΜΠΙ (19.3.1997). Ο βρετανός υπήκοος κ. Χόρνσμπι και η σύζυγός του είναι διπλωματούχοι καθηγητές αγγλικών και ζουν στη Ρόδο. Το 1984 το υπουργείο παιδείας απέρριψε την αίτησή τους να ανοίξουν φροντιστήριο. Το ζευγάρι ακολούθησε τις προβλεπόμενες διαδικασίες χωρίς αποτέλεσμα. Ακόμα και όταν το υπουργείο συναίνεσε, κάτω από το τετελεσμένο γεγονός της ευρωπαϊκής ενοποίησης, αντέδρασαν οι έλληνες ιδιοκτήτες φροντιστηρίων και ο διευθυντής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Ρόδου. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε με 7-2 ότι εφαρμόζεται στην περίπτωση το άρθρο 6 παρ. 1 της Σύμβασης και επιφυλάσσεται για το άρθρο 50.

ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΗΣ (20.3.1997). Ο καθηγητής της Νομικής Σχολής κλήθηκε να υπερασπιστεί σε δυο υποθέσεις το ΤΕΕ με αμοιβή 7.500.000 δρχ και δεν πληρώθηκε, επειδή το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν ενέκρινε τη δαπάνη, θεωρώντας ότι την υπόθεση μπορούσαν να διεκπεραιώσουν οι νομικές υπηρεσίες του ΤΕΕ. Το δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορεί να μπει στην ουσία, επειδή δεν έχουν εξαντληθεί τα ένδικα μέσα στην Ελλάδα.

Ν. ΦΙΛΗΣ (27.6.1997). Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δέχθηκε την προσφυγή του μηχανικού κ. Φίλη, κρίνοντας ομόφωνα ότι οι ελληνικές αρχές παραβίασαν το άρθρο 6 παρ. 1 της Σύμβασης, παρατείνοντας τις διαδικασίες ποινικής και πειθαρχικής δίωξης κατά του προσφεύγοντος. Ορίστηκε και χρηματική αποζημίωση. Ο κ. Φίλης προσφεύγει για δεύτερη φορά στο Δικαστήριο, και δικαιώνεται για δεύτερη φορά.

ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΙΤΟΝΑΣ και άλλοι (1.7.1997). Το διαστήριο συνένωσε τις υποθέσεις 5 ελλήνων πολιτικών (Γείτονας, Παλαιοθόδωρος, Σηφουνάκης του ΠΑΣΟΚ και Καβαρατζής, Γιακουμάτος της Νέας Δημοκρατίας), οι οποίοι προσέφυγαν κατά της απόφασης των ελληνικών δικαστηρίων να ακυρώσουν την εκλογή τους στο Κοινοβούλιο, με την αιτιολογία ότι κατείχαν δημόσιες θέσεις κατά την προεκλογική περίοδο. Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι δεν υπήρξε παραβίαση του άρθρου 3 του πρωτόκολλου 1.

ΑΓΙΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ (1.9.1997). Μπορεί να έληξε συμβιβαστικά με την ελληνική κυβέρνηση, αλλά προξενεί εντύπωση η απόφαση 8 ορθόδοξων μοναστηριών να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (που κατά τα άλλα είναι η έδρα του 666). Η αίτηση υπογράφεται από τις μονές της Ανω Ξενιάς, του Οσίου Λουκά, της Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων, της Ασωμάτων Πετράκη, της Χρυσολεοντίσσης Αιγίνης και του Μεγάλου Σπηλαίου Καλαβρύτων. Τα μοναστήρια κατηγορούσαν το ελληνικό κράτος ότι τους αφαιρεί την ακίνητη περιουσία.

ΓΑΡΥΦΑΛΛΟΥ ΑΕΒΕ (24.9.1997). Η πιο πρόσφατη απόφαση αναφέρεται σε μια εταιρεία μεταφορών που καταδικάστηκε σε πρόστιμο από το ελληνικό δημόσιο. Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι παραβιάστηκε το άρθρο 6 παρ. 1 της Σύμβασης και πρέπει να πληρώσει το ελληνικό δημόσιο στην εταιρεία 1.200.000 δρχ για δικαστικά έξοδα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (http://www.coe.int). Η ηλεκτρονική σελίδα του Δικαστηρίου άνοιξε πρόσφατα στο Ιντερνετ και περιλαμβάνει γενικές πληροφορίες, ανακοινώσεις Τύπου, στατιστικούς πίνακες, αλλά και τα πλήρη κείμενα όλων των αποφάσεων του Δικαστηρίου. 

Φ. Βεγλερή "Η σύμβαση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και το Σύνταγμα" (εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα 1977). Μια από τις σημαντικότερες νομικές αναλύσεις της σύμβασης και της θεσμικής κατοχύρωσης των δικαιωμάτων του ανθρώπου στη χώρα μας, φωτισμένη από την εμπειρία της χούντας.

Στ. Περράκη "Η διεθνής προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Περιφερειακά θεσμικά συστήματα" (Τετράδια Διεθνούς Δικαίου, Σάκκουλας, Αθήνα-Κομοτηνή 1984).

Ε. Ρούκουνα "Η διεθνής προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων" (Αθήνα 1995). Διάγραμμα των θεσμών και της πρακτικής εφαρμογής των διεθνών συμβάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Κατερίνας Μανωλοπούλου-Βαρβιτσιώτη "Η Διεθνής Προστασία των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων" (εκδόσεις Ειρήνη, Αθήνα 1990). Διδακτικό εγχειρίδιο με αναλυτική περιγραφή των θεσμών και των μηχανισμών υπεράσπισης του ατόμου στο διεθνές δίκαιο.

Δημήτρη Χριστόπουλου "Τα ανθρώπινα δικαιώματα ως παράδειγμα της έννοιας της 'Ευρωπαϊκής Δημοκρατίας' μέσα από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου" (περ. Το Σύνταγμα, τόμος 22ος, τεύχος 3ο, 1996). 

Κώστα Τσιτσελίκη "Απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση 'Σαδίκ κατά Ελλάδας'". Μονογραφία για την προσφυγή Σαδίκ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία παρέπεμψε την υπόθεση στο Δικαστήριο.


ΔΕΙΤΕ

Ρόζα
του Χριστόφορου Χριστοφή (1982). Καθ' οδόν προς το Στρασβούργο, όπου πρόκειται να καταθέσει στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, η σύζυγος ενός έλληνα πολιτικού κρατουμένου της χούντας διασταυρώνεται στην Τεργέστη, στο ξενοδοχείο που κάποτε είχε καταλύσει η Ρόζα Λούξεμπουργκ, με κάθε λογής αντιφρονούντες της γηραιάς ηπείρου.

Η δίκη των βασανιστών του Θεοδόση Θεοδοσόπουλου (1982). Ντοκιμαντέρ με πλάνα από τη δικαστική εκκαθάριση της σκοτεινότερης πλευράς της επτάχρονης δικτατορίας, που είχε ως αποτέλεσμα της αποβολή-αποχώρηση της Ελλάδας από το Συμβούλιο της Ευρώπης.

(Ελευθεροτυπία, 19/10/1997)

 

www.iospress.gr                                   ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ