Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΕΞ


4 1/2 βδομάδες

1.  /  2.

 
To κλείσιμο του ματιού

Μια φορά κι έναν καιρό, οι αρμόδιοι κατά τόπους φορείς δεν καταλαμβάνονταν από κανενός είδους αιδώ όταν επρόκειτο να διαφημίσουν τα ιδιαίτερα θέλγητρα των `τουριστικών παραδείσων'. Εν έτει 1979 λχ, αρκούσε ν' ανοίξει κανείς τον επίσημο Τουριστικό Οδηγό του Χόνγκ Κόνγκ για να πληροφορηθεί λεπτομερώς τις διευθύνσεις, τις προσφορές, ακόμα και τις τιμές του προσφερόμενου αγοραίου έρωτα. "Ο ευκολότερος τρόπος για να βρείτε μια χαριτωμένη παρτενέρ σε λογική τιμή, είναι να διαλέξετε μια, οποιασδήποτε εθνικότητας, από τις ποιοτικές υπηρεσίες συνοδείας του Χόνγκ Κόνγκ που αναφέρονται στις επόμενες σελίδες (...) Αν θέλετε να πάρετε το κορίτσι έξω από το μπαρ, το κόστος ανέρχεται σε 50/100 $ για μετά/ πριν τα μεσάνυχτα" ( Hong Kong Tourist Association Official Guidebook, 1979, σ.71). Ο πελάτης δεν έπρεπε ν' ανησυχεί κυριολεκτικά για τίποτα: "Οι εταιρείες συνοδείας & μασάζ που είναι καταχωρημένες σ'α υτό το βιβλίο προσφέρουν άνευ όρων εγγύηση πλήρους επιστροφής των χρημάτων σας αν αισθάνεστε ότι δεν πήρατε αυτό για το οποίο πληρώσατε. Προκειμένου να διορθώσουν τυχόν ανεπάρκειες, οι εταιρείες θα εκτιμήσουν κάθε παρεχόμενη εξήγηση". Ακολουθούσαν έγχρωμες διαφημίσεις για κάθε ενδιαφερόμενο.
Από τότε μέχρι σήμερα, πολύ νερό έχει κυλήσει στο αυλάκι. Κάτι η διεθνής κατακραυγή από μη κυβερνητικές οργανώσεις που υποχρέωσε τις κυβερνήσεις να καταστείλουν τις πιο κραυγαλέες εκδοχές του φαινομένου (όπως η προβολή της παιδικής πορνείας), κάτι η εκτίμηση ότι ο φόβος του AIDS μειώνει την ελκυστικότητα των sextours ή εν πάση περιπτώσει το εύρος του σχετικού κοινού, τα προβαλλόμενα πρότυπα άλλαξαν δραστικά κι η βιομηχανία του τουριστικού σεξ προβάλλεται πλέον με έμμεσο τρόπο. Αποκαλυπτική γι'αυτό είναι μιά ματιά στα ιλουστρασιόν φυλλάδια των κυριότερων αθηναϊκών ταξιδιωτικών πρακτορείων. Αν μέχρι και τα τέλη της περασμένης δεκαετίας η Πατάγια της Ταϊλάνδης προβαλλόταν ανενδοίαστα ως "τα Σόδομα και Γόμορρα της Ασίας, γεμάτα κάθε λογής 'κλάμπ' με ζωντανά πορνοθεάματα κι ηλιοψημένους Ευρωπαίους παραθεριστές", σήμερα είναι πια απλώς "μαγευτική", "γλυκιά", "ονειρική" ή, έστω, "ένα παλιό ψαροχώρι που μετατράπηκε σ' ένα από τα πιό γνωστά θέρετρα της Ασίας" που "οι ξένοι το προτιμούν όχι μόνο για την ομορφιά του, αλλά και για τη νυκτερινή ζωή που παρασύρει όσους θέλουν να διασκεδάσουν". Στο ίδιο μήκος κύματος, η ίδια η Ταϊλάνδη χαρακτηρίζεται "κυρίαρχος των αισθήσεων" και η Μανίλα "μια από τις `ζωηρότερες' πόλεις της Ασίας" · όσο για το Ακαπούλκο, "ο γνήσιος μεξικάνικος χαρακτήρας του κι η φήμη του σαν μέρος όπου όλα επιτρέπονται, εξηγούν τη δημοτικότητά του". Η μετάβαση από τις νύξεις στην πρακτική επαφίεται στην επιτόπια βολιδοσκόπηση των εκάστοτε εκδρομέων από τον ξεναγό. Τα πρακτορεία απλώς εισηγούνται διακριτικά, άλλοτε "το σώου ενός καμπαρέ" στην Αβάνα κι άλλοτε "μια βόλτα στην Ερμίτα" ή την Πατπόνγκ.
Τα πράγματα γίνονται κάπως αντιφατικότερα στην περίπτωση των τουριστικών οδηγών, ελληνόγλωσσων και μη. Υποχρεωμένοι να ενημερώσουν τους χρήστες τους για κάθε ατραξιόν της περιγραφόμενης χώρας και προοριζόμενοι κατά κανόνα για ένα όσο γίνεται ευρύτερο κοινό, αναγκάζονται να αναζητήσουν τη χρυσή ( κυριολεκτικά) τομή στο ζήτημα της πορνείας. Από τη μια, το φαινόμενο καταδικάζεται συνήθως χωρίς περιστροφές, με μια σύντομη περιγραφή των συνθηκών δουλεμπορίας που προμηθεύουν την απαραίτητη ζωντανή σάρκα στα εξωτικά sex shops: "Πολλά απ' τα κορίτσια που δουλεύουν στις αίθουσες μασάζ είναι δέσμια εργατική δύναμη - δε βρίσκονται εκεί με τη θέλησή τους. Θα πρέπει να 'ναι κανείς φαλλοκρατικό γουρούνι για να μην τον πιάσει θλίψη με την εικόνα 50 κοριτσιών και γυναικών μέσα σε γυάλινη βιτρίνα, με αριθμούς καρφιτσωμένους στα φορέματά τους". Aπ' την άλλη, ο αναγνώστης πληροφορείται καταλεπτώς το πού, το πώς και το κόστος ικανοποίησης κάθε απωθημένου του. Δε λείπει ούτε η υπενθύμιση των απαραίτητων μέτρων ασφαλείας: "η χρήση προφυλακτικού είναι αναγκαία, όχι μονάχα στην Μπανγκόκ αλλά οπουδήποτε στην Ταϊλάνδη"...


ΟΙ ΜΕΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΕ

ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ
. Και οι δύο εκπρόσωποι του Συνασπισμού στό Στρασβούργο έχουν ασχοληθεί με το αηδιαστικό φαινόμενο του σεξοτουρισμού που οργανώνεται από ευρωπαικές επιχειρήσεις. Ηδη από το 1990 ο Μιχ. Παπαγιαννάκης καλεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να συνεργαστούν με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και με χώρες του Τρίτου Κόσμου ώστε να ελεγχθεί και να κατασταλεί η σεξουαλική εκμετάλλευση εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών στους "εξωτικούς παραδείσους". Με αφορμή την αποκάλυψη του δικτύου παιδεραστίας "Σπάρτακος", ο Α. Αλαβάνος τον Ιούλιο 1995, ζητά από την Κομισιόν να τιμωρήσει όχι μόνο τους εμπνευστές των σεξουαλικών σαφάρι αλλά και τους ευρωπαίους "τουρίστες - πελάτες". Αλλά, όπως απάντησε η αρμόδια Επίτροπος κ. Γκραντέν, "Η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα".

ΝΑΖΙΣΤΕΣ. Αν πιστέψουμε την έρευνα για τις σεξουαλικές συνήθειες των Γερμανών που δημοσίευσε η τοπική έκδοση του "Πλεϊμπόι" (Σεπτ. 1994), οι εναπομείναντες θαυμαστές του Χίτλερ, οι οπαδοί του κόμματος των Ρεπουμπλικάνων, είναι οι καλύτεροι καταναλωτές του σεξ-τούρισμ. Περίπου ένας στους τέσσερις έχει ήδη ταξιδέψει στην Ινδοκίνα και την Ινδονησία με μοναδικό σκοπό να επιβεβαιώσει την υπεροχή του.

ΑΓΙΟΣ ΒΑΛΕΝΤΙΝΟΣ. Για όσους βαρέθηκαν τον κλασικό σεξοτουρισμό, οι αμερικανοί πράκτορες ανακαλύπτουν νέα, ακόμα ενδιαφέροντα προγράμματα. Φέτος οργανώθηκε για δεύτερη φορά από το Ζωολογικό Κήπο Σάντα Ανά του Λος Αντζελες η "Περιοδεία σεξ του αγίου Βαλεντίνου". Με 15 δολάρια, οι ενδιαφερόμενοι ξεναγούνται στις σεξουαλικές δραστηριότητες όλων των τροφίμων του μεγάλου πάρκου: των θηλαστικών, των ερπετών, των πτηνών αλλά και των εντόμων. Τα εισιτήρια ξεπουλήθηκαν πολλές μέρες νωρίτερα και οι υπεύθυνοι του ζωολογικού κήπου σκέφτονται να περιλάβουν την ιδιότυπη ξενάγηση στο κλασικό πρόγραμμά τους.

ΟΠΕΡΕΙΤΟΡΣ. "Στο τουριστικό θέρετρο της Πατάγια συνελήφθη ένας Γερμανός επικεφαλής μεγάλης σπείρας προαγωγών παιδικής πορνείας, που προμήθευε αγόρια κάτω των 15 χρόνων σε ξένους τουρίστες. 'Πρόκειται για φοβερή μαφία που αργάνωνε σεξ τουρ επί δέκα χρόνια', δήλωσε ένας αξιωματούχος της Αστυνομίας της Μπανγκόκ" (27.1.1996, Ενα από τα πολλά σχετικά ειδησάρια).

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ. Τόπος συγκέντρωσης εκατομμυρίων μπίζνεσμαν απ' όλο τον κόσμο το Χονγκ Κονγκ έχει μακρά παράδοση φιλοξενίας. Στα αχνάρια του φαίνεται να κινείται και η σύγχρονη Κίνα. Μόνο στην πόλη Σεν Τσεν, που γειτονεύει με το Χονγκ Κονγκ, λειτουργούν 118 κέντρα μασάζ και 8.800 κομμωτήρια -δηλαδή, σύμφωνα με τις αρχές, κρυφά πορνεία. Συνολικά στην γοργά αναπτυσσόμενη επαρχία της Καντόνα μέσα σε δυο μήνες το 1994, η αστυνομία συνέλαβε 185.000 πόρνες, προαγωγούς και άλλους ασχολούμενους με τον κλάδο των επαγγελματικών ταξιδιών.

ΤΟΥΡΚΟΙ. Πριν μας πάρουν τα νησιά του Αιγαίου, μας έφαγαν τα εθνικά μας κλέη. Τουλάχιστον αυτό υπαινίσσεται ο συντάκτης αγγλοσαξωνικού τουριστικού οδηγού: "Εχω λάβει πλήθος επιστολών από ταξιδιώτισσες που 
μου εξιστορούν τις εμπειρίες τους στα χέρια ( κυριολεκτικά) Τούρκων ανδρών" ( Tom Brosnahan "Turkey. Travel survival kit", εκδ. Lonely Planet, σ. 65). Στην αντίστοιχη έκδοση για την Ελλάδα, τίποτα το παρεμφερές. Μονάχα η Ιός αναφέρεται από τη συγγραφέα Ρόζμαρι Χόλ, έτσι γενικά, σαν "το ελληνικό νησί που περισσότερο από κάθε άλλο συνοψίζει την Ελλάδα του sun, sand, sex & souvlaki" ("Mediterranean Europe on a shoestring", 1993, σ.480).

ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΛΙΜ. Ο δήμαρχος της Μανίλα εξελέγη υποσχόμενος να διώξει τα girlie bar από την πρωτεύουσα των Φιλιππίνων και τον πρώτο χρόνο της θητείας του (1993) φάνηκε αποφασισμένος να το κάνει. Ενα πρόσθετο μέτρο που εξήγγειλε ήταν η επιβολή προστίμου σε κάθε ξένο που θα συλλαμβανόταν συνοδευόμενος από φιλιππινέζα χωρίς να είναι παντρεμμένος μαζί της. Τελικά, τα μπαρ απλώς μετακόμισαν από την 'κακόφημη' Ερμίτα σε γειτονικούς δήμους της μείζονος περιοχής πρωτευούσης, οι άρχοντες των οποίων δε συμμερίζονται τα φιλόδοξα οράματα του στρατηγού.

ΝΤΑΝΙΕΛ ΓΚΑΙΝΤΟΥΣΕΚ. Βραβευμένος με το Νόμπελ Ιατρικής το 1976, ο 72χρονος αμερικανός παιδίατρος συνελήφθη τον περασμένο Απρίλιο και πρόκειται να δικαστεί τον ερχόμενο Οκτώβριο με την κατηγορία της παιδεραστίας. Πέτρα του σκανδάλου, τα 56 παιδιά που έφερε μαζί του στις ΗΠΑ την τελευταία 20ετία από τα επανειλημμένα ταξίδια του στη Μικρονησία. Ο ίδιος ο Γκάϊντουσεκ αρνήθηκε ότι είναι παιδεραστής - "τουλάχιστον όχι περισσότερο απ' ό,τι ο Ιησούς και η μητέρα Τερέζα που επίσης αγαπούν τα παιδιά" - βασικός μάρτυρας κατηγορίας όμως είναι ένας από τους ανήλικους "προστατευόμενούς" του, εισαγωγής 1987...

ΣΑΝΙΤΣΟΥΝΤΑ ΕΚΑΤΣΑΙ. Η δημοσιογράφος της Bangok Post προσπάθησε να ερευνήσει τις κοινωνικές αλλαγές που επέφερε η τουριστική ανάπτυξη στην ταϊλανδέζικη αγροτική κοινωνία. Ενα από τα τυπικά δείγματα που παραθέτει στο βιβλίο της ( "Behind the smile. Voices of Thailand", Μπανγκόκ 1991) είναι αυτό της οικογένειας Γκουάν Σομγιόνγκ του χωριού Σριγιομτζένγκ της επαρχίας Παγιάο. όταν η 15χρονη κόρη τους Ριάμ έφυγε, πρώτη απ' όλο το χωριό, για τα πορνεία της πρωτεύουσας, βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη χλεύη των συγχωριανών τους. "Ένιωθα τόσο ντροπιασμένη, που σταμάτησα να βλέπω ανθρώπους για μήνες" θυμάται η μητέρα της. Οχι πιά: "σχεδόν δεν υπάρχουν πιά νεαρές κοπέλες στο χωριό", σχολιάζει η δημοσιογράφος, καθώς το Σριγιομτζένγκ ζεί πλέον κατά 90% από τα εμβάσματα των κοριτσιών του. Καθόλου τυχαία, η όλη δραστηριότητα έχει ανατρέψει εκ βάθρων την κοινωνική ιεράρχηση αξιών: "Η Ριάμ προσέφερε στον πατέρα της όχι μόνο σπίτι, τηλεόραση, ψυγείο και στερεοφωνικό. Χάρη σ' αυτήν, έγινε κάποιος στην κοινότητα. Κάποτε ήταν ένας ακτήμονας που καθόταν πίσω - πίσω στις συγκεντρώσεις · σήμερα κάθεται στην πρώτη σειρά και, στις κοινωνικές συναναστροφές, είναι αυτός που πληρώνει τα ποτά. Πρόσφατα διορίστηκε επίτροπος του ναού, θέση που προορίζεται για το πιο έμπιστο άτομο του χωριού".


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Georges Cazes, "Tourisme et Tiers-Monde. Un bilan controverse"
, (εκδ. L' Harmattan, Παρίσι 1992). Οι επιπτώσεις του τουρισμού στις "εξωτικές" χώρες του Τρίτου Κόσμου. Σύντομη αναφορά στην τροφοδοτούμενη από τον τουρισμό πορνεία ως απόρροια του παρασιτισμού που δημιουργεί η νέα τουριστική αποικιοκρατία.

Mechtild Maurer, "Tourisme, prostitution, SIDA", (εκδ. L' Harmattan, Παρίσι 1992). Γαλλική μετάφραση της ομώνυμης ελβετκής έκδοσης. Πλούσια στοιχεία για τον σεξοτουρισμό και τις επιπτώσεις του AIDS.

Πάρι Τσάρτα, "Τουρίστες, ταξίδια, τόποι: Κοινωνιολογικές προσεγγίσεις στον τουρισμό", (εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1996). Σύγχρονη κοινωνιολογική ματιά στον τουρισμό: ο τουρισμός ως πεδίο έρευνας και ανάλυσης, η κοινωνιολογία της τουριστικής ανάπτυξης, τυπολογίες των τουριστών, συνάντηση τουριστών και ντόπιων, κοινωνικές και πολιτισμικές επιπτώσεις του τουρισμού κ.ο.κ.

Kathleen Barry, Charlotte Bunch, Shirley Castley (επιμ.), "International Feminism: Network against Female sexual Slavery" (Nέα Υόρκη 1984). Υλικά ενός φεμινιστικού δικτύου κατά της γυναικείας σεξουαλικής δουλείας στις χώρες του σεξοτουρισμού.

Sofka Zinovieff, "Ελληνες άντρες και ξένες γυναίκες: Το 'καμάκι' σε μια επαρχιακή πόλη", (στο: Ευθ. Παπαταξιάρχης, Θ. Παραδέλλης (επιμ.), "Ταυτότητες και φύλο στη σύγχρονη Ελλάδα. Ανθρωπολογικές προσεγγίσεις", Αθήνα 1992, σ. 251-276). Ανθρωπολογική ανάλυση της συγκεκριμένης ανδρικής πρακτικής σε ελληνική τουριστική πόλη.



ΔΕΙΤΕ

Τα καμάκια
των Στάθη Τσώνου & Γιάννη Μητσόπουλου (1983). Το επεισοδιακό ρεπορτάζ της ΕΡΤ-1 για τα τουριστικά θέλγητρα της χώρας μας, η μοναδική προβολή του οποίου κόπηκε στη μέση με `άνωθεν' παρέμβαση σοκαρισμένου πολιτειακού παράγοντα της εποχής.

Οι εραστές του καλοκαιριού (Summer lovers) του Ράνταλ Κλέιζερ (1982). Ενδοτουριστικές ερωτικές περιπέτειες στα ελληνικά νησιά. Τυπικό δείγμα εμπορικού κινηματογράφου της προ-AIDS εποχής, χωρίς ιδιαίτερες αξιώσεις.

Εμανουέλα ( Emanuelle) του Ζίστ Ζεκίν (1974). Η γνωστή soft τσόντα που, εκτός των άλλων, εισήγαγε την εξωραϊσμένη δυτική ερμηνεία της `εξωτικής' πορνείας και ανέδειξε τη Μπανγκόκ σε διεθνές σύμβολο του `τουριστικού σεξ'.

Τhe Good woman of Bangok του Ντένις Ο'Ρουρκ (1991). Μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ για τη βιομηχανία της πορνείας στην Ταϊλάνδη. Κεντρικά πρόσωπα, η νεαρή `αρτίστα' Αόι και η οικογένειά της.


(Ελευθεροτυπία, 30/6/1996)

 

www.iospress.gr                                   ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ