ΙΕΡΟΚΗΡΥΚΑΣ ΜΙΣΟΥΣ


Το τελευταίο "Πιστεύω" του Ροζέ Γκαροντί

1.  /  2.

 

Οι απόψεις του Ροζέ Γκαροντί έχουν από καιρό πάψει να προκαλούν ενδιαφέρον. Ακόμα και η προσχώρησή του στην ομάδα των "αρνητιστών" δεν εξέπληξε κανένα μέχρι τη στιγμή που ασκήθηκε δίωξη εις βάρος του. Ο απόηχος του σκανδάλου έφτασε και στην Ελλάδα. Πολλοί έσπευσαν να τοποθετηθούν. Μόνο που το επίδικο βιβλίο ήταν άφαντο.


Ενα βιβλίο χωρίς αναγνώστες

Το βιβλίο του Ροζέ Γκαροντί "Οι θεμέλιοι μύθοι της ισραηλινής πολιτικής" ("Les mythes fondateurs de la politique israelienne", εκδ. La Vieille Taupe, 1996) εξακολουθεί να απασχολεί τον ευρωπαϊκό Τύπο. Είναι γνωστό ότι καταγγέλθηκε από δυο αντιρατσιστικές οργανώσεις και διώκεται σύμφωνα με το γαλλικό νόμο που απαγορεύει την αμφισβήτηση της γενοκτονίας εις βάρος των εβραίων από το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας κατά το Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Αλλά ποιο είναι αυτό το βιβλίο;
Αναζητήσαμε στην Αθήνα το "όπλο του εγκλήματος" χωρίς επιτυχία. Τα αθηναϊκά βιβλιοπωλεία που εισάγουν γαλλικά βιβλία δεν έφεραν ποτέ το βιβλίο. Αλλά και τα γαλλικά βιβλιοπωλεία; Στις βιτρίνες των παρισινών βιβλιοπωλείων και στους πάγκους με τις "νουβοτέ" το βιβλίο είναι άφαντο. Οπου και να το ζητήσουμε, οι βιβλιοπώλες σηκώνουν τους ώμους και μας εξηγούν ότι δεν το ξέρουν ή ότι απλώς δεν το έχουν. Ακόμα και ο φίλος μας στο "21", ο οποίος έχει ολόκληρο ράφι αφιερωμένο στα παλιότερα έργα του Γκαροντί, δεν είναι σε θέση να μας διαφωτίσει. Ούτε το είδε, ούτε το ξέρει, ούτε συνεργάζεται με τις εκδόσεις La Vieille Taupe. Δεν επιμένουμε, αφού ξέρουμε ότι αυτή η παλιά ακροαριστερή ομάδα έχει προ καιρού συνταχθεί με το μέρος της ρατσιστικής ακροδεξιάς. Αποφασίζουμε να ακολουθήσουμε το κλασικό δρομολόγιο ενός επαρχιώτη γάλλου που ψάχνει κάποιο βιβλίο στην πρωτεύουσα. Ξεκινούμε από την πολυπλόκαμη και μονοπωλιακή FNAC. Η υπάλληλος στο τμήμα "πολιτική ιστορία" μας κοιτά με βδελυγμία: "Εμείς δεν κάνουμε τέτοια πράγματα εδώ." Φεύγουμε σαν κυνηγημένοι και δοκιμάζουμε την τύχη μας στο παραποτάμιο Gibert Jeune. Η υποδοχή είναι λιγότερο ψυχρή, αλλά η άρνηση εξίσου σταθερή. Καταλήγουμε στην πλατεία της Σορβόνης, στο σοβαρό PUF, τις "Πανεπιστημιακές Εκδόσεις". Η βιτρίνα που διαφημίζει "εβδομάδα εβραϊκού βιβλίου" μας προδιαθέτει για οριστικό ναυάγιο. Η διαίσθησή μας επιβεβαιώνεται. Ο υπάλληλος στο γκισέ της παραλαβής είναι έτοιμος να μας βρίσει, όταν επιμένουμε να μάθουμε τουλάχιστον τη διεύθυνση του εκδοτικού οίκου: "Στο ταχυδρομείο κύριε!" Το ρεπορτάζ έχει ολοκληρωθεί. Του αποκαλύπτουμε την ιδιότητά μας και τους λόγους του ενδιαφέροντός μας. Η στάση του αμέσως μεταβάλλεται. Συμβουλεύεται κάποιο συνάδελφό του και μας δίνει ένα όνομα βιβλιοπωλείου και μια διεύθυνση.
Πολύ κοντά στο PUF, σχεδόν στο ίδιο τετράγωνο, βρίσκεται το "βιβλιοπωλείο της γνώσης" (Librairie du Savoir), το ρουμάνικο βιβλιοπωλείο του Παρισιού. Εμιγκρές από τα παλιά, ο ιδιοκτήτης του εκδίδει παραθρησκευτικά και μυστικιστικά βιβλία και νοσταλγεί την παλιά καλή εποχή . Οταν ακούει ότι είμαστε Ελληνες ενθουσιάζεται. "Ορθόδοξοι είμαστε κι εμείς." Μέσα στο βιβλιοπωλείο, δεκάδες δέματα με τη νέα έκδοση του επίμαχου βιβλίου Γκαροντί είναι έτοιμα να σταλούν σε όλη τη Γαλλία. Η έκδοση υπογράφεται από τον ίδιο το συγγραφέα και έχει γίνει με δικά του έξοδα "σε μορφή samiszdat".

Υστερα από όλη αυτή την ταλαιπωρία ελπίζαμε ότι η ανάγνωση του βιβλίου κάπως θα μας αποζημίωνε. Δυστυχώς θα απογοητεύσουμε τους εγχώριους υποστηρικτές της "ελεύθερης έκφρασης του φιλοσόφου". Το βιβλίο δεν έχει καμιά σχέση με φιλοσοφικό ή πολιτικό λόγο. Πρόκειται για το έργο ενός ιεροκήρυκα του ισλάμ, ο οποίος υιοθετεί αβασάνιστα ολόκληρη την επιχειρηματολογία των ιδεολόγων αρνητών του Ολοκαυτώματος (των λεγόμενων "αναθεωρητών", "ρεβιζιονιστών" και τώρα τελευταία "αρνητιστών-negationnistes"), που προκάλεσαν ντόρο στη Γαλλία στα τέλη της δεκαετίας του '70 επιμένοντας εν χορώ στην ίδια προβληματική. Θλιβερός συνεχιστής τους ο Ροζέ Γκαροντί, αντιγράφει κυριολεκτικά τα βιβλία τους, πέφτοντας πολλές φορές και θύμα αυτής της αντιγραφής.
* Κατά τον Γκαροντί δεν υπήρξε γενοκτονία Εβραίων, εφόσον επέζησαν τόσοι πολλοί και μάλιστα πληθύνανε μεταπολεμικά (σελ. 152). Η μόνη πραγματική γενοκτονία στην ιστορία έχει γίνει από Εβραίους και είναι αυτή που περιγράφεται στη Βίβλο (Αριθμοί ΚΒ 35, Ιησούς του Ναυή Ι 37) για την περιοχή της Χαναάν.
* Το ναζιστικό καθεστώς δεν είχε πρόθεση να εξοντώσει τους Εβραίους. Η "τελική λύση" είναι ένας μύθος, εφόσον δεν έχει βρεθεί καμιά επίσημη σχετική διαταγή. Οσο για τις διατυπώσεις του Χίτλερ ή των επιτελών του, αυτές ήταν "μεταφορικές".
* Ο αριθμός των νεκρών Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης είναι πολύ μικρότερος από αυτόν που δέχεται η επίσημη ιστοριογραφία και πάντως δεν υπήρξε κανένα ειδικό όπλο γι' αυτή την εξόντωση (θάλαμοι αερίων κ.λπ). Οι κρατούμενοι Εβραίοι πέθαναν από αρρώστιες και κακουχίες (σελ. 91 κ.ε.). Κατά συνέπεια δεν διαφέρουν από οποιονδήποτε άλλον αιχμάλωτο πολέμου.
Το μόνο σημείο στο οποίο διαφοροποιείται ο Γκαροντί από τους πρώτους διδάξαντες (Φορισόν κ.λπ) είναι ότι δεν συμμερίζεται την άποψή τους ότι κύριος εχθρός του ανθρώπινου γένους τις δεκαετίες '30 και '40 υπήρξε η ΕΣΣΔ του Στάλιν και όχι η Γερμανία του Χίτλερ. Αντιθέτως, ο Γκαροντί υποστηρίζει ότι κύριος ( αν όχι μοναδικός) εχθρός του ναζισμού υπήρξε η Σοβιετική Ενωση. Παραδέχεται, μάλιστα, την αντιφασιστική στάση της επίσημης εβραϊκής ηγεσίας, μόνο και μόνο όμως για να δικαιολογήσει τον εγκλεισμό των Εβραίων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, εφόσον επρόκειτο "για κήρυξη πολέμου κατά της Γερμανίας" (σελ. 67).
Με την ανιστόρητη παράθεση δηλώσεων και αποσπασμάτων βιβλίων, ο Γκαροντί οδηγείται σε κωμικοτραγικές αντιφάσεις. Κατηγορεί τους σιωνιστές ως συνεργάτες των ναζί (μέχρι τη σελ. 90) και στη συνέχεια ως επιθυμούντες την εξολόθρευσή τους (από σελ. 99 κ.ε.). Την προχειρότητα αυτή έχει επισημάνει πρώτος ο ελληνιστής ιστορικός Βιντάλ-Νακέ από τις στήλες της Monde: "Ο Γκαροντί συγχέει τον Ρούζβελτ με τον Αϊζενχάουερ. Παραπέμπει στα Diaries του Χερτσλ και στην ίδια σελίδα το Tagebuch. Πρόκειται για το ίδιο βιβλίο, σε αγγλική και γερμανική έκδοση! Μπερδεύει τη δίκη του Αϊχμαν το 1961 με τη δίκη του Κάστνερ το 1953. Συγχέει τον αριθμό των νεκρών του Αουσβιτς με τον συνολικό αριθμό των νεκρών του Ολοκαυτώματος". (4.5.96)
Αυτές οι λεπτομέρειες δεν ενοχλούν τον Γκαροντί. Το βιβλίο του είναι εξάλλου θρησκευτικό κήρυγμα και όχι επιστημονικό εγχειρίδιο. Επανέρχεται στα ίδια επιχειρήματα και μάλιστα με τα ίδια ακριβώς λόγια, με την επιμονή όχι του ιστορικού αλλά του ιεροκήρυκα. Προσπαθεί όχι να πείσει αλλά να δώσει επιχειρήματα στους ήδη πεισμένους. Ακριβώς επειδή ο ίδιος είναι θρησκόληπτος, έτοιμος να ακολουθήσει τις επιταγές του Κορανίου, αποδίδει και στους "αλλόθρησκους" όσα γράφουν τα Ιερά Βιβλία των άλλων θρησκειών. Οι Εβραίοι π.χ. είναι ρατσιστές επειδή έτσι το θέλει η Βίβλος (σελ. 55).
Το βιβλίο θα περνούσε εντελώς απαρατήρητο, αν δεν υπήρχε αυτός ο περίφημος νόμος Gayssot, που η εφαρμογή του είναι ικανή να μετατρέψει σε ήρωα τον οποιοδήποτε Πλεύρη ή Μιχαλολιάκο. Με την άσκηση της δίωξης ο Γκαροντί εμφανίζεται δικαιωμένος. Μπορεί να ισχυρίζεται ότι είναι θύμα του εβραϊκού λόμπι, το οποίο επιχειρεί να τον εμποδίσει να πει την "αλήθεια". Εστω κι αν αυτή η αλήθεια περιορίζεται στο τερατώδες ιδεολόγημα των "αρνητιστών".
Δεν είναι όμως ακριβές ότι ο Γκαροντί σέβεται το διάλογο. Παρά την αρχική δέσμευση του εκδότη του για μια συνέντευξη στον "Ιό", ο μουσουλμάνος ιεροκήρυκας του μίσους εξαφανίστηκε, μόλις διαπίστωσε ότι οι ερωτήσεις μας δεν θα του χάιδευαν τ' αυτιά. Πάντως εμείς συνιστούμε στους εγχώριους θαυμαστές του Γκαροντί να κάνουν τον κόπο να διαβάσουν το πόνημα του ινδάλματός τους. Δεν είναι ανάγκη να περάσουν όσα περάσαμε εμείς. Μπορούν να το αναζητήσουν στο Ιντερνετ στη διεύθυνση της Vielle Taupe
(http:/www.valleynet.com/~brsmith/inter/intgarmyth.html) ή ακόμα και στο Ράδιο Ισλάμ (http://flashback.se/~rislam/french/textes/garcitat.htm).

Παρλέ βου φρανσέ;

Η εγχώρια εκδοχή της συζήτησης γύρω από την υπόθεση Γκαροντί δεν έχει να επιδείξει ιδιαίτερη πρωτοτυπία. Για μια ακόμη φορά, οι περισσότεροι συνομιλητές αδιαφόρησαν για τα πραγματικά δεδομένα του ζητήματος και αναφέρθηκαν εκ του ασφαλούς στις "αδιαπραγμάτευτες" εκείνες αρχές που -υποτίθεται ότι- κινδυνεύουν με τη δίωξη του όψιμου ισλαμιστή. Δεν υπαινισσόμαστε απλώς ότι ουδείς, απ' ό,τι φάνηκε, μπήκε στον κόπο να αναζητήσει το βιβλίο προτού μιλήσει γι' αυτό. Η μεγάλη πλειοψηφία των παρεμβάσεων μαρτυρεί αδικαιολόγητη αδιαφορία για τις συνθήκες που οδήγησαν στην ψήφιση του "ειδεχθούς" νόμου και για τα ακριβή του περιεχόμενα, αλλά και εντυπωσιακή άγνοια των συζητήσεων που συνόδευσαν την άνθηση του "αρνητισμού" σε κάποιες δυτικές κοινωνίες.
Είναι αλήθεια ότι η "διαμάχη των ιστορικών", η προσπάθεια δηλαδή "επιστημονικής αναθεώρησης" της γενοκτονίας των Εβραίων από το ναζιστικό καθεστώς, δεν έχει απασχολήσει έως σήμερα την ελληνική ιστοριογραφία. Ισως γιατί το Ολοκαύτωμα δεν έχει αποτελέσει επιστημονικό αντικείμενο στη χώρα μας. Ισως γιατί ο αντισημιτισμός παίρνει συχνά άλλες -πιο διάχυτες, οπότε και πιο δυσδιάκριτες- μορφές. Ισως γιατί είναι εξαιρετικά δύσκολη η "τεκμηρίωση" μιας ιστορικής άποψης που θα αμφισβητούσε τον αφανισμό 67.000 ελλήνων Εβραίων που έφυγαν μια μέρα για τα στρατόπεδα και δεν ξαναγύρισαν. Ισως, πάλι, γιατί μια ελληνική εκδοχή του "αρνητισμού" θα είχε αυτή τη στιγμή άλλες, "εθνικά επιβεβλημένες", ερευνητικές προτεραιότητες. Οπως και να έχουν τα πράγματα, οι απόψεις των "αναθεωρητών" στην Ελλάδα έχουν προς το παρόν στεγαστεί στις ναζιστικές εκδόσεις "Ελεύθερη σκέψις", ενώ συνέντευξη του γάλλου πατριάρχη τους Ρομπέρ Φορισόν που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Ιστορία" τον Νοέμβριο του 1979 σχολιαζόταν από το ίδιο το περιοδικό ως "εξοργιστική".
Η υπόθεση του "αρνητισμού" στην Ελλάδα αποτελεί λοιπόν δημοσιογραφικό μονοπώλιο. Αυτό σημαίνει ότι οι απόψεις που διατυπώνονται σχετικά είναι πολύ συχνά αποσπασματικές, επιλεκτικές και δεν προϋποθέτουν κάποια σοβαρή τεκμηρίωση. Η δίωξη του Γκαροντί συνιστά εξαιρετικά εύγλωττο παράδειγμα: Ο "αρνητισμός", η αμφισβήτηση δηλαδή του Ολοκαυτώματος, δεν υποστηρίχθηκε από καμία πλευρά, εκτός βεβαίως από το "Στόχο" που έσπευσε να διεκδικήσει την πρωτιά στο "ξήλωμα των εβραϊκών παραμυθιών" και να συγχαρεί τον "διάσημο γάλλο" (8.5.96). Οι περισσότεροι από εκείνους που συμμετείχαν στη συζήτηση δήλωσαν ότι διαφωνούν με τις απόψεις του Γκαροντί αλλά θεωρούν απαράδεκτη τη δίωξή του. Ως εδώ καλά. Τα προβλήματα αρχίζουν από τη στιγμή που η γενική -και ουδέποτε ερμηνευόμενη- αρχή της ελευθερίας του λόγου χρησιμοποιείται για να νομιμοποιήσει απόψεις πολύ κοντινές με εκείνες του καταγγελλόμενου "αναθεωρητικού" ρεύματος. Ετσι τον τελευταίο καιρό διαβάσαμε πως "η κάπως αιρετική άποψη του Γκαροντί είναι ότι δεν ήταν και τόσης εκτάσεως η θηριωδία του ναζισμού", ότι ο "Γκαροντί διώκεται γιατί θέλησε να μειώσει το Ολοκαύτωμα" ή "επειδή δεν έκλεισε τα μάτια του μπροστά στις σιωνιστικές φρικαλεότητες της εποχής μας", ότι "με το ζόρι θέλουν να εντάξουν τον Γκαροντί στη χορεία των ρεβιζιονιστών", ότι "η δίωξή του είναι μια προειδοποίηση προς όλους όσοι τολμούν να αμφισβητήσουν το εγκληματικό παρελθόν και παρόν του ισραηλινού κράτους".
Στο κλίμα αυτό, η Γαλλία μεταμορφώθηκε αίφνης από "χώρα του Διαφωτισμού" σε "νέο Μεσαίωνα", άντρο του σύγχρονου φασισμού. Με μια ταχυδακτυλουργική αντιστροφή, η δίωξη του Γκαροντί αναγορεύτηκε σε "μείζον γεγονός του εικοστού αιώνα", διατύπωση που αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να πρόκειται εντέλει για γεγονός με μεγαλύτερη ιστορική βαρύτητα από το ίδιο το Ολοκαύτωμα. Και το σημαντικότερο: Οσοι δεν έσπευσαν να δηλώσουν τη συμπαράστασή τους στον διωκόμενο συγγραφέα εγκαλούνταν καθημερινά ως άτομα ύποπτων κοινωνικών φρονημάτων και πιέζονταν να υπογράψουν δήλωση ότι, ναι, πιστεύουν κι αυτοί στην ελευθερία του λόγου. Ποια όμως ελευθερία του λόγου; Κανείς δεν μοιάζει έτοιμος να εγκαταλείψει τη βολική ηθικολογία και να ασχοληθεί με τον προσδιορισμό των περιεχομένων της νεφελώδους έννοιας.
Συμπερασματικά: Στην ελληνική της εκδοχή, η υπόθεση Γκαροντί προσέφερε την αφορμή για να εκφραστούν για μια ακόμη φορά οι υπόγειες εκείνες αντισημιτικές (δηλαδή ρατσιστικές) απόψεις που συνοδεύονται τα τελευταία χρόνια από δυτικόφοβες αγκυλώσεις και επιτρέπουν τις πιο ανίερες "αντιιμπεριαλιστικές" συμμαχίες. Υπήρξαν ασφαλώς και εξαιρέσεις. Μόνο που αυτές δεν έδωσαν τον τόνο της συζήτησης ούτε καθόρισαν τους όρους της διεξαγωγής της.


Αντισημιτισμός με σταλινική παράδοση.

Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΝ Μιχάλης Παπαγιαννάκης σχολιάζει για τον "Ιό" την υπόθεση Γκαροντί.

"Με την πρόσφατη παρέμβασή του υπέρ του "αναθεωρητισμού", ο Ροζέ Γκαροντί φαίνεται να κλείνει μια πραγματική γυροβολιά. Πριν από τριάντα-σαράντα χρόνια φλέρταρε με την αναθεώρηση του σταλινικού μαρξισμού που είχε προηγουμένως πιστά υπηρετήσει, τώρα ενισχύει με το όποιο κεφαλαιοποιημένο "κύρος" του την αναθεώρηση της ιστορίας και των εκτιμήσεων που αποτέλεσαν τμήμα του μεταπολεμικού πολιτικού και ιδεολογικού κεκτημένου της Ευρώπης. Εβαλα το κύρος του εντός εισαγωγικών, γιατί θεωρώ ότι έχει καταρρακωθεί από πολύ παλιότερα. Από τη στιγμή της επίσημης υποδοχής του στο ισλάμ από τον πρύτανη του Ελ Αζαρ στο Κάιρο, όταν ο τελευταίος θύμιζε στο νέο πιστό ότι ο δρόμος που είχε διαλέξει ήταν χωρίς επιστροφή, ότι δεν είχε πιά το διακαίωμα να εγκαταλείψει τη νέα του "οικογένεια" και ότι ο κάθε πιστός έχει το δικαίωμα να σκοτώσει τον αποστάτη αποινεί. Ο παλιός υπηρέτης του ορθού λόγου και ερευνητής των όρων της ελευθερίας τα άκουσε όλα αυτά και άλλα, και τα δέχθηκε. Από τότε τέλειωσε για μένα και η εγκυρότητά του ως ιδεολογικού και επιστημονικού "συνομιλητή". Από τότε επανήλθε στην οικεία του από την κομματική του θητεία έννοια της υπηρεσίας, με την έννοια της philosophia ancilla theologiae των πριν από την Αναγέννηση χρόνων.
Τέτοιες οπισθοδρομήσεις δεν τιμωρούνται με την ποινική καταστολή. Φυσικά, η Γαλλία είναι κράτος δικαίου και υπάρχει νόμος που διώκει την ρατσιστική και αντισημιτική προπαγάνδα, και έχει ήδη εφαρμοστεί, μεταξύ άλλων και κατά ενός άλλου αναθεωρητή, του πανεπιστημιακού κ. Φορισόν που αφιερώθηκε στην "απόδειξη" ότι δεν υπήρξαν ποτέ οι φούρνοι των ναζιστικών στρατοπέδων. Ωστόσο η απόπειρα νομικής θωράκισης κατά των ρατσιστικών δοξασιών και "ιδεών" είναι κατά τη γνώμη μου μια στο βάθος απελπισμένη κίνηση των αντιρατσιστικών κινημάτων. Ανέθεσαν στο κράτος την καταπολέμηση φαινομένων που ανήκουν στη σφαίρα της ιδεολογικής πάλης, την οποία μόνο η κοινωνία των πολιτών μπορεί να διεξαγάγει με αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα. Και εκεί βρίσκεται το πρόβλημα που ασφαλώς εξηγεί και την απελπισία τους. Σε άλλες εποχές, όχι και πολύ μακρινές, τα φληναφήματα του Γκαροντί είναι αμφίβολο αν θα τολμούσαν να φτάσουν στην αγορά (με την αρχαία σημασία της λέξης), κι αν έφταναν θα κονιορτοποιούνταν στο επίπεδο και με τα μέσα που διεκδικούν. Ζούμε όμως μια περίοδο παραίτησης αν όχι και "προδοσίας" (που θα έλεγε ένας άλλος γάλλος φιλόσοφος) των λειτουργών των ιδεών, μιας απονευρωμένης "ανεκτικότητας", της αποδοτικής παραδοξολογίας, της φιγούρας και της "γκλαμουριάς". Και όσο δεν την ξεπερνάμε κανένα δικαστήριο δεν θα αρκέσει για να εμποδίσει τον οποιονδήποτε να παίζει εν ου παικτοίς, γιατί αυτά ορίζονται με άλλες διαδικασίες, άλλα μέσα και άλλο όραμα, πέρα από την μόνη "τάξη". Πάντως, ασφαλώς και δεν θα πήγαινα μάρτυς υπεράσπισης του νέου προπαγανδιστή του αντισημιτισμού."

(Ελευθεροτυπία, 9/6/1996)

 

www.iospress.gr                                   ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ