ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ


Η ώρα των αντιφασιστών

1.  /  2.

 
Γερμανία: η τζούφια απαγόρευση

Κάθε χρόνο, οι φασιστικές οργανώσεις πραγματοποιούν τον Αύγουστο πορεία στη μνήμη του ήρωά τους Ρούντολφ Ες. Φέτος, παρά την επίσημη απαγόρευση, η πορεία πραγματοποιήθηκε με την ανοχή και τη βοήθεια της ίδιας της αστυνομίας: Οταν στις 14 Αυγούστου ανακοινώθηκε την τελευταία στιγμή το φετινό σημείο της φασιστικής συγκέντρωσης, η αστυνομία φρόντισε να απομακρύνει τους αντιφασίστες και να συνοδεύσει τα αυτοκίνητα των φασιστών στην πόλη Φούλντα. Εκεί, οι πεντακόσιοι περίπου γερμανοί και ξένοι φασίστες μπόρεσαν να διασχίσουν την πόλη και να συγκεντρωθούν στην κεντρική της πλατεία, όπου άνοιξαν τα πανό και τις σημαίες τους και παρακολούθησαν τους πανηγυρικούς της ημέρας. Η προσπάθεια των ανθρώπων της μητρόπολης να εμποδίσουν τους ομιλητές με συνεχείς κωδωνοκρουσίες αντιμετωπίστηκε από την αστυνομία ως διασάλευση της τάξης και διακόπηκε μέσα σε λίγα λεπτά. Στη συνέχεια, ενώ οι λίγοι αντιφασίστες απομακρύνθηκαν από την περιοχή, οι φασίστες διέσχισαν την πόλη σε στρατιωτικούς σχηματισμούς, αφήνοντας πίσω τους αυτοκόλλητα με αγκυλωτούς σταυρούς και ναζιστικά συνθήματα.
Διαφορετική ήταν η κατάληξη της προσπάθειας των νεοφασιστικών οργανώσεων να γιορτάσουν την επέτειο της γερμανικής ενοποίησης. Καθώς, παρά την απαγόρευση, η εμφάνιση των φασιστών δεν μπορούσε να αποκλειστεί, στο δημαρχείο του Ελμπερφέλντερ συγκροτήθηκε περιφρούρηση από τριάντα αντιφασίστες αλλά και αστυνομικούς με πολιτικά. Στο Ζόλιγκεν, η "Πρωτοβουλία πολιτών κατά της βίας" κινητοποίησε μέσω ενός τηλεφώνου SOS εκατό περίπου πολίτες που συγκεντρώθηκαν αμέσως στο Πολυπολιτισμικό Κέντρο της πόλης ματαιώνοντας τα σχέδια των νεοναζί για συγκέντρωση και πορεία.

Από την αντιφασιστική εφημερίδα "NRW" (Ιανουάριος '94).

Μετά τις απίστευτης βιαιότητας επιθέσεις των νεοναζιστικών ομάδων κατά μεταναστών το 1992, το γερμανικό κράτος άρχισε να αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο να απαγορεύσει τη δραστηριότητά τους. Με ιδιότυπο, ωστόσο, τρόπο. Ας δούμε πώς: Η αρχή έγινε στις 27 Νοεμβρίου με την απαγόρευση του "Εθνικιστικού Μετώπου", υπεύθυνου μεταξύ άλλων και για τον εμπρησμό της κατοικίας μιας τούρκικης οικογένειας που οδήγησε τέσσερα άτομα στο θάνατο. Αλλά και οι δύο σκινς που περιέλουσαν με σναπς και έκαψαν έναν άγνωστό τους άντρα, επειδή τον θεώρησαν Εβραίο, ήταν μέλη του "Εθνικιστικού Μετώπου".
Η απαγόρευση, επομένως, εκκρεμούσε από καιρό. Η μεθόδευσή της πάντως μαρτυρεί με σαφήνεια τις αντιστάσεις του κράτους να προχωρήσει σε αποτελεσματικά μέτρα κατά των νεοναζιστών: η απαγόρευση της δράσης του "Εθνικιστικού Μετώπου" και της "Γερμανικής Εναλλακτικής Λύσης" προαναγγέλθηκαν από επίσημα χείλη αρκετές φορές, ώστε τα μέλη των οργανώσεων αυτών είχαν όλο το χρόνο να κρύψουν όπλα και ενοχοποιητικά στοιχεία, αλλά και να προετοιμάσουν και το σχηματισμό νέων, "νόμιμων", κινήσεων. Ετσι, όταν επιτέλους πραγματοποιήθηκαν, οι έρευνες σε σπίτια υπόπτων έγιναν μόνο για τα μάτια. Το ίδιο ακριβώς μοντέλο τηρήθηκε και κατά την απαγόρευση της δράσης της "Γερμανικής Εναλλακτικής Λύσης" που ανακοινώθηκε στις 10 Δεκεμβρίου. Ας σημειωθεί ότι η οργάνωση αυτή, σε αντίθεση με το από καιρό συρρικνωμένο "Εθνικιστικό Μέτωπο", ήταν ένα πραγματικό κόμμα με χίλια μέλη και ισχυρά ερείσματα στο κράτος, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις έδειξε ανοχή, αν όχι υποστήριξη, στη ναζιστική του προπαγάνδα. Ακολούθησε η απαγόρευση άλλων νεοναζιστικών οργανώσεων στις 22 Δεκεμβρίου 1992.
Είναι προφανές ότι οι απαγορεύσεις και οι έρευνες προκαλούν κάποια ανασφάλεια, ίσως και φόβο, στα νεότερα και όχι απολύτως πεισμένα μέλη των νεοναζιστικών οργανώσεων. Μπορεί και να τους μαθαίνουν ότι το οργανωμένο κυνήγι των αδυνάτων έχει κάποιες φορές τα ρίσκα του. Αλλά οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν συνιστούν μια αποτελεσματική νομική βάση για να αντιμετωπιστούν τα μέλη ή και οι αρχηγοί των παράνομων ναζιστικών συμμοριών. Ποινικοποιείται, βεβαίως, η συνέχιση της δράσης των απαγορευμένων οργανώσεων. Αλλά οι σχετικές δίκες κωλυσιεργούν απελπιστικά και από την πλευρά του κράτους επιδεικνύεται η μεγαλύτερη απροθυμία να τις "κυνηγήσει". Ούτως ή άλλως, για να μπορέσουν οι απαγορεύσεις να εμποδίσουν πραγματικά τη φασιστική δράση, είναι απαραίτητη η διαρκής πίεση για μια συνεπή τήρηση των σχετικών νομοθετημάτων.

Από αφιέρωμα στο νεοφασισμό του γερμανικού περιοδικού "Atom" (1993).


ΟΙ ΜΕΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΕ

ΑΝΤΙΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ; "Οι άνθρωποι που θέλουν να παλέψουν σήμερα αποτελεσματικά ενάντια στο φασισμό έρχονται διαρκώς αντιμέτωποι με σειρά επιχειρημάτων. Το πιο διαδεδομένο είναι το εξής: `Δε συμφωνώ με τίποτα απ' όσα υποστηρίζουν οι φασίστες, αλλά θα υπερασπιστώ το δικαίωμά τους να μιλάνε'. (...) Είναι όμως υπεράσπιση της ελευθερίας του λόγου το να επιτρέπεις την ελεύθερη έκφραση σε κάθε περίπτωση; Θα επιτρεπόταν ποτέ η ελευθερία του λόγου σε μια ομάδα αντρών που θα προπαγάνδιζαν το δικαίωμα να βιάζουν τις γυναίκες στο δρόμο; Οχι. Ούτε μπορούμε να επιτρέψουμε την ελευθερία του λόγου σ' αυτούς που υποδαυλίζουν τραμπουκισμούς και δολοφονίες ενάντια στους μαύρους". (Από την μπροσούρα "Ποτέ πια φασισμός!", Αθήνα 1992, σ.56).

ΜΑΘΗΤΕΣ: Λύκεια διοργάνωσαν δύο από τις μαχητικότερες πρόσφατες αντιφασιστικές διαδηλώσεις. Στις 12.11.1993 με σύνθημα "Εδώ δεν είναι Γερμανία, φασίστες θα σας πάρουνε με τα φορεία", χιλιάδες παιδιά χάραξαν την πολιτική της κοινωνικής άμυνας για την τρέχουσα δεκαετία. Στις 9.2.1995, μετά τους ξυλοδαρμούς συμμαθητών τους από χρυσαυγίτες, οι μαθητές του 39ου Λυκείου της Κυψέλης ξεσήκωσαν τη γειτονιά με το σύνθημα "Η φασιστική τρομοκρατία δεν θα περάσει". Και στις δύο περιπτώσεις τα ΜΑΤ τους διέλυσαν πριν πλησιάσουν τα γραφεία της συμμορίας του Ν. Μιχαλολιάκου.

ΠΕΙΡΑΙΩΤΕΣ: Στην αρχή (23.1.1996) ήταν οι φοιτητές, οι μαθητές και οι αριστερές και αντιρατσιστικές οργανώσεις που διαδήλωναν στο κέντρο του Πειραιά με αίτημα να κλείσει το εκεί παράρτημα της "Χρυσής Αυγής". Οταν το ίδιο βράδυ οι ναζί, οπλισμένοι με ξυράφια, βγήκαν στο κυνήγι και έστειλαν στο Τζάνειο δυό πειραιώτες φοιτητές, το αίτημα γενικεύτηκε: Στις 29.2., πάνω από 3.000 μαζεύτηκαν στην πλ. Κοραή. Ακολούθησε πορεία. Επικεφαλής το Εργ. Κέντρο, το συνδικάτο οικοδόμων και οι δήμαρχοι της περιοχής. "Δεν θα επιτρέψουμε να περάσουν οι ρατσιστές και οι φασίστες", δήλωσε ο πρόεδρος του Ε.Κ κ. Μίχας, που μας θύμισε και τη συνεργασία των χρυσαυγιτών με τα ΜΑΤ (Οκτώβριος '95), κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων με τους εργαζομένους της ΝΑΥΣΙ.

ΓΚΑΖΟΧΩΡΙΤΕΣ. Ανοιχτό κάλεσμα για πογκρόμ κατά των φτωχών μουσουλμάνων που κατοικούν στο Γκάζι διένειμε εντύπως στους "χριστιανούς" της γειτονιάς η "Χρυσή Αυγή" τις παραμονές της 28ης Οκτωβρίου 1995.

ΔΙΕΘΝΙΣΤΕΣ. Παραμονές "Πολυτεχνείου" το 1985, ομάδα φασιστών επέδραμε στον υπόγειο της Ομόνοιας μαχαιρώνοντας Τούρκους πολιτικούς πρόσφυγες που μοίραζαν προκηρύξεις κατά της χούντας του Εβρέν. Το νέο διαδόθηκε αστραπιαία κι εξίσου αστραπιαία υπήρξε η απάντηση: εκατοντάδες διαδηλωτές βάδισαν στα γραφεία της ΕΠΕΝ στην Ακαδημίας, απ' όπου είχαν εξορμήσει οι "τουρκοφάγοι", και τα έλουσαν με βροχή πέτρες και μολότοφ.

"ΒΑΝΔΑΛΟΙ". Η προστασία της φασιστικής προπαγάνδας από τις διωκτικές αρχές είναι διαχρονική. "Ο αστυφύλαξ Ηλ. Χατζηλίας", διαβάζουμε στη "Βραδυνή" (24. 6.1933), "διερχόμενος την οδόν Σφαγείων αντελήφθη ομάδα κομμουνιστών, οίτινες με πινέλα έσβυναν τα τεθέντα υπό των μελών της "Εθνικής Ενώσεως Ελλάς" σήματα της οργανώσεως των τριών Ε, ετοποθέτουν (sic) τα σήματα του κομμουνιστικού κόμματος και ανέγραφαν τας φράσεις `Κάτω οι φασίστες'. Ο αστυφύλαξ επλησίασε τους κομμουνιστάς και (...) εζήτησε να του δώσουν την ταυτότητά των διά να καταγγείλη τούτους εις το τμήμα επί φθορά ξένης ιδιοκτησίας". Ακολούθησε συμπλοκή που έληξε με νεκρό τον κομμουνιστή Α. Ταμπούκη. Εξήντα χρόνια αργότερα, στις 25.3.1992, η σπουδάστρια Μ. Κοζύρη συνελήφθη να σχίζει αφίσα της φασιστικής "Εθνικής Σταυροφορίας". Ο εισαγγελέας την παρέπεμψε για "καταστροφή πράγματος χρησιμεύοντος εις κοινόν όφελος", το δικαστήριο όμως την αθώωσε.

ΜΑΚΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ. Ιδρυτής της φασιστικής ομάδας "Ελεύθεροι Μαθητές", επιχείρησε στα μέσα της περασμένης δεκαετίας "εισοδισμό" στη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ για να διαγραφεί με απόφαση γενικής συνέλευσης από το φοιτητικό σύλλογο της Νομικής το 1985. Λίγο αργότερα διέπρεψε ως παρακρατικός στο πλευρό των ΜΑΤ (φωτο) και ηγέτης της νεολαίας ΕΠΕΝ. Τον ξανασυναντήσαμε πρόσφατα ως ιδρυτικό μέλος του "Ελληνικού Μετώπου" και βασικό "άλλοθι" των συλληφθέντων κομάντος της ΜΑΒΗ.

ΒΙΒΛΙΟΦΙΛΟΙ. Φιλελεύθερες αντιρρήσεις έχουν διατυπωθεί στις μέρες μας για την εκστρατεία του Συλλόγου Βιβλιοϋπαλλήλων κατά της διακίνησης φασιστικών εντύπων. Μια δεκαετία πριν, τα εκατέρωθεν επιχειρήματα ήταν μάλλον πύρινα: απαντώντας στις επιθέσεις εναντίον του αντιεξουσιαστικού βιβλιοπωλείου "Ελεύθερος Τύπος", ομάδες αναρχικών ανταπέδωσαν τα ίσα στο ακροδεξιά "Νέα Θέσι".

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΑΡΔΗΣ. Ο αρχισυντάκτης της "Μακεδονίας", γνωστός για τα αντισημιτικά άρθρα του, ήταν ένας από τους 26 κατηγορούμενους στη δίκη για τον εμπρησμό του Κάμπελ (1931). "Ανήκω εις την ΕΕΕ και το θεωρώ τιμήν μου", απολογήθηκε τον Απρίλιο του 1932. Ο συνήγορός του, Κάπος, επιβεβαίωσε ότι η απήχηση των φασιστών έγκειται όχι στις απόψεις αλλά στη βίαιη δράση τους: "Πριν από το Κάμπελ, η ΕΕΕ είχε 12 παραρτήματα και 3.000 μέλη και τώρα 27 παραρτήματα κι 7.000 μέλη"...

ΝΙΚΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Ο δημοφιλής "παραθυράρχης" του "Σκάι" πιστεύει ακλόνητα στην "ελευθερία της έκφρασης" των ναζί. Οταν οι χρυσαυγίτες έδερναν ακόμα και τον πρύτανη του Παντείου Αιμ. Μεταξόπουλο (15.11.1995), άφηνε τον Ν. Μιχαλολιάκο να αναπτύσσει τις απόψεις του για το πώς ο στρατός μας θα μπουκάρει σε Αλβανία και Σκόπια. Στις 9.8.95 κάλεσε δύο "εθελοντές" -επίσης χρυσαυγίτες- που υποτίθεται ότι πολέμησαν με τους "ομόδοξους Σέρβους", να μας πουν ότι "αγωνίζονται για να μη μείνει ρουθούνι μουσουλμάνου ή εβραίου στην Ευρώπη". Οταν μετά την κρίση στην Ιμια, στις 31.1.1996, οι "πιο ταπεινωμένοι εθνικά Ελληνες", οι ναζί, διαδήλωναν έξω από το ΥΠΕΞ, ζήτησε από τη ρεπόρτερ Ελένη Καλογεροπούλου να βγάλει στο παράθυρο τον φίρερ τους. Δεν του 'κάνε τη χάρη: "Νίκο θα μου επιτρέψεις για λόγους αρχής να μην απευθυνθώ σ' αυτούς που ζητούν 'να σφάξουν τους προδότες πολιτικούς'". Τελικά, βεβαίως, βρέθηκε άλλος ρεπόρτερ για τη βρομοδουλειά.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Κρις Μπάμπερι "Ποτέ ξανά φασισμός!"
(Αθήνα 1992, εκδ. Εργατική Δημοκρατία). Συνοπτική παρουσίαση των κυριότερων - θετικών κι αρνητικών - εμπειριών αντιφασιστικής πάλης του παρελθόντος και ανάπτυξη της αντιφασιστικής συλλογιστικής του παρόντος. 

Παναγιώτη Γιαννόπουλου "Νεοφασισμός, ρατσισμός, εθνικισμός στην Ελλάδα και στην Ευρώπη" (Αθήνα 1996, εκδ. Ξεκίνημα). Λεπτομερής παρουσίαση της ανάπτυξης των ακροδεξιών ρευμάτων στις μέρες μας και εκτενής αντίκρουση της ρατσιστικής /φασιστικής "επιχειρηματολογίας". Ο συγγραφέας είναι μέλος της γραμματείας του ελληνικού τμήματος της YRE (Νεολαία ενάντια στο Ρατσισμό στην Ευρώπη).

Ντανιέλ Γκερέν "Η φαιά πανούκλα" (μτφ. Μπ.Λυκούδης, Αθήνα 1971, εκδ. Κείμενα). Οδοιπορικό στη Γερμανία του 1933, ενώ οι ναζί ετοιμάζονται και στην συνέχεια καταλαμβάνουν την εξουσία. Εξαιρετικά ζωντανή αποτύπωση της στάσης ανθρώπων, συλλογικοτήτων κι οργανώσεων απέναντι στην επερχόμενη καταιγίδα, στην πιό κρίσιμη και ταυτόχρονα αποκαλυπτική στιγμή της ιστορίας του ναζιστικού φαινομένου. 

Βασίλη Νεφελούδη "Μαρτυρίες 1906 - 1938" (Αθήνα 1984, εκδ. Ωκεανίδα). Αναμνήσεις του παλαίμαχου κομμουνιστή ηγέτη από τα προπολεμικά χρόνια. Ειδικό κεφάλαιο για την αντίσταση της αθηναϊκής αριστεράς στην μουσολινικής έμπνευσης "κάθοδο" των ΕΕΕ από τη Θεσσαλονίκη στην πρωτεύουσα το 1933.

Αιμίλιου Δημητριάδη "'Φοίνιξ άγηρως'. Η Θεσσαλονίκη του 1925 - 1935" (Θεσσαλονίκη 1994, εκδ. Παρατηρητής). Εικόνες της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης. Μεγάλο μέρος του βιβλίου ασχολείται με το πογκρόμ του 1931, όταν η ΕΕΕ πυρπόλησε την εβραϊκή φτωχογειτονιά του Κάμπελ. 

"Το 'Κάραβελ' και η διαμόρφωση ενός εναλλακτικού κινήματος" (περ."Ρήξη", τχ.17, Φλεβ.1985). Πολυσέλιδο αφιέρωμα στη θυελλώδη υποδοχή της πρώτης επίσκεψης του Λεπέν στην Ελλάδα. Εκτενές χρονικό των γεγονότων, καταγραφή των αντιδράσεων και απόπειρα θεωρητικοποίησης.
 

ΔΕΙΤΕ

Πεθαίνοντας στα τριάντα
(Mourrir a trente ans) του Ρομέν Γκουπίλ (1982). Ασπρόμαυρο αυτοβιογραφικό ντοκιμαντέρ για τη μαθητική γενιά του '68 και των χρόνων που ακολούθησαν. Καταγραφή των κυριότερων μαχητικών αντιφασιστικών κινητοποιήσεων της γαλλικής ακροαριστεράς της περιόδου.

Γη και ελευθερία (Land and Freedom) του Κέν Λόουτς (1995). Κινηματογραφική σύνδεση της ιστορικής γενιάς των εθελοντών του ισπανικού εμφυλίου με τους σύγχρονους νεαρούς αντιφασίστες των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων.

(Ελευθεροτυπία, 19/5/1996)

 

www.iospress.gr                                   ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ