Η ΝΕΑ ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ


Πολεοδομική εθνοκάθαρση στην Ιερή Πόλη

1.  /  2.

 

Κανείς δεν υποδέχεται σήμερα με βάγια τον άλλο στην Ιερουσαλήμ. Κάθε συνοικία, κάθε δρομάκι κρύβει απειλές και παγίδες. Η πόλη που είχε την ατυχία να θεωρείται ιερή από τρεις διαφορετικές θρησκείες μεταβάλλεται κάθε μέρα σύμφωνα με τις επιταγές των ισραηλινών αρχών. Για να πετύχουν το στόχο τους, στηρίζονται στον πολεοδομικό σχεδιασμό και κύριο όπλο τους έχουν την μπουλντόζα.


Ο πόλεμος στην πόλη της ειρήνης

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες δε χρειάζονται "γεγονότα" για να 'ρθει στην επικαιρότητα. H Ιερουσαλήμ έχει το σπάνιο προνόμιο να διεκδικείται σαν ιερή πόλη ταυτόχρονα κι από τις τρεις μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες του πλανήτη. Εδώ βρίσκονται οι Αγιοι Τόποι της χριστιανοσύνης, εδώ και το ιερότερο μνημείο των Εβραίων, από δώ τέλος ο Μωάμεθ ανελήφθη εις τους ουρανούς. Στα εβραϊκά το όνομά της σημαίνει "Πόλη της Ειρήνης"· οι Αραβες την αποκαλούν al-Quds, "η Αγία". Πράγματα γνωστά, χιλιοειπωμένα.
Λιγότερο οικεία στο ευρύ κοινό είναι η τρέχουσα πολιτική αναμέτρηση για την περιζήτητη πολιτεία. Κάτι οι θεολογικές επιδράσεις πάνω στη θεώρηση του όλου παλαιστινιακού προβλήματος, κάτι η αδυναμία να παρακολουθήσει κανείς με συνέπεια τα σκαμπανεβάσματα του διπλωματικού παιχνιδιού σε μια υπόθεση που έχει γίνει συνώνυμο της πολυπλοκότητας και της ίντριγκας, το ζήτημα συνήθως παρακάμπτεται με απλά ειρηνόφιλα ευχολόγια. Κι όμως κατά βάθος η ουσία της υπόθεσης είναι εξαιρετικά απλή: πρόκειται για μια παραδειγματική περίπτωση "χωροταξικής εθνοκάθαρσης", σχετικά αναίμακτη (τουλάχιστον σε σύγκριση με τα σφαγεία της Βοσνίας, του Καυκάσου ή της Ρουάντα), αλλά κάθε άλλο παρά ανώδυνη για τον πληθυσμό που την υφίσταται.
Η ιστορική πορεία της Ιερουσαλήμ τον τελευταίο μισό αιώνα είναι αρκετά γνωστή. Το σχέδιο του ΟΗΕ για τη διχοτόμηση της ιστορικής Παλαιστίνης μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών (Νοεμβ.1947) προέβλεπε για την ιερή πόλη ένα ιδιαίτερο, διεθνές καθεστώς · ακολούθησε ο πρώτος αραβοϊσραηλινός πόλεμος (1948/9) και η Ιερουσαλήμ διχοτομήθηκε de facto: ο δυτικός τομέας πέρασε στα χέρια των Ισραηλινών, ο ανατολικός (όπου και η παλιά πόλη) προσαρτήθηκε μαζί με την υπόλοιπη Δυτ. Οχθη του Ιορδάνη στο βασίλειο της Ιορδανίας. Τον Νοέμβριο του 1949 το Ισραήλ μεταφέρει την πρωτεύουσά του από το Τελ Αβίβ στη (δυτική) Ιερουσαλήμ, κίνηση που δεν αναγνωρίζεται από καμιά σχεδόν χώρα· ακόμα και σήμερα, οι μόνες πρεσβείες που υπάρχουν στην Ιερουσαλήμ είναι αυτές του Σαλβαδόρ και της Κόστα Ρίκα. Κατά τη διάρκεια του "Πολέμου των 6 ημερών" (Ιουν. 1967), το ανατολικό τμήμα της πόλης καταλαμβάνεται κι αυτό από τον ισραηλινό στρατό και μέσα σε δυό βδομάδες ενσωματώνεται νομικά στο δυτικό · η επίσημη ανακήρυξη της Ιερουσαλήμ ως "ολόκληρης και ενοποιημένης πρωτεύουσας του Ισραήλ" θα γίνει τον Ιούλιο του 1980. Οι Παλαιστίνιοι θα απαντήσουν με το ίδιο νόμισμα: ανακηρύσσοντας ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος στα Κατεχόμενα, το 15ο Εθνικό Παλαιστινιακό Συνέδριο ορίζει το Νοέμβριο του 1988 ως πρωτεύουσα τον αραβικό τομέα της πόλης. Μετά τη δρομολόγηση της τρέχουσας ειρηνευτικής διαδικασίας, το θέμα της Ιερουσαλήμ μπήκε κι αυτό στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Βάσει των συμφωνιών της 28/9/1995, οι σχετικές συνομιλίες αναμένεται να ξεκινήσουν τον ερχόμενο μήνα και να έχουν τελειώσει μέχρι το Μάιο του 1999.
Από πλευράς διεθνούς δικαίου, τα πράγματα παραμένουν σαφή: η ισραηλινή κατοχή του ανατολικού τμήματος της πόλης είναι παράνομη. Στην πράξη, ωστόσο, δεν υπάρχει ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί από τα τετελεσμένα που έχουν δημιουργηθεί επιτόπου. Οι επιτελείς του σιωνιστικού κράτους έχουν ήδη από το 1967 φροντίσει με μια σειρά συντονισμένων κινήσεων να ανατρέψουν ριζικά τον εθνολογικό χάρτη της πόλης και των περιχώρων της. Τα κυριότερα απ'αυτά τα μέτρα είναι:
* Η κατάληψη κτιρίων και η βίαιη αλλαγή ιδιοκτησίας. Η μέθοδος χρησιμοποιείται εκτεταμένα στην παλιά πόλη, με όργανα φανατικές παραθρησκευτικές οργανώσεις όπως η Ateret Cohanim (Στέμμα των Ιερέων) ή η Atara Lyosha. Εγινε διεθνώς γνωστή κυρίως με την κατάληψη της σκήτης του Αγ. Ιωάννη το 1990, κίνηση που οδήγησε τις χριστιανικές εκκλησίες της πόλης σε κλείσιμο του Πανάγιου Τάφου σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Η δικαστική εκδίκαση της υπόθεσης έφερε στο φως τη σχέση των καταληψιών με τις μυστικές υπηρεσίες αλλά και τη χρηματοδότησή τους από τα υπουργεία Θρησκευτικών Υποθέσεων & Κατοικίας.
* Η κατεδάφιση συνοικιών και η βίαιη απομάκρυνση των κατοίκων τους: η αρχή έγινε το 1967 με τη συνοικία Μουγκραμπί της παλιάς πόλης, δίπλα στο Τείχος των Δακρύων, προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για 25.000 προσευχόμενους κι επισκέπτες. Στους κατοίκους δόθηκε διορία 24 ωρών να φύγουν από τα σπίτια τους · ακολούθησαν οι μπουλντόζες κι η ανεύρεση του πτώματος μιας ηλικιωμένης γυναίκας κάτω από τα ερείπια. Λίγο αργότερα την ίδια τύχη είχε η εβραϊκή συνοικία της παλιάς πόλης, κατοικούμενη από 5.500 Παλαιστίνιους, ως επί το πλείστον πρόσφυγες του 1948. Η πολιτική των κατεδαφίσεων συνεχίστηκε μέχρι τις μέρες μας και κυρίως θίγει "παράνομες" οικοδομές παλαιστινίων. Σύμφωνα με το Ασοσιέιτεντ Πρες (13/6/95), 235 σπίτια Αράβων είχαν κατεδαφιστεί στο δήμο της Ιερουσαλήμ από το 1988 μέχρι το περασμένο καλοκαίρι.
* Η απαγόρευση οικοδόμησης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Le Monde Diplomatique (5/1989 και 1/1992), εκτεταμένες περιοχές της Ιερουσαλήμ έχουν κηρυχθεί "ζώνες πράσινου" ή "αρχαιολογικοί χώροι" στους οποίους απαγορεύεται το χτίσιμο. Τα κριτήρια γι'αυτές τις ταξινομήσεις είναι κυρίως ... εθνολογικά, καθώς το μέτρο αγκαλιάζει 17 από τις 30 αραβικές συνοικίες της πόλης. Σ'αυτή τη ρητή απαγόρευση προστίθενται μύριες όσες "διοικητικές παρενοχλήσεις" εκείνων που επιθυμούν να κτίσουν νομίμως ή, απλά, να επιδιορθώσουν το σπίτι τους...
* Το κυριότερο μέτρο αλλαγής των εθνολογικών ισορροπιών της πόλης είναι ωστόσο ο οργανωμένος εποικισμός στην περιφέρειά της. Από το 1967 μέχρι σήμερα, δέκα μεγάλοι οικισμοί έχουν κατασκευαστεί γύρω από την ιερή πόλη - ο μεγαλύτερος (Maale Adoumimi) είναι από μόνος του κανονική πόλη, με 20.000 κατοικίες. Η συντριπτική πλειοψηφία των εδαφών πάνω στα οποία χτίζονται αυτοί οι οικισμοί προέρχονται από αναγκαστικές απαλλοτριώσεις παλαιστινιακών ιδιοκτησιών· το περασμένο φθινόπωρο, η μικτή αραβοϊσραηλινή ειρηνιστική οργάνωση Ir Shalam εκτιμούσε ότι πάνω από 23.000 στρέμματα, το ένα τρίτο δηλαδή της σημερινής έκτασης της Ανατ. Ιερουσαλήμ, έχουν απαλλοτριωθεί από το 1967 μέχρι σήμερα (AFP 30/10/95). Η πολιτική αυτή της πολεοδομικής εθνοκάθαρσης δε σταμάτησε με τη δρομολόγηση της "ειρηνευτικής διαδικασίας". Απεναντίας, ο ισραηλινός προϋπολογισμός του 1995 προέβλεπε αύξηση 70% των κονδυλίων για τον εποικισμό, από τα οποία τα μισά (17,5 εκ.$) προορίζονταν για την Αν. Ιερουσαλήμ. Στις 19/3/1996 δόθηκε επισήμως η έγκριση για την κατασκευή ενός ακόμα "μεγάλου έργου" του είδους: πρόκειται για τον οικισμό Har Homa, 6.500 κατοικιών και 25.000 εποίκων, που αναμένεται να χτιστεί δίπλα στο παλαιστινιακό χωριουδάκι Oum Touba, στα περίχωρα της πόλης. Αν και ζούν κυριολεκτικά ο ένας πάνω στον άλλο στα 250 παλιά σπίτια του χωριού τους, οι 2.500 κάτοικοι του Oum Touba απαγορεύεται εδώ και 29 χρόνια να κτίσουν στα 1.850 στρέματα που κατέχουν - και τα οποία αναμένεται να απορροφηθούν από το νέο οικισμό, στον οποίο θα μένουν φυσικά αποκλειστικά Εβραίοι...
* Η επέκταση της πόλης κατά βούληση, έτσι ώστε να συμπεριλάβει τους οικισμούς που έχουν ή πρόκειται να οικοδομηθούν στον περίγυρό της. Από 37. 200 στρέμματα το 1967, η Αν. Ιερουσαλήμ έφτασε έτσι το 1988 τα 108.500. Τον Ιανουάριο του 1993, η κυβέρνηση του Ισραήλ αναγνώρισε μια διευρυμένη "Μητροπολιτική Ιερουσαλήμ", ίση με το 15% της Δυτ. Οχθης, ως "αναπτυξιακή ζώνη απόλυτης προτεραιότητας". Στις 30 Μαρτίου της ίδιας χρονιάς, η πολιτεία και τα περίχωρά της αποκλείστηκαν, επίσημα πια, από την παλαιστινιακή ενδοχώρα. Στρατιωτικά μπλόκα ελέγχουν σε μόνιμη πλέον βάση την είσοδο και την έξοδο στην "αιώνια, ενιαία και αδιαίρετη ισραηλινή πρωτεύουσα".
Τα εθνολογικά δεδομένα πιστοποιούν την έκταση της σιωπηλής εκκαθάρισης: σε συνολικό πληθυσμό 560.000 κατοίκων στα δυό τμήματα στα τέλη του 1995, οι (αποκλειστικά Εβραίοι) κάτοικοι της δυτικής Ιερουσαλήμ είναι περίπου 240.000 · στην ανατολική, οι Παλαιστίνιοι είναι μόλις 155.000 και οι Εβραίοι λίγο περισσότεροι, υπεροχή που κατακτήθηκε μόλις στις αρχές της δεκαετίας του '90. Μειοψηφία πια ακόμα και στο δικό του τμήμα της πόλης, το αραβικό στοιχείο βρίσκεται αντιμέτωπο με μια καταθλιπτική καθημερινότητα. "Κάτοικοι της πόλης" κι όχι ισραηλινοί πολίτες με πλήρη πολιτικά δικαιώματα, καλύπτουν μέσω της φορολογίας το 26% του προϋπολογισμού της για παροχές που αντιστοιχούν μόλις στο 5%. Τυπική μορφή διάκρισης: μονάχα 555 Παλαιστίνιοι παίρνουν στεγαστικό επίδομα έναντι 70.000 Εβραίων, κι αυτό τη στιγμή που υπάρχουν στην πόλη κάπου 21.000 λειτουργικά άστεγοι. Δικαίωμα ψήφου έχουν μονάχα στις δημοτικές εκλογές, οι περισσότεροι αρνούνται ωστόσο να νομιμοποιήσουν μ'αυτό τον τρόπο το απαρτχάιντ που τους έχει επιβληθεί. Να ελπίσουν άραγε στα αποτελέσματα των μελλοντικών διαπραγματεύσεων; Μιλώντας στην Κνεσέτ στις 8 Δεκεμβρίου, ο Σιμόν Πέρες δεν ήταν καθόλου καθησυχαστικός απέναντι στους "μη Εβραίους" κατοίκους της πόλης. "Είμαστε πεπεισμένοι", τόνισε, "πως η Ιερουσαλήμ πρέπει να μείνει ενωμένη. Δε θα τη μετατρέψουμε σε Βερολίνο..."



Οι μάχες για τα μνημεία της Ιερουσαλήμ συμπυκνώνουν τις αντιθέσεις των κοινοτήτων.

Μνημεία και οδοφράγματα

Οταν στις 3 του περασμένου Σεπτεμβρίου εγκαινιάζονταν οι αμφιλεγόμενες γιορτές για τα τρεις χιλιάδες χρόνια της Ιερουσαλήμ, η ισραηλινή ηγεσία μετέβη σύσσωμη για την εναρκτήρια τελετή στην αραβική συνοικία Σιλουάν, έξω από τα τείχη της Παλιάς Πόλης. Εκατοντάδες αστυνομικοί είχαν κατακλύσει από νωρίς την περιοχή για να προστατεύσουν τον πρωθυπουργό Γ. Ράμπιν και τους διακόσιους καλεσμένους του από ενδεχόμενες διαμαρτυρίες των παλαιστίνιων κατοίκων της συνοικίας. Στο Σιλουάν, αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν φέρει στο φως ερείπια της "Πόλης του Δαβίδ", του αρχαίου οικισμού που ο βασιλιάς Δαβίδ ανακήρυξε πρωτεύουσα του ιουδαϊκού κράτους. Αλλά αν η επιλογή του συγκεκριμένου σημείου έμοιαζε λογική για τους εορτάζοντες Ισραηλινούς, οι κάτοικοι της συνοικίας έβλεπαν να διακυβεύεται η παραμονή τους σε ένα ακόμη τμήμα της Ιερουσαλήμ.
Δεν έχει τόση σημασία το γεγονός ότι η τελετή κύλησε ήρεμα και ότι οι κάτοικοι του Σιλουάν περιορίστηκαν σε μια σιωπηλή διαμαρτυρία, υψώνοντας απλώς στον ουρανό μπαλόνια με τα παλαιστινιακά χρώματα. Εκείνο που ενδιαφέρει περισσότερο είναι ότι στην Ιερουσαλήμ η ιστορία της πόλης χρησιμοποιείται συχνά ως πολιτικό όπλο, ενώ αρκετές από τις σκληρότερες συγκρούσεις μεταξύ των κοινοτήτων περνούν μέσα από τη διεκδίκηση των ιστορικών (κατά κύριο λόγο θρησκευτικών) μνημείων της.
Από την άποψη αυτή είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική η περίπτωση του μουσουλμανικού τεμένους Αλ Ακσά, του τρίτου κατά σειρά ιερότητας μουσουλμανικού τόπου λατρείας μετά τη Μέκκα και τη Μεδίνα. Το Αλ Ακσά, όπως και το περίφημο Τέμενος του Ομάρ από το οποίο σύμφωνα με την παράδοση αναλήφθηκε στους ουρανούς ο Μωάμεθ, βρίσκεται στο κέντρο της Παλιάς Πόλης, στο Ορος του Ναού (Χαράμ ες-Σαρίφ στα αραβικά), ένα λόφο ιερό επίσης για τους Χριστιανούς και τους Εβραίους. Στον ίδιο χώρο υπήρχε κάποτε ο Ναός του Σολομώντος που καταστράφηκε το 70 μ.Χ. από τους Ρωμαίους και από τον οποίο έχει διασωθεί μόνον το Τείχος των Δακρύων, ο ιερότερος εβραϊκός λατρευτικός τόπος. Εδώ όμως τα πράγματα περιπλέκονται: Οταν η περιοχή προσαρτήθηκε με τον πόλεμο του '67 στο ισραηλινό κράτος, τα δύο τεμένη και ο χώρος που τα περικλείει παρέμειναν υπό μουσουλμανικό έλεγχο, τόπος λατρείας των μουσουλμάνων προσκυνητών. Την ίδια χρονιά, μετά τα πρώτα επεισόδια, απαγορεύτηκε να προσεύχονται οι Εβραίοι στην πλατεία που βρίσκεται μπροστά στο Αλ Ακσά.
Η απαγόρευση δεν επρόκειτο να αποθαρρύνει τους φανατικούς Εβραίους που, διεκδικώντας την κατεδάφιση του τεμένους και την ανέγερση στη θέση του του Ναού του Σολομώντος, επιχειρούν κάθε τόσο επιθέσεις κατά του μουσουλμανικού ιερού, προκαλώντας συχνά γενικευμένες συγκρούσεις: Το 1969, το τέμενος υπέστη σοβαρές ζημιές από εμπρησμό. Ο δράστης, Αυστραλός και χριστιανός το θρήσκευμα, αντιμετωπίστηκε ως ψυχοπαθής και διώχθηκε απλώς από το Ισραήλ. Το 1976, η αθώωση οκτώ Εβραίων που είχαν συλληφθεί να προσεύχονται στην απαγορευμένη γι' αυτούς πλατεία προκάλεσε βίαιες διαδηλώσεις σε ολόκληρη την Αν. Ιερουσαλήμ και τη Δυτική Οχθη. Το 1990, μέλη της εξτρεμιστικής οργάνωσης "Πιστοί του Ορους του Ναού" που προσπάθησαν να προσευχηθούν μέσα στο Αλ Ακσά συγκρούστηκαν με τους μουσουλμάνους πιστούς. Η επέμβαση του ισραηλινού στρατού προκάλεσε το θάνατο 18 Παλαιστινίων και τον τραυματισμό περισσοτέρων από 250.
Τον περασμένο Αύγουστο τα πνεύματα θα οξύνονταν και πάλι, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ αποφάσιζε να επιτρέψει σε ομάδα Εβραίων να επισκεφθούν τον ιερό μουσουλμανικό χώρο κατά την εβραϊκή γιορτή που είναι αφιερωμένη στο πένθος για την καταστροφή του Ναού. Τα γεγονότα που ακολούθησαν ήταν πλέον προδιαγεγραμμένα: Δεκάδες Εβραίοι επιχείρησαν να εισέλθουν στο μουσουλμανικό ιερό και αποκρούστηκαν από τους φρουρούς. Στη συνέχεια επενέβη η αστυνομία και οι αρχές διέταξαν το προσωρινό κλείσιμο της περιοχής. Ακολούθησαν έντονες διαμαρτυρίες της Αιγύπτου, του Αραβικού Συνδέσμου, της Τζιχάντ και της Ιορδανίας, η οποία διατηρεί βάσει συνθήκης έναν "ειδικό ρόλο" στη διοίκηση των μουσουλμανικών ιερών της Ιερουσαλήμ. Το κλίμα θα γινόταν ακόμη βαρύτερο, όταν στον Τύπο θα διέρρεε η πληροφορία ότι ο ισραηλινός υπουργός Σιμόν Σετρίτ υποστηρίζει πως η περιοχή του τεμένους πρέπει να μετατραπεί σε λατρευτικό χώρο και για τις δύο θρησκείες στο πρότυπο του Τεμένους του Αβραάμ της Χεβρώνας. Στο τέμενος αυτό, ένας φανατικός Εβραίος σφαγίασε τον Φεβρουάριο του '94 δεκάδες Μουσουλμάνους την ώρα που προσεύχονταν.
Με το άνοιγμα του Αλ Ακσά, τα πράγματα θα επέστρεφαν και πάλι σε μια προσωρινή ηρεμία. Οχι για πολύ. Το σκηνικό θα επαναλαμβανόταν στο τέλος Αυγούστου, όταν η επόμενη φουρνιά ακροδεξιών εξτρεμιστών εβραίων θα επιχειρούσε και πάλι να μπουκάρει στο μουσουλμανικό ιερό...



Γιορτή με πλαστή ταυτότητα

Δύσκολα φαίνεται πως αντιστέκονται οι ανά τον κόσμο εθνικιστές δήμαρχοι στον πειρασμό μιας φιέστας που θα επιχειρεί να προβάλει τα "εθνικά δίκαια" μέσω της ιστορικής παράδοσης της πόλης τους. Ακόμα πιο δύσκολο όμως αποδεικνύεται να πείσουν, σε μια εποχή που (θεωρητικά τουλάχιστον) η πολυπολιτισμικότητα κι η αποδοχή του Αλλου προβάλλονται ως οι κατεξοχήν σύγχρονες προοδευτικές αξίες. Του λόγου το αληθές επιβεβαιώθηκε για μίαν ακόμη φορά το περασμένο φθινόπωρο με τον πανηγυρικό γιορτασμό των 3.000 χρόνων από τότε που ο Δαυίδ μετέτρεψε την Ιερουσαλήμ σε πρωτεύουσα του αρχαίου εβραϊκού κράτους.
Η ιδέα είχε πρωτοδιατυπωθεί το 1987 από τον τότε Εργατικό δήμαρχο της πόλης Τέντι Κόλεκ, την υλοποίησή της όμως ανέλαβε ο διάδοχός του Γεχούντ Ολμερτ, στέλεχος του Λικούντ. Το συνολικό κόστος του γιορτασμού που ξεκίνησε στις 4 Σεπτεμβρίου υπολογίζεται σε 11 εκατομμύρια δολάρια · οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων συναυλίες της Συμφωνικής Ορχήστρας του Σικάγου και παραστάσεις της Οπερας του Βερολίνου, το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ωστόσο η διάρκειά τους: 15 ολόκληροι μήνες, έτσι ώστε η έναρξη των συνομιλιών για το μέλλον της πόλης να πέσουν στη μέση του όλου ταρατατζούμ.
Οπως εύκολα φαντάζεται κανείς, το περιεχόμενο του γιορτασμού προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Οι διοργανωτές της τρισχιλιετηρίδας δεν έκρυψαν καθόλου την πρόθεσή τους να δώσουν στο όλο γεγονός καθαρά εβραϊκό χαρακτήρα, εις βάρος των άλλων δύο θρησκευτικών ταυτοτήτων της ιερής πόλης. "Η Ιερουσαλήμ είναι η γιορτή του εβραϊκού έθνους από τη μέρα που ο Θεός δημιούργησε τον εβραϊκό λαό κατ' εικόνα και ομοίωσιν", διακήρυξε στην εναρκτήρια τελετή ο πρωθυπουργός Ράμπιν. "Δεν υπάρχει κράτος του Ισραήλ χωρίς την Ιερουσαλήμ, ούτε ειρήνη χωρίς την Ιερουσαλήμ ενωμένη". Ακόμα σαφέστερος ήταν ο δήμαρχος της πόλης: "Σκοπός του γιορτασμού είναι να επισημάνει το δεσμό ανάμεσα στον εβραϊκό λαό και την Ιερουσαλήμ, που είναι το κέντρο της ύπαρξής του. Στόχος μας δεν είναι να βεβαιώσουμε ότι η Ιερουσαλήμ ανήκει σε όλους, γιατί ανήκει σε μας". Στο επίσημο πρόγραμμα των εκδηλώσεων, η πόλη αναφερόταν ρητά ως "η αιώνια, ενωμένη πρωτεύουσα του Ισραήλ και του εβραϊκού έθνους", απουσίαζε δε οποιαδήποτε αναφορά στα αραβικά - χριστιανικά και μουσουλμανικά - στοιχεία της.
Τελικά όμως το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό για τους ένθερμους υπηρεσιακούς πανηγυριώτες. Η Ευρωπαϊκή Ενωση μποϊκοτάρισε επίσημα το γιορτασμό αρνούμενη κάθε χρηματοδότηση, ενώ απ' τους 70 προσκεκλημένους πρεσβευτές οι 53 (ανάμεσα στους οποίους κι αυτός των ΗΠΑ) απείχαν από την εναρκτήρια τελετή. Δεν έλειψαν, φυσικά, και οι συνωμοτικές ερμηνείες αυτής της άρνησης της διεθνούς κοινότητας να επικυρώσει το επιχειρούμενο πραξικόπημα: "Θα ήταν αφελές" ισχυριζόταν στις 4.9.95 η "Χααρέτζ", "να περιμένει κανείς ότι ο χριστιανισμός και το Ισλάμ, 2 δις άνθρωποι συνολικά, θα βοηθούσαν στην επίτευξη των στόχων του Ισραήλ"...

(Ελευθεροτυπία, 7/4/1996)

 

www.iospress.gr                                   ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ