ΔΙΩΞΕΙΣ ΣΤΟ ΣΩΡΟ!


Ο μπόγιας πολιτεύεται

1.  /  2.

  

 

Οι μεταμορφώσεις του "εσωτερικού εχθρού"

Η πολιτική μετάβαση από το μετεμφυλιακό κράτος στην ισοπολιτειακή και δικαιοκρατική κρατική μορφή, όπως σηματοδοτήθηκε και από τη θέσμιση του Συντάγματος του 1975, αποτέλεσε τομή τόσο στην οργάνωση των κατασταλτικών κρατικών μηχανισμών όσο και στην κυρίαρχη θεώρηση για τις απειλές κατά της κρατικής ασφάλειας. Παρά το γεγονός ότι το σημαντικό τμήμα του κρατικού μηχανισμού εξακολουθεί για κάποιο διάστημα μετά το 1975 να διακατέχεται ιδεολογικά από τον αντικομμουνισμό, παρά το ότι η συζήτηση στην Ε' Αναθεωρητική Βουλή για τις "αμυντικές" υπέρ του πολιτεύματος διατάξεις (για την "κατάχρηση δικαιώματος", η διάταξη στο Σχέδιο Συντάγματος για την απαγόρευση πολιτικών κομμάτων, η οποία απαλείφθηκε) χρωματίσθηκε πολιτικά ως διμέτωπος αγώνας κατά του "διπλού ολοκληρωτισμού" (κομμουνισμός/φασισμός), ο θεσμικός αντικομμουνισμός καταρρέει μαζί με τον α.ν. 509/1947. Η νομιμοποίηση των ΚΚ συνοδεύεται σταδιακά από την εκτίμηση των φορέων της κρατικής εξουσίας ότι η θεσμικά προσανατολισμένη Αριστερά δεν συνιστά στο ορατό μέλλον υποκείμενο ανατροπής. Περατώνεται έτσι η αντίληψη θωράκισης και πολιτικής καταστολής απέναντι σε έναν "εχθρό", συγκροτημένο σε παράνομη οργάνωση με σαφή ιδεολογία και διεθνή στρατηγική κυριαρχίας.
Την θέση του "κομμουνιστικού κινδύνου" καταλαμβάνουν στην πρώτη φάση (1947-1977) οι παραστάσεις του "εξτρεμισμού", ή κατά την τότε ορολογία του "αριστεροχουντισμού". Αυτές οι παραστάσεις συμπυκνώνουν για τους κρατούντες τόσο κοινωνικές αντιστάσεις κατά της στρατηγικής αστικού εκσυγχρονισμού ( εργοστασιακός συνδικαλισμός, νεολαιίστικος ριζοσπαστισμός), σύμφυτες με την άνοδο των κοινωνικών αγώνων στο πλαίσιο του μεταπολιτευτικού ριζοσπαστισμού, όσο και ιδεολογικοπολιτικές πρακτικές ανταγωνιστικές προς τον "εκσυγχρονισμό", όπως η εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και οι μαχητικοί τομείς των κινημάτων. Ο εχθρός δεν εστιάζεται πλέον στην "οργάνωση", γίνεται "διάχυτος", πρωτεϊκός και πολύμορφος. Τα νομοθέτηματα θωράκισης (ν. 330/1976, ν.410/1976 κ.α) και η στρατιωτικοποίηση της υλικής καταστολής ( ίδρυση και αξιοποίηση των ΜΑΤ) ενεργοποιούνται υπέρ της κοινωνικής ειρήνης και στο όνομα της "σταθεροποίησης της δημοκρατίας" κατά των "άκρων" και ιδίως της χρήσης "βίας" από αυτά. Επίσης, διεξάγονται πολιτικές δίκες κατά εκπροσώπων των "ακραίων χώρων" μετά από συγκυρίες ταραχών (δίκη στελεχών του ΕΚΚΕ μετά την 21.4.1975, δίκη κατά εκπροσώπων της Ακρας Αριστεράς μετά τα γεγονότα της 25 Μαίου 1976 κ.λπ).
Σε μία δεύτερη φάση και μετά την σταθεροποίηση του δημοκρατικού πολιτεύματος (τέλη δεκαετίας 1970) η πολιτική καταστολή οργανώνεται γύρω από δύο πόλους: αυτόν της "τρομοκρατίας" και αυτόν των "αντικοινωνικών πρακτικών", των "εχθρών του κοινωνικού συμφέροντος".
Ο πρώτος πόλος (η "τρομοκρατία") αντανακλά, μέσα από την ασυνέχεια της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας (1978-1983, 1990-1993) και την συνέχεια της "αντιτρομοκρατικής πολιτικής", στην αρχή μεν την πάλη κατά των καταλοίπων του μεταπολιτευτικού ριζοσπαστισμού και την προσαρμογή στις ευρωπαϊκές στρατηγικές καταστολής, από τα μέσα δε της δεκαετίας του 1980 ομογενοποίησης της κοινωνίας ενόψει των νεοφιλελεύθερων στρατηγικών και της επιβουλής τους. Χαρακτηριστικά αυτής της πολιτικής είναι αφενός μεν η τάση προληπτικής ποινικοποίησης του "ανατρεπτικού φρονήματος" διά της χάραξης "ομόκεντρων κύκλων συμπάθειας" γύρω από το τρομοκρατικό έγκλημα αφετέρου δε η προσπάθεια ψυχολογικής ενεργοποίησης του πληθυσμού κατά "ανατρεπτικών" οιάσεων, έντεχνα ταυτιζομένων με την τρομοκρατία (ενίσχυση του "νόμου και της τάξης"). Ταυτόχρονα, η "αντιτρομοκρατική" πολιτική διεθνοποιείται (βλ. και συνθήκη Schengen) και μάλιστα με έναν προσανατολισμό που αποπολιτικοποιεί την τρομοκρατία, ταυτίζοντάς την με την οργανωμένη "κοινή" εγκληματικότητα και επισφραγίζοντας τον θάνατο του πολιτικού εγκλήματος.
Στον άλλο πόλο τοποθετείται η προστασία της κοινωνίας απέναντι σε πρακτικές που υπονομεύουν το "ενιαίο συμφέρον της". Ως "ενιαίο κοινωνικό συμφέρον" νοείται πάντοτε η απρόσκοπτη πρόοδος της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης και η αποδοχή των συνεπειών της. Συνεπώς, είτε πρόκειται για εργατικούς αγώνες κατά της αναδιάρθρωσης (βλ. την περίπτωση της ΕΑΣ), οι οποίοι κρίνονται ως "μερικοί" και "συντεχνιακοί", είτε για νεολαιίστικα υποσύνολα, "ριζοσπάστες" ή "αναρχικούς", αποχωριζόμενα από το "ομαλό" μοντέλο αναπαραγωγής με διάφορες μορφές (κοινωνικές, πολιτιστικές ή και πολιτικές), είτε για άλλες κοινωνικές μορφές διαμαρτυρίας κατασκευάζεται - και μέσα από τα ΜΜΕ- η ρευστή μορφή της "αντικοινωνικότητας" κατά εναλλασσομένων "μειοψηφιών", οι οποίες όμως έχοντας αντικειμενικά κοινά ανταγωνιστικά συμφέροντα κατά της αναδιάρθρωσης θα μπορούσαν να συγκροτηθούν σε πλειοψηφία. Μέσα από την αντίθεση σε αυτές τις εναλλασσόμενες "μειοψηφίες" η κρατική εξουσία επιχειρεί να οργανώσει τις συμμαχίες της και να απομονώσει τους αντιπάλους της. Αυτό που κερδήθηκε από την "αντιτρομοκρατική" πολιτική, η δια του "φόβου" συντηρητική κοινωνική ενεργοποίηση και η παγίωση/νομιμοποίηση κανόνων "έκτακτης ανάγκης", μετατρέπεται πια σε μόνιμη στρατηγική κοινωνικής πειθάρχησης και διαχείρισης των αντιθέσεων. Στο "οικονομικό Σύνταγμα" του Μάαστριχτ αντιστοιχείται η αυταρχική "προστασία της κοινωνίας" ως η ανταγωνιστική στις "από τα κάτω" αντιστάσεις ερμηνεία του πολιτικού Συντάγματος, η ανατροπή δηλαδή "από τα πάνω" και όψεων εγγυητικών του συνταγματικού συμβιβασμού του 1975.

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΕΛΑΝΤΗΣ
(Δικηγόρος συλληφθέντων στο τελευταίο Πολυτεχνείο, και τακτικός αρθρογράφος της εφημερίδας "Εποχή".)



Α-Ω


Αποφασιστικότητα αποφάσισε να επιδείξει τον Μάρτιο του 1995 η αιγυπτιακή κυβέρνηση μετά τον τραυματισμό αστυνομικού από σφαίρες ισλαμιστών. Ετσι, σε μια επιχείρηση χωρίς προηγούμενο, η αστυνομία σάρωσε κυριολεκτικά επί πέντε συνεχείς ημέρες τις νότιες περιοχές της χώρας συλλαμβάνοντας τουλάχιστον 1250 άτομα -μεταξύ των οποίων και πολλούς μαθητές- με την κατηγορία ότι συμμετέχουν σε ισλαμιστικές οργανώσεις.

Δάσκαλοι και καθηγητές των αλβανικών σχολείων του Κοσσυφοπεδίου υπήρξαν τα τελευταία χρόνια στόχος της σερβικής αστυνομίας της περιοχής. Ετσι, τον Σεπτέμβριο του 1992, η αστυνομία εμπόδισε την είσοδο των μαθητών στις τάξεις τους και συνέλαβε τους εκπαιδευτικούς που αντέδρασαν. Την επόμενη χρονιά, η αρχή του σχολικού έτους σημαδεύτηκε από τις προληπτικές συλλήψεις πολλών αλβανών δασκάλων.

Εκατόν σαράντα συλλήψεις Βορειοαφρικανών ήταν ο απολογισμός της εφόδου της γαλλικής αστυνομίας τον περασμένο Ιούνιο σε φτηνά ξενοδοχεία και στέκια μεταναστών που βρίσκονται στα περίχωρα του Παρισιού και άλλων μεγάλων πόλεων της Γαλλίας. Ως επίσημη δικαιολογία για τις μαζικές συλλήψεις αναφέρθηκε η ανάγκη εξάρθρωσης του δικτύου που προμηθεύει παράνομα όπλα σε ανταρτικές ομάδες της Αλγερίας και της Τυνησίας.

Κλούβες και ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις εμφανίστηκαν το πρωί της 26ης Μαϊου 1994 στα χωριά της περιοχής Αργυροκάστρου. Μόνο στη Δερβιτσάνη συνελήφθησαν είκοσι άτομα, ενώ οι συλλήψεις στα γύρω χωριά έφθασαν τις δώδεκα. Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στα δικαστήρια του Αργυροκάστρου όπου τους περίμεναν τέσσερις ειδικοί ανακριτές που είχαν κληθεί επειγόντως από τα Τίρανα.

Με μαζικές συλλήψεις υποδέχθηκε και την τελευταία Πρωτομαγιά η τουρκική κυβέρνηση. Μόνο στη Σμύρνη συνελήφθησαν τον περασμένο Απρίλιο 20 άτομα, μεταξύ των οποίων και δύο δημοσιογράφοι της εφημερίδας "Κουρτουλούς". Τρεις περίπου μήνες αργότερα, στις 11 Ιουλίου, σε ξαφνική έφοδο της αστυνομίας στα γραφεία της ίδιας εφημερίδας, συνελήφθησαν όλα ανεξαιρέτως τα άτομα που εργάζονταν εκεί. Ανάμεσά τους και αρκετοί επισκέπτες.

Οι προληπτικές συλλήψεις διαφωνούντων αποτελούν πλέον καθεστώς στην Κίνα, όταν πλησιάζει η επέτειος της σφαγής στην πλατεία Τιεν Αν Μεν. Ετσι και τον περασμένο Ιούνιο, όταν έφτασε η ώρα, οι κινεζικές αρχές συνέλαβαν μαζικά και χωρίς καμία πρόφαση δεκάδες αντικαθεστωτικούς, απέκλεισαν το πανεπιστήμιο του Πεκίνου και διέταξαν αυστηρούς ελέγχους σε πεζούς και οχήματα που τολμούσαν να προσεγγίσουν την πολύπαθη πλατεία.

Σαρωτική υπήρξε η επιχείρηση των γαλλικών αρχών κατά των Κούρδων που ζουν στη Γαλλία στις 18 Νοεμβρίου του 1994. Με έφοδο ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων σε σπίτια Κούρδων στο Παρίσι, τη Μασσαλία, την Τουλούζη, το Στρασβούργο κ.α., οι αρχές συνέλαβαν τελικά περισσότερα από 110 άτομα ως ύποπτα για συμμετοχή στο Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK). Η Αγκυρα έσπευσε να εκφράσει την ικανοποίησή της για τη γαλλική πρωτοβουλία.

Τα ΜΑΤ κάλεσε να εκκενώσουν τη Σορβόνη από 596 "λυσσασμένους" καταληψίες ο πρύτανης Ρος στις 3.5.68, χωρίς ασφαλώς να φαντάζεται ότι έτσι πυροδοτούσε τον περίφημο "γαλλικό Μάη". Ανάλογες ήταν οι επιδόσεις των δυνάμεων της τάξης τις επόμενες μέρες: 422 συλλήψεις στις 6.5, 450 τη "νύχτα των οδοφραγμάτων" (10-11.5), 800 μετά την απέλαση του Κον-Μπεντίτ (24.5), εκατοντάδες μετά τον πνιγμό του μαθητή Ζιλ Τοτέν στο Σηκουάνα (10.6).

Φεμινίστριες, μέλη αυτόνομων ομάδων, οδηγήθηκαν με βάναυσο τρόπο στις κλούβες στις 22 Μαΐου 1986, όταν αποτόλμησαν να διοργανώσουν συγκέντρωση στην αστυνομοκρατούμενη τότε πλατεία Εξαρχείων με θέμα "Γυναίκες και δημόσιος χώρος". Οι τριάντα φεμινίστριες κατέληξαν στην Ασφάλεια, όπου κρατήθηκαν επί αρκετές ώρες.

 


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Ηλία Ψυχογιού "Δημόσιαι Συναθροίσεις"
(Αθήναι 1979). Εγχειρίδιο καταστολής "οχλοκρατικών εκδηλώσεων" από τον πρώτο εκπαιδευτή των ΜΑΤ στην Ελλάδα, διανθισμένο με διάφορα παραδείγματα αστυνομικών "επιτυχιών" της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου. Συμβουλές προς τα όργανα, τόσο για το στρατιωτικό μέρος των συλλήψεων όσο και γιά τη συνέχεια επί του δικαστηρίου.

Λουίτζι Φεραγιόλι "Αυταρχική δημοκρατία και κριτική της πολιτικής" (Αθήνα 1985, εκδ. Στοχαστής). Διεισδυτικότατη ανάλυση των αυταρχικών τάσεων του σύγχρονου κράτους στην ανεπτυγμένη Δύση. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η επισήμανση της στενής σχέσης ανάμεσα στη διακομματική συναίνεση στις βασικές πολιτικές επιλογές και τη συρρίκνωση του κράτους δικαίου απέναντι στους αντιφρονούντες.

Noam Chomsky "Guerre en Asie" (Παρίσι 1971, εκδ.Hachette). Η αμερικανική επέμβαση στην Ινδοκίνα, μέσα από το κριτικό βλέμμα του γνωστού αντικαθεστωτικού διανοούμενου. Ολόκληρο το τελευταίο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στα γεγονότα της Πρωτομαγιάς του '71.

Δημήτρη Μπελαντή "Η 'μαχητικότητα' της Ελληνικής Δημοκρατίας. Ο κρατικός λόγος γιά τον 'εσωτερικό εχθρό' στη Μεταπολίτευση" (περ."Θέσεις", τχ 53 & 54, 1995-6). Αναλυτική παρουσίαση των στερεότυπων που επιστρατεύονται για τη νομιμοποίηση της κρατικής καταστολής από την πτώση της χούντας μέχρι σήμερα.

Αυτόνομη Πρωτοβουλία Πολιτών "Αυτοί οι αγώνες συνεχίζονται. Διχτατορία - Μεταπολίτευση, χρονικό και ντοκουμέντα από τους αγώνες του λαού μας" (Αθήνα 1983). Λεπτομερής καταγραφή των μαζικών κινητοποιήσεων και συγκρούσεων της περιόδου 1972-80 από τη σκοπιά των "προβοκατόρων".
 


ΔΕΙΤΕ

Να πεθαίνεις στα τριάντα σου
(Mourrir a 30 ans) του Ρομέν Γκουπίλ (1981). Η άνοδος κι η πτώση του νεανικού ριζοσπαστισμού στη Γαλλία του 1967-73, μέσα από την προσωπική ένταξη του σκηνοθέτη στην Επαναστατική Κομμουνιστική Λίγκα - από το Μάη του '68 ώς τη διάλυση της οργάνωσης την επαύριο μιας βίαιης αντιφασιστικής διαδήλωσης. 

Φράουλες και αίμα (The strawberry statement) του Στιούαρτ Χάγκμαν (1970). Η φοιτητική κατάληψη του πανεπιστημίου Κολούμπια τερματίζεται με κτηνώδη αστυνομική εισβολή και τη μαζική σύλληψη των εξεγερμένων νέων.

Το Μίσος (La Haine) του Ματιέ Κασοβίτς (1995). Τυφλή εξέγερση και καθημερινή αστυνομική βία σ' ένα υποβαθμισμένο προάστιο του Παρισιού.

(Ελευθεροτυπία, 7/1/1996)

 

www.iospress.gr                                   ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ