Η διπλή πόλωση του φοιτητικού σώματος αντανακλάται παντού

 

Πάρτι και ταξική πάλη
 

Τελικά, οι φετινές φοιτητικές εκλογές δεν μας επιφύλαξαν την παραμικρή έκπληξη. Κάτι η απουσία κινηματικών διαδικασιών στις σχολές (σε σύγκριση τουλάχιστον με τη θυελλώδη διετία 2006-2007), κάτι η κυβερνητική αναδίπλωση του «tabula rasa», κάτι και η μεταφορά (από ΝΔ-ΠΑΣΟΚ) της ημερομηνίας των εκλογών όσο γινόταν μακρύτερα από τα γεγονότα του Δεκέμβρη και μέσα στην ψιλοκαλοκαιρινή προεξεταστική ραστώνη, η ετυμηγορία της κάλπης απλώς επιβεβαίωσε -με ελάσσονες μικροαλλαγές- τους υφιστάμενους συσχετισμούς στο εσωτερικό των ΑΕΙ.

Η νεοδημοκρατική ΔΑΠ-ΝΔΦΚ διατήρησε έτσι με ελάχιστες απώλειες την πρωτιά της, η δε πασοκική ΠΑΣΠ τσίμπησε ένα 2 % – με κέρδη κυρίως στα πρώτα έτη, που μπαίνουν στην πολιτική έχοντας δεδομένο τον οχετό των σκανδάλων της κυβέρνησης Καραμανλή.

Στο άλλο άκρο του πολιτικοϊδεολογικού φάσματος, οι παρατάξεις που κατέβηκαν στις εκλογές με σημαία την εξέγερση του Δεκέμβρη διατήρησαν κι αυτές, ως άθροισμα, τα προηγούμενα ποσοστά τους – με μια ελαφρά μετατόπιση των εσωτερικών συσχετισμών υπέρ της εξωκοινοβουλευτικής ΕΑΑΚ, σε βάρος της (έτσι κι αλλιώς ασθενέστερης) ΑΡΕΝ του ΣΥΡΙΖΑ. Απροσδιόριστο παραμένει, αντίθετα, το ποσοστό της αποχής που αντιστοιχεί στον τρίτο πόλο της εξέγερσης: τα αντιεξουσιαστικά στέκια κι ομάδες των επιμέρους σχολών που, όπως διαπίστωνε τις τελευταίες εβδομάδες κάθε επισκέπτης των πανεπιστημιακών χώρων, διεξήγαγαν τη δική τους καμπάνια ενάντια στις «εκλογικές αυταπάτες».

«Κεντρώα» παράταξη του φοιτητικού κινήματος, οι ΠΚΣ του ΚΚΕ έχασαν τέλος κάτι παραπάνω από το ένα δέκατο της δύναμής τους πανελλαδικά κι ακόμη σοβαρότερα ποσοστά σε μια σειρά σχολές των μεγάλων πανεπιστημίων. Ολοι οι φοιτητές με τους οποίους ήρθαμε σε επαφή αποδίδουν αυτή την εξέλιξη στην προκλητικά φιλοκυβερνητική στάση του ΚΚΕ απέναντι στην εξέγερση του Δεκέμβρη. Η συνολικότερη όμως υποχώρηση της Αριστεράς που παρατηρήθηκε σε κάποιες κεντρικές σχολές (π.χ. Φιλοσοφική Αθήνας) σχετικοποιεί εν μέρει αυτό το ερμηνευτικό σχήμα.

Αν για κάτι δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία, ωστόσο, αυτό είναι η ανάδυση μιας «διπλής πόλωσης» στο εσωτερικό του φοιτητικού πληθυσμού, αντίστοιχη με αυτήν που παρατηρείται τους τελευταίους μήνες στο σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Ο κόσμος της ηγεμονικής πολιτικής συσπειρώνεται γύρω από πελατειακά δίκτυα, άσχετα με τις παραδοσιακές πρακτικές του φοιτητικού κινήματος, ενώ ο «κινηματικός» κόσμος εκφράζει μια έντονη και γενικευμένη δυσπιστία για κάθε είδους διαμεσολαβήσεις.

Για πρώτη φορά, μεγάλο μέρος των ΜΜΕ ανακάλυψε φέτος πως οι βασικές παρεμβάσεις των φοιτητικών παρατάξεων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ δομούνται με κεντρικό άξονα όχι την (εκπαιδευτική ή άλλη) πολιτική των κομματικών τους φορέων, αλλά τα πολυδάπανα πάρτι, την υποκατάσταση των γραμματειών των ΑΕΙ και -κυρίως- τη δωρεάν προσφορά «λυσαριών» και «SOS» για τις εξετάσεις. Μια πραγματικότητα, δηλαδή, που στους αναγνώστες του «Ιού» είναι γνωστή εδώ και μια πενταετία («Ε» 19.4.2003).

Παρά τα ειρωνικά σχόλια των λαγωνικών του Τύπου, τα ίδια τα φοιτητικά πάρτι αντικαθρεφτίζουν άλλωστε με το σαφέστερο δυνατό τρόπο αυτή την ενδοφοιτητική πόλωση. Αρκεί μια βόλτα στα ΑΕΙ εν μέσω προεκλογικής περιόδου, και -κυρίως- μια ματιά στους τοίχους τους, για να διαπιστώσει κανείς το χάσμα που χωρίζει σ’ αυτό το πεδίο τις παρατάξεις του «μεσαίου χώρου» από εκείνες του «κινήματος»: από τη μια γκλαμουράτες διοργανώσεις σε επώνυμα κλαμπ, από την άλλη αυτοσχέδιες αφισέτες και χαρτοπανό για κλασικά φοιτητικά γλέντια σε πανεπιστημιακούς χώρους.

Ενα τυπικό δείγμα αυτού του προεκλογικού υλικού (που αποκαλύπτει πολύ περισσότερα για την ουσία των πραγμάτων απ’ ό,τι οι αμιγώς πολιτικές αφίσες των αντίπαλων παρατάξεων) παραθέτουμε εδώ. Προέρχεται στο σύνολό του από τη Θεσσαλονίκη, όπου βρεθήκαμε με την ευκαιρία προεκλογικής φοιτητικής εκδήλωσης, μια βδομάδα πριν από την ψηφοφορία. Χαρακτηριστική λεπτομέρεια: ενώ τις «πολιτικές» αφίσες των φοιτητικών παρατάξεων τις συναντούσες σχεδόν αποκλειστικά στο εσωτερικό των ΑΕΙ, οι περισσότερες από τις εικονιζόμενες προσκλήσεις για πάρτι είχαν κολληθεί (συχνά με τη μορφή «ταπετσαρίας») σε κεντρικούς δρόμους της πόλης. Αποτελούσαν, δηλαδή, την πιο εξώστρεφη πλευρά των φετεινών φοιτητικών εκλογών στη συμπρωτεύουσα.

Εχουμε και λέμε, λοιπόν:

* Η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ κάνει τα πάρτι της στο ίδιο πάντα κέντρο. Με εξαίρεση την οργάνωση της Φιλοσοφικής, που τύπωσε δική της αφίσσα και διασκέδασε χωριστά, οι δαπίτες των υπόλοιπων σχολών γλέντησαν όλοι μαζί, προσθέτοντας απλώς τα ονόματα των επιμέρους διοργανωτών σ’ ένα κοινό μοντέλο αφίσας. Στο ίδιο ακριβώς κλαμπ έκανε το πάρτι της και η ΠΑΣΠ Νομικής – Οικονομικού – ΤΕΦΑΑ. Το event πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στα δυο πάρτι της ΔΑΠ, ενώ δηλαδή η γαλάζια γενιά πάλευε με τις επιπτώσεις του χανγκόβερ, και προπαγανδίστηκε με αφίσσα παρόμοιας αισθητικής. Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, δύσκολα ξεχώριζε κανείς τις εν λόγω προεκλογικές διοργανώσεις από τις αντίστοιχες ρεκλάμες καθαρά εμπορικών επιχειρήσεων. Στην περίπτωση της ΠΑΣΠ θα πρέπει πάντως να επισημανθεί μια μικρή αριστερή απόκλιση: το (πολύ λιγότερο διαφημισμένο) κεντρικό προεκλογικό «Φεστιβάλ» της παράταξης πραγματοποιήθηκε εντός ασύλου, στα γρασίδια της Φιλοσοφικής, και μάλιστα «παρουσία Μη κυβερνητικών Οργανώσεων».

* Εντελώς διαφορετικός, από άποψη όχι μόνο τεχνικών μέσων αλλά και αισθητικής, είναι ο λόγος περί πάρτι των αριστερών παρατάξεων που κατέβηκαν στις εκλογές με σημείο αναφοράς την εξέγερση του Δεκέμβρη. Η ΑΡΕΝ του ΣΥΡΙΖΑ κατέφυγε έτσι στην ανάρτηση παραδοσιακών χαρτοπανό στο συνήθη τόπο των διαδηλώσεων, την Καμάρα και σε αυτοσχέδιες αφισέτες Α3 στο χώρο του πανεπιστημίου. Την ίδια τεχνική επιστράτευσε, με μεγαλύτερες δόσεις χιούμορ, και η εξωκοινοβουλευτική ΕΑΑΚ.

* Παρά τις προσπάθειές μας, στάθηκε πάντως αδύνατο να εντοπίσουμε ανάλογο υλικό των «ορθόδοξων» ΠΚΣ. Δε γνωρίζουμε αν αυτό οφείλεται σε δική μας ερευνητική ανεπάρκεια, σε καθαρή σύμπτωση ή σε πολιτικούς λόγους – αν, δηλαδή, το επονίτικο σύνθημα «πολεμάμε και τραγουδάμε» (εν προκειμένω: χορεύουμε) κρίνεται πλέον από την ΚΝΕ υπερβολικά ρεφορμιστικό ή ευεπίφορο για την ανάπτυξη κάθε λογής οπουρτουνιστικών παρεκκλίσεων. Η μόνη πολιτιστική δραστηριότητα που είδαμε να διαφημίζεται από τους φοιτητές της ΚΝΕ στους τοίχους του Αριστοτέλειου αφορούσε μια εκδήλωση της Κομματικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης για τον «Επιτάφιο» του Ρίτσου.

Πριν από οποιοδήποτε σχόλιο για την αισθητική των κυρίαρχων φοιτητικών παρατάξεων, μια στοιχειώδης σχετικοποίηση είναι ωστόσο απαραίτητη: στη συμπρωτεύουσα του Παπαγεωργόπουλου και (κυρίως) του Ψωμιάδη, ακόμη και τα φτερωτά «κουνελάκια» της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ Φιλοσοφικής αποπνέουν κάτι από τον επαναστατικό πουριτανισμό της κινέζικης Πολιτιστικής Επανάστασης. Σε σύγκριση, τουλάχιστον, με την αφίσα που επέλεξε το ίδιο το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο για να διαφημίσει την τρέχουσα, επίσημη «φοιτητική εβδομάδα» του...

 

(Ελευθεροτυπία, 23/5/2009)

 

www.iospress.gr