Υπουργική απόφαση για την εκπαίδευση των αστυνομικών από τις ειδικές δυνάμεις του στρατού

 

Ο «ανορθόδοξος πόλεμος» της ΕΛΑΣ
 

«Εργαζόμαστε για τον εξευρωπαϊσμό των λειτουργικών διαρθρώσεων της αστυνομίας»
             
(Βύρων Πολύδωρας, «Ελεύθερος Τύπος» 4.9.2006)

Φαίνεται ότι, σε ορισμένους τουλάχιστον τομείς του ελληνικού Δημοσίου, οι «μεταρρυθμίσεις» της κυβέρνησης Καραμανλή δρομολογούνται με ρυθμούς πολύ ταχύτερους απ' ό,τι θα μπορούσαμε να φανταστούμε. Με πρώτη και καλύτερη την παραπέρα θωράκιση των κατασταλτικών μηχανισμών, στους οποίους, εκτός από τα καθεαυτό σώματα ασφαλείας, εντάσσονται πλέον -ελέω «ασύμμετρων απειλών»- και οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας.

Στις 23 Ιουλίου, ο «Ιός» αποκάλυψε τις τεχνικές λεπτομέρειες της εμπλοκής του ελληνικού στρατού στην πάταξη του «εσωτερικού εχθρού», όπως αποτυπώνονται στο «Μνημόνιο Διμοιρίας Καταστολής Πλήθους» της 33ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας: συγκρότηση στρατιωτικών «διμοιριών καταστολής πλήθους» επιφορτισμένων με τη βίαιη διάλυση διαδηλώσεων («ειρηνικών ή μη»), συγκέντρωση «πληροφοριών που σχετίζονται με τις διαδηλώσεις» από τις μυστικές υπηρεσίες του στρατού, κανονισμοί που προβλέπουν ώς και χρήση πραγματικών πυρών με απόφαση του «τοπικού Διοικητή», ενδοϋπηρεσιακός προβληματισμός όσον αφορά την εισαγωγή στο ελληνικό οπλοστάσιο των διαβόητων «μη φονικών όπλων» που προωθούν οι ΗΠΑ...

Δεν πέρασαν καλά καλά δυο μέρες από το δημοσίευμά μας, και στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως δημοσιεύθηκε η επιβεβαίωση αυτής της σταδιακής εξάλειψης των διαχωριστικών γραμμών μεταξύ «δημόσιας τάξης» κι «εθνικής άμυνας». Ο λόγος για την κοινή υπουργική απόφαση 6501/7/7-ε' των κ.κ. Πολύδωρα, Μεϊμαράκη και Δούκα, το κείμενο της οποίας παραθέτουμε σε διπλανή στήλη. Αντικείμενό της είναι η εκπαίδευση των μελλοντικών βαθμοφόρων της ΕΛΑΣ κι ενός ποσοστού 5-10% των δόκιμων αστυφυλάκων στο «Κέντρο Ανορθόδοξου Πολέμου» των ειδικών δυνάμεων του στρατού, στο Μεγάλο Πεύκο, βάσει προγράμματος καταρτισμένου από το Γενικό Επιτελείο Στρατού. Η δημοσίευση της απόφασης οφείλεται προφανώς στην οικονομική πλευρά του ζητήματος: τη μεταφορά πιστώσεων ύψους «25.000.000 ευρώ περίπου» από τον προϋπολογισμό της ΕΛΑΣ για το 2006 σε αυτόν του ΓΕΣ (§ 6 του προοιμίου) -εξού και η προσυπογραφή της από τον υφυπουργό Οικονομίας και Οικονομικών. Χάρη στην υποχρεωτική διαφάνεια των δημόσιων δαπανών, πληροφορηθήκαμε έτσι ότι η (θεσμοθετημένη) ανάληψη αστυνομικών καθηκόντων απ' το στρατό συμπληρώνεται με τη στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας.

Η ανάγνωση της απόφασης προκαλεί αυτόματα ανησυχία: τι είδους σχέση μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στην εκπαίδευση του στρατού (και δη των ειδικών του δυνάμεων) και σ' αυτή της αστυνομίας; Δουλειά των ενόπλων δυνάμεων, σε περίπτωση σύρραξης, είναι η όσο το δυνατόν ταχύτερη και πληρέστερη φυσική εξολόθρευση του αντιπάλου. Δουλειά της αστυνομίας, αντίθετα, παραμένει -θεωρητικά τουλάχιστον- η διασφάλιση της δημόσιας τάξης με όσο το δυνατόν μικρότερη αιματοχυσία. Η εκπαίδευση των αστυνομικών, και δη εκείνων που υπηρετούν στις ειδικές μονάδες καταστολής διαδηλώσεων (ΜΑΤ και ΥΜΕΤ), από στρατιωτικούς με βάση τις συνταγές του «ανορθόδοξου πολέμου», δεν πρόκειται προφανώς να συμβάλει και τόσο στη λελογισμένη εκ μέρους τους αντιμετώπιση του «πεζοδρομίου».

«Θα φανεί στην πορεία»

Για περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά το νέο πρόγραμμα, απευθυνθήκαμε στον πρόεδρο της Ενωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αττικής, Ιωάννη Μακρή. Δεν έδειξε να συμμερίζεται τις ανησυχίες μας: «Δεν έχουμε την αίσθηση ότι, αν πάμε σ' αυτής της μορφής την εκπαίδευση, κινούμαστε σ' ένα πιο στρατιωτικό μοντέλο. Υποθέτω ότι η εκπαίδευσή μας δεν θα είναι της ίδιας μορφής με το αντίστοιχο σεμινάριο που περνούν στο Μεγάλο Πεύκο οι στρατιωτικοί. Θα είναι κάπως προσαρμοσμένη στις προδιαγραφές και τα στάνταρ της Αστυνομίας, για καταστάσεις εντός της πόλεως. Ενδεχομένως βέβαια να υπάρχουν και κάποια στοιχεία με το στρατιωτικό πνεύμα. Αλλά, τώρα, όλη αυτή η κατάσταση να περάσει μέσα σ' ένα μήνα, να στρατιωτικοποιηθεί η Αστυνομία, φαίνεται λίγο δύσκολο. Δίνει όμως ένα χρώμα».

Ο συνομιλητής μας μας πληροφορεί ότι ανάλογο πρόγραμμα υφίστατο και στο παρελθόν, με την εκπαίδευση των αξιωματικών κι ενός αριθμού αστυφυλάκων στο στρατόπεδο της Ρεντίνας, αλλά καταργήθηκε πριν από περίπου 15 χρόνια. Με βάση αυτή την εμπειρία κρίνει, άλλωστε, και τα τωρινά σχέδια: «Μπορώ να πω ότι αυτό το μοντέλο εκπαίδευσης θα προσφέρει κυρίως στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης των αστυνομικών και λιγότερο σε κάποιες τακτικές ανορθόδοξου πολέμου. Γιατί, τι ανορθόδοξο πόλεμο να κάνει ένας αστυνομικός στο κέντρο της πόλης;». Διατηρεί, παρ' όλα αυτά, και κάποιες επιφυλάξεις: «Θα το δούμε βέβαια και στην πράξη, από τη στιγμή που θα ξεκινήσει η εκπαίδευση και θα φανεί τι ακριβώς θα περιλαμβάνει».

Το μόνο σίγουρο είναι, πάντως, ότι η ΕΛΑΣ. δεν στερούνταν χώρους εκπαίδευσης. Αν και οι φιλόδοξες εξαγγελίες του 2001, για δημιουργία ειδικών συγκροτημάτων στο Ελληνικό και τη Θεσσαλονίκη (στο πλαίσιο -τι άλλο;- της Ολυμπιάδας) ουδέποτε υλοποιήθηκαν, υπάρχει η Αμυγδαλέζα (για τη σκοποβολή και τα σεμινάρια «ταχείας οδήγησης»), ένα τεράστιο γήπεδο στη Μεσογείων (για τις ασκήσεις των ΜΑΤ και της ΥΜΕΤ), ειδικοί κλειστοί χώροι στη ΓΑΔΑ για βολές σε προγράμματα προσομοίωσης, ακόμη και αθλητικά γήπεδα (όπως το ΟΑΚΑ) όπου τα ΜΑΤ ασκούνται με βάση «θεωρητικά σενάρια» αντιμετώπισης ταραχών. Για βολές με μακρύκαννα όπλα, οι άνδρες των ΜΑΤ χρησιμοποιούν άλλωστε το πεδίο βολής του ΚΕΒΟΠ στο Χαϊδάρι. Από το Μεγάλο Πεύκο, και συγκεκριμένα τη σχολή αναρρίχησης των ειδικών δυνάμεων, περνούσαν μέχρι σήμερα μονάχα οι κομάντος της ΕΚΑΜ.

Το αμερικανικό μοντέλο

Δυστυχώς υπάρχει η υπερατλαντική εμπειρία που διαψεύδει τις αισιόδοξες εκτιμήσεις ότι το νέο πέρασμα των αστυνομικών από τα στρατιωτικά κέντρα εκπαίδευσης θα περιοριστεί σε σωματικές ασκήσεις βελτίωσης της φυσικής τους κατάστασης. Ολα δείχνουν, αντίθετα, ότι το αμερικανικό μοντέλο «μεταφοράς τεχνογνωσίας» από το στρατό στα σώματα ασφαλείας, μοντέλο που μεταφυτεύεται σε όλη τη Δύση με πρόσχημα την καταπολέμηση των «ασύμμετρων απειλών», έχει ως άμεσο αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό των θυμάτων της αστυνομικής βίας και -κυρίως- οπλοχρησίας.

Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε με τη δημιουργία των πρώτων παραστρατιωτικών αστυνομικών μονάδων SWAT (Ειδικών Οπλων και Τακτικών), τη δεκαετία του 1970, υπό την επίβλεψη του αμερικανικού στρατού. Ακολούθησε η θέσπιση ενός προγράμματος για τη «μεταφορά τεχνολογίας» από το στρατό προς την αστυνομία (1995), ο πολλαπλασιασμός αυτών των μονάδων σε όλη την επικράτεια κι ο εξαπλασιασμός της δραστηριότητάς τους μέσα σε μια δεκαετία. Τα μισά απ' αυτά τα Σώματα έχουν εκπαιδευτεί απευθείας από τις ειδικές μονάδες του στρατού σε «ανορθόδοξο πόλεμο» (συχνά από εκπαιδευτές με προϋπηρεσία στους «βρώμικους πολέμους» της Κεντρικής Αμερικής), ενώ άλλο ένα 30% έχουν εκπαιδευτεί από αξιωματικούς της αστυνομίας που αποφοίτησαν από στρατιωτικά προγράμματα [Frank Morales, «The Militarization of the Police», Covert Action Quarterly, 67 (1999)].

Τελικό αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας υπήρξε η απότομη αύξηση της οπλοχρησίας (και των φόνων πολιτών) από αστυνομικούς: από 62 το 1992 σε 205 το 1998 (όπ.π.). Καθόλου τυχαία, καθώς βασικό στοιχείο των σχετικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων είναι η εξοικείωση των στρατιωτών με την ιδέα του φόνου και η άρση κάθε αναστολής όσον αφορά τους πυροβολισμούς εναντίον ανθρώπινων στόχων. Σαν να πρόκειται για αναίμακτο, ηλεκτρονικό war game...

 

Η υπουργική απόφαση


«Αρθρο 1
1. Στο Κέντρο Εκπαίδευσης Ανορθόδοξου Πολέμου (Κ.Ε.Α.Π.) της Διεύθυνσης Ειδικών Δυνάμεων του Γενικού Επιτελείου Στρατού δύνανται κατ' έτος να παρακολουθούν ειδικό πρόγραμμα εκπαίδευσης οι τριτοετείς δόκιμοι υπαστυνόμοι της Σχολής Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας και ποσοστό πέντε έως δέκα τοις εκατό (5-10%) του αριθμού των εκπαιδευομένων δοκίμων αστυφυλάκων της Σχολής Αστυφυλάκων.
2. Η εκπαίδευση στο Κ.Ε.Α.Π. πραγματοποιείται των μεν δοκίμων υπαστυνόμων κατά τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο, των δε δοκίμων αστυφυλάκων κατά τους μήνες Μάιο και Σεπτέμβριο.
Αρθρο 2
Το ειδικό πρόγραμμα εκπαίδευσης στο Κ.Ε.Α.Π. που πρόκειται να παρακολουθήσουν οι δόκιμοι καταρτίζεται με διαταγή του Γενικού Επιτελείου Στρατού, ύστερα από πρόταση της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας με την οποία καθορίζεται ο αριθμός των δοκίμων υπαστυνόμων και αστυφυλάκων που θα εκπαιδεύεται καθώς και η χρονική περίοδος της εκπαίδευσής τους.
Αρθρο 3
Οι δόκιμοι υπαστυνόμοι και αστυφύλακες που πρόκειται να εκπαιδευθούν στο Κ.Ε.Α.Π. υποβάλλονται σε ιατρικές εξετάσεις προς διαπίστωση της σωματικής τους ικανότητας και καταλληλότητας από υγειονομικής πλευράς για την παρακολούθηση του προγράμματος εκπαίδευσης. [...] Οι δόκιμοι υπαστυνόμοι που κρίνονται μη ικανοί από υγειονομικής πλευράς για να συμμετάσχουν στην εκπαίδευση παραμένουν στη διάθεση της Σχολής.
Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους στο Κ.Ε.Α.Π. οι δόκιμοι υπαστυνόμοι και αστυφύλακες συνοδεύονται και επιτηρούνται από έναν τουλάχιστον αξιωματικό της οικείας Σχολής που ορίζεται με διαταγή της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας.
Αρθρο 4
Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα 6 Ιουλίου 2006
ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
Υφυπ. Οικονομίας και Οικονομικών
Πέτρος Δούκας

Εθνικής Αμυνας
Ευάγγελος Μεϊμαράκης

Δημόσιας Τάξης
Βύρων Πολύδωρας».

(ΦΕΚ 2006/Β/984 της 25.7.2006).


 

(Ελευθεροτυπία, 9/9/2006)

 

www.iospress.gr