Πώς ο κ. Γιανναράς μετέτρεψε τον Ρόμπερτ Φισκ σε «νέο Γκαροντί»




Ελληνορθοδοξία με αγκυλώσεις

 

 

 "Οι φίλοι πού είναι;"
              (Χρήστος Γιανναράς, «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» 9/6/2002) 

 


ΕΚΑΝΑΝ ΟΙ ΕΒΡΑΙΟΙ διακοπές στο Αουσβιτς; Πόσο συνάδει με την όποια ακαδημαϊκή δεοντολογία το να χρεώνεις σε κάποιο συγγραφέα τα αντίθετα ακριβώς απ' ό,τι έχει γράψει; Και τι είδους "βοήθεια" μπορούν να προσφέρουν οι φίλοι του σ' έναν πανεπιστημιακό, που πιάστηκε στα πράσα να διαπράττει μια τέτοια λαθροχειρία; 

Τα παραπάνω ερωτήματα μπορεί να μοιάζουν ρητορικά, όμως δεν είναι. Αντίθετα, συνδέονται με όσα ένας γνωστός διανοητής της καθ' ημάς Ορθοδοξίας, ο Χρήστος Γιανναράς, εξέθεσε σε δύο πρόσφατα άρθρα του στην "Καθημερινή". Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.

Ο Ρόμπερτ Φισκ, το Ολοκαύτωμα...

Ολα ξεκίνησαν στις 17 Μαρτίου, όταν στην επιφυλλίδα του ο κ. Γιανναράς αναφέρθηκε στους βομβαρδισμούς των Παλαιστινίων από το Ισραήλ με την παρακάτω -επί λέξει- διατύπωση: 

"Ο θάνατος στα ναζιστικά κρεματόρια ήταν αναψυχή σε σύγκριση με αυτή τη φρίκη - υπάρχει πάντα το βιβλίο ενός Δυτικού, του Ρόμπερτ Φισκ, που τεκμηριώνει γεγονότα".

Ο απροκάλυπτος αντισημιτισμός της επίμαχης φράσης δεν χρειάζεται, νομίζουμε, τον παραμικρό σχολιασμό. Ούτε η διαφανής πρόθεση του συντάκτη της να σχετικοποιήσει τη βιομηχανικά οργανωμένη εξολόθρευση εκατομμυρίων ανθρώπων, μέσα από τη σύγκρισή της με εντελώς ανόμοιες καταστάσεις. Πολύ λογικά, λοιπόν, οι πρώτες αντιδράσεις για το παραπάνω κείμενο (του Αγγελου Ελεφάντη λ.χ. στον "Πολίτη"), εστιάστηκαν στα αυτονόητα. 

Η υπόθεση είχε όμως και μια άλλη, εξίσου ενδιαφέρουσα πτυχή. Προκειμένου να "τεκμηριώσει" τον ισχυρισμό του περί "αναψυχής", ο κ. Γιανναράς παραπέμπει, όπως είδαμε, σε μια συγκεκριμένη βιβλιογραφική αναφορά: κάποιο βιβλίο του γνωστού δημοσιογράφου της βρετανικής "Independent" (και παλιότερα των "Times") Ρόμπερτ Φισκ, το οποίο "τεκμηριώνει γεγονότα". Μόνο που ο Φισκ στην πραγματικότητα έχει γράψει τα εντελώς αντίθετα απ' όσα του αποδίδει ο καθηγητής του Παντείου!

Γνωστός στο ελληνικό κοινό από τα άρθρα του ενάντια στον πρόσφατο πόλεμο του Αφγανιστάν, κι αδιαμφισβήτητα ένας από τους καλύτερους ανταποκριτές της Μέσης Ανατολής, ο Ρόμπερτ Φισκ έχει γράψει συνολικά τρία βιβλία. Τα δύο πρώτα ασχολούνται με το ζήτημα της Ιρλανδίας, άρα είναι άσχετα με το αντικείμενό μας. Το τρίτο τιτλοφορείται "Κρίμα το έθνος. Ο Λίβανος εν πολέμω" ("Pity the Nation. Lebanon at war"), εκδόθηκε το 1992 από τις πανεπιστημιακές εκδόσεις της Οξφόρδης και αποτελεί μια ζωντανή περιγραφή του λιβανικού εμφυλίου και της ισραηλινής εισβολής του 1982 από τον αυτόπτη μάρτυρα συγγραφέα. Φως φανάρι πως αυτό είναι το βιβλίο που επικαλείται ο κ. Γιανναράς. 

Μάταια, ωστόσο, ο αναγνώστης θα αναζητήσει σ' αυτό το βιβλίο οποιαδήποτε τεκμηρίωση των εκτιμήσεων του κ. Γιανναρά περί "αναψυχής" στους θαλάμους αερίων. Το αντίθετο, μάλιστα. Προκειμένου να κατανοήσει καλύτερα την ιστορική βάση του επιθετικού εθνικισμού του Ισραήλ, ο Ρόμπερτ Φισκ αφιερώνει ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιό του στην επίσκεψη που πραγματοποίησε, επί τούτου, το 1986 στους χώρους του Ολοκαυτώματος (σ.1-11). 

Τόσο η ματιά όσο και τα συμπεράσματά του είναι σαφέστατα: "Τέσσερις μέρες νωρίτερα, βρισκόμουν στη Βηρυτό. Πέρασα με το αυτοκίνητο έξω από τα στρατόπεδα της Σάμπρα και της Σατίλα και κατευθύνθηκα προς το αεροδρόμιο, γιατί υποπτευόμουνα ότι στην Πολωνία, στο Αουσβιτς, βρίσκονται τα κλειδιά για ό,τι είχα δει στο Λίβανο. Κι όμως... Τα ζεστά, ακατάστατα φονικά της Μέσης Ανατολής απέχουν έτη φωτός από τούτον τον παγερό, μεθοδικό χώρο. Καμιά σφαγή στο Λίβανο δεν θα μπορούσε να συγκριθεί ούτε από μακριά με τούτη σε μέγεθος, σε επιστημονική μοχθηρότητα. Η κλίμακα του Ολοκαυτώματος εδώ -των Τσιγγάνων, των μη Εβραίων Πολωνών καθώς και των Εβραίων- ήταν τόσο ακατανόητη, ώστε οι δεκάδες χιλιάδες των νεκρών στο Λίβανο να μοιάζουν κατά κάποιον τρόπο σαν κάτι το άσχετο" (σ.6). 

Κάθε άλλο παρά "αναψυχή" , δηλαδή... Αλλά και όσον αφορά το άμεσο ερέθισμα που τροφοδότησε την αντισημιτική αποστροφή του κ. Γιανναρά, τους φρικαλέους δηλαδή ισραηλινούς βομβαρδισμούς της Βηρυτού με βόμβες φωσφόρου, ο Ρόμπερτ Φισκ φροντίζει να ξεκαθαρίσει τη θέση του: "Ακόμη κι όταν είδαμε στο νοσοκομείο Μπαρμπίρ τα εγκαύματα από τις βόμβες φωσφόρου που μετέτρεψαν εκείνα τα δυο μωρά σε ανθρώπινους πυρσούς", γράφει για τον ίδιο και τους συναδέλφους του, "ουδέποτε μιλήσαμε για τους Ισραηλινούς σαν να ήταν ναζί. Καμιά ισραηλινή κυβέρνηση δεν αποπειράθηκε ποτέ τη συστηματική εξολόθρευση μιας ολόκληρης φυλής ανθρώπων" (σ.389). 

... και ο «ερμηνευτής» του

Τη λαθροχειρία αυτή εντόπισε -και επισήμανε με άρθρο του στον "Πολίτη" του Απριλίου- ένα από τα μέλη της συντακτικής ομάδας του "Ιού" (ο Τάσος Κωστόπουλος). "Τα πράγματα", κατέληγε εκείνο το κείμενο, "είναι λοιπόν εξαιρετικά σαφή. Είτε ο αρθρογράφος της έγκυρης 'Καθημερινής' δεν έχει διαβάσει το βιβλίο του Φισκ που επικαλείται, και άντλησε την επ' αυτού εντύπωσή του από κάποια συζήτηση καφενείου (πράγμα κατανοητό ίσως για τους τηλεσχολιαστές τύπου Τράγκα, ανεπίτρεπτο όμως για έναν πανεπιστημιακό, και δη σε σχολή Πολιτικών Επιστημών). Είτε το διάβασε και δεν κατάλαβε τι διάβασε (πράγμα εξίσου προβληματικό). Είτε, τέλος, κατάλαβε πολύ καλά, αλλά δεν είχε κανένα πρόβλημα να διαστρέψει πλήρως το περιεχόμενό του -χρεώνοντας έτσι, μεταξύ άλλων, σε έναν ευρύτερα αποδεκτό 'Δυτικό' τις δικές του ιδεοληψίες". 

Αποσπάσματα από το άρθρο του "Πολίτη" κι ανάλογα σχόλια δημοσιεύθηκαν τις επόμενες μέρες, από άλλους συναδέλφους, στην καθημερινή και κυριακάτικη "Αυγή".

Η απάντηση του κ. Γιανναρά ήρθε με μεγάλη καθυστέρηση στην επιφυλλίδα του της 9ης Ιουνίου. Χωρίς, ωστόσο, να κατονομάζονται ούτε καν τα έντυπα που φιλοξένησαν τη συγκεκριμένη καταγγελία. Και, το κυριότερο: χωρίς ούτε μια λέξη απ' όσα ο Φισκ γράφει (πραγματικά) και τα οποία έρχονται σε κραυγαλέα αντίθεση με ό,τι του αποδίδει ο επιστήμων αρθρογράφος. Οι αναγνώστες της "Καθημερινής" πληροφορούνται, απλώς, ότι ο Φισκ "πουθενά στο βιβλίο του δεν θεωρεί 'αναψυχή' τους θαλάμους αερίων!". Οσο για τον κ. Γιανναρά, αυτός "απλώς εκφράζει μια σύγκριση διαφορετική από τις εκτιμήσεις του Φισκ". Κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε...

Το ζήτημα δεν θα άξιζε την παραμικρή αναφορά, αν περιοριζόταν σε ένα κάπως άτσαλο "μάζεμα" της όλης γκάφας. Ομως ο κ. Γιανναράς δεν περιορίζεται στην άμυνα, αλλά περνά στην αντεπίθεση. Κάνει λόγο για "δημοσιεύματα αρρωστημένης εμπάθειας και απροκάλυπτης λασπολογίας" και αποφαίνεται ότι αποτελεί το στόχο μιας "έκρηξης ψευδολογίας και φανατισμένης δολιότητας", η οποία μάλιστα "αποκλείεται να έχει κίνητρα ιδεολογικά" αλλά ούτε και προσωπικά: "Αγνοώ παντελώς τα ονόματα ή τα έχω μόνο ακουστά", γράφει, συνεπώς "αποκλείεται να πρόκειται για ανθρώπους που τους έχω άσχημα συμπεριφερθεί ή αδικήσει" [sic]. Αυτό δεν τον εμποδίζει καθόλου να αποφανθεί ότι τους (άγνωστούς του) αντιφρονούντες "δεν τους ενδιαφέρουν τα οράματα της Αριστεράς" αλλά η χρησιμοποίηση της τελευταίας "μόνο ως λόγου εξουσίας". 

Ιδού, λοιπόν, η συνωμοσία. Οσοι ξεσκεπάζουν τις λαθροχειρίες της αντισημιτικής και ακροδεξιάς παραφιλολογίας, δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να επιδίδονται "στην εξωφρενική υπεράσπιση του Κίσινγκερ και στη μαχητική υποστήριξη του Σαρόν!". Διαλεκτική που θα τη ζήλευε και η σταλινικότερη από τις ηγεσίες της πάλαι ποτέ Αριστεράς. Ισως δεν είναι καθόλου τυχαίο που η -τόσο προσφιλής στον κ. Γιανναρά- Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ζητήσει εδώ και πολλά χρόνια επισήμως, μέσω του Πατριαρχείου Μόσχας, την αγιοποίηση του Ιωσήφ Στάλιν...

Το αμάρτημα του Κίσινγκερ

Ως εκ τούτου, ο κ. Γιανναράς αισθάνεται νομιμοποιημένος να καλέσει το χριστεπώνυμο πλήρωμα των οπαδών του να τον προστατέψει από τους αμερικανοσιωνιστές σκευωρούς: "Πλήθος πολύ, αριθμοί που με εκπλήσσουν γνωστών και άγνωστων σε κάθε πόλη φίλων. Γιατί δεν αποφάσισε ποτέ κανείς να αντιδράσει στα δημοσιεύματα της συκοφαντικής χυδαιολογίας, στη χυδαιότητα της φανατισμένης εμπάθειας; Ο πόλεμος της λάσπης συνεχίζεται χρόνια τώρα, το ίδιο και η αφόρητη μοναξιά". Ν' αρπάξουν όλοι αυτοί από ένα παλούκι κι όποιον πάρει ο Χάρος; 

Στο κάτω κάτω της γραφής, δεν είναι η πρώτη φορά που ο κ. Γιανναράς εκτίθεται έτσι χοντρά. Πριν από πέντε μόλις χρόνια, είχε υιοθετήσει τη γνωστή φαντασίωση της καθ' ημάς Ακροδεξιάς, περί κάποιας δήλωσης Κίσινγκερ η οποία (υποτίθεται πως) θέτει ως υπ' αριθμόν 1 στόχο της πολιτικής των ΗΠΑ την υπονόμευση των ..."πολιτισμικών ριζών" του "Ελληνισμού". Οπως έχουμε γράψει αναλυτικά αλλού ("Κ.Ε." 1.4.2001), η εν λόγω δήλωση-μαϊμού κυκλοφορεί από χρόνια στην πιάτσα, αναφορές δε σ' αυτήν έχουν δημοσιευθεί 7 ολόκληρα χρόνια πριν από την υποτιθέμενη διατύπωσή της!

Φυσικά, ο κ. Γιανναράς δικαιούται σήμερα να ισχυριστεί ότι δεν ήταν σε θέση, τότε, να γνωρίζει αυτή τη "λεπτομέρεια". Πολύ λογικό, αν κι ένας καθηγητής σε ανώτατη Σχολή Πολιτικών Επιστημών θα όφειλε να είναι περισσότερο υποψιασμένος απέναντι σε τέτοιου είδους "ντοκουμέντα". Αξίζει όμως να δούμε πώς χειρίζεται σήμερα ο ίδιος αυτή τη συγκεκριμένη ιστορία. "Η δική μου 'υιοθέτηση'" της "δήλωσης Κίσινγκερ", γράφει την περασμένη Πέμπτη, "ήταν σχολιασμός που απέκλειε ρητά το ενδεχόμενο άμεσης ή έμμεσης, διεθνούς ή άλλης 'συνωμοσίας' κατά του Ελληνισμού". 

Αρκεί όμως ν' ανατρέξουμε στο επίμαχο κείμενό του, με τον εύγλωττο τίτλο "Κίσινγκερ: Ελλην προοδευτικός" ("Καθημερινή" 24.8.97), για να διαπιστώσουμε ότι κάπως αλλιώς μας τα 'λέγε τότε: "Την αδιαφορία στην Ελλάδα για την προκλητικά ωμή δήλωση του Κίσινγκερ", έγραφε, "τολμώ να πω ότι την καταλαβαίνω: Είναι απτή απόδειξη ότι η στρατηγική που εισηγήθηκε ο πολύς Χένρι έχει τεθεί σε εφαρμογή, με εντυπωσιακά κιόλας αποτελέσματα". Κατηγορηματικός, όντως, αποκλεισμός ακόμη και του απλού "ενδεχομένου" οποιασδήποτε συνωμοσίας!

Να υποθέσουμε ότι, εκτός από τον Ρόμπερτ Φισκ, ο κ. Γιανναράς -γνωστός άλλωστε για την αντιπαλότητά του με το "δυτικό ορθολογισμό"- διατηρεί το δικαίωμα να "εκφράζει μια σύγκριση διαφορετική" και με τον ίδιο του τον εαυτό;

 

(Ελευθεροτυπία, 22/6/2002)

 

www.iospress.gr