Απάνθρωπες μεθόδους κατά των μεταναστών υιοθετούν γιατροί του Ιατροδικαστικού Ινστιτούτου του Αμβούργου




Η νεκρανάσταση του δρος Μένγκελε

 

"Συμμετοχή γιατρών σε ρατσιστική δολοφονία"

        (από ανακοίνωση της Μαύρης Κοινότητας της Γερμανίας)

 

 
ΕΙΝΑΙ ΒΕΒΑΙΟ πως οι (αντι)μεταναστευτικοί νόμοι, που ψηφίζονται ο ένας μετά τον άλλο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, μονοπωλούν τη συζήτηση σχετικά με τη νομιμότητα των μεθόδων που επιλέγονται για τη "θωράκιση" των χωρών αυτών από τους ανεπιθύμητους επισκέπτες τους. Πολύ συχνά, όμως, οι καθημερινές πρακτικές τών κατά χώρα αρμόδιων αρχών έχουν να μαρτυρήσουν περισσότερα από τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις για τις απάνθρωπες (επίσημες) συμπεριφορές, με τις οποίες βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι οι μετανάστες στις "πολιτισμένες" ευρωπαϊκές χώρες. Κι αν μέχρι σήμερα οι αστυνομικοί αποτελούσαν το προφανές όχημα αυτών των πρακτικών, στο παιχνίδι μπαίνουν πλέον και άλλες, μέχρι πρότινος υπεράνω υποψίας, επαγγελματικές κατηγορίες. Ο λόγος για κάποιους γιατρούς, που αυτήν τη στιγμή βρίσκονται στο στόχαστρο μιας δυναμικής αντιρατσιστικής εκστρατείας στο Αμβούργο, χάρη στην οποία το πρόβλημα μπόρεσε να γίνει γνωστό και εκτός των γερμανικών συνόρων.

Ως γνωστόν, οι Γερμανοί ασχολούνται τις ημέρες αυτές με τα παρατράγουδα που συνόδευσαν την ψήφιση ενός νέου μεταναστευτικού νόμου, ο οποίος προβλέπει την ελεγχόμενη εισαγωγή "ειδικευμένων ξένων εργατών", προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις του δημογραφικού προβλήματος της χώρας. Την ίδια ωστόσο στιγμή, στο Αμβούργο βρίσκεται σε εξέλιξη μια εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού για την ακραία ρατσιστική συμπεριφορά των αρχών της πόλης, στην οποία συμμετέχουν ενεργητικά, ως άβουλα περίπου όργανα της αστυνομίας, και ορισμένοι γιατροί ενός τοπικού πανεπιστημιακού ινστιτούτου. Το πρόβλημα δεν είναι σημερινό. Ο πρόσφατος, ωστόσο, θάνατος ενός υγιέστατου 19χρονου από το Καμερούν, υπόπτου για διακίνηση ναρκωτικών, όταν υποβλήθηκε από γιατρό υποβοηθούμενο από αστυνομικούς σε βίαιη "πλύση στομάχου", στάθηκε η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει. 

Σε ρόλο μπάτσου...

Το δραστήριο γερμανικό αντιρατσιστικό δίκτυο "Κανένας άνθρωπος δεν είναι λαθραίος" δεν είναι άγνωστο στους αναγνώστες της στήλης. Προ καιρού είχαμε ασχοληθεί διεξοδικά με την καμπάνια του εναντίον των αεροπορικών εταιρειών που, έχοντας αναλάβει το βίαιο επαναπατρισμό των ανεπιθύμητων μεταναστών, δέχονται να τους μεταφέρουν εκτός Ευρώπης δεμένους χειροπόδαρα, φιμωμένους και ναρκωμένους (14/1/01). Και τότε υπήρξαν γιατροί πρόθυμοι να συνεισφέρουν στη διεκπεραίωση του απάνθρωπου εγχειρήματος, χορηγώντας ηρεμιστικά στους μετανάστες, ώστε να κάμψουν τις αντιστάσεις τους την ώρα της απογείωσης. Τώρα, ωστόσο, το κακό παράγινε: όπως μας ενημερώνουν οι φίλοι Μαρίλι Στρουξ και Ράιμερ Ντορν, μέλη του δικτύου "Κανένας άνθρωπος δεν είναι λαθραίος", ορισμένες νέες πρακτικές "διευθέτησης" του μεταναστευτικού ζητήματος στη Γερμανία απαιτούν την ενεργητική συμμετοχή των γιατρών και την αρμονική συνεργασία τους με την τοπική αστυνομία. Και το κακό είναι ότι έχουν βρεθεί τέτοιοι γιατροί, οι οποίοι όχι μόνο αποδέχονται τον κατασταλτικό τους ρόλο, αλλά αισθάνονται αρκετά ασφαλείς ώστε να τον υπερασπίζονται και δημόσια. Αξίζει να δούμε ποιοι και πώς.

Δύο είναι τα βασικά "αιτήματα" των αρμόδιων αρχών του Αμβούργου -και όχι μόνον- προς τους γιατρούς που συνεργάζονται μαζί τους: α) να εμφανίζουν τους έφηβους μετανάστες ως μεγαλύτερους από δεκαέξι ετών και β) να χορηγούν ακόμη και με τη βία εμετικά φάρμακα σε συλληφθέντες, ύποπτους για διακίνηση ναρκωτικών, προκειμένου να αποκαλυφθεί κατά πόσον κατάπιαν μικροποσότητες ναρκωτικών την ώρα της σύλληψής τους. Το ότι οι ύποπτοι αυτοί είναι σχεδόν πάντοτε μαύροι μετανάστες, συνήθως χωρίς χαρτιά, είναι ένα στοιχείο που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο.

Το διττό ρόλο έχει από καιρό αναλάβει το Ιατροδικαστικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Αμβούργου, στο Επεντορφ, ο επικεφαλής του οποίου, καθηγητής Κλάους Πίσελ, μοιάζει απολύτως πεισμένος για την κοινωνική χρησιμότητα των νέων του καθηκόντων. Στην πρώτη περίπτωση, την πρόωρη "ενηλικίωση" των μικρών μεταναστών, τα πράγματα εμφανίζονται απλά, όσο απλοί είναι και οι λόγοι που την επιβάλλουν: κάθε ασυνόδευτος ανήλικος μετανάστης, ο οποίος στο Αμβούργο έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τις αρμόδιες γερμανικές αρχές, βρίσκεται αντιμέτωπος με δύο εναλλακτικές πιθανότητες. Αν είναι μικρότερος από δεκαέξι ετών παραμένει στην πόλη, τίθεται υπό την προστασία του νόμου και οδηγείται σε ειδικό κέντρο υποδοχής. Αν είναι μεγαλύτερος, τότε επιτρέπεται να σταλεί σε άλλο ομοσπονδιακό κρατίδιο ή να παραμείνει στο Αμβούργο, αλλά σε κέντρο υποδοχής ενηλίκων. Ο μετανάστης της πρώτης κατηγορίας "κοστίζει" στην πόλη του Αμβούργου κατά μέσον όρο 2.700 ευρώ το μήνα, της δεύτερης 900 ευρώ. Είναι προφανές ότι οι τοπικές αρχές έχουν κάθε συμφέρον να κατατάξουν τους μικρούς "εισβολείς" στη δεύτερη κατηγορία. 

Μέχρι πρότινος, το έργο της "διάγνωσης" της ηλικίας των μικρών μεταναστών, που ούτως ή άλλως σπανίως διαθέτουν αποδεικτικά στοιχεία της ταυτότητάς τους, αναλάμβαναν οι αστυνομικοί του Τμήματος Αλλοδαπών, βασιζόμενοι στις πιο ανυπόστατες "εμπειρικές" μεθόδους. Κάποιος συνάδελφός τους εμφανιζόταν, για παράδειγμα, ως πρώην ναυτικός, ικανός να αντιληφθεί με μια ματιά την ακριβή ηλικία ενός παιδιού από αφρικανική χώρα. Για αντίστοιχη αυθαιρεσία καταγγέλθηκαν και ορισμένοι "ανεξάρτητοι" γιατροί που, απ' ό,τι φάνηκε, εξαρτούσαν μονίμως τη γνωμοδότησή τους από τις επιθυμίες της αρχής που τους καλούσε να αποφανθούν. 

Για να αποφευχθεί η εύλογη κριτική έναντι αυτών των πρακτικών, οι αρχές του Αμβούργου αποφάσισαν να αναθέσουν την όλη διαδικασία σε επιστήμονες "υπεράνω πάσης υποψίας". Στο σημείο αυτό παρεμβαίνει ο δαιμόνιος καθηγητής Πίσελ και το επιτελείο του στο Ιατροδικαστικό Ινστιτούτο του Επεντορφ. Και από ό,τι φαίνεται δεν τα πάει και άσχημα: Οπως προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία, το Ινστιτούτο αναλαμβάνει να διαπιστώσει την ηλικία 1.000 περίπου ανήλικων μεταναστών το χρόνο. Κατά μία παράδοξη σύμπτωση, όλα αυτά τα παιδιά (για την ακρίβεια το 96%) κρίνονται μεγαλύτερα από δεκαέξι ετών, ύστερα από ενδελεχή "επιστημονικό" έλεγχο των δοντιών και των γεννητικών τους οργάνων (!). Οταν μάλιστα υπάρξει αμφισβήτηση της διάγνωσης, ο κύριος καθηγητής διατάσσει συμπληρωματικές ακτινολογικές εξετάσεις και έχει τη συνείδησή του ήσυχη.

...αλλά και σε ρόλο βασανιστή

Καλά ώς εδώ. Μόνο που ο δόκτωρ Πίσελ και οι περί αυτόν εμφανίζονται εξαιρετικά πρόθυμοι να "εξυπηρετήσουν" την αστυνομία και σε ένα άλλο, περισσότερο ακανθώδες ζήτημα. Πρόκειται για την υποχρεωτική υποβολή ενός υπόπτου σε "πλύση στομάχου", η οποία τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει αντιφατικές δικαστικές αποφάσεις και έχει ξεσηκώσει θύελλα διαμαρτυριών από τις οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων. 

Καθώς το "μέτρο" εφαρμόζεται σχεδόν αποκλειστικά σε συλληφθέντες αφρικανικής προέλευσης, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την ευθέως ρατσιστική χρήση του. Εκτός αυτού, αρκετοί δικαστές θεωρούν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως τεκμήρια ενοχής ευρήματα που αποσπάστηκαν με τη βοήθεια εμετικών φαρμάκων παρά τη θέληση του κατηγορουμένου, ενώ πολλοί γιατροί υποστηρίζουν ότι οι συνάδελφοί τους δικαιούνται να αρνηθούν τις υπηρεσίες τους στους αστυνομικούς, όταν ο συλληφθείς αρνείται να συγκατατεθεί στην όλη διαδικασία.

Οι ενστάσεις αυτές δεν φαίνεται να απασχολούν καθόλου το διευθυντή του Ιατροδικαστικού Ινστιτούτου, ο οποίος δεν κουράζεται να επαναλαμβάνει στους εκπροσώπους του Τύπου ότι τελευταία έχει πέσει πολλή δουλειά στους ώμους του και ότι χρειάζεται περισσότερο προσωπικό για να τα φέρει βόλτα. Η βεβαιότητα αυτή του καθηγητή Πίσελ δεν κλονίστηκε ούτε τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν ο Αχίντι Γ., ένας 19χρονος από το Καμερούν, έχασε τη ζωή του κατά τη χορήγηση εμετικού φαρμάκου από τη γιατρό της βάρδιας Ρουθ Λόκερμαν. Τους μήνες που μεσολάβησαν από τον Δεκέμβριο έως σήμερα, ο ρυθμός βίαιης χορήγησης εμετικού φαρμάκου σε συλληφθέντες έχει σαφώς αυξηθεί.

Παρά την προκλητικά αδιάφορη στάση του καθηγητή Πίσελ, ο θάνατος του νεαρού Αχίντι Γ. έδωσε το έναυσμα για μια μεγάλη καμπάνια, με στόχο την κατάργηση της επικίνδυνης και εξευτελιστικής εξέτασης. Ούτως ή άλλως, οι λεπτομέρειες της υπόθεσης που δημοσιεύτηκαν τις επόμενες ημέρες στις τοπικές εφημερίδες μιλούσαν από μόνες τους για το μέγεθος της καταπάτησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων που συνεπάγονται ιατρικο-αστυνομικές πρακτικές αυτού του τύπου. 

Οι αστυνομικοί που συνέλαβαν τον 19χρονο καταθέτουν ότι ο ύποπτος είχε στο στόμα του σφαιρίδια ναρκωτικού, τα οποία κατάπιε μόλις τους αντελήφθη. Στο δρόμο προς το Ιατροδικαστικό Ινστιτούτο, ο συλληφθείς ήταν ήρεμος. Η στάση του άλλαξε, όταν κατάλαβε ότι πρόκειται να του περάσουν καθετήρα από τη μύτη για να του χορηγήσουν σιρόπι ιπεκακουάνας προκειμένου να κάνει εμετό. Αντιστάθηκε με όλες του τις δυνάμεις, με αποτέλεσμα η γιατρός να κάνει τη δουλειά της με τη βοήθεια τεσσάρων αστυνομικών που προσπαθούσαν να τον κρατούν ακίνητο. Ο καθετήρας τοποθετήθηκε στις 9 και 15'. Η γιατρός προχώρησε στη χορήγηση 30ml ιπεκακουάνας και 850ml νερού. Στις 9 και 23' ο νεαρός είχε χάσει τις αισθήσεις του και, σύμφωνα με μαρτυρίες παρευρισκομένων, είχε την όψη πνιγμένου. Μεταφέρθηκε στη μονάδα εντατικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου, η οποία βρίσκεται σε απόσταση μισού χιλιομέτρου από το Ιατροδικαστικό Ινστιτούτο. Δεν συνήλθε ποτέ.

Οπως αναμενόταν, πολλοί υπήρξαν οι γιατροί που δήλωσαν την απέχθειά τους για τις μεθόδους των συναδέλφων τους στο Ιατροδικαστικό Ινστιτούτο, τονίζοντας ότι πρόσφατη απόφαση του Ιατρικού Επιμελητηρίου (28/10/2001) δίνει στους γιατρούς το δικαίωμα να μην ασκούν ιατρικές πράξεις παρά τη θέλησή τους. Αλλά ο καθηγητής Πίσελ δεν γνωρίζει από ευαισθησίες αυτού του είδους. Παρά τη δήλωσή του ότι ο θάνατος του νεαρού Αφρικανού προήλθε κατά πάσα πιθανότητα από το άγχος που του προκάλεσε η εξέταση, ο κύριος διευθυντής εμφανίζεται έτοιμος να συνεχίσει. Μόνο που του χρειάζονται περισσότερα κονδύλια.


 

(Ελευθεροτυπία, 30/3/2002)

 

www.iospress.gr