Με ανιστόρητα ψεύδη και ψυχροπολεμικές τερατολογίες η παρουσίαση της «Μαύρης Βίβλου του Κομμουνισμού»




Το Γκουλάγκ των Παρισίων

 

"Αδιαμφισβήτητα και ανεξάντλητα ιστορικά στοιχεία"
    (Ι. Κ. Πρετεντέρης, «ΤΟ ΒΗΜΑ», 23/2/2002)

 
ΗΤΑΝ, ΤΕΛΙΚΑ, ο ναζισμός όχι μόνο "έλασσον κακό" αλλά και μια εκδοχή "νόμιμης άμυνας" απέναντι στον κατά πολύ χειρότερο "κομμουνιστικό κίνδυνο"; Ηταν ο μπολσεβικισμός εβραϊκή συνωμοσία; Και πού ακριβώς σταματά η στρατευμένη επιστήμη κι αρχίζει το φτηνό παπατζιλίκι;

Ερωτήματα που ξανάρθαν στο προσκήνιο με την παρουσίαση στην Αθήνα της "Μαύρης Βίβλου του Κομμουνισμού". Ενός βιβλίου που, όπως έχουμε εξηγήσει αναλυτικά (11.11.2001), παρουσιάζεται σαν "ο πρώτος σφαιρικός και επιστημονικός απολογισμός του κομμουνισμού", ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια αυθαίρετη συρραφή από ουρανοκατέβατα νούμερα, δευτερογενείς ψυχροπολεμικές πηγές και χονδροειδείς πλαστογραφίες (π.χ. των στοιχείων της Διεθνούς Αμνηστίας) που απέχει έτη φωτός από μια σοβαρή κι εμπεριστατωμένη καταγραφή των πραγματικών εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στο όνομα της "κατάργησης της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο". Με τελικό αποτέλεσμα τη "δικαίωση" κάθε εκδοχής "μαχόμενου αντικομμουνισμού" του εικοστού αιώνα και τη νομιμοποίηση του φασισμού και του ναζισμού, ως "ελασσόνων κακών" και θεμιτών εκδοχών του αντίπαλου δέους. 

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώθηκε με το παραπάνω από τις τοποθετήσεις τριών βασικών συντελεστών του βιβλίου, του επιμελητή του έργου Στεφάν Κουρτουά, του Νικολά Βερτ και του Ηλιου Γιαννακάκη, συντάκτη ενός κεφαλαίου για τους "Ελληνες θύματα του κομμουνισμού" που προστέθηκε στην ελληνική έκδοση. Συντονιστής της συζήτησης, ο δημοσιογράφος Ι. Κ. Πρετεντέρης. 

Η κατά φαντασίαν πρωτιά

Η παραποίηση της πραγματικότητας ξεκίνησε με τις εισηγήσεις των ομιλητών. Η προσπάθεια να εμφανίσουν τη "Μαύρη Βίβλο" σαν τομή στη φιλολογία γύρω από το κομμουνιστικό φαινόμενο τους οδήγησε σε κάποιες χονδροειδείς ανακρίβειες. Ο Στεφάν Κουρτουά ισχυρίστηκε λ.χ. ότι μέχρι το 1990 "οι μοναδικές πηγές που είχαμε στη διάθεσή μας για τα κομμουνιστικά εγκλήματα ήταν είτε κάποιες προσωπικές μαρτυρίες είτε οι φάκελοι των αστυνομικών υπηρεσιών της Δύσης" και καθόλου αρχειακό υλικό από τις κρατικές υπηρεσίες του ανατολικού μπλοκ. Ως επαγγελματίας σοβιετολόγος, ασφαλώς δεν αγνοεί τα περίφημα "Αρχεία του Σμολένσκ": 200.000 σελίδες σοβιετικών εγγράφων της περιόδου 1917-38, που έπεσαν στα χέρια των ναζί το 1941, μεταφέρθηκαν στο Βερολίνο κι από κει το 1945 στις ΗΠΑ, για να εκδοθούν το 1958 από τον καθηγητή Μερλ Φέινσοντ του Χάρβαρντ. Αν μη τι άλλο, αυτά τα έγγραφα έχουν χρησιμοποιηθεί ως πηγή για το σχετικό κεφάλαιο της "Μαύρης Βίβλου".

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ηλιος Γιαννακάκης ισχυρίστηκε ότι "τα αρχεία του ΚΚΕ παραμένουν ερμητικά κλειστά για τους ιστορικούς". Προφανώς, δεν έχει πληροφορηθεί ότι ένα μεγάλο μέρος αυτών των αρχείων (αυτό που περιήλθε στην κατοχή του ΚΚΕ Εσ.) έχει κατατεθεί στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), είναι απόλυτα προσπελάσιμο στον καθένα και ήδη αξιοποιείται από τους ερευνητές. 

Αλλά κι ο Νικολά Βερτ, ο μοναδικός από τους συγγραφείς της "Βίβλου" που στηρίχτηκε σε αρχειακό υλικό κι έκανε στοιχειωδώς επιστημονική δουλειά (παρά τον έντονο κι εδώ αντικομμουνισμό, που τον ωθεί να καταμετρήσει στα "θύματα του κομμουνισμού" όλους τους νεκρούς του ρωσικού εμφυλίου πολέμου του 1919-20 και του λιμού που αυτός προκάλεσε), δεν απέφυγε ανάλογα ολισθήματα. Υποστήριξε λ.χ. ότι η μέχρι τώρα ιστοριογραφία ασχολούνταν μονάχα με τους κομμουνιστές - θύματα των σταλινικών εκκαθαρίσεων, εικόνα που "διόρθωσε" ο ίδιος βάσει των ερευνών του. "Ξέχασε" έτσι ότι η ευρύτητα των σταλινικών διωγμών, πολύ πέρα από τις τάξεις του ίδιου του ΚΚΣΕ, ήταν κοινός τόπος ακόμη και για τους ίδιους τους Σοβιετικούς ιστορικούς, τουλάχιστον μετά την αναλυτική επ' αυτού εισήγηση του Χρουστσόφ στο 22ο συνέδριο (1961).

Τέλος, ο Κουρτουά ισχυρίστηκε με κάθε σοβαρότητα ότι "στα 5 χρόνια που κυκλοφορεί στη Γαλλία το βιβλίο, κανένας δεν έχει βγει να διαψεύσει τα στοιχεία μας". Αρκεί μια ματιά στο εκτενές σχετικό ρεπορτάζ της Monde Diplomatique (12.1997), για να διαπιστώσει κανείς το μέγεθος του ψέματος.

Οι κομισάριοι της Σορβόνης

Η παρουσία του Νικολά Βερτ μεταξύ των ομιλητών ήταν πολύ φυσικό να κεντρίσει το ενδιαφέρον μας. Αν μη τι άλλο, αμέσως μετά την έκδοση της "Μαύρης Βίβλου" είχε ρητά και δημόσια διαφοροποιηθεί από το τελικό προϊόν. Η διαφωνία του με "τον καταχρηστικό απολογισμό θυμάτων" του Κουρτουά, "ο οποίος δεν δικαιολογείται κι έρχεται σε αντίφαση με τους αριθμούς των συγγραφέων" στα επιμέρους κεφάλαια του βιβλίου, αποδόθηκε τότε από το δεξιό δημοσιογράφο Ζαν Φρανσουά Ρεβέλ σε υποτιθέμενες "πιέσεις του ιδεολογικού κατεστημένου των πανεπιστημίων", από το οποίο ο Βερτ "εξαρτάται για τη μελλοντική του σταδιοδρομία". Η ελληνική έκδοση της "Βίβλου" αναπαράγει και υιοθετεί καθ' ολοκληρίαν αυτό τον ισχυρισμό (σ. 785-6). 

Αδράξαμε, λοιπόν, την ευκαιρία να ρωτήσουμε σχετικά τον ίδιο τον άμεσα ενδιαφερόμενο. Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική: χαρακτήρισε το άρθρο του Ρεβέλ "σκοτεινό" και μας διαβεβαίωσε πως η ακαδημαϊκή του καριέρα ποτέ δεν πήγε καλύτερα. Δίπλα του, ο Στεφάν Κουρτουά συγκατάνευσε κουνώντας χαρακτηριστικά το κεφάλι. Δεν είχαμε κανένα λόγο να αμφισβητήσουμε τα λεγόμενα. Ελα, όμως, που ανέλαβε ο Ηλιος Γιαννακάκης να βάλει τα πράγματα στη θέση τους:

"Πρέπει να ξέρετε", δήλωσε, "ότι τα γαλλικά πανεπιστήμια, όπως κι αυτά πολλών άλλων χωρών της Δύσης, ελέγχονται σήμερα από τους κομμουνιστές. Οποιος πανεπιστημιακός τολμήσει να αμφισβητήσει την κομμουνιστική ορθοδοξία, κινδυνεύει άμεσα με απόλυση". (Από τον ερυθρό κομισάριο της Σορβόνης, προφανώς). Προτού συνέλθουμε από την αποκάλυψη, να σου κι ένας ακροατής που διαβεβαιώνει με τη σειρά του τους ομιλητές ότι "στην Αθήνα βασιλεύει μέχρι σήμερα κομμουνιστική τρομοκρατία, γι' αυτό κι ελάχιστα βιβλιοπωλεία τόλμησαν να βάλουν το βιβλίο αυτό στις προθήκες τους"! 

Πληθωρισμός θυμάτων 

Τα πράγματα χόντρυναν όταν τέθηκε το ζήτημα της διασταύρωσης των αριθμών. Ο Ηλιος Γιαννακάκης αναφέρει στο κείμενό του ότι ο ΕΛΑΣ και η ΟΠΛΑ εξόντωσαν "1.200 οπαδούς της άκρας Αριστεράς" -τροτσκιστές κι αρχειομαρξιστές, προφανώς- χωρίς να παραπέμπει πουθενά (σ. 361). Καθώς οι υπάρχουσες καταμετρήσεις (από τους ιστορικούς Γ. Λαμπάτο [1995] και Μ. Εμμανουηλίδη [2002]), με βάση τον ίδιο τον τροτσκιστικό Τύπο της δεκαετίας του '40 και άλλες πηγές, δίνουν έναν αριθμό 65-80 ατόμων, ζητήσαμε από το συγγραφέα να μας προσδιορίσει τις πηγές του. 

"Κύριε δημοσιογράφε", μας απάντησε, "υπάρχει το Αρχείο Τρότσκι στις ΗΠΑ όπου μπορείτε να βρείτε ό,τι θέλετε. Σας δίνω αυτή τη στιγμή μια αποκλειστικότητα. Πάρτε ένα αεροπλάνο και πηγαίνετε!". Εχουν καταγραφεί εκεί 1.200 ονόματα; επιμείναμε. "Υπάρχουν και κάποια ονόματα", τα ψιλομάζεψε. Ως διά μαγείας, όμως, στο κείμενό του της "Μαύρης Βίβλου" δεν υπάρχει η παραμικρή βιβλιογραφική αναφορά στην περίφημη αυτή πηγή! 

Εκεί όμως που ο συγκεκριμένος ομιλητής ξεπέρασε κάθε όριο, ήταν στο ζήτημα των πολιτικών προσφύγων του Εμφυλίου. Η "Μαύρη Βίβλος" ισχυρίζεται (σ. 351) ότι ο λόγος που δεν μπορούσαν επί δεκαετίες να έρθουν στην Ελλάδα ήταν η απαγόρευση του επαναπατρισμού τους από ...το ΚΚΕ! Διευκρινίζει, μάλιστα, πως "πολλές χιλιάδες επέστρεψαν στην Ελλάδα μετά το 1989, με τον εκδημοκρατισμό" της Ανατ. Ευρώπης -και όχι (όπως πραγματικά συνέβη) το 1983, με την απόφαση της κυβέρνησης Παπανδρέου να άρει τις σχετικές απαγορευτικές διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (κι αυτό, μόνο για όσους θεωρούνται "Ελληνες το γένος"). Θέσαμε υπόψη των ομιλητών αυτή την ανακρίβεια, για να κατακεραυνωθούμε: "Στα τσέχικα αρχεία", επέμεινε ο κ. Γιαννακάκης, "αναφέρονται ρητά εκατοντάδες περιπτώσεις πολιτικών προσφύγων που, επειδή θέλησαν να γυρίσουν στην Ελλάδα, στάλθηκαν σε κάτεργα στα ορυχεία ουρανίου, όπου και πέθαναν". Αλλα πράγματα μας λέει όμως ο ίδιος στη "Μαύρη Βίβλο": η συγκεκριμένη υπόθεση, του 1952, αφορά όχι πολιτικούς πρόσφυγες αλλά αιχμαλώτους του ΔΣΕ, που οι αρχές υποπτεύονταν ότι θα οργανώσουν "προβοκατόρικη διαδήλωση" και οι οποίοι "δεν μεταφέρθηκαν τελικά στα ορυχεία ουρανίου" (σ. 361, 810) -ούτε, εννοείται, πέθαναν εκεί.

Κάποιος ακροατής, απ' την πλευρά του, διαμαρτυρήθηκε γιατί το βιβλίο περιορίζεται στα εσωκομματικά θύματα του ΚΚΕ (και τους νεκρούς της ελληνικής μειονότητας της Ρωσίας), αγνοώντας τους "σφαγιασθέντες" ταγματασφαλίτες του Μελιγαλά, του Φενεού κ.λπ. "Δεν έγραψα γι' αυτά γιατί δεν τα γνωρίζω", ομολόγησε ο κ. Γιαννακάκης. "Ξέρω όμως ότι στη Θεσσαλονίκη υπάρχει μια ομάδα ιστορικών που τα ψάχνει αυτά κι ετοιμάζεται ν' αποκαταστήσει την πραγματική ιστορία της περιόδου".

Ο "αμυντικός" ναζισμός 

Οφθαλμοφανείς, παρ' όλες τις δηλώσεις πίστης στη φιλελεύθερη δημοκρατία και τη διάψευσή του ότι αναφέρεται στις "συνεισφορές" της γαλλικής αποικιοκρατίας (σ.41), ήταν και οι πολιτικές συμπάθειες του ίδιου του Κουρτουά. Ερωτώμενος λ.χ. από μια ακροάτρια για τις σχέσεις του με το Γερμανό "αρνητιστή" Ερνστ Νόλτε, που εκθειάζεται στην εισαγωγή της ελληνικής έκδοσης, εξήγησε πως ενστερνίζεται την άποψή του ότι ο ναζισμός "υπήρξε μια μορφή άμυνας στην κομμουνιστική τρομοκρατία", καθώς "το ΚΚΓ ετοιμαζόταν να πάρει με τη βία την εξουσία". Οταν δε ο Κ. Κάππος μίλησε απ' την πλευρά του για "δήθεν εγκλήματα" και "λάθη", δεν δίστασε να τον κατακεραυνώσει: "Αν λέγατε κάτι τέτοιο σε δημόσια εκδήλωση στη Γαλλία, θα είχατε συλληφθεί και οδηγηθεί στο δικαστήριο"! 

Διακριτικότατος ήταν, τέλος, τόσο ο ίδιος όσο και οι υπόλοιποι ομιλητές απέναντι στο αντισημιτικό ξέσπασμα κάποιου ακροατή, που ζήτησε να πουν ξεκάθαρα "ποια εθνικότητα κυριαρχούσε στην ηγεσία των μπολσεβίκων και του ΚΚΕ" και να επιβεβαιώσουν ότι "ο επικεφαλής των εκτελεστών του τσάρου ανταμείφθηκε, μετά το 1945, με την ηγεσία ενός νεοσύστατου τότε κράτους" (δηλ. του Ισραήλ). Ο Βερτ διέψευσε αυτή την τελευταία τερατολογία, όλοι τους όμως απέφυγαν κάθε περαιτέρω σχόλιο. 

Για τη μακροημέρευση της συνταγής μπορούμε, πάντως, να είμαστε ήσυχοι. Μόλις τη Δευτέρα δημοσιεύθηκε στους Washington Times ανώνυμη πληρωμένη καταχώριση "Ελληνοαμερικανών", η οποία μας ενημερώνει ότι η 17Ν είναι "υπεύθυνη για εκατοντάδες φόνους, δολοφονίες και άλλες επιθέσεις" στη χώρα μας. Ποιος ξέρει; Ισως η επόμενη έκδοση της "Μαύρης Βίβλου" να περιλάβει κι αυτές τις "εκατοντάδες" νεκρούς της "κομμουνιστικής τρομοκρατίας"...

 

(Ελευθεροτυπία, 2/3/2002)

 

www.iospress.gr