Πώς μια παραμεθόρια συμμορία νεαρών βομβιστών κατάφερε να εκμεταλλευτεί την εθνικιστική μας τύφλωση




Μια παραμυθένια ιστορία

 

"Αρχισε το 'τσάμικο' στη Θεσπρωτία"

            («Επενδυτής», 5/1/2002)

 

 
ΗΔΗ ΑΠΟ ΤΗΝ Κυριακή 16/12 τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ που αποτύπωναν τις ζημιές από την έκρηξη στο Αστυνομικό Τμήμα της Παραμυθιάς, στη Θεσπρωτία, είχαν αρχίσει να ερεθίζουν τα εθνικά ανακλαστικά της ελληνικής κοινωνίας. Οι εθισμένοι στην κινδυνολογία περί των UCKάδων και των εκδικητικών Τσάμηδων ήταν φυσικό να δρομολογήσουν τη σκέψη τους με έναν ορισμένο τρόπο. Αλλωστε, οι πολιτικές δυνάμεις, οι ειδικοί και τα ΜΜΕ που τους είχαν δημιουργήσει τη βεβαιότητα ότι επίκειται ...αλβανικό αντάρτικο στη Θεσπρωτία και εθνικός ακρωτηριασμός, έσπευσαν να ανατροφοδοτήσουν τα σχετικά στερεότυπα.

Πρωτοσέλιδο του "Αδ. Τύπου" (Μήτση) στις 19/12 μετατρέπει σε είδηση την επιθυμία του γράφοντας ότι "ο αυτοαποκαλούμενος 'UCK Τσαμουριάς' ευθύνεται για την τρομοκρατική επίθεση στο Αστυνομικό Τμήμα της Παραμυθιάς στις 3.30 το πρωί του περασμένου Σαββάτου". Η βεβαιότητα των δημοσιογράφων της εφημερίδας αποδίδεται μάλιστα και σε στρατιωτικές πηγές, καθώς "ως δράστες της τρομοκρατικής επίθεσης οι υπηρεσίες της VIII Μεραρχίας κατονομάζουν, ανεπιφύλακτα, τους Αλβανούς τρομοκράτες". Παρόμοιες αντιλήψεις για την προέλευση και τους στόχους των βομβιστών της Παραμυθιάς διαχέονται, σταδιακά, στις σελίδες και τις συχνότητες όλο και περισσότερων ΜΜΕ. Κάποια, όπως η εφημερίδα Espresso (21/12), δημοσιεύουν μάλιστα και σιβυλλικές δηλώσεις στελέχους του υπουργείου Δημόσιας Τάξης προκειμένου να προσδώσουν κύρος στις τερατολογίες τους περί εκρηκτικών αλβανικής προέλευσης.

Η γοητεία της προβοκάτσιας

Το ξημέρωμα της Πρωτοχρονιάς ένας άλλος -παρόμοιου τύπου- εκρηκτικός μηχανισμός αναστατώνει την Παραμυθιά. Στόχος αυτή τη φορά ο αυλόγυρος της Μητρόπολης. Ενώ οι τοπικές αρχές ασφαλείας αποφεύγουν τις εκτιμήσεις (και τις διαρροές στα Μέσα), στα καφενεία της Ηπείρου, των Αθηνών και των ΜΜΕ αναπτύσσεται η αντιαλβανική υστερία. Βιαστικοί αναλυτές της τρομοκρατίας και των εθνικών θεμάτων μετατρέπουν τις προκαταλήψεις τους σε ειδήσεις, διότι, όπως γράφει και το "Εθνος" (2/1), "το μυαλό όλων πήγε στις γνωστές, φραστικές μέχρι τώρα, απειλές ορισμένων κύκλων στην Αλβανία που επιχειρούν να δημιουργήσουν θέμα Τσαμουριάς, της οποίας πρωτεύουσα θεωρούν την Παραμυθιά". Είναι περιττό να πούμε ότι και το μυαλό του συντάκτη του "Εθνους" εκεί πήγε.

Οσα από τα πολλαπλασιαζόμενα ρεπορτάζ της Παραμυθιάς δεν "αποκάλυπταν" με τα δικά τους "αποκλειστικά" στοιχεία την τρομοκρατική δράση των Αλβανών, αναπαρήγαν ασχολίαστη τη γνώμη των κατοίκων της πόλης, ώστε, έστω κι έτσι, να δημιουργείται η ίδια πεποίθηση. "Οι κάτοικοι είναι αναστατωμένοι", έγραφε λ.χ. ο "Ελ. Τύπος" (2/1), "και συνδέουν άμεσα τα δύο περιστατικά, υποστηρίζοντας ότι στην Παραμυθιά ο κόσμος είναι φιλήσυχος, σε αντίθεση με τους λαθρομετανάστες που μπαίνουν ανεξέλεγκτα από τη γειτονική Αλβανία. Στην πλειοψηφία τους, πιστεύουν ότι οι εκρήξεις είναι έργο εξτρεμιστικών στοιχείων που ονειρεύονται την απελευθέρωση της Τσαμουριάς".

Την επόμενη μέρα (3/1), και εφόσον το θέμα είχε πλέον πάρει εθνικές διαστάσεις, ήταν φυσικό να περάσει στα χέρια των ειδικών αναλυτών. Ο Πέτρος Κασιμάτης -στον "Ελ. Τύπο"- μελετά μαζί με τον Κων. Γίγα (παλαίμαχο στέλεχος του βορειοηπειρωτικού αγώνα) τους φακέλους του για την ιστορία των Τσάμηδων. Επιπλέον, αναφέρεται στην αδυναμία των κλιμακίων της ΕΥΠ να τον διαφωτίσουν, ωστόσο έχει τη βεβαιότητα ότι "οι δύο μυστηριώδεις επιθέσεις έγιναν από χέρια επαγγελματιών" και ότι "ενισχύονται οι υποψίες για Αλβανούς".

Η βομβιστική ενέργεια στη Μητρόπολη της Παραμυθιάς είναι το στοιχείο που ωθεί ακόμα και τη γενικώς ψύχραιμη "Καθημερινή" να υιοθετήσει την εθνικιστική εκτίμηση. Αν με την πρώτη έκρηξη, στο Αστυνομικό Τμήμα, μπορούσε να συζητηθεί το ενδεχόμενο να κρύβονται κυκλώματα του οργανωμένου εγκλήματος, τώρα ...τέτοιο θέμα δεν υπάρχει. Ο έμπειρος αναλυτής των εθνικών -λεγόμενων- θεμάτων, Σταύρος Λυγερός, σημειώνει: "Το αρχικό επιχείρημα των Αρχών, ότι ο στόχος τους ήταν να τρομοκρατήσουν την αστυνομία, πάσχει. Κανείς κακοποιός δεν θα τολμούσε να προκαλέσει κατ' αυτόν τον τρόπο την αστυνομία σε μια τόσο κλειστή κοινωνία (...) Αλλά ακόμα κι αν είχε αρχικά γίνει δεκτό το επιχείρημα, η βομβιστική επίθεση εναντίον της Μητρόπολης το καταρρίπτει. Προφανώς οι δράστες επέλεξαν να πλήξουν τον ιερό αυτό χώρο ακριβώς για να διαψεύσουν την επίσημη εκδοχή και να καταδείξουν τον σκοπό τους. Το πιθανότερο είναι ότι οι δύο βομβιστικές ενέργειες συνδέονται με τις δεδηλωμένες επεκτατικές βλέψεις του αλβανικού εθνικισμού για τη Θεσπρωτία" ("Καθημερινή", 3/1). 

Ηταν δικά μας παιδιά

Η αφύπνιση του αντιαλβανικού μίσους, ευτυχώς δεν κράτησε πολύ. Οι εθνικιστές στην Ελλάδα (άνθρωποι, όπως παντού, οι οποίοι συστηματικά εύχονται να συμβεί αυτό που υποτίθεται ότι πολεμάνε) γρήγορα απογοητεύτηκαν. Η επίθεση του UCK στη Θεσπρωτία, δυστυχώς γι' αυτούς, ...αναβάλλεται. Μεσάνυχτα της περασμένης Παρασκευής (4/1) συνελήφθησαν οι βομβιστές. Τους έπιασαν λίγο μετά την τρίτη ενέργειά τους, με δύο αυτοσχέδιους μηχανισμούς, πάλι στην Παραμυθιά. Ηταν έξι νέοι Χριστιανοί Ορθόδοξοι, της Παραμυθιάς, αρκετά γνωστοί για την παραβατική συμπεριφορά τους και τη βεντέτα τους με την αστυνομία. Μέχρι το Σάββατο η ανάκριση είχε ολοκληρωθεί. Οι αθηναϊκές εφημερίδες, ιδίως όσες είχαν πρωτοστατήσει στο στήσιμο του νέου αλβανικού έπους, δεν ήταν εύκολο να αποδεχτούν την πραγματικότητα που δεν τους βόλευε. "Οι συλλήψεις έγιναν, το μυστήριο παραμένει", γράφει η Espresso (5/1), αποκαλύπτοντας πλέον ...ότι "οι νεαροί αυτοί ανήκουν στον αναρχικό χώρο, ενώ προέρχονται από γονείς βιοπαλαιστές". Επειδή η τελευταία τους επίθεση έγινε με ένα είδος μολότοφ, οι εθνικόφρονες (κλασικοί ή μεταμοντέρνοι σκανδαλοθήρες) αμφισβητούσαν ότι η συγκεκριμένη παρέα συνδέεται με τις προηγούμενες επιθέσεις. Στον "Επενδυτή", την ώρα που οι βομβιστές είχαν ήδη ομολογήσει τα πάντα και είχε βρεθεί το οπλοστάσιο και η πηγή των εκρηκτικών, εξακολουθούσαν να προαναγγέλλουν χαιρέκακα το "τσάμικο που άρχισε στη Θεσπρωτία". 

Τη Δευτέρα (7/1), και ενώ η συμμορία παραδέχτηκε ότι ήθελε να ενοχοποιήσει τους Αλβανούς, προγραμματίζοντας τις βομβιστικές επιθέσεις με τρόπο που να ερεθίζεται η (εθνικιστική) φαντασία του μέσου συμπολίτη τους, ο "Αδ. Τύπος" (του Μήτση) συνέχιζε το βιολί του ελαφρώς παραλλαγμένο... "Η Αστυνομία, από την πλευρά της", γράφει κάπου στα ψιλά, "εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα και βεβαίως τη διασύνδεση της συγκεκριμένης ομάδας με κάποια εθνικιστική ή άλλη οργάνωση η οποία να έχει σχέση με το θέμα των Τσάμηδων που εγείρουν κύκλοι των Τιράνων".

Ομως ο τραγέλαφος με την Παραμυθιά και την "Τσαμουριά" έχει δυστυχώς ισχυρές ρίζες. Χάρτες της "μεγάλης Τσαμουριάς" δίνουν συχνά τροφή στα ελληνικά ΜΜΕ να κινδυνολογήσουν. Αρχές Ιουνίου, μια δήθεν δήλωση του πολιτικού ηγέτη του UCK Αλί Αχμέτι, περί "εθνικών δικαίων στην Τσαμουριά", που διένειμε για δικούς του, αλβανοφαγικούς λόγους, το Μακεδονικό (Σκοπιανό) Πρακτορείο Ειδήσεων, αναδείχτηκε από πολλά ελληνικά ΜΜΕ, προκαλώντας θύελλα υπερπατριωτικών συζητήσεων. Οταν βέβαια ο Αχμέτι τη διέψευσε στο BBC, λίγο αργότερα, δεν το 'μαθε σχεδόν κανείς. Μην τυχόν και βγούμε από την εθνική μας τύφλωση.





Η εθνική επαγρύπνηση στην Ηπειρο

Tου ΦΙΛΗΜΟΝΑ ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΥ*


Πριν από τις συλλήψεις, το σενάριο που έστηνε μερίδα του τοπικού και αθηναϊκού Τύπου έκανε λόγο για δράση του Απελευθερωτικού Στρατού της Τσαμουριάς (UCC). Ο «Πρωινός Λόγος», η έγκυρη εφημερίδα της παραδοσιακής Δεξιάς, βγαίνει με τίτλο «Ολα δείχνουν Τσάμηδες» (Πέμπτη 3/1), ενώ την ίδια μέρα τα «Πρωινά Νέα» εκτιμούν πρωτοσέλιδα ότι είναι «Κατ' εξοχήν πολιτική η ηχώ των εκρήξεων της Παραμυθιάς», σημειώνοντας επίσης ότι «η αστυνομία ...γνωρίζει ότι οι εντολείς της- πολιτικοί προϊστάμενοι του υπουργείου και της κυβέρνησης- δεν επιθυμούν την ουσιαστική διαλεύκανση». Μάλλον στο μεταξύ θα άλλαξαν οι εντολές. Η «Ελευθερία» σε πολύ πιο χαμηλούς τόνους καταφέρνει να κάνει την εκτίμηση ότι «το σενάριο (σ.σ. για τον UCC) φαντάζει πλέον ισχυρό». Ψύχραιμη ήταν η στάση της «Ηπείρου» και του «Ανεξάρτητου», ο οποίος έδινε βάρος στην πιθανότητα ευθύνης «κυκλωμάτων οργανωμένου εγκλήματος».

Ενδιαφέρουσα είναι η αναφορά που γίνεται στις εκτιμήσεις των κατοίκων ότι πρόκειται για «Τσάμηδες». Οι κάτοικοι λέγανε για Τσάμηδες ή λέγανε ότι διαβάσανε ότι πρόκειται για Τσάμηδες; Λεπτή η διαφορά, αλλά ουσιώδης. Είχαν προηγηθεί πάντως δημοσιεύματα του «Αδέσμευτου Τύπου» μετά την πρώτη βόμβα στις 15 Δεκεμβρίου, τα οποία μετέτρεπαν το θέμα σε «εθνικό». Είναι άγνωστο ποια ήταν τα στοιχεία της εφημερίδας, δημιούργησαν όμως κλίμα.

Για να μη χαλάσει αυτό το κλίμα, ο «Πρωινός Λόγος» επανέρχεται την Παρασκευή 4 του μήνα. Με τίτλο «Αφαντοι οι βομβιστές» και υπότιτλο «ενισχύονται οι υπόνοιες για εμπλοκή Τσάμηδων» κρατάει το εθνικό ενδιαφέρον στα ύψη. Προστίθεται όμως κι ένα άλλο γεγονός. Κέρβεροι, δύο βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ο Αντώνης Μπέζας από τη Θεσπρωτία και ο Ιορδάνης Τζαμτζής από την Πέλλα, καταθέτουν ερώτηση προς τους υπουργούς Δημόσιας Τάξης και Εσωτερικών ζητώντας να μάθουν «τι έχει συμβεί στην Παραμυθιά;». Η ερώτηση όμως δεν είναι φιλολογική. Προσθέτει και νέα στοιχεία, αφού πληροφορούμαστε ότι «θεωρείται δεδομένη η δημιουργία του UCC» κι ότι «υπάρχουν απόρρητα σήματα της ΕΥΠ για δημιουργία στρατοπέδων εκπαίδευσης μελών του UCC στο Μπαλς της Β. Ηπείρου, κοντά στα σύνορα με την Ελλάδα». Οχι, δεν στερήσαμε εκείνη τη μέρα την είδηση αυτής της ερώτησης από τους αναγνώστες του "Η.Α". Δεν μας εστάλη ποτέ, για προφανείς λόγους. Ας είναι.

Γίνεται όμως φανερό ότι η ερώτηση των βουλευτών της Ν.Δ. με τους ...τρομερούς εθνικούς κινδύνους, που αποκαλύπτει τη σχεδόν βεβαιότητα του Τύπου ότι Τσάμηδες εξτρεμιστές δρουν ανενόχλητοι στο έδαφος της Ελλάδας, όχι απλώς μπορεί να ανησυχήσει τον κόσμο, αλλά να τον κάνει και διαθέσιμο να απαντήσει με τα ίδια όπλα. Ο πρωτοσέλιδος τίτλος του «Ανεξάρτητου»: «Βουλευτική ...τροφή στα περί δράσης Αλβανών τρομοκρατών στη Θεσπρωτία» έχει την ειρωνική χροιά που χρειάζεται. Γιατί εδώ πρόκειται για συστηματική καλλιέργεια εθνικιστικού κλίματος από πολιτικούς και δημοσιογράφους. Θρέφουν το δαίμονα του ελληνικού εθνικισμού, στήνουν τα είδωλα του εχθρού και μετά τι;

* Δημοσιογράφος του "Ηπειρωτικού Αγώνα" και αρθρογράφος της αθηναϊκής αριστερής εφημερίδας "Εποχή". Το κείμενο που δημοσιεύουμε είναι απόσπασμα χθεσινού του άρθρου στη γιαννιώτικη εφημερίδα, το οποίο και μας παραχώρησε.

 

(Ελευθεροτυπία, 12/1/2002)

 

www.iospress.gr