Καθηγητές και μαθητές συνεχίζουν να πληρώνουν τα σπασμένα

της μεταρρύθμισης του Γεράσιμου Αρσένη 



Ο συνδικαλισμός των καθηγητών

στο εδώλιο


"Καταδικαστική απόφαση για τον πρώην πρόεδρο της ΕΛΜΕ"
                ("Η Πατρίς" 23/1/2001)


Μοιάζουν ήδη μακρινές οι ημέρες του '98-'99, όταν μαθητές και εκπαιδευτικοί κατέβηκαν στο δρόμο για να αποτρέψουν την περιβόητη μεταρρύθμιση που τότε ακόμη έφερε το όνομα του Γεράσιμου Αρσένη. Σήμερα, τρία μόλις χρόνια αργότερα, η τάξη και η ασφάλεια επικρατούν και πάλι στα σχολεία της επικράτειας. Αφού προηγουμένως πέτυχε να ξωπετάξει μερικές δεκάδες χιλιάδες παιδιά από τα λύκεια της χώρας, η μεταρρύθμιση μεταρρυθμίστηκε επί το ηπιότερον, ενώ ο σχετικά φρέσκος υπουργός Παιδείας καταβάλλει προσπάθειες για να πείσει ότι θα πολιτευτεί διαφορετικά από τον προκάτοχό του. Στο επίπεδο των εντυπώσεων, βέβαια, καθώς τα όπλα της υπουργίας Αρσένη δεν έχουν καταργηθεί, αντιθέτως. Ανάμεσά τους και η πολυσυζητημένη "πράξη νομοθετικού περιεχομένου" που ποινικοποιεί αυτομάτως τις μαθητικές κινητοποιήσεις και που, αχρείαστη να 'ναι, δεν αποκλείεται να φανεί χρήσιμη και σε κάποιον επόμενο "γύρο" αντιπαραθέσεων στον εκπαιδευτικό χώρο. 

Τρία λοιπόν χρόνια μετά, οι λησμονημένοι αγώνες μαθητών και εκπαιδευτικών ξαναζωντανεύουν στις αίθουσες των δικαστηρίων. Με το υπουργείο Παιδείας στο γνώριμο ρόλο του Πόντιου Πιλάτου (από "σεβασμό στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης") και τα μέσα ενημέρωσης να αδιαφορούν για την ξεθωριασμένη είδηση, καθηγητές και μαθητές κάθονται σήμερα στο σκαμνί για να λογοδοτήσουν για τη συμμετοχή τους στις μαζικές κινητοποιήσεις κατά της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Δεν είναι μόνον οι εννιά που σύρθηκαν στην Ευελπίδων ως υπεύθυνοι για τα επεισόδια που σημειώθηκαν στις 12 Ιουνίου 1998 έξω από το 18ο εξεταστικό κέντρο στα Πατήσια. Είναι και οι 120 μαθητές που δικάζονται στη Δράμα και άλλοι πολλοί, κοντά 200, που κατηγορούνται για τη συμμετοχή τους στις μαθητικές κινητοποιήσεις στην Αθήνα, την Καρδίτσα, το Βόλο, τη Ρόδο, τη Λαμία, την Κόρινθο, τη Θεσσαλονίκη κ.α. Είναι και οι 26 τουλάχιστον εκπαιδευτικοί (24 της δευτεροβάθμιας και δύο της πρωτοβάθμιας) που υφίστανται ήδη ποινικές ή πειθαρχικές διώξεις. 

"Βρείτε ποιοι συμμετείχαν"

Πρωτοφανής η κλίμακα των διώξεων, δίνει το στίγμα της νέας εποχής: τα συνδικαλιστικά αιτήματα και οι συνακόλουθες πρακτικές ποινικοποιούνται, οδηγούνται δηλαδή σταδιακά στη δικαστική διευθέτησή τους. Με τον τρόπο αυτό τιμωρούνται παραδειγματικά οι "πρωταίτιοι" και φρονηματίζονται οι "πολλοί". Καθώς μάλιστα μεταξύ των διωκομένων βρίσκονται και δεκάδες μαθητές, η νέα γενιά διδάσκεται από νωρίς πως η ενασχόληση με τα κοινά μπορεί και να επισύρει τις κυρώσεις που προβλέπουν τα μισά άρθρα του Ποινικού Κώδικα. Χαρακτηριστική από την άποψη αυτή είναι η σειρά των διώξεων που από το καλοκαίρι του 1998 υφίσταται ο Χρήστος Ζαγανίδης, πληρώνοντας απλώς το γεγονός ότι την κρίσιμη εποχή των κινητοποιήσεων του κλάδου του υπήρξε πρόεδρος της ΕΛΜΕ Ηλείας. Μέλος σήμερα του Διοικητικού Συμβουλίου της ΟΛΜΕ από την πλευρά των Συσπειρώσεων, ο Χρήστος Ζαγανίδης καταδικάστηκε προ ημερών (22 Ιανουαρίου) από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο του Πύργου σε τετράμηνη φυλάκιση για "υποκίνηση σε στάση" των συναδέλφων τον καιρό του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ. 

Η υπόθεση είναι τόσο τυπική ώστε θα μπορούσε να είχε συμβεί σε οποιαδήποτε πόλη της χώρας τις θερμές εκείνες ημέρες του Ιουνίου του '98: Ακολουθώντας αποφάσεις του Δ.Σ. της ΟΛΜΕ, οι καθηγητές του Πύργου βρέθηκαν κι αυτοί στις 9 Ιουνίου το βράδυ στη συγκέντρωση-συναυλία κατά του ΑΣΕΠ και συμμετείχαν στην πορεία που ακολούθησε στους δρόμους της πόλης. Μπροστά στο Α΄ Λύκειο που προοριζόταν για εξεταστικό κέντρο τους περίμεναν αστυνομικές δυνάμεις, τις οποίες οι διαδηλωτές απώθησαν και μπήκαν στο προαύλιο του σχολείου. Τίποτε εξαιρετικό δεν συνέβη εκείνο το βράδυ, απλώς ο προϊστάμενος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του νομού έσπευσε να μεταφέρει σε άλλο σχολείο το εξεταστικό κέντρο και να ζητήσει την περιφρούρησή του από την αστυνομία. Από την επομένη, ωστόσο, ξεκινά η διαδικασία αναζήτησης των "υπευθύνων" για τα ανύπαρκτα λίγο-πολύ "γεγονότα". 

Στις 10 Ιουνίου, εισαγγελική παραγγελία προς τον Διευθυντή Ασφαλείας Πύργου ζητεί, μεταξύ άλλων, "να ερευνηθεί α) εάν και ποιοι μεταχειρίσθηκαν σωματική βία ή απειλές σωματικής βίας εκ των συγκεντρωθέντων για να εξαναγκάσουν τα αστυνομικά όργανα να παραλείψουν τη νόμιμη πράξη της φρουρήσεως-επιτηρήσεως του εξεταστικού κέντρου, β) ποιοι συμμετείχαν στη δημόσια συνάθροιση του πλήθους, ποιοι βιαιοπράγησαν και ποιοι και με ποιο τρόπο υποκίνησαν τους συγκεντρωθέντες να ενεργήσουν όπως παραπάνω, διαπράττοντας το έγκλημα της αντιστάσεως". Το εισαγγελικό αίτημα ανανεώνεται στις 8 Οκτωβρίου 1998, εξετάζονται μάρτυρες και, τελικά, ο Χρήστος Ζαγανίδης παραπέμπεται σε δίκη με την κατηγορία ότι "στον Πύργο Ηλείας, την 9η Ιουνίου 1998 και περί ώρα 21.55, τυγχάνοντας πρόεδρος της ΕΛΜΕ Ν. Ηλείας, με πρόθεση υποκίνησε τους συμμετασχόντας σε δημόσια συνάθροιση πλήθους, προς διάπραξη, με ενωμένες δυνάμεις, κάποιας από τις πράξεις του άρθρου 167 Π.Κ.". "Με την προπαρατεθείσα ιδιότητά του", συνεχίζει το κατηγορητήριο, "ο κατηγορούμενος, τεθείς επικεφαλής του συγκεντρωθέντος πλήθους τριακοσίων περίπου ατόμων, εκάλεσε αυτό με τηλεβόα όπως εισέλθουν βιαίως εντός του παραπάνω ορισθέντος εξεταστικού κέντρου προς ματαίωση των προγραμματισθεισών εξετάσεων [...]".

Μάταια οι συνάδελφοι του Χ. Ζαγανίδη υποστήριξαν στην κατάθεσή τους ότι εκείνο το βράδυ δεν "υποκινήθηκαν" από κανένα, αλλά απλώς ακολούθησαν τις αποφάσεις των συνδικαλιστικών τους οργάνων. Μάταια ακόμη ο λυκειάρχης του Α΄ Λυκείου Πύργου και η διευθύντρια του νυχτερινού σχολείου που συστεγάζεται στο ίδιο κτίριο διαβεβαίωσαν τις ανακριτικές αρχές ότι η συγκέντρωση της 9ης Ιουνίου δεν παρεμπόδισε τη λειτουργία των σχολείων τους. Το δικαστήριο έκρινε τελικά τον συνδικαλιστή ένοχο για "υποκίνηση σε στάση", δίνοντας δίκιο στον μάρτυρα κατηγορίας Σωκράτη Μάσσια, προϊστάμενο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηλείας, ο οποίος, όπως αναφέρει η ΟΛΜΕ, κατέθεσε ότι ο Χ. Ζαγανίδης "υποκινούσε όχι μόνο τους εκπαιδευτικούς, αλλά τους πάντες και τα πάντα". Διαγραμμένος από μέλος της ΕΛΜΕ Ηλείας τον Οκτώβριο του 1996 για αντισυναδελφική συμπεριφορά, ο Σ. Μάσσιας υπήρξε, όπως και άλλοι ομόλογοί του προϊστάμενοι Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, "μόνιμος δημόσιος κατήγορος των καθηγητών", για να δανειστούμε τη διατύπωση των σχετικών ανακοινώσεων της ΟΛΜΕ. 

Η απαγορευμένη δράση 

Δεν τελειώνουν, ωστόσο, εδώ οι διώξεις κατά του Χ. Ζαγανίδη. Εναντίον του εκκρεμούν ακόμη δύο, εξίσου εύγλωττες, δηλαδή εξωφρενικές, υποθέσεις. Εχουμε και λέμε: Ο τότε πρόεδρος της ΕΛΜΕ Ηλείας κατηγορείται για "παρεμπόδιση της λειτουργίας δημόσιας υπηρεσίας", επειδή στις 3 Νοεμβρίου 1998 "εισήλθε παράνομα στο χώρο Δημόσιας Υπηρεσίας, παρά τη θέληση της υπηρεσίας αυτής που δηλώθηκε από υπάλληλό της και προκάλεσε έτσι διακοπή της ομαλής διεξαγωγής της υπηρεσίας [sic]". Τα γεγονότα είναι γνωστά στους εκπαιδευτικούς της Ηλείας: Την ημέρα εκείνη, τα μέλη του Δ.Σ της τοπικής ΕΛΜΕ, τρία από τα πέντε μέλη του Περιφερειακού Υπηρεσιακού Συμβουλίου Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΠΥΣΔΕ) και πολλοί καθηγητές, προσπάθησαν, ακολουθώντας τις αποφάσεις της ΟΛΜΕ και του ΠΥΣΔΕ, να αποτρέψουν την πρόσληψη επιτυχόντων του ΑΣΕΠ ως αναπληρωτών. Ο Σ. Μάσσιας μήνυσε επιλεκτικά τον Χ. Ζαγανίδη και φρόντισε σε επόμενη συνεδρίαση του ΠΥΣΔΕ να ανατρέψει την προηγούμενη απόφαση του Συμβουλίου, χρησιμοποιώντας τα αναπληρωματικά μέλη του.

Η τρίτη υπόθεση είναι ίσως ακόμη πιο ενδιαφέρουσα, καθώς υποδεικνύει πως είναι πλέον δυνατό να ποινικοποιηθεί ακόμη και η παρουσία ενός συνδικαλιστή σε κάποιο συλλαλητήριο: Στις 12 Δεκεμβρίου 1999, οι μαθητές του Πύργου, συνοδευόμενοι από καθηγητές και γονείς, πραγματοποίησαν πορεία, κατά τη διάρκεια της οποίας ένα καπνογόνο έσπασε κάποιο τζάμι του Δικαστικού Μεγάρου. Ακολούθησε προανάκριση για τον εντοπισμό του ενόχου και η αστυνομία διέταξε την κατάσχεση της βιντεοταινίας που τράβηξε εκείνη την ημέρα η Ολυμπιακή Ραδιοφωνία-Τηλεόραση (ΟΡΤ).

Αξίζει να δούμε τι κατέθεσε την επομένη μάρτυρας αστυνομικός, παρών στα γεγονότα: "Ξαφνικά, από τον πυρήνα της συγκέντρωσης όπου ευρίσκετο ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ Ηλείας Ζαγανίδης Χρήστος, πλαισιωμένος από άλλους συνδικαλιστές και μέλη των 15μελών συμβουλίων των μαθητών, άρχισαν να εκτοξεύονται διάφορα αντικείμενα, όπως κέρματα, αβγά, πέτρες, καθώς και ένα αναμμένο καπνογόνο, το οποίο έσπασε το τζάμι και έπεσε μέσα στο Δικαστικό Μέγαρο [...]. Η ρίψη των αντικειμένων αυτών ευτυχώς δεν τραυμάτισε κανένα άτομο [...]. Δεν κατέστη δυνατόν να εντοπισθεί και συλληφθεί το άτομο που πέταξε το καπνογόνο, σίγουρα όμως ήταν κάποιος ανήλικος μαθητής απ' αυτούς που πλαισίωναν τον πρόεδρο της ΕΛΜΕ Ζαγανίδη, χωρίς να μπορώ να πω αν τελούσε υπό την έγκριση αυτού ή αν κατέβαλε προσπάθεια αποτροπής τους".

Μήνες αργότερα, στις 23 Μαΐου 2000, ο ίδιος αστυνομικός συμπληρώνει την αρχική του κατάθεση, απαντώντας σε ερώτηση του ανακριτή κατά πόσον ο Χ. Ζαγανίδης "ενθάρρυνε καθ' οιονδήποτε τρόπο τη ρίψη αντικειμένων" και "με ποια συγκεκριμένη συμπεριφορά εξωθούσε τα πνεύματα για τη συγκεκριμένη πράξη". "Με την αφή των καπνογόνων", αποκρίνεται ο φιλότιμος μάρτυρας, "άρχισε και η ρίψη πετρών, κερμάτων και αβγών, καθώς και ενός αναμμένου καπνογόνου προς το Δικαστικό Μέγαρο. Δεν ήταν δυνατόν να διαπιστωθεί αν και με ποια συγκεκριμένη ενέργεια ο Ζαγανίδης Χρήστος εξώθησε τους συγκεντρωθέντες στη ρίψη των παραπάνω αντικειμένων ή τους δημιούργησε τέτοια διάθεση. Το γεγονός είναι ότι δεν λειτούργησε αποτρεπτικά". Στη συνέχεια, ο αστυνομικός αναφέρεται στη σύλληψη ενός παιδιού ούτε 12 ετών που πετούσε νεράντζια, αλλά "δεν ευρίσκετο πλησίον του Χρήστου Ζαγανίδη". "Ηταν δυσχερές να διακριβωθεί ο ακριβής αριθμός των ατόμων που κρατούσαν ή πετούσαν καπνογόνα", καταλήγει. "Κάποιοι απ' αυτούς ήσαν πλησίον του Ζαγανίδη και κάποιοι άλλοι στο τέλος της πορείας".

Οπερ έδει δείξαι. Τη φορά αυτή, ο συνδικαλιστής είχε να απολογηθεί για απόπειρα εμπρησμού, διακεκριμένη φθορά, παράνομη κατοχή και χρήση φωτοβολίδων και ηθική αυτουργία. Η υπόθεση θα ήταν για γέλια, αν δεν εντασσόταν στη συστηματική διαδικασία απονομιμοποίησης του συνδικαλισμού που βρίσκεται, δυστυχώς, σε εξέλιξη.

(Ελευθεροτυπία, 17/2/2001)

 

www.iospress.gr