"Βαλκανιζατέρ" αλά Τροχανικά 

 "Ο Μιχάλης Τροχανάς κατηγορείται σε βαθμό κακουργήματος για απάτη από κοινού με μέλη του Δ.Σ του SόΕ"
      
 ("ΤΑ ΝΕΑ", 9/12/98)

Ενώ οι 30.000 μέτοχοι της "θαυματουργής" επιχείρησης SόΕ του Μιχάλη Τροχανά ακόμα να καταλάβουν τι απέγιναν τα κεφάλαια που επένδυσαν, η δικαιοσύνη έχει αρχίσει να ασχολείται και με άλλες υποθέσεις σχετικές με τον "επιχειρηματικό πολιτισμό" του. Η απίθανη ιστορία που θα σας διηγηθούμε, θα μπορούσε να είναι ένα διασκεδαστικό σενάριο, τύπου "Βαλκανιζατέρ", αν στο μεταξύ δεν είχαν χαθεί ορισμένες εκατοντάδες εκατομμύρια δραχμές από το "κομπόδεμα" δεκάδων υπαλλήλων της ΕΑΒ, του ΟΤΕ και του ΥΠΕΧΩΔΕ. Η δικαιοσύνη -ήδη από τον περασμένο Απρίλιο- έχει ασκήσει διώξεις για απάτη κατ' επάγγελμα εναντίον δύο προσώπων, ύστερα από συλλογική μήνυση των "συνεταίρων" τους. Η σύνδεση αυτής της "απώλειας" χρημάτων με το SόΕ προκύπτει από τις πρώτες κιόλας γραμμές της δικογραφίας που βρίσκεται ολόκληρη στη διάθεση μας:
"Είμαι υπάλληλος στην ΕΑΒ και συνάδελφος με τον πρώτο μηνυόμενο", καταθέτει ένας από τους συνεταίρους που έχασε πάνω από 20 εκατομμύρια. "Τον γνωρίζω από το 1979 και η σχέση μας ήταν και φιλική. Η σχέση μας έγινε πιο στενή όταν έγινα μέλος της εταιρείας SόΕ του Μιχ. Τροχανά στην οποία ήδη συμμετείχε ο Γ. και μάλιστα ήταν στέλεχος. Αρχές του 1993 άρχισε να μου μιλάει για τις δικές του επιχειρηματικές δραστηριότητες που είχε στη Ρουμανία".

Μαθητές του Τροχανά

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Ενα στέλεχος του SόΕ, από το 1991, υπάλληλος της ΕΑΒ (ο κ. Γ), αφού στρατολόγησε μερικές δεκάδες συναδέλφους και φίλους για την "πυραμίδα" του Τροχανά (με το αζημίωτο, φυσικά), στις αρχές του 1993 αποφάσισε να αξιοποιήσει το δίκτυο "υποψηφίων πλουσίων" και την "τεχνογνωσία" Τροχανά για πιο ειδικές μπίζνες. Μαζί με ένα συγγενή του (τον κ. Κ, επίσης μέλος του SόΕ) ο οποίος έπαιζε στα δάχτυλά του τη ρουμάνικη οικονομία και ήξερε προσωπικά τη μισή κυβέρνηση τής μετασοσιαλιστικής εποχής (αλλά και αρκετά στελέχη της ελληνικής ιθύνουσας τάξης), άρχισε να συλλέγει κεφάλαια φίλων για τη μεγάλη βαλκανική διείσδυση.
Οι φίλοι και οι συνάδελφοι (σε ΕΑΒ, ΟΤΕ και ΥΠΕΧΩΔΕ), κατά κανόνα άσχετοι με τον κόσμο των επιχειρήσεων, άκουγαν μαγεμένοι τα σχέδια και πίστευαν τις υποσχέσεις υπερκερδών. Γρήγορα άρχισαν να μαζεύονται τα πρώτα εκατομμύρια, άλλοτε ως μερίδια για εταιρείες που θα ιδρύονταν, άλλοτε ως "αέρας", άλλοτε για την υποδομή, άλλοτε για τη χρηματοδότηση των εξαγωγών προς τη Ρουμανία. Εκατομμύρια για πολλούς επιχειρηματικούς σκοπούς, αλλά με ένα πάντοτε κίνητρο. Το ύψος του κέρδους θα ήταν της τάξεως του 40-60% και η καταβολή του ανά τετράμηνο! "Μου υποσχέθηκε (ο Γ) ότι τα κέρδη ανέρχονταν στο 1/4 του κεφαλαίου και θα αποδίδονταν ανά τετράμηνο. Εγώ πείσθηκα και στις 15.10.1993 έκανα την πρώτη κατάθεση από τις οικονομίες μου", λέει ένας άλλος συνεταίρος, επίσης από την ΕΑΒ.
Εως το καλοκαίρι του 1994 οι πρώτοι χρηματοδότες απολάμβαναν την απλοχεριά του κ. Γ. Τα κέρδη τους μπορούσαν να τα εισπράττουν στους καθορισμένους χρόνους, αν και οι περισσότεροι άκουγαν τη φωνή του "γκουρού" ότι αν τα επανεπένδυαν θα είχαν στο άμεσο μέλλον ακόμα μεγαλύτερα κέρδη. "Εγώ, βλέποντας τη συνέπεια της καταβολής των κερδών, με τις μαρτυρίες άλλων συναδέλφων ότι ήταν συνεπής προς τις υποχρεώσεις του, στις 31.1.1994 του έδωσα άλλα 3.300.000 δρχ. Θέλω να τονίσω ότι το προηγούμενο κέρδος δεν το πήρα", καταθέτει άλλος συνάδελφος- επενδυτής. Εκείνη την εποχή, κανένας δεν έβλεπε (δεν ήθελε να δει) ότι τα άφθονα κέρδη του δεν ήσαν παρά οι συνδρομές των νέων μελών στη μικρή πυραμίδα των κυρίων Γ. και Κ.
Στο κλίμα της ευφορίας των ημερών, άρχισαν να αναλύονται οι μπίζνες επί χάρτου. Θα κατακτούσαν τη ρουμάνικη αγορά με ελληνικά πορτοκάλια, κρουασάν και γαριδάκια. Είχαν, βλέπετε, και κολλητούς στο ρουμάνικο στρατό. Θα τα μετέφεραν με 100 δικά τους φορτηγά και θα εμπορεύονταν λαμαρίνες από τη Ρουμανία στην ελληνική αγορά. "Εγώ πίστεψα σ' αυτά που μου είπαν και κατέβαλα σ' αυτούς το συνολικό ποσό των 27.000.000. Και οι δύο μου ανέφεραν ότι ο Κ. έχει υπογράψει σύμβαση με τη Ρουμάνικη κρατική Μεταφορική εταιρεία για την αποκλειστική εκτέλεση των πάσης φύσεως μεταφορών από Ελλάδα προς Ρουμανία και αντίστροφα", καταθέτει ένας μηνυτής.
Για να ενθουσιάζονται και να επενδύουν (ή να επαναπενδύουν) οι συνάδελφοι, παρουσιάζονταν όλο και πιο ριζοσπαστικές προτάσεις, όλο και πιο θεαματικές διεισδύσεις στον βαλκανικό παράδεισο: Θα δημιουργούσαν μια off shore εταιρεία για να απαλλάσσονται από τους φόρους (λές και θα τους πλήρωναν), ενώ παρουσίασαν στην έκθεση τροφίμων και ποτών του Βουκουρεστίου τις επιδόσεις της CITRUS S.A που δεν ιδρύθηκε ποτέ! Παράλληλα, ο δαιμόνιος κ. Γ (αλήθεια πότε δούλευε για την ΕΑΒ;) έβαλε μπροστά το σχέδιο για ένα Σούπερ Μάρκετ των εργαζομένων. Με το στιλ ενός Τροχανά, θα ζητούσε 300.000 ανά εταιρική μερίδα εκ των οποίων τα 60.000 θα πήγαιναν για τα έξοδα ίδρυσης του φορέα. Κάτι σαν τη λέσχη μελών INTERVELOS του SόΕ. Ευτυχώς η διοίκηση της ΕΑΒ επενέβη εγκαίρως.

Δυστυχώς επτωχεύσατε

Στο μεταξύ, όπως μαρτυρούν οι συνάδελφοι και συνεταίροι, ο κ. Γ είχε αγοράσει πολυτελή κατοικία στην Πεύκη, δύο αυτοκίνητα και κυκλοφορούσε στο Βουκουρέστι σαν άρχοντας. Από τις αρχές του 1996 οι "υποψήφιοι πλούσιοι" άρχισαν να ανησυχούν: τα κέρδη είχαν προ πολλού σταματήσει και τα κεφάλαια ήταν επενδεδυμένα στη Ρουμανία. Δεν υπήρχε ρευστότητα. "Για να μας καθησυχάσουν ότι τα χρήματά μας δεν κινδύνευαν και ότι οι επιχειρήσεις τους στη Ρουμανία, και συγκεκριμένα στο Βουκουρέστι, λειτουργούσαν και απέδιδαν, μας πρότειναν να συνταξιδεύσουμε μαζί τους και να μας δείξουν τις εγκαταστάσεις τους.
Πράγματι, το Μάρτιο 1996 ο πρώτος και δεύτερος από εμάς -γράφεται στη μήνυση κατά των Γ. και Κ.- ταξιδεύσαμε στο Βουκουρέστι μαζί με τον πρώτο των μηνυομένων, ο οποίος μας οδήγησε σε τεχνικές εγκαταστάσεις κρουασάν και γαριδάκι, είδαμε μηχανήματα που λειτουργούσαν και μας έδειξε ακίνητα και καταστήματα, τα οποία, όπως μας δήλωσε, ήταν ιδιόκτητα του ιδίου και του δευτέρου των μηνυομένων. Η επίσκεψη αυτή στις φερόμενες ως ιδιόκτητες εγκαταστάσεις μας εφησύχασε για αρκετό χρονικό διάστημα. Το καλοκαίρι του έτους 1996 οι μηνυόμενοι, προκειμένου να μας πείσουν ότι τα κεφάλαιά μας είχαν τοποθετηθεί στις επιχειρήσεις τους και δεν κινδύνευαν, μας ανέφεραν ότι λόγω της γνωριμίας τους με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο των Ναυπηγείων Ελευσίνας κ. Ζ, υπέγραψαν σύμβαση με τα ναυπηγεία ύψους 270 εκατομμυρίων δρχ. για αγορά λαμαρίνας προς κατασκευή βαγονιών του ΟΣΕ".
Μετά, οι επενδύσεις άρχισαν να ναυαγούν. Ο Δούναβης πάγωσε, το λέι υποτιμήθηκε, η ρουμανική οικονομία κατέρρευσε κ.λπ. Ωστόσο, τα "αντικειμενικά" δεδομένα δεν μπορούσαν να ικανοποιήσουν τους εξαπατηθέντες. Οι εγκέφαλοι άρχισαν να αλληλοκατηγορούνται. Ο ένας έλεγε ότι είναι θύμα του άλλου. Τα λεφτά έκτοτε χάθηκαν. Γύρω στα 70 εκατομμύρια ζητούν οι πρώτοι τρεις συνάδελφοι στην ΕΑΒ (και στον SόΕ), τον Ιούλιο 1997 στη μήνυσή τους και άλλα τόσα οκτώ ακόμα επενδυτές, τον Φεβρουάριο του 1998.
Οι κύριοι Γ. και Κ, αντιμετωπίζοντας την κατηγορία της απάτης "από την οποία η ζημιά που προξενήθηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη, κατ' εξακολούθηση, κατ' επάγγελμα και κατά συνήθεια από κοινού και κατά μόνας", περνούν στην αντεπίθεση. Αντιστρέφουν πλήρως την εικόνα, εμφανιζόμενοι ότι έχουν καταστραφεί οικονομικά από τους τοκογλύφους, δηλαδή τους συμμετόχους τους, φίλους, συναδέλφους, συνεταίρους κ. λπ! Ξαφνικά τα υπεσχημένα κέρδη μετετράπησαν σε "τοκογλυφικές απαιτήσεις". "Παραθέτω τα παρακάτω ποσά που μου εδάνεισαν οι αδίστακτοι τοκογλύφοι, τα οποία έχουν ήδη εισπράξει και με το παραπάνω με τη μορφή τοκογλυφικών τόκων και τα οποία ουδεμία σχέση έχουν με τα ποσά που αναφέρουν στην κατάπτυστη και εκβιαστική μήνυσή τους", απολογείται ο κ. Γ.
Ακριβώς επειδή θύτες και θύματα ως προχτές ήταν κολλητοί και συνεταίροι, πρώτα στο τροχανικό και μετά στο βαλκανικό όνειρο, σήμερα αλληλοσπαράσσονται χωρίς έλεος. Το αποδεικτικό υλικό μπορεί να γέρνει υπέρ των "χρηματοδοτών", των θυμάτων δηλαδή, αλλά και οι μπιζναδόροι που είχαν την ευθύνη της απώλειας (και της αναδιανομής) των εκατοντάδων εκατομμυρίων, διαθέτουν τα επιχειρήματά τους: Ακούς εκεί να θέλουν να εισπράττουν κέρδη ύψους 60% επί του ποσού που μας έδιναν, χωρίς να ρισκάρουν επιχειρηματικά, όπως εμείς. Αλλά για όσους γνωρίζουν από πυραμιδικού τύπου "επενδύσεις", αυτή η εξέλιξη δεν αποτελεί έκπληξη. Ας πρόσεχαν, λοιπόν. Κι ας προσέχουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και η δικαιοσύνη (όπως και οι διοικήσεις των δημοσίων οργανισμών), γιατί τα αεροπλανάκια και οι πυραμίδες έχουν αναπτυχθεί με χίλιους τρόπους και στη χώρα μας. Συνάδελφοι και φίλοι σφάζονται, οικονομίες και όνειρα εξαφανίζονται και ορισμένοι (στην κορυφή των πυραμίδων) συνεχίζουν να απολαμβάνουν τα προνόμια του "λαϊκού καπιταλισμού". Δηλαδή τα λεφτά των άλλων.
 

(Ελευθεροτυπία, 12/12/1998)

www.iospress.gr