Οι "τσιγγανολόγοι" αντεπιτίθενται 


Τη δημόσια υπεράσπιση του κ. Ματούλα αναλαμβάνουν δυο συνεργάτες του εκπαιδευτικοί, μέλη κι αυτοί του ίδιου "Τσιγγανολογικού Ινστιτούτου" (ΙΤΣΜΕΧ). Θυμίζουμε ότι ο εκπαιδευτικός σύμβουλος κ. Ματούλας, ο οποίος θεωρεί τον εαυτό του ειδικευμένο τσιγγανολόγο, είναι αυτός που μας δήλωνε ότι "εγώ είμαι οπαδός να φύγουν τα τσιγγανάκια από το σχολείο μέσα" και ότι "στον κοινωνικό ρατσισμό στηρίζεται η προκοπή". Δημοσιεύουμε στη συνέχεια αυτούσια την επιστολή των δυο εκπαιδευτικών, διορθώνοντας μόνο τα χτυπητά ορθογραφικά λάθη. Σε διπλανή στήλη δημοσιεύουμε το κοινό κείμενο τεσσάρων συνδικαλιστικών παρατάξεων, που αρνούνται τη λογική της φυλετικής διάκρισης κατά των τσιγγανόπουλων και δηλώνουν την αντίθεσή τους στη διεξαγωγή ενός παρόμοιου συνεδρίου. Μια σύγκριση στο περιεχόμενο και το ύφος των δυο επιστολών είναι νομίζουμε καταλυτική.

Στο πλευρό του κ. Ματούλα

"1. Η αναφορά στο 1ο διήμερο πανελλήνιο συνέδριο "οι Τσιγγάνοι μπροστά στο 2. 000" δεν έχει καμιά σχέση με την ουσία και το περιεχόμενο του συνεδρίου, όπως θα περίμενε ο αναγνώστης, αλλά προσπαθεί να περιπαίξει μάλλον την προσπάθεια των διοργανωτών. Απ' όσα διαβάσαμε στο δημοσίευμα, φαίνεται καθαρά, ότι οι διοργανωτές, δεν είχαν το δικαίωμα να πραγματοποιήσουν το συνέδριο, χωρίς την άδειά τους. Δεν αναφέρουν σε κανένα σημείο, αν αυτό που επιχειρείται, είναι ωφέλιμο ή βλάπτει το σκοπό, για τον οποίο γίνεται. Αυτό το κάνουν βέβαια από πρόθεση, γιατί εστιάζουν τα πάντα γύρω απ' την αυστηρή κριτική σε ένα και μόνο πρόσωπο, αυτό του κ. Ματούλα.
2. Μας δημιουργήθηκε η εντύπωση, ότι οι γράφοντες δεν έχουν καμιά σχέση, ούτε με το συνέδριο, ούτε με την περιοχή και τα προβλήματά της, αλλά ούτε κάνουν κάποια αναφορά στο περιεχόμενό του, από ενδιαφέρον. Οι "παροικούντες την Ιερουσαλήμ" γνωρίζουν πολύ καλά γιατί γίνεται αναφορά για δεύτερη φορά στο ίδιο θέμα. Στη ζωή υπάρχουν εκείνοι που δημιουργούν και εκείνοι που προσπαθούν να καταστρέψουν αυτά που δημιουργούνται. Αυτό γίνεται από πολλές αιτίες. Μία απ' αυτές είναι, γιατί, δεν μπορούν και εκείνοι να δημιουργήσουν κάτι παρόμοιο. Ο λαός μας αυτούς τους ονομάζει "καλοθελητές" και τέτοιοι υπάρχουν "εν αφθονία".
3. Σ' ένα συνέδριο καλούνται όλοι. Δηλώνουν συμμετοχή όσοι ενδιαφέρονται γι' αυτό. Δεν είναι παράδοξο, ούτε περίεργο το κάλεσμα. Είναι δείγμα μη αποκλεισμού. Δεν υπήρχε κανένας λόγος να χρησιμοποιηθεί ο όρος "θηριώδης πανστρατιά". Χρησιμοποιήθηκε μόνο και μόνο για να υποβαθμίσει την όλη προσπάθεια. Χρησιμοποιήθηκε κακοπροαίρετα με στόχο, ο οποίος είναι κρυμμένος στα άδυτα των υπογραφόντων, αλλά είναι ολοφάνερος!!!
4. Οπως γνωρίζετε, στο χώρο των εκπαιδευτικών, γίνονται μεταθέσεις και αποσπάσεις κάθε χρόνο. Διευκολύνονται μ' αυτό τον τρόπο, όσοι θέλουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην περιοχή των σχολείων, στα οποία φοιτούν Τσιγγανόπαιδες. Εμείς περιμένουμε την επόμενη σχολική χρονιά να γίνει "η θυσία" απ' τους "καλοθελητές". Αν αυτό δεν πραγματοποιηθεί, τότε όλα είναι "προφάσεις εν αμαρτίαις". Τότε κρύβουν καλά τις αδυναμίες τους πίσω από ονόματα άλλων, γιατί δεν έχουν το θάρρος της γνώμης και την παρρησία του άνδρα.
5. Προσπαθεί το δημοσίευμα να καταφέρει πλήγμα στο Σχολικό Σύμβουλο της περιοχής, γιατί είχε την τόλμη να ασχοληθεί με ένα θέμα, που γνώριζε τις δυσκολίες του. Τίποτε δεν τον υποχρέωνε να κάνει κάτι τέτοιο. Ομως δεν έμεινε απαθής και δε φυγομάχησε. Ιδρυσε το ΙΤΣΜΕΧ και με βήματα σταθερά προσφέρει τις υπηρεσίες του μαζί με άλλους συναδέλφους, οι οποίοι ζουν το πρόβλημα από πολύ κοντά.
Από πότε η προσπάθεια και η δραστηριότητα θεωρούνται εγκλήματα στον τόπο μας; Ο κύριος Ματούλας, ως πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής, έχει την ευθύνη, μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της, να προετοιμάσουν το συνέδριο. Ποιον φοβίζει άραγε η παρουσία του, ως μέλους της επιστημονικής επιτροπής, όταν τα μέλη της είναι επιστήμονες αναγνωρισμένης αξίας και πρόεδρός της η κ. Μαρία Τζάνη; Είναι γνωστό άλλωστε, ότι η συνεδριακή δεοντολογία και μεθοδολογία δεν είναι υπόθεση ενός, αλλά συλλογική προσπάθεια.
6. Προξενεί εντύπωση στον αναγνώστη το ακριβές των ημερομηνιών που αναφέρονται στο κείμενο (λείπουν βέβαια οι ώρες)! Για το "ακριβές" πρέπει να συμβαίνουν δυο πράγματα. Το ένα είναι "οι φορείς του Ιού" να αποτελούν τη σκιά της περιοχής και να παρακολουθούν τα γεγονότα από κοντά (αυτό περιποιεί τιμή στο ΙΤΣΜΕΧ), και το άλλο, το πιο πιθανό, είναι να ενημερώνονται ανώνυμα ή επώνυμα από "φίλα" προσκείμενους στον κ. Ματούλα εκπαιδευτικούς. Στην περίπτωση αυτή, οι "καλοθελητές" εργάζονται υπερωριακά!
7. Κύριοι, νομίζουμε θα ήταν πιο γενναίο, αν μετά το πρώτο σας δημοσίευμα ερευνούσατε την κατάσταση οι ίδιοι, σχηματίζοντας τη δική σας εικόνα. Η εικόνα θα σχηματίζονταν, αν με ενδιαφέρον ακούγατε και βλέπατε εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς, στην ίδια περιοχή. Τώρα έχετε παραμορφωτική εικόνα την οποία σχηματίσατε, μέσα από μάτια άλλων. "Το δις εξαμαρτείν"
8. Προσπαθήσατε με παραφιλολογία να τεκμηριώσετε το σκεπτικό σας. Κάνετε χρήση επιχειρημάτων, τα οποία ενδιαφέρουν ένα μικρό αριθμό εκπαιδευτικών, οι οποίοι δεν αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της εκπαίδευσης με θετικό τρόπο.
9. Ο όρος "απαρτχάιντ" είναι ταιριαστός; Χρησιμοποιήθηκε σε ανάλογες περιπτώσεις; Αυτό δείχνει τουλάχιστον εμπάθεια και δε νομίζω να είχατε προηγούμενα με τον άνδρα. Ααααλλοι έχουν!
10. Διαβάζοντας καλά το κείμενο και βλέποντας τα πολλά "sic" καταλήγουμε αβασάνιστα στο συμπέρασμα, ότι το άρθρο το πήρατε σε φωτοτυπία και δεν είναι πόνημα δικό σας. Θλιβόμαστε μόνο, γιατί είμαστε αναγνώστες της εφημερίδας και δεν μπορούσαμε να φανταστούμε, ότι θα διαβάζαμε ένα δημοσίευμα που υιοθετήσατε χωρίς τη βάσανο του νου.
11. Ο στόχος του δεύτερου δημοσιεύματος δεν ήταν μόνο ο πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής, αλλά και η ματαίωση του συνεδρίου. Είναι γνωστό σε όλους ότι η εξέλιξη δεν πισωγυρίζει, ούτε ανακόπτεται από παρόμοιες ενέργειες. Δεν υπάρχουν επιλήσμονες των οραμάτων, αν υπάρχουν αυτοί είναι πολύ λίγοι και δεν έχουν τη δύναμη της ανακοπής. Στην ιστορία βέβαια, υπάρχουν και εκείνοι, οι οποίοι προσπάθησαν στο πισωγύρισμα του ρου της. Το μόνο που κέρδισαν, ήταν η καταχώρισή τους σ' αυτό με μαύρα γράμματα.
12. Η κατακλείδα είναι το χείριστο επιχείρημα. Απευθύνεστε στον Υπουργό Παιδείας για τα περαιτέρω, θέλοντας να διώξετε τη διαφορετική, απ' τη δική σας, άποψη. Σε ποιον αιώνα μας οδηγείτε; Κάποτε υπήρχαν σκοταδιστές. Δε θέλουμε να πιστέψουμε ότι ξαναγύρισαν με διαφορετικό μανδύα σήμερα. Με πολύ σοβαρό ύφος οδηγείτε το "ρατσιστή" ενώπιον του Υπουργού Παιδείας αναφωνώντας!!! Αυτός είναι "ρατσιστής", γιατί προσπαθεί να οδηγήσει στην ομαλή συμβίωση όλους τους μαθητές της περιοχής του, μέσα και έξω απ' το σχολείο, χωρίς φυλετικές διακρίσεις. Είναι "ρατσιστής", γιατί ίδρυσε το ΙΤΣΜΕΧ και διοργανώνει ημερίδες και συνέδρια για να επιλύσει ένα δύσκολο θέμα που απασχολεί την ελληνική κοινωνία. "Αιδώς Αργείοι".
Κοτλίτσας Απόστολος (εκπαιδευτικός)
Σμπόνιας Βασίλειος (εκπαιδευτικός)"



Το σχόλιο του "Ιού"

Μετά την αποκάλυψη της στήλης για τις ρατσιστικές απόψεις που εκφράζει δημόσια ο σχολικός σύμβουλος κ. Ματούλας, ιδρυτής και "ψυχή" του περιβόητου αυτού "Τσιγγανολογικού Ινστιτούτου" (ΙΤΣΜΕΧ), οι συνεργάτες του επιχειρούν να θολώσουν τα νερά. Θορυβημένοι και από την απόφαση της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς να αποσύρει την απόφαση συνδιοργάνωσης του συνεδρίου, τα ρίχνουν τώρα σ' εμάς που δημοσιοποιήσαμε τα σχέδιά τους.
Μας εγκαλούν ότι εστιάζουμε την κριτική μας στο πρόσωπο του κ. Ματούλα. Λές και δεν ενδιαφέρει την κοινή γνώμη το γεγονός ότι ο οργανωτής ενός συνεδρίου για τους Τσιγγάνους, με κρατική υποστήριξη και προβολή, είναι φορέας παρόμοιων απόψεων. Λές και πρέπει να κρύψουμε το γεγονός ότι το υπουργείο Παιδείας ανακάλεσε την άδεια που του είχε παραχωρήσει για "έρευνες" στα σχολεία, κρίνοντας ότι οι απόψεις του -που ήρθαν στο φως από την "Ελευθεροτυπία" στις 14.9.1996- "έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τις βασικές αρχές και τους σκοπούς, τόσο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, όσο και του εκπαιδευτικού μας συστήματος."
Βέβαια οι ίδιοι οι συντάκτες της επιστολής, ενώ μιλούν για "αντριλίκια", αδειάζουν το συνεργάτη τους (στην παρ. 5), με το επιχείρημα ότι η επιστημονική κατεύθυνση του συνεδρίου δεν εξαρτάται από ένα άτομο. Πολύ σωστά. Μόνο που είναι κοινό μυστικό ότι η "ψυχή" του ΙΤΣΜΕΧ είναι ο κ. Ματούλας. Οπως μας δήλωσε περήφανα ο ίδιος, "το Ινστιτούτο βρίσκεται στη βαλίτσα του Ματούλα, στο σπίτι μου".
Και ενώ οι επιστολογράφοι μάς κατηγορούν ότι δεν αναφερόμαστε στην "ουσία", από την άλλη, οι ίδιοι δεν λένε ούτε λέξη για τις δικές τους απόψεις περί ουσίας, δηλαδή για την εκπαίδευση των τσιγγανόπουλων.
Τα ευφάνταστα περί "κειμένων σε φωτοτυπίες" προκαλούν μόνο το γέλιο, ειδικά όταν προέρχονται από συντάκτες παρόμοιων κειμένων. Αν αμφιβάλλουν, ας ρωτήσουν το φίλο τους τον κ. Ματούλα. Αυτός ο ίδιος είναι ο βασικός μας "πληροφοριοδότης". Στις δυο μεγάλες συζητήσεις που είχαμε, και είναι καταγραμμένες, μας έδωσε να καταλάβουμε πολύ καλά τόσο τις δικές του απόψεις, όσο και του ΙΤΣΜΕΧ.
 

Οχι στη θεσμοθέτηση του ρατσισμού

Ολοι εμείς που συνυπογράφουμε το παρακάτω κείμενο πιστεύουμε ότι η πραγματικότητα γύρω μας είναι τέτοια που μας υποχρεώνει να μιλήσουμε.
Η σιωπή γύρω απ' τα ζητήματα του κοινωνικού και φυλετικού αποκλεισμού που πολιορκούν τα σχολεία μας, την εκπαίδευση και την κοινωνία πρέπει να σταματήσει. Η φωνή μας θέλουμε να αποτελέσει αρχή συσπείρωσης, γύρω από ιδέες και πρακτικές που θα αντιπαρατεθούν σε αντιλήψεις διαχωρισμού. Ζούμε σ' ένα κόσμο, όπου όσο πιο πολύ διακινούνται τα εμπορεύματα, η εικονική πραγματικότητα και τα κεφάλαια, άλλο τόσο ανυπέρβλητα τείχη υψώνονται στην επαφή και την επικοινωνία των ανθρώπων και στην ανταλλαγή των ιδεών.
Εχουμε μπουχτίσει από τις θεωρίες περί κατώτερων κι ανώτερων φυλών και γλωσσών. Θεωρίες που αναβαπτίζονται "επιστημονικά" στις διάτρητες έρευνες περί γονιδιακής βάσης και σε κατασκευασμένα και υποκειμενικά τεστ "νοημοσύνης".
Θεωρούμε καθήκον μας να φωνάξουμε ότι οι δυνατότητες όλων των ανθρώπων είναι μη μετρήσιμες, απεριόριστες και ακόμη περισσότερο αυτό που τις χαρακτηρίζει είναι η πολυμορφία τους και όχι η ομοιομορφία, όχι η επιβαλλόμενη κυρίαρχη αντίληψη και στάση ζωής. Το βασικό στοιχείο της ύπαρξης της ζωής είναι η χαοτικά οργανωμένη διαφορετικότητα. Αυτή τη διαφορετικότητα και ποικιλομορφία των ανθρώπων αισθανόμαστε υποχρεωμένοι να αναδείξουμε, να αναπτύξουμε και να φέρουμε σε επικοινωνία.
Σ' όλη την ιστορία του ανθρώπινου είδους οι προσπάθειες επιβολής μιας άποψης, μιας πρακτικής, μιας αντίληψης της πραγματικότητας που βαφτίζεται "ορθή", κυριαρχεί κοινωνικά και πολιτικά, αξιολογεί και κατατάσσει τις υπόλοιπες δήθεν "υποδεέστερες", είναι ταυτισμένες με πόνο, βία, πόλεμο, τραγωδία και φρίκη. Αυτές οι προσπάθειες (σ' όλες τις αποχρώσεις τους) καταδίκης του διαφορετικού, ονομάστηκαν, ονομάζονται και θα συνεχίζουν να ονομάζονται ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ.
"Δεν είναι έτσι", θα μας πουν με επιστημονικό ύφος οι οπαδοί του. "Καλές οι ιδέες, αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική."
Θεωρούμε ότι μια τέτοια άποψη είναι πολύ επικίνδυνη. Γιατί στόχος μας δεν είναι να συμβιβαστούμε με την άσχημη πραγματικότητα και τις αιτίες που τη ζητούν. Στόχος μας είναι να την αλλάξουμε. Η αλλαγή αυτή δεν μπορεί να βασιστεί σε γκετοποιήσεις, χωριστή εκπαίδευση, απομόνωση ενός πολιτισμού και διαχωρισμού των ανθρώπων με βάση τα κυρίαρχα πρότυπα.
Η αλλαγή θα στηριχθεί στην επικοινωνία των διαφορετικών, στην ελεύθερη κοινωνική όσμωση, στη στήριξη της πολυπολιτισμικότητας, στη διαμόρφωση όλων των υλικών όρων για τα παραπάνω, στην εδραίωση ενιαίων εκπαιδευτικών πρακτικών και στη διαμόρφωση συνθετικών και εναλλακτικών και όχι χωριστικών εκπαιδευτικών αντιλήψεων. Ομως επειδή οι ιδέες δεν κυκλοφορούν μόνες τους και επειδή οι ιδέες του διαχωρισμού εκφράζονται εδώ και χρόνια από το σχολικό σύμβουλο κ. Ματούλα, εμείς που υπογράφουμε αυτό το κείμενο θα προσπαθήσουμε να δημοσιοποιήσουμε τις ιδέες μας για ένα κόσμο ενιαίο με πολυπολιτισμικές ανταλλαγές και να τις επεξεργαστούμε σε βάθος.
Με βάση τις παραπάνω θέσεις μας εκφράζουμε την κάθετη αντίθεσή μας για την προσπάθεια πραγματοποίησης ενός συνεδρίου που προσπαθεί να επισημοποιήσει και να κατοχυρώσει απόψεις επικίνδυνης ρατσιστικής απόχρωσης.
Θέλουμε ακόμα να επισημάνουμε την παντελή έλλειψη κάθε βοήθειας από οποιονδήποτε στο δύσκολο έργο που προσπαθούν να φέρουν σε πέρας οι εκπαιδευτικοί των επίμαχων περιοχών. Το κράτος, αντί για βοήθεια, προσπαθεί να δυσκολέψει την κατάσταση, προχωρώντας σε συμπτύξεις τμημάτων και αφήνοντας τα σχολεία σε οικτρή κατάσταση από άποψη κτιριακής υποδομής και εποπτικού υλικού.
Τέλος, για να υπάρξει ουσιαστική παρέμβαση στο θέμα, πιστεύουμε ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί άμεσα ομάδα πρωτοβουλίας από εκπαιδευτικούς και όσους άλλους μπορούν να βοηθήσουν, που θα πρέπει να ασχοληθεί σε βάθος με το θέμα και να προσπαθήσει να επεξεργαστεί ουσιαστικές απόψεις.

Οι εκπαιδευτικοί των συνδικαλιστικών παρατάξεων-κινήσεων
Α.Ε.Σ.
Δ.Ε.Ε.
Ενιαίο Ψηφοδέλτιο Ανεξάρτητων Εκπαιδευτικών
Παρέμβαση για την αυτονομία και την εκπαίδευση
 

(Ελευθεροτυπία, 14/11/1998)

www.iospress.gr