70 εκατομμύρια πρόστιμο στον "φίρερ"

"Αποζημίωση 69.900.000 δρχ επέβαλε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών στον Κώστα Πλεύρη και το Tele-City, για τη συκοφαντική δυσφήμηση του αντιστράτηγου Ν. Μπέλμπα"
           
(16 Ιουλίου 1998)

Με την υπόθεση είχαμε ασχοληθεί για πρώτη φορά σε τούτη τη στήλη, στο φύλλο της 24ης Ιανουαρίου. Ολα ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 1997, όταν ο εκδοτικός οίκος "Γεωργιάδη" και ο Κώστας Πλεύρης (θεωρητικός του εν Ελλάδι νεοναζισμού, κουμπάρος του Λαδά επί χούντας, ιδρυτής του "Κόμματος της 4ης Αυγούστου" και, τα τελευταία χρόνια, τηλεοπτικός σταρ του Tele-City του Γιώργου Καρατζαφέρη) ζήτησαν την αίθουσα διαλέξεων του Πολεμικού Μουσείου για μια εκδήλωση με ομιλητή τον δεύτερο. Ο αντιστράτηγος Νικόλαος Μπέλμπας ήταν εκείνη την εποχή πρόεδρος του Μουσείου. Το γεγονός ότι ανάλογοι χώροι που φιλοξένησαν τον εν λόγω φίρερ είχαν κατά καιρούς μετατραπεί σε πεδία μάχης, αλλά και η σκέψη πως η παραχώρηση της συγκεκριμένης αίθουσας θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως συνεισφορά του Μουσείου (και, κατ' επέκτασιν, του υπουργείου Αμύνης) "στην προώθηση ακραίων θέσεων σε ζητήματα εξαιρετικά ευαίσθητα, όπως εκείνα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής αντιμετώπισης μειονοτήτων μέσα στην Ελλάδα", τον ώθησαν να εισηγηθεί στους ανωτέρους του την απόρριψη του αιτήματος. Οι προϊστάμενοί του και το ΔΣ του ιδρύματος συμφώνησαν να μη χορηγηθεί η αίθουσα στον Πλεύρη, με την επίκληση -όπως συνηθίζεται σ' αυτές τις περιπτώσεις- ανειλημμένων υποχρεώσεων και άλλων τεχνικών λόγων.
Η συνέχεια της υπόθεσης γράφτηκε στις οθόνες του Tele-City. Σε έξι αλλεπάλληλες εκπομπές του, ο ντόπιος τηλε-φίρερ επιδόθηκε σε έναν καταιγισμό ύβρεων και συκοφαντιών κατά του αντιστράτηγου που του έκλεισε τις πόρτες. Μεταξύ άλλων, αποκάλεσε τον κ. Μπέλμπα "υποκριτή, ψεύτη, δειλό, θρασύδειλο που φέρει απαραδέκτως και αναξίως τη στολή", "κομματόσκυλο", "αδικαιολογήτως παρόντα εις το στρατό και πραγματικώς εγκάθετο" και στο τέλος φρόντισε να του συστήσει "να βγάλει τη στολή": "έχω σκοπό", πρόσθεσε σε μια επίδειξη οφθαλμοφανούς ανδρισμού, "να του στείλω και ένα δεματάκι, τι πρέπει να φοράει αντί της στρατιωτικής στολής, θα το παραλάβει αυτό το δεματάκι..."

Υβριστής και συκοφάντης

Οπως θα περίμενε κανείς, από κεί και πέρα το λόγο είχαν τα δικαστήρια. Μέσω του δικηγόρου του Γιώργου Κοπακάκη, ο κ. Μπέλμπας κατέθεσε στις 23 Ιουλίου 1997 στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών αγωγή, με την οποία ζητούσε, βάσει των σχετικών διατάξεων του ν.2243/94, αποζημίωση 49.900.000 από τον ίδιο τον Πλεύρη και την ιδιοκτήτρια εταιρεία του Tele-City (City News AE) για συκοφαντική δυσφήμηση, απλή δυσφήμηση και εξύβριση, καθώς και για την ηθική ευθύνη τους στα αδικήματα της εξύβρισης και της απειλής από ανώνυμους οπαδούς του φίρερ της "4ης Αυγούστου" (περισσότερα γι' αυτό, παρακάτω). Μέχρι να γίνει η δίκη, επενέβη στην υπόθεση το ΕΣΡ -διαπιστώνοντας βαρύτατη προσβολή του στρατηγού και απαιτώντας από το Tele-City να προχωρήσει στην "πλήρη και δημόσια αποκατάσταση της τιμής, της υπόληψης και της αξιοπρέπειάς του, με τους όρους που θα καθορίσει ο ίδιος". Ο σταθμός απέφυγε να το πράξει, απορρίπτοντας το κείμενο αποκατάτασης που τους υπέβαλε ο κ. Μπέλμπας και εκφωνώντας αντί γι' αυτό, σε μία μονάχα εκπομπή και όχι 6 όπως αυτός είχε ζητήσει, μια "μασημένη" και εν πολλοίς ακατανόητη "έκφραση λύπης" για τη "μνημόνευσή" του από τον Πλεύρη.
Τελικά η δίκη έγινε στις 8 Απριλίου 1998 και η απόφαση του δικαστηρίου υπήρξε συντριπτική για τον τηλε-φίρερ και το σταθμό που τον φιλοξενεί. Αφού έλαβαν υπόψη τους "την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα, που εξετάστηκε στο ακροατήριο με φροντίδα του ενάγοντος (οι εναγόμενοι δεν εξέτασαν μάρτυρα), τις ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον του Ειρηνοδίκη Αθηνών, που έχουν συνταχθή με φροντίδα του ενάγοντος, όλα τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, στα οποία περιλαμβάνονται τρείς (3) μαγνητικές ταινίες παραγωγής ήχου και εικόνας (...) και τα διδάγματα της κοινής πείρας", οι δικαστές (Μαρία Βασιλάκη, Ευαγγελία Βελεγράκη, Αγγελής Τριαντόπουλος) έκριναν ότι:
* "Αυτά που είπε ο δεύτερος εναγόμενος [ο Πλεύρης] στις εκπομπές του για τον ενάγοντα προσβάλλουν την προσωπικότητα αυτού, γιατί θίγουν την τιμή και την υπόληψη αυτού. (...) Ολα τα παραπάνω αποτελούν παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του ενάγοντος ως ατόμου και ως στρατιωτικού φέροντος τον βαθμό του Αντιστρατήγου, προκάλεσαν με βάναυσο τρόπο προσβολή της τιμής και της υπόληψής του ενάγοντος με τις βαρύτατες παραπάνω φράσεις, που ελέχθησαν από τηλεοπτικό σταθμό προς χιλιάδες θεατές στο λεκανοπέδιο Αττικής σε έξι (6) συνολικά εκπομπές".
* "Ο δεύτερος εναγόμενος [ο Πλεύρης] που προκάλεσε την προσβολή προέβη σ' αυτήν με όλες τις παραπάνω πράξεις του με σκοπό να μειώσει την τιμή και υπόληψη του ενάγοντος με τον προαναφερθέντα τρόπο στις εκπομπές που παρουσίαζε, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι η πρώτη εναγομένη [City News AE] του είχε παραχωρήσει τηλεοπτικό χρόνο για παρουσίαση εκπομπής σε απευθείας μετάδοση, στην προσβολή δε αυτή προέβη με όλες τις παραπάνω εκπομπές δεικνύοντας εμμονή στον σκοπό του για προσβολή του ενάγοντος ενώπιον των θεατών της εκπομπής του. Επομένως, οι ισχυρισμοί των εναγομένων, ότι δεν υπήρχε σκοπός εξύβρισης και ότι από δικαιολογημένο ενδιαφέρον προέβη ο δεύτερος εναγόμενος στις πράξεις του και ότι ο ίδιος προκλήθηκε από την συμπεριφορά του ενάγοντος, είναι και αβάσιμοι κατ' ουσίαν. Κατόπιν της προσβολής που επήλθε στην προσωπικότητα του ενάγοντος, αυτός δικαιούται εύλογης χρηματικής ικανοποίησης, την οποία οφείλουν να καταβάλουν εις ολόκληρον ο καθένας, η μεν πρώτη ως έχουσα αντικειμενική ευθύνη (...), ο δε δεύτερος ως υπαίτιος της παράνομης προσβολής".

Ηθικός αυτουργός απειλών

* Το δικαστήριο δέχτηκε επίσης τον ισχυρισμό της αγωγής για ηθική αυτουργία του Πλεύρη σε εξύβριση και απειλή από τηλεφώνου. Συγκεκριμένα, κατά την εκπομπή της 16/4/97, αμέσως μετά το υβριστικό κατεβατό του, ο φίρερ της 4ης Αυγούστου είχε ανακοινώσει δυο φορές το τηλέφωνο του στρατηγού Μπέλμπα, μαζί με την έκκληση προς τους οπαδούς του να πάρουν για "να αφήσουν μια παραγγελία". "Πράγματι", διαβάζουμε στην απόφαση, "όπως προκύπτει και από τις ένορκες βεβαιώσεις των Ιωάννη Ζαμπάρτα και Αναστασίας Χρυσανθοπούλου, τηλεφώνησαν πολλά άτομα ανωνύμως στο Πολεμικό Μουσείο, εξύβριζαν και απειλούσαν τον ενάγοντα (θα φάει το κεφάλι του ο στρατηγός, θα τον φάμε τον Μπέλμπα, θα σας κάψουμε, κλπ)". Ανάλογα τηλεφωνήματα δέχτηκε και η οικογένειά του. Η ηθική αυτουργία του Πλεύρη στοιχειοθετείται από το γεγονός ότι "γνώριζε πως αυτό ήταν ενδεχόμενο κάτω από τις συνθήκες" που έγινε η δημοσιοποίηση του αριθμού του τηλεφώνου (ενδεχόμενος δόλος).
Οσον αφορά το ύψος της αποζημίωσης, τέλος, το δικαστήριο κρίνει ότι "λαμβανομένων υπόψη της βαρύτητας της προσβολής που επήλθε στον ενάγοντα, του τρόπου της προσβολής, του μέσου που χρησιμοποιήθηκε γι' αυτή, του αριθμού των εκπομπών με τις οποίες έγινε η προσβολή, της ιδιότητας και βαθμού του ενάγοντος ως Αντιστρατήγου, Προέδρου του ΔΣ του Πολεμικού Μουσείου, της προθέσεως του δεύτερου εναγομένου να προσβάλει τον ενάγοντα (...), της ιδιότητας αυτού ως Δικηγόρου Αθηνών, της κοινωνικής καταστάσεως του ενάγοντος και του δεύτερου εναγομένου, της περιουσιακής καταστάσεως των διαδίκων", ο Πλεύρης και το Tele-City οφείλουν να καταβάλουν στον κ. Μπέλμπα 50.000.000 δρχ, ο δε τηλεοπτικός σταθμός από μόνος του άλλα 19.900.000 δρχ.

Και "φυσιογνωμιστής"

Από το ίδιο το κείμενο της απόφασης, προκύπτουν επίσης κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία για τη δικονομική στρατηγική του ίδιου του τηλε-φίρερ. Κατά την ακροαματική διαδικασία της 8.4.98, ο Πλεύρης ζήτησε αναβολή της δίκης με το σκεπτικό της συνεκδίκασης με μια δική του αγωγή εναντίον του κ. Μπέλμπα, του Πολεμικού Μουσείου και του Ελληνικού Δημοσίου για προσβολή της προσωπικότητάς του από ...την άρνηση χορήγησης της αίθουσας για τη διάλεξή του (!). Απορρίπτοντας το αίτημα της αναβολής, το δικαστήριο θα υπενθυμίσει στον (δικηγόρο το επάγγελμα) Πλεύρη ότι "κατά του Πολεμικού Μουσείου και του Ελληνικού Δημοσίου, το Δικαστήριο αυτό δεν έχει δικαιοδοσία, αλλά τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια"... Ανάλογη κατάληξη θα έχει και η απόπειρά του να ψυχογραφήσει (ή να ψαρώσει) τους δικαστές του: "Επίσης δεν σας κρύβω", γράφει στην προσθήκη-αντίκρουσή του, "ότι στο πρόσωπο μέλους του Δικαστηρίου Σας διέγνωσα αντιπάθειαν στο πρόσωπό μου. Με εκοίταζε με εχθρικήν διάθεσιν. Είθε να σφάλλω. Δεν παριστάνω τον φυσιογνωμιστήν αλλά έτη εμπειρίας επικοινωνίας με ανθρώπους μου δίδουν την δυνατότητα να συμπεραίνω εκ του προσώπου την ψυχικήν στάσιν έναντί μου. Αυτά τα γράφω απλώς δια να δηλώσω ότι, αν είναι αληθή, δεν εξέφυγον της προσοχής μου, και αν είναι ανακριβή, όπερ εύχομαι, λυπούμαι που αδικώ καλή τη πίστει εν τη σκέψει μου μέλος του Δικαστηρίου Σας".
Τα σχόλια περιττεύουν...
 

(Ελευθεροτυπία, 3/10/1998)

www.iospress.gr