Η απαγορευμένη λέξη

"Στα δικαστήρια για διαφήμιση ...μαριχουάνας"
           
("Αδέσμευτος Τύπος" - Ρίζου, 26/9/98)

Είναι γνωστό ότι τις τελευταίες δεκαετίες διεξάγεται διεθνώς μια συζήτηση μεταξύ εκείνων που επιθυμούν την ενίσχυση των κατασταλτικών μεθόδων για την αντιμετώπιση του κοινωνικού προβλήματος των λεγομένων ναρκωτικών, από τη μια πλευρά, και όσων εισηγούνται την εγκατάλειψη της άγονης απαγορευτικής πολιτικής, από την άλλη. Μια επιμέρους πτυχή της συζήτησης αυτής -στην οποία μετέχουν επιστήμονες, συγγραφείς, πολιτικοί, δημοσιογράφοι και άμεσα ενδιαφερόμενοι- αφορά στη διάκριση των λεγόμενων "μαλακών" ουσιών από τις "σκληρές" και ειδικότερα την αποποινικοποίηση της χρήσης της ινδικής κάνναβης. Ο διάλογος αυτός δεν γίνεται στον αέρα. Το φανερό αδιέξοδο οδηγεί στην αναζήτηση εναλλακτικών πολιτικών για την αντιμετώπιση των εξαρτησιογόνων ουσιών, και σε πολλές χώρες της Ευρώπης οι κυβερνήσεις αρχίζουν δειλά δειλά να πειραματίζονται με τη μερική άρση της απαγόρευσης.
Η συζήτηση αυτή έχει από καιρό ανοίξει και στην Ελλάδα. Εχουν εκδοθεί αρκετά βιβλία, έχουν δημοσιευτεί πολλά άρθρα και έρευνες σε περιοδικά και εφημερίδες, έχουν οργανωθεί δεκάδες τοκ σόου στην τηλεόραση. Η υπόθεση έχει φτάσει μέχρι και τη Βουλή. Η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των δύο πλευρών γίνεται πολλές φορές σε έντονο ύφος και δεν λείπουν ακόμα και οι προσωπικές αντεγκλήσεις μεταξύ υποστηρικτών των δυο αντίπαλων "στρατοπέδων". Ομως, τουλάχιστον, αναγνωρίζει ο ένας στον άλλο το δικαίωμα να εκφράζει τις απόψεις του ελεύθερα και δεν απαιτεί να κλείσει διά της βίας το στόμα όσων διατυπώνουν μια διαφορετική γνώμη.

Λογαριάζαμε χωρίς τον Δαραβίγκα

Ο διάλογος αυτός θα συνεχιζόταν, προς όφελος της δημοκρατίας και της βελτίωσης της πολιτικής απέναντι στις εξαρτησιογόνες και τις ευφορικές ουσίες. Μόνο που δεν συμφωνεί ο κ. Δαραβίγκας. Ποιος είναι ο κ. Δαραβίγκας; Ο ίδιος παρουσιάζεται ως πρόεδρος της οργάνωσης "Πανελλήνιος Αντιναρκωτικός Αγώνας", αλλά απ' ό,τι φαίνεται, ως "αντιναρκωτικό αγώνα" αντιλαμβάνεται τη φίμωση όσων δεν συμμερίζονται τις δικές του ιδέες. Κατά έγγραφη δήλωσή του επαγγέλλεται "Ελλην". Εχει γίνει γνωστός από τις κατά καιρούς επιθέσεις εναντίον όσων δείχνουν κάπως πιο ανοιχτό μυαλό στο ζήτημα αυτό. Ηταν αυτός που κατάγγειλε πρώτος το νόμο για την αποσυμφόρηση των φυλακών, λέγοντας ότι "κινδυνεύει η δημόσια ασφάλεια από το νόμο Κουβελάκη" (Ελεύθερος Τύπος, 9.5.94).
Η τελευταία του δραστηριότητα είναι η μήνυση που υπέβαλε εναντίον του περιοδικού "01" και των ιδιοκτητών του καταστήματος Kannabishop, με την κατηγορία ότι "διέπραξαν το έγκλημα της πρόκλησης και διαφήμισης ναρκωτικών ουσιών σε βαθμό κακουργήματος". Το επίμαχο άρθρο του περιοδικού αναφερόταν στα προϊόντα από κάνναβη, τα οποία πουλιούνται πλέον και στην Ελλάδα, όπως σε όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης.
Το κείμενο της μήνυσης είναι σαφές. Ο μηνυτής ζητάει την επέμβαση των διωκτικών αρχών επειδή στο άρθρο του περιοδικού "αναφέρεται ο έμπορος από τον οποίον μπορεί να γίνει η προμήθεια των ναρκωτικών". Και παραθέτει το ακόλουθο απόσπασμα του άρθρου: "Το μαγαζί (εννοεί το Kannabishop) άνοιξε και σε περιμένει να δοκιμάσεις τις φούστες, τα μπουφάν, τα παντελόνια και όλα τα ρούχα που μπορείς να βρεις στα shops που ψωνίζεις."

"Μάλλον παράνομος"

Φυσικά όλα αυτά τα προϊόντα δεν έχουν καμιά σχέση με "ναρκωτικά", αλλά ο κ. Δαραβίγκας έχει τις δικές του βεβαιότητες: "Ολο το άρθρο έχει σκοπό να επιτύχει τη διαφήμιση των ναρκωτικών αυτών (σ.σ. δηλαδή των μπουφάν και των παντελονιών;) και την πρόκληση προς τον κόσμο να τα αγοράσει και μάλιστα ιδίως από τη συγκεκριμένη επιχείρηση." Ομολογώντας ότι δεν γνωρίζει καλά-καλά περί τίνος πρόκειται, ο μηνυτής αποφαίνεται ότι "η λειτουργία της επιχείρησης Kannabishop είναι εξαιρετικά ύποπτη και μάλλον παράνομος" (sic), και καλεί την Υποδιεύθυνση Ναρκωτικών της Γενικής Ασφαλείας Αττικής, "η οποία ανέκαθεν έχει επιδείξει μεγάλο ζήλο και ακόμη μεγαλύτερες επιτυχίες στον αγώνα της κατά των ναρκωτικών να επιληφθεί της υποθέσεως σε συνεργασία με τους διεθνείς οργανισμούς καταστολής εγκλήματος και με παράλληλη χορήγηση εντάλματος ερεύνης από Υμάς, ώστε να διαλευκανθούν όλες οι πτυχές της εξαιρετικά ύποπτης αυτής επιχειρήσεως και των ενδεχομένων δεσμών που έχει με το οργανωμένο έγκλημα, εντός και εκτός Ελλάδος."
Η Γενική Ασφάλεια ακολούθησε τη συμβουλή του κ. Δαραβίγκα και κατέσχεσε από το μαγαζί μια σειρά προϊόντων κάνναβης. Το σχετικό έγγραφο δημοσιεύεται σε διπλανή στήλη. Ασφαλώς δεν διαπιστώθηκαν "παράνομες ουσίες" στα παντελόνια και τα παπούτσια, αλλά οι μηνυτές είχαν ήδη πετύχει τον πρώτο στόχο τους.
Η υπόθεση θα ήταν για γέλια, αν δεν βρισκόταν εισαγγελική αρχή να κρίνει ότι η μήνυση πρέπει να φτάσει στο ακροατήριο την προσεχή Δευτέρα. Και έτσι οι μηνυόμενοι είναι υποχρεωμένοι να τεκμηριώσουν τα αυτονόητα. Οτι δηλαδή τα προϊόντα από κάνναβη είναι διαδεδομένα σε όλη την Ευρώπη, και ότι σε όλες τις χώρες της Ενωμένης Ευρώπης (πλην Πορτογαλίας και Ελλάδας) επιτρέπεται η καλλιέργεια της ποικιλίας sativa. Οτι, μάλιστα, η Ενωση επιδοτεί την καλλιέργεια της κάνναβης αυτής στο πλαίσιο των γεωργικών προγραμμάτων της.

Σκόπιμη σύγχυση

Ολη η μήνυση είναι στηριγμένη σε μια σκόπιμη σύγχυση μεταξύ δύο ποικιλιών κάνναβης, της ινδικής (με τις γνωστές ευφορικές ιδιότητες, χάρη στις οποίες έχει απαγορευτεί) και της κλωστικής (sativa, χωρίς ευφορικές ιδιότητες, και κατά συνέπεια μη απαγορευμένη). Η δεύτερη είναι η πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται στα ρούχα και τα λοιπά προϊόντα και περιέχει απειροελάχιστη ουσία THC (τετραϋδροκαναββινόλη), δηλαδή τη δραστική ουσία για την οποία το όριο της Ευρωπαίκής Ενωσης είναι 0.3%. Αντιθέτως η ινδική κάνναβη περιέχει 1.5-5% αυτής της ουσίας.
Ο κ. Δαραβίγκας "ξεχνάει" αυτή τη "μικρή" διάκριση και μπλέκει το λάδι από κάνναβη sativa, το οποίο περιέχει αυτή την απειροελάχιστη (και επιτρεπόμενη στην Ευρωπαϊκή Ενωση) δραστική ουσία με το χασισέλαιο, το οποίο περιέχει το THC σε συγκέντρωση 15%! "Ο αναγνώστης στρέφεται προς το εν λόγω μαγαζί για να προμηθευτεί τα ευεργετικά αυτά σκευάσματα και υποπροϊόντα, παράγωγα της κάνναβης, όπως, π.χ., το χασισέλαιο." Την ίδια σύγχυση αναπαράγουν με τις καταθέσεις τους και οι μάρτυρες κατηγορίας. "Το άρθρο παρακινεί τους αναγνώστες του περιοδικού να κάνουν χρήση ινδικής καννάβεως", δηλώνει ο νομίατρος Αθηνών Ιωάννης Τσαντίρης. "Είναι αναληθές ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση χρηματοδοτεί προγράμματα καλλιέργειας κάνναβης sativa", καταθέτει ενόρκως ο δικηγόρος Χρήστος Κηρόπουλος. Μόνο η καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής Σοφία Ερμίδου-Πολλέ είναι σαφής στην ασάφειά της: "Θεωρώ σε γενικές γραμμές μονόπλευρη και ελλιπή την πληροφόρηση η οποία δίνεται για την ουσία αυτή, χωρίς να είμαι σε θέση επί του παρόντος να εκτιμήσω την απόλυτη ακρίβεια των γραφομένων."

Το δίκιο του κ. Δαραβίγκα

Φυσικά κάπου έχει δίκιο ο κ. Δαραβίγκας. Ολη αυτή η εξοικείωση με τις -καθόλου "ναρκωτικές"- ιδιότητες της κάνναβης, αφαιρεί από το φυτό αυτό ένα κομμάτι από το μύθο που σκόπιμα καλλιεργείται τις τελευταίες δεκαετίες σ' όλο τον κόσμο, για το δήθεν "θανατηφόρο" αυτό χόρτο. Η ενημέρωση του κοινού για τη χρήση της κάνναβης στην υφαντουργία, τη βιομηχανία τροφίμων και την ιατρική δυσκολεύει το έργο όσων επιμένουν ότι και μόνο η αναφορά της λέξης "κάνναβη" θα πρέπει να ποινικοποιηθεί.
Απ' ό,τι φαίνεται, την άποψη αυτή συμμερίζονται και οι υπεύθυνοι του Γενικού Χημείου του Κράτους, οι οποίοι αρνούνται να εγκρίνουν την κυκλοφορία της μπύρας Cannabia. Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε ότι η υπηρεσία αυτή ήταν αρμόδια για την ανίχνευση της χημικής σύστασης διαφόρων προϊόντων. Ομως, όπως διαβάζουμε στο σχετικό έγγραφο (297/16.7.98), αυτό που τους εμποδίζει να προχωρήσουν στην άδεια είναι "η εικόνα επί της συσκευασίας των φύλλων κάνναβης, η κατά προβεβλημένο τρόπο αναγραφή της λέξης κάνναβη επί της συσκευασίας ως εμπορικής ονομασίας του προϊόντος και γενικά η όλη εμφάνιση της συσκευασίας οδηγεί τον καταναλωτή, κυρίως τα άτομα νεαράς ηλικίας, σε εξοικείωση με την 'κάνναβη', φυτό το οποίο, σύμφωνα με την Ελληνική Νομοθεσία, θεωρείται ναρκωτικό."
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ελληνική έννομη τάξη θα εναρμονιστεί με τους κανόνες που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση, και η λέξη "κάνναβη" θα πάψει να αποτελεί το ταμπού που επιθυμούν οι μηνυτές. Ομως, απ' ό,τι φαίνεται, οι τελευταίοι που θα το καταλάβουν είναι ο κ. Δαραβίγκας και οι φίλοι του.
 

ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΣΧΕΣΗΣ

Στην Αθήνα σήμερα την 24 του μήνα Απριλίου του έτους 1998, ημέρα της εβδομάδος Παρασκευή και ώρα 12:20, εγώ ο ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ Σοφοκλής, Αντ/λεας Πρωτοδικών, παρουσία και του Υπαστ/μου Α' ΣΚΛΑΒΟΥ Σπυρίδωνα της Υποδ/νσης Δίωξης Ναρκωτικών της Δ/νσης Ασφ. Αττικής που προσλήφθηκε ως Β' Ανακριτικός Υπάλληλος, προβήκαμε σε κατάσχεση των κάτωθι ειδών προκειμένου να αποσταλούν στη Γ.Δ.Χ. Υπηρεσιών, από το κατάστημα "KANNABISHOP" ιδιοκτησίας (...), για εξέταση:
α) Ενα παντελόνι γυναικείο Ν.28 χρώματος Μπέζ. β) Ενα υποκάμισο σπορ Μέγεθος Μ χρώματος Μαύρο. γ) Ενα ζευγάρι σπορ υποδημάτων Ν. 39 χρώματος Μπλε. δ) Ενα καπέλο τύπου τζόκεϋ χρώματος παρασίνου. ε) Ενα τσαντάκι μέσης (μπανάνα) χρώματος μπεζ. στ) Μια τσάντα (δίχτυ) χρώματος μπεζ. ζ) Ενα εσώρουχο μπόξερ χρώματος μπεζ. η) Ενα ζεύγος κάλτσες χρώματος μπεζ. θ) Μια τιράντα ι) Ενα μπουκάλι με λάδι για ξύλα. κ) Ενα πορτοφόλι και μια καπνισακούλα. κα) Ενα παιχνίδι αρκουδάκι. κβ) Ενα τετράδιο. κγ) 20 φάκελοι Αλληλογραφίας. κδ) Ενα σετ αλληλογραφίας. κε) 20 κάρτες. κστ) Ενα κουβάρι σπάγγος. κζ) Ενα κουτί απορυπαντικό. κη) Ενα μπουκάλι λοσιόν σώματος. κθ) Ενα κουτί. κι) Ενα μπουκάλι βρώσιμο λάδι. λ) Ενα σαπούνι. λα) Ενα μπουκάλι αφρόλουτρο. λβ) Ενα βάζο κρέμα ημέρας. λγ) Ενα βάζο κρέμα προσώπου. λδ) Ενα βάζο κρέμα για ερεθισμούς Hanf-Balsam. λε) Ενα μπουκάλι λάδι για μπάνιο. λστ) Ενα κουτάκι παστίλιες. λζ) Μια θήκη γυαλιών. λη) ΜΙα μπύρα. λθ) Ενα σπρέυ για λεκέδες. λι) Ενα κουτί με κερί ξύλου.

(Ελευθεροτυπία, 26/9/1998)

www.iospress.gr