Ιδιωτικοποίηση και ιδιωτεία


Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εξαγγελίες, η λύση όλων των προβλημάτων μας βρίσκεται στην προώθηση των περίφημων «μεταρρυθμίσεων». Ως πρώτη μεταρρύθμιση αναφέρεται βέβαια η «ιδιωτικοποίηση» όλο και περισσότερων τομέων του δημόσιου τομέα. Οι κρατικές επιχειρήσεις, οι δημόσιοι υπάλληλοι και κάθε τι που δεν έχει σχέση με τον ιδιωτικό τομέα θεωρείται πλέον απολύτως αντιπαραγωγικό και απορριπτέο. Με δυο λόγια, παλιομοδίτικο.

Οσες φωνές τολμούν να αρνηθούν αυτό τον κοινό τόπο της εποχής μας, εισπράττουν αμέσως την ειρωνεία ότι κινούνται από απαρχαιωμένες αντιλήψεις ή, στη χειρότερη περίπτωση, ότι υπερασπίζονται συντεχνιακά συμφέροντα.

Και όμως. Ολα τα σκάνδαλα που μας απασχόλησαν την τελευταία περίοδο συνδέονται ευθέως με την ιδιωτικοποίηση των τομέων στους οποίους επωάστηκαν. Ας πάρουμε για παράδειγμα την υπόθεση των υποκλοπών. Σε ποια δημόσια υπηρεσία θα μπορούσε να σταθεί χωρίς έλεγχο (διοικητικό και δικαστικό) η ίδια διοίκηση που προκάλεσε ή ανέχτηκε ή έστω δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει αυτή την προσβολή του απορρήτου των επικοινωνιών;

Σε ποιον κρατικό ΟΤΕ θα παρέμενε στη θέση της η διοίκηση που θα χειριζόταν την υπόθεση με τον τρόπο που είδαμε να κινούνται οι παράγοντες της Vodafone και της Ericsson; Και ποια κυβέρνηση θα στεκόταν στη θέση του ατάραχου παρατηρητή ή θα διεκδικούσε το ρόλο του ...θύματος, αν δεν είχε παραδοθεί η τηλεφωνία στον ιδιωτικό τομέα;

Διαπιστώνουμε, δηλαδή, ότι σε έναν τομέα που θεωρείται αιχμή της ιδιωτικοποίησης και προβάλλεται ως μοντέλο και υπόδειγμα για το σύνολο των οικονομικών δραστηριοτήτων, τη στιγμή της κρίσης επικρατεί η συγκάλυψη, η πλήρης αδιαφάνεια και η διασπορά των ευθυνών. Η ιδιωτικοποίηση είναι το άλλοθι για την απουσία της πολιτικής παρέμβασης.

Το ίδιο συμβαίνει και με όλα τα άλλα μεγάλα θέματα που μας απασχόλησαν τον τελευταίο καιρό. Δεν μιλάμε μόνο για τις δημόσιες επιχειρήσεις που ιδιωτικοποιούνται. Παρόμοια φαινόμενα παρατηρούμε και στο χώρο του πολιτισμού. Αυτή η υπόθεση αρχαιοκαπηλίας, για παράδειγμα, που ήρθε στο φως ύστερα από την ερευνητική δουλειά του Νικόλα Ζηργάνου στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» είναι σαφές ότι έχει σχέση με την ιδιωτικοποίηση των μουσείων, μια τάση που κυριαρχεί σε άλλες χώρες εδώ και χρόνια. Χωρίς αρχαιοκαπηλία δεν είναι δυνατόν να στηθεί νέο μουσείο με αρχαία εκθέματα. Οσο για τις δημοπρασίες και τους συλλέκτες, αυτοί αναλαμβάνουν το ρόλο του μεσάζοντα, με όλες τις σημασίες που κρύβει ο όρος.

Αλλά και η σκανδαλώδης προσπάθεια να εμπορευματοποιηθεί ο χώρος της Ολυμπίας με τη δημιουργία ενός σύγχρονου λυόμενου στίβου και θέσεων θεατών πάνω στο αρχαίο στάδιο, κι αυτή η ιδέα απόρροια της ιδιωτικοποίησης του αθλητισμού και του πολιτισμού είναι. Αν δεν είχε αναλάβει ένας καναλάρχης τη διαχείριση του μεταολυμπιακού αθλητικού τοπίου, κανείς δεν θα είχε συλλάβει το μεγαλόπνοο αυτό πρόγραμμα.

Αλλωστε ο ίδιος έχει φροντίσει να «ιδιωτικοποιήσει» και τμήμα του Πεδίου του Αρεως για να στεγάσει τις δραστηριότητες του σωματείου του.

Αντίθετα, λοιπόν, από όσα ισχυρίζονται οι γκουρού του φιλελευθερισμού, η ιδιωτικοποίηση δεν είναι ασπίδα απέναντι στα σκάνδαλα, την κακοδιαχείριση και τη διαφθορά. Είναι απλώς μια ευθεία εκχώρηση δημόσιου πλούτου και πολιτικής ισχύος σε μεγάλα οικονομικά συμφέροντα.

Φυσικά έχουν δίκιο όσοι λένε ότι σε άλλες χώρες η ιδιωτικοποίηση έχει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις. Μας το υπενθύμισε με τον πιο κραυγαλέο τρόπο η Κοντολίζα Ράις στην ολιγόωρη επίσκεψή της. Την ίδια ώρα που η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έκανε παρατηρήσεις στην Ελληνίδα ομόλογό της για το φυσικό αέριο από τη Ρωσία, η εταιρεία πετρελαίων Chevron ανακοίνωνε την πρόθεσή της να μπει στην κοινοπραξία του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης. Ποιο το παράξενο; Μα, ως γνωστόν, η Κοντολίζα Ράις υπήρξε διευθύντρια της Chevron από το 1991 έως το 2001, που ανέλαβε πόστο στην κυβέρνηση του Μπους. Ποιος είχε την πρωτοβουλία για τη συζήτηση περί ενεργειακών αγωγών στη συζήτηση των δύο υπουργών στην Αθήνα; Η κυρία Ράις ή η Chevron; Κανείς δεν θα το μάθει. Βλέπετε, στις ΗΠΑ έχει ιδιωτικοποιηθεί και η κυβέρνηση.
 

(Ελευθεροτυπία, 6/5/2006)

 

 

www.iospress.gr