Νυν υπέρ πάντων ο αγών μου



"Μετά τη σάμπα άρχισαν τις γροθιές οι Βραζιλιάνοι"
                («Espresso», 27/6/2002) 


Η ΛΑΜΠΕΡΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ του Νέλσον Μαντέλα στην Αθήνα έδωσε ιδιαίτερη αίγλη στην προσπάθεια του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών να στηρίξει την ιδέα της "Ολυμπιακής Εκεχειρίας". Τις ίδιες μέρες γίναμε δέκτες εκατοντάδων άρθρων και σχολίων που εκθείαζαν τη συναδέλφωση των λαών στο Μουντιάλ, που τελειώνει αύριο στη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία.

ΟΜΩΣ ΚΑΚΑ τα ψέματα. Ο αθλητισμός και ειδικότερα το ποδόσφαιρο δεν "συναδελφώνει" τους λαούς, ούτε οδηγεί στη σύγκλιση των κοινωνικών ομάδων, αλλά ενισχύει τους εθνικούς, ταξικούς και φυλετικούς διαχωρισμούς. Οι αθλητικές ιεροτελεστίες νομιμοποιούν τη συμβολική βία, τη "θανάτωση" του αντιπάλου και λειτουργούν ως υποκατάστατα βίαιης επιβολής κάποιας ομάδας πάνω σε μια άλλη. Ακόμα και όταν οι συγκυρίες φαίνεται να ευνοούν τον "κατευνασμό" των παθών διά μέσου του αθλητισμού, πάντα καραδοκεί η ανατροπή των δεδομένων και η επικράτηση των φαντασμάτων του αλληλοαποκλεισμού, της βίας του σαδισμού. Στο εξαιρετικό κείμενο των Ζαν Μαρί Μπρομ και Μαρκ Περελμάν "Από την έκσταση στον εφιάλτη" που φιλοξένησε η "Αυγή" (23/6) περιγράφεται η μετάπτωση της γαλλικής ποδοσφαιρικής ομάδας, από υπόδειγμα ενσωμάτωσης των μεταναστών σε έναν πραγματικό εφιάλτη, σε αυτό που ονομάζουν οι συγγραφείς "έρποντα ποδοσφαιρικό λεπενισμό".

ΕΙΧΕ ΠΡΟΗΓΗΘΕΙ ένα ματς που δεν προσέχτηκε όσο έπρεπε. Ο "φιλικός" αγώνας προετοιμασίας της Εθνικής Γαλλίας με την Εθνική Αλγερίας (4-0) κατέληξε σε πρωτοφανή επεισόδια. Οι θεατές -στην πλειοψηφία τους μετανάστες- ξανάζησαν μέσα στην αθλητική ταπείνωση την αλαζονεία της γαλλικής αποικιοκρατικής πολιτικής και αντέδρασαν ανάλογα. Παρόμοια φαινόμενα διαπιστώνουμε ακόμα και όταν συναντούνται Εθνικές Ομάδες χωρών που δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν. Αρκεί να θυμηθούμε την υποδοχή των Κυπρίων "αδελφών" μας στο Ολυμπιακό Στάδιο πριν από λίγα χρόνια. 

Ο ΜΑΝΤΕΛΑ, για παράδειγμα, θα είχε πολλά να πει για το ρόλο του παγκόσμιου αθλητισμού κατά την περίοδο του απαρτχάιντ. Επί δεκαετίες το διεθνές αντιρατσιστικό κίνημα επιχειρούσε το αυτονόητο: να επιβάλει στο καθεστώς της Νότιας Αφρικής ενιαίες αθλητικές δραστηριότητες όλων των "φυλετικών" ομάδων της χώρας. Με την πίεση των αφρικανικών και ασιατικών χωρών, η Νότια Αφρική αποκλείστηκε από τις Ολυμπιάδες του Τόκιο (1964) και του Μεξικού (1968) και το 1970 απεβλήθη οριστικά από τη ΔΟΕ. Τελικά το 1985 υπογράφτηκε στη Νέα Υόρκη η "Διεθνής Σύμβαση εναντίον του Απαρτχάιντ στον Αθλητισμό". Μεταξύ των χωρών που υπογράφουν δεν υπάρχει ούτε μία "ανεπτυγμένη". Δεν υπογράφει ούτε η Ελλάδα της "περήφανης εξωτερικής πολιτικής". Και το χειρότερο: καμιά από τις χώρες αυτές δεν υπέγραψε τη σύμβαση μέχρι την τελική κατάρρευση του απαρτχάιντ.

ΑΛΛΑ Η ΒΙΑ του οργανωμένου διεθνούς αθλητισμού δεν μένει στο συμβολικό επίπεδο. Οποιος είχε την κακοτυχία να παρακολουθήσει την περασμένη Τρίτη τους "Φακέλους" του Αλέξη Παπαχελά στο Mega, θα έγινε μάρτυρας μιας απίστευτης παρέλασης μικρεμπόρων (ή μεγαλεμπόρων) του φόβου, οι οποίοι προσπαθούν να πουλήσουν την πραμάτεια τους στην ελληνική κυβέρνηση, για να σιγουρευτεί η "ασφάλεια" των αγώνων του 2004. Επισήμως όλα αυτά τα σύγχρονα μέσα παρακολούθησης, ελέγχου και καταστολής έχουν διακηρυγμένο στόχο τη "διεθνή τρομοκρατία". Ομως η πρόσφατη ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων δεν αφήνει αμφιβολία. Το πρώτο θύμα αυτών των "εξελιγμένων" μέσων είναι οι ανεπιθύμητες κοινωνικές ομάδες, οι μετανάστες, οι άστεγοι, οι πολιτικοί αντίπαλοι των κρατούντων, οι εξεγερμένοι κάθε είδους. 

ΥΠΑΡΧΕΙ ΒΕΒΑΙΑ και το έσχατο επιχείρημα των σύγχρονων ιδεολόγων του αθλητισμού. Επικαλούνται την ακαταμάχητη γοητεία του αθλητικού θεάματος, το παγκόσμιο ενδιαφέρον και τα ρεκόρ τηλεθέασης που κερδίζουν οι μεγάλες διοργανώσεις, όπως το Μουντιάλ ή οι Ολυμπιάδες. Αλλά ακριβώς επειδή διαθέτουν αυτόν τον έντονα ανταγωνιστικό, ρατσιστικό, πολεμικό και ανθρωποβόρο χαρακτήρα, κερδίζουν τόσο εύκολα την απόλυτη τηλεθέαση. Ας μην ξεχνάμε ότι οι μεγαλύτερες επιτυχίες του σύγχρονου τηλεοπτικού μάρκετινγκ ήταν οι "ζωντανές" μεταδόσεις πολεμικών συγκρούσεων. Οσο για τη σκηνή που μεταδόθηκε σ' όλο τον κόσμο τον περασμένο χρόνο σε περισσότερες επαναλήψεις, δεν ήταν άλλη από την τραγική κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων. 

ΚΙ ΕΜΕΙΣ, λοιπόν, θα καρφωθούμε αύριο στο "γυαλί" της ΕΤ-1 να παρακολουθήσουμε με αγωνία τον τελικό του Μουντιάλ, όπως θα καρφωνόμαστε στο CNN αν είχε προαναγγελθεί κάποια από τις εικονικές συγκρούσεις που προγραμματίζει η τηλεοπτική υπερδύναμη. Εξάλλου αύριο έρχονται σε αντιπαράθεση τα γερμανικά "πάντσερ" με τα "καταιγιστικά πυρά" της βραζιλιάνικης επίθεσης.

 

(Ελευθεροτυπία, 29/6/2002)

 

www.iospress.gr