Η Αργεντινή της οικογένειας Μπους


"Μας άφησαν χωρίς ένα πέσο"
                (Εντ. Ντουάλτε, πρόεδρος της Αργεντινής, 2/1/2002) 


ΑΝ ΤΟ 1994 μπήκε με την εξέγερση των Ζαπατίστας να σηματοδοτεί τη γέννηση του κινήματος ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, η έλευση του 2002 σημαδεύτηκε από το μαζικό ξεσηκωμό των λαϊκών στρωμάτων της Αργεντινής -ενάντια σε μια πολιτική που έχει οδηγήσει σχεδόν το μισό πληθυσμό της χώρας κάτω από το κατώφλι της πείνας. Αντίθετα με ό,τι συνέβη οκτώ χρόνια πριν (όταν τα ΜΜΕ έβλεπαν στο πρόσωπο του EZLN μια ακόμη "εθνοφυλετική" σύρραξη), τούτη τη φορά το μήνυμα έγινε αμέσως αντιληπτό: οι συνταγές του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας καταγγέλθηκαν από τους πάντες ως οι βασικοί υπαίτιοι για τη μετατροπή μιας από τις πλουσιότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής σε χρεοκοπημένη μπανανία.

ΑΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ ΠΕΡΑΣΕ, αντίθετα, η στενή διαπλοκή των αρχιτεκτόνων αυτής της πολιτικής στην ίδια την Αργεντινή με τη σημερινή ηγεσία των ΗΠΑ και τους επιχειρηματικούς κύκλους που είναι συνδεδεμένοι μαζί της. Αναλυτικά στοιχεία γι' αυτή τη διαπλοκή έχουν δημοσιευθεί στο έγκυρο αριστερό αμερικανικό περιοδικό Mother Jones ήδη από το Μάρτιο του 2000.

Η ΥΠΟΘΕΣΗ ξεκινά το 1988, λίγο μετά την εκλογή του πατέρα Μπους στη θέση του προέδρου των ΗΠΑ. Ο γιος του -και σημερινός πρόεδρος- τηλεφώνησε στον τότε υπουργό Δημοσίων Εργων της Αργεντινής, Ροδόλφο Τεράνο, για να τον πείσει να προτιμήσει την τεξανική εταιρεία Enron στην ανάθεση του μεγαλύτερου επενδυτικού σχεδίου της εποχής: της κατασκευής (κι εκμετάλλευσης) ενός αγωγού φυσικού αερίου που θα συνέδεε τα τοπικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων με την παγκόσμια αγορά. Για την ανάληψη του έργου είχαν θέσει επίσης υποψηφιότητα η ιταλική ΕΝΙ και μια ντόπια εταιρεία, συνεργαζόμενη με την Dow Chemical. Οι προτάσεις τους ήταν πολύ πιο συμφέρουσες απ' αυτές της Enron, που ζητούσε να ιδιοποιηθεί το φυσικό αέριο της χώρας στο 20% της διεθνούς τιμής. 

ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ του Τζορτζ Μπους τζούνιορ δεν είχαν, ωστόσο, και πολλή σχέση με την οικονομία. "Μου είπε ότι μόλις είχε επιστρέψει από την προεκλογική εκστρατεία του πατέρα του, και πως η προώθηση της υπόθεσης της Enron θα έκανε πολύ καλό στην Αργεντινή και τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ", θυμάται χαρακτηριστικά ο Τεράνο, που απέρριψε ασυζητητί τον άκομψο αυτό εκβιασμό. Μερικούς μήνες αργότερα, ωστόσο, ανέλαβε την εξουσία ο περονιστής Κάρλος Μενέμ. Αρχιτέκτονας της "δολαριοποίησης" της οικονομίας, ήταν ταυτόχρονα στενός φίλος της προεδρικής οικογένειας των ΗΠΑ. Την επομένη της εκλογής του, κατέφθασε αεροπορικώς στο Μπουένος Αϊρες ο Νιλ Μπους -επισήμως, για μια απλή παρτίδα τένις. Λίγο αργότερα, του υποβλήθηκε επίσημα (από τον πρεσβευτή των ΗΠΑ) η λίστα 8 αμερικανικών εταιρειών που αισθάνονταν "αδικημένες" από τις αρχές της Αργεντινής. Η Enron ήταν πρώτη στον κατάλογο και η περίπτωσή της χαρακτηριζόταν ως "εξαιρετικά επείγουσα". Χωρίς πολλές διατυπώσεις, ένα προεδρικό διάταγμα της έδωσε ό,τι ήθελε -και με πλήρη φορολογική και δασμολογική ατέλεια.

ΤΟ ΑΝΤΙΤΙΜΟ που εισέπραξαν οι ηγέτες της υπερδύναμης γι' αυτές τις "διαμεσολαβήσεις" δεν είναι καθόλου υποθετικό. Ο διευθυντής της Enron, Κένεθ Λέι, κατέβαλε 100.000 δολάρια στις προεκλογικές εκστρατείες του Μπους για τη θέση του κυβερνήτη του Τέξας. Αλλα 89.650 δολάρια κατατέθηκαν από την εταιρεία μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2000 υπέρ της προεδρικής του καμπάνιας. Μέχρι τα τέλη της χρονιάς, ο Λέι είχε εξελιχθεί στο βασικό χρηματοδότη της όλης προεκλογικής εκστρατείας του υποψηφίου των Ρεπουμπλικάνων. 

ΚΑΤΑ ΔΙΑΒΟΛΙΚΗ σύμπτωση, τις μέρες ακριβώς που κορυφωνόταν η κρίση στην Αργεντινή, χρεοκοπούσε και η Enron. Η κατάρρευσή της αποδίδεται στην αποκάλυψη μιας "ξαφνικής" μείωσης του κεφαλαίου της κατά 1 δις δολάρια, ύστερα από "κινήσεις αμφίβολης σκοπιμότητας και νομιμότητας", που οδήγησαν τη μετοχή της στο ναδίρ ("Ε" 9.12.2001). Οπως, περίπου, συνέβη και με την ίδια την Αργεντινή, του "οικονομικού θαύματος" και της δολαριοποίησης...

(Ελευθεροτυπία, 5/1/2002)

 

www.iospress.gr