Ο Γρυλλάκης στα Σκόπια


"Για την ιστορία μου δεν γράφω τίποτα. Γράφω για τα Βαλκάνια"
                (Νίκος Γρυλλάκης, «Στο Καρφί», 16/12/2001) 


ΤΟΣΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ για το τίποτα; Να μας συγχωρούν όσοι είδαν στις πρόσφατες δηλώσεις του κ. Γρυλλάκη την εξ αποκαλύψεως αλήθεια για τις πολιτικές εξελίξεις της τελευταίας δωδεκαετίας, εμείς όμως παραμένουμε ανικανοποίητοι. Πόσο συγκλονιστική είναι η πληροφορία των επαφών ανάμεσα στη CIA και το σκληρό πυρήνα του μηχανισμού της Ν.Δ. εν έτει 1989 - σε μια εποχή, δηλαδή, πλήρους ταύτισης της αξιωματικής αντιπολίτευσης με τις ψυχροπολεμικές εκστρατείες της Ουάσιγκτον; Και πόσο καθοριστική μια τέτοια επαφή μπορούσε να αποδειχθεί για τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας; 

ΟΧΙ ΒΕΒΑΙΑ πως ο απόστρατος στρατηγός δεν θα είχε πολλά ενδιαφέροντα να πει. Ιδίως όσον αφορά το ρόλο του στο ζήτημα που μεταξύ 1991 και 1995 αναγορεύθηκε σε "μείζον εθνικό μας θέμα": τη διαμάχη με την ΠΓΔ Μακεδονίας. Μολονότι αναγνωρίζει δημόσια την εμπλοκή του, ο κ. Γρυλλάκης επιδεικνύει επ' αυτού αξιοσημείωτη διακριτικότητα. Την τελευταία ωστόσο διετία, στον Τύπο της γειτονικής χώρας έχουν δημοσιευθεί ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με τις μυστικές επαφές του στρατηγού με το κόμμα του τωρινού πρωθυπουργού της χώρας Λιούπτσο Γκεοργκίεφσκι, ήδη από το 1991-92. Σε μια εποχή, δηλαδή, που οι ακραίες εθνικιστικές θέσεις του ΒΜΡΟ επιστρατεύονταν στη χώρα μας σαν το ύψιστο επιχείρημα εναντίον όσων διαφωνούσαν με τη διατεταγμένη εθνικιστική υστερία των συλλαλητηρίων. 

ΕΚΤΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ δημοσίευσε στις 10.3.2000 το περιοδικό "Σταρτ", από τα εγκυρότερα της ΠΓΔΜ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Νεβένκα Μίτρεβα, κύρια επαφή του ΒΜΡΟ με τις "ελληνικές υπηρεσίες" υπήρξε ο πρώην υπάλληλος του ελληνικού προξενείου στην πόλη, Εμμανουήλ Μαλέλης. Η πρώτη σχετική συνάντηση έγινε το 1991 με τον ίδιο τον Γκεοργκίεφσκι, σε μια πιτσαρία απέναντι από το κρατικό νοσοκομείο των Σκοπίων. Ακολουθεί η δεξίωση της 25ης Μαρτίου 1992 στο Προξενείο, όταν ο κ. Μαλέλης γνωρίζει τον Γκεοργκίεφσκι και τη (μετέπειτα υπουργό Δημ. Τάξης) Ντόστα Ντίμοφσκα "με τον Μιχάλη Τριμάκη, υψηλόβαθμο στέλεχος των ελληνικών υπηρεσιών ασφαλείας". Η καθοριστική συνάντηση θα γίνει το καλοκαίρι του 1992, σε διαμέρισμα στο κέντρο των Σκοπίων. "Το επίπεδο του συνομιλητή από ελληνικής πλευράς τούτη τη φορά είναι αξιοσημείωτα υψηλότερο. Ως αντιπρόσωπος και της κυβέρνησης και των μυστικών υπηρεσιών έρχεται στα Σκόπια αυτοπροσώπως ο απόστρατος στρατηγός Νικόλαος Γρυλλάκης. Ο Μανόλης χρησιμεύει μονάχα ως μεσάζων και μεταφραστής, ενώ το ΒΜΡΟ αντιπροσωπεύει ο Ντίμιταρ Ντιμιτρόφ. Η ελληνική πλευρά ζητά από το ΒΜΡΟ να 'δημιουργήσει' συνθήκες για τον εκφοβισμό της κυβέρνησης, ιδιαίτερα του προέδρου Γκλιγκόροφ, ώστε να εξαναγκαστεί να υποχωρήσει στην 'αντιδικία' γύρω από το όνομα. Η συνομιλία συνεχίζεται όλη τη νύχτα. Κάποια στιγμή στο διαμέρισμα φτάνουν οι Λιούπτσο Γκεοργκίεφσκι, Ντόστα Ντίμοφσκα και Μπόρις Ζμέικοφσκι, για να δούνε πώς πάνε οι διαπραγματεύσεις. Φεύγουν νωρίς, οι δε Ντιμιτρόφ και Γρυλλάκης συνεχίζουν. Οι ίδιοι ξανασυναντιούνται κάποια εποχή στα Σκόπια, όταν η ελληνική πλευρά εισηγείται την 'ανατροπή' του Γκλιγκόροφ". Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, μολονότι αυτή η διαπραγμάτευση δεν κατέληξε σε άμεσα αποτελέσματα, έθεσε ωστόσο τις βάσεις για τη μεταγενέστερη (1996) υπόγεια "συνεννόηση" ανάμεσα στο ΒΜΡΟ και την επίσημη Αθήνα.

ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ σε θέση να ξέρουμε σε ποιο βαθμό αληθεύει το ρεπορτάζ αυτό. Το σημαντικό είναι πως η δημοσίευσή του δεν προκάλεσε κανένα ενδιαφέρον στα ελληνικά ΜΜΕ. Αντίστοιχες υπήρξαν, άλλωστε, οι εγχώριες αντιδράσεις στην αποκάλυψη του Κίρο Γκλιγκόροφ, ότι υπήρξε προσπάθεια των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών να τον εξαγοράσουν. Με εξαίρεση τον πρώην Υπ.Εξ. Μιχάλη Παπακωνσταντίνου, που θεώρησε πιθανή την εμπλοκή του κλιμακίου Γρυλλάκη σε μια τέτοια ενέργεια, πολιτικοί και δημοσιογράφοι έσπευσαν να υπερασπιστούν τη δεοντολογία της ΕΥΠ και των παραφυάδων της. 

ΚΙ ΟΜΩΣ, το σενάριο αυτό θ' άξιζε τουλάχιστον να ερευνηθεί. Αν μη τι άλλο, ο κ. Μαλέλης είναι σήμερα μέλος του Δ.Σ. της ΟΚΤΑ (του -ελληνικής, πλέον, ιδιοκτησίας- μοναδικού διυλιστηρίου της ΠΓΔΜ) και άνθρωπος με επιρροή στην πολιτική ζωή της γειτονικής μας χώρας. Σύμφωνα μάλιστα με το διπλωματικό ρεπορτάζ του "Βήματος" (3.6.2001), "αξιοποιείται από τον πρωθυπουργό Λιούπτσο Γκεοργκίεφσκι ως σύμβουλος στις διαβουλεύσεις με την Αθήνα για την ονομασία" της χώρας του.

(Ελευθεροτυπία, 22/12/2001)

 

www.iospress.gr