Με τη μέθοδο Πάσσαρη


"Ηθελα να σκοτώσω όλους τους Ρουμάνους αστυνομικούς!"
                («MEGA», 28/11/2001) 


ΦΕΤΟΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ, στο αστυνομικό τμήμα ενός μικρού κυκλαδίτικου νησιού, το πορτρέτο του Πάσσαρη κρεμόταν σε περίοπτη θέση στον τοίχο. Πάνω από τη φωτογραφία του δραπέτη, αγγλιστί, το "Καταζητείται", κι από κάτω, επίσης αγγλιστί, το "Νεκρός ή ζωντανός". Διαγραμμένη με ένα "χ" η τελευταία λέξη, καθιστούσε περιττή την ύπαρξη του διαζευκτικού. Αναρωτηθήκαμε, αντικρίζοντας την άτυπη επικήρυξη, αν υπάρχει αντίστοιχο ιστορικό προηγούμενο: Πότε άλλοτε τόλμησαν αστυνομικοί να διεκδικήσουν, ρητά -έστω και με μια προχειροφτιαγμένη αφίσα για εσωτερική κατανάλωση- το θάνατο ενός καταζητούμενου εγκληματία; 

Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΑΣΣΑΡΗ παίχτηκε βέβαια εξαρχής με όρους καουμπόικης ταινίας. Και λίγο πολύ με κώδικες Φαρ-Ουέστ. Δεν αναφερόμαστε στη σύνθετη διαδικασία κατασκευής ενός κακοποιού σε "υπ' αριθμόν 1 δημόσιο κίνδυνο", αλλά στον τρόπο με τον οποίον η πολιτεία επιλέγει να αντιμετωπίσει αυτό τον κίνδυνο σαν πάλη του καλού προς το απόλυτο κακό, σαν μια βεντέτα που μπορεί να ξεπλυθεί μόνο με το αίμα του αντιπάλου. Είναι γνωστό πως οι νεκροί αστυνομικοί βαραίνουν για τους συναδέλφους τους πολύ περισσότερο από τους "κοινούς" πολίτες που χάνουν τη ζωή τους από τις σφαίρες κάποιου εγκληματία. Και είναι εξίσου γνωστό πως η "συντεχνιακή" αυτή στάση της Αστυνομίας τροφοδοτεί το μίσος του καταζητούμενου, ωθώντας τον σε όλο και ειδεχθέστερες συμπεριφορές. Σύντομα, ο θάνατος του αντιπάλου μετατρέπεται σε μονόδρομο για διώκτες και διωκόμενο. Με την καταδίωξη φουντώνει το καουμπόικο αντριλίκι και η λύση εναποτίθεται στην τελική μονομαχία, όπου τα κρίματα του κακού θα πνιγούν στο δίκαια χυμένο αίμα του. 

ΣΤΟ ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ, ωστόσο, έμελλε να ακυρωθεί η καθαρτήρια μονομαχία. Πολλαπλώς ευνουχισμένοι, οι εγχώριοι αστυνομικοί παρακολούθησαν τους Ρουμάνους κουκουλοφόρους να τους παίρνουν την μπουκιά απ' το στόμα και αναγκάστηκαν να υποκριθούν τους ικανοποιημένους από τις εξελίξεις. Στη νέα φάση υποχρεώνονται να εκχωρήσουν το ρόλο τους στους δημοσιογράφους - κυρίως στους ιθύνοντες των καναλιών. Αυτοί αναλαμβάνουν πλέον να ζητήσουν ικανοποίηση για τη χαμένη τιμή της Ελληνικής Αστυνομίας, διερευνώντας τους τρόπους με τους οποίους θα καταστεί δυνατή η -έστω και κατόπιν εορτής- "εξουδετέρωση" του Κώστα Πάσσαρη. "Να τον κρεμάσουν!" ήταν ο τίτλος που συνόδευε το σχετικό ρεπορτάζ του "σοβαρού δελτίου" του «Mega». Εξίσου εύγλωττος και ο αμέσως επόμενος: "Γεννήθηκε για να σκοτώνει!" "Γεννήθηκα για να σκοτώνω!", ήταν η εκδοχή που προτίμησε το κεντρικό δελτίο του "Alpha". Και όλα μαζί τα κανάλια (με πρώτο και καλύτερο το περήφανο για την "ψυχραιμία" του κρατικό) να δείχνουν και να ξαναδείχνουν τη στιγμή της σύλληψης, το φτύσιμο στη μούρη του φακού και το ευδιάκριτο αλλά δίχως ήχο «fuck you», σε μια προσπάθεια να κάνουν τον τηλεθεατή να νιώσει άμεσα και προσωπικά απειλημένος από το "ανθρωπόμορφο τέρας". 

ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ της σκηνοθεσίας οι συγγενείς των δολοφονημένων αστυνομικών, κλήθηκαν να παίξουν το ρόλο που τους ανέθεσαν τα κανάλια, υποβάλλοντάς τους τις "σωστές" ερωτήσεις: "Και τι θα τον κάνατε, αν τον βλέπατε ξαφνικά μπροστά σας;". "Θα τον ξέσκιζα", η μια απάντηση. "Θα τον έπνιγα με τα ίδια μου τα χέρια", μια κοντινή παραλλαγή της. "Μήπως να μείνει στη Ρουμανία, όπου ισχύει η θανατική ποινή;". (Δεν ισχύει, αλλά αυτό δεν το ήξερε ούτε ο διευθυντής ειδήσεων του έγκυρου καναλιού.) "Και βέβαια, εκεί να μείνει. Τον άνθρωπο αυτόν πρέπει να τον τελειώσουνε". "Να τον κρεμάσουν!", συνηγορούσε και ο σωφρονιστικός υπάλληλος που σώθηκε από τα δόντια του Χάρου. Τραγική φιγούρα η "γιαγιά Πάσσαρη", την οποία το δαιμόνιο «Mega» ανακάλυψε, άρρωστη και εξαθλιωμένη, στο κρεβάτι ενός επαρχιακού νοσοκομείου, για να της χώσει το ματσούκι στο στόμα: "Καλύτερα που τον έπιασαν. Ξέρω 'γω γιατί καλύτερα;".

ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ανέλαβαν, λοιπόν, να αποτελειώσουν τη δουλειά που άφησε στη μέση η Ελληνική Αστυνομία. Και τα πάνε μια χαρά: Ζητώντας το κεφάλι του Πάσσαρη, μιλούν με όρους εκδίκησης, προπαγανδίζουν την αυτοδικία και προτείνουν -εμμέσως πλην σαφώς- την επαναφορά της θανατικής καταδίκης. Υιοθετούν, με άλλα λόγια, τον κώδικα του "εκφραστή του απόλυτου κακού", που υποτίθεται ότι αποκηρύσσουν μετά βδελυγμίας.



(Ελευθεροτυπία, 1/12/2001)

 

www.iospress.gr