Τρελαμένος από τον ρατσισμό



"Ο Καζάκος είναι τρελός"
                (Μ. Μυλωνάκης, ψυχίατρος υπεράσπισης)



Τώρα που ολοκληρώθηκε η δίκη του Παντελή Καζάκου, με την αυστηρότερη δυνατή τιμωρία του, είναι καιρός να αναπτυχθούν ορισμένες ουσιαστικότερες σκέψεις για την "τρέλα" στην ελληνική κοινωνία. Τα όρια της σχετικής συζήτησης σε μια αίθουσα δικαστηρίου είναι εκ των πραγμάτων περιορισμένα από τον ίδιο το νομοθέτη. Εκεί η "τρέλα" γίνεται ένα από τα βασικά εργαλεία επιμέτρησης της ποινής. Σ' αυτό το πλαίσιο, ο ψυχίατρος Μανώλης Μυλωνάκης, τεχνικός σύμβουλος του φονιά μεταναστών, στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας προσπάθησε να δείξει ότι "το έγκλημα είναι ρατσιστικόμορφο". Και ότι "πάνω από τον ρατσισμό είναι η σφραγίδα του τρελού". Επομένως, το επιστημονικό συμπέρασμά του ήταν ότι ο Καζάκος "δεν πρέπει να είχε συνείδηση της πράξης του".

Ανεξάρτητα από τα εμφανή επαγγελματικά κίνητρά του, ο κ. Μυλωνάκης έθεσε το πραγματικό ζήτημα που για προφανείς λόγους θα συνεχίσει να απασχολεί την κοινωνία: Ηταν ο Καζάκος (και ο όποιος μελλοντικός ανάλογος "τιμωρός") περισσότερο τρελός ή περισσότερο ρατσιστής; Και σε κάθε περίπτωση ποιος και τι τον έσπρωξε (ποιανού ήταν η "φωνή-διαταγή" που άκουγε) να αποφασίσει να οπλιστεί και να πυροβολεί αλλογενείς και αλλόθρησκους, "εχθρούς του έθνους" Κι αν ο Καζάκος δεν είχε "συνείδηση των πράξεων του", ποιανού τη συνείδηση είχε αποκτήσει; 

Συζητώντας με τον γνωστό ψυχίατρο και στέλεχος της μειονότητας στη Θράκη Ιμπράμ Ονσούνογλου, αναζητήσαμε απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά. "Η επιστημονική ή επιστημονικοφανής υπερασπιστική γραμμή του κ. Μυλωνάκη -που αποσκοπούσε στο χαρακτηρισμό του Καζάκου ως ακαταλόγιστου λόγω τρέλας- όταν δεν περιορίζεται στο άτομο, χρησιμοποιείται και ως άλλοθι για τη συλλογική αποενοχοποίηση", ήταν η πρώτη παρατήρηση του κ. Ονσούνογλου. "Για την ταμπέλα του τρελού και την υποβάθμιση των εγκλημάτων από ρατσιστικά σε ρατσιστικόμορφα μπορεί να υπάρχει ο ισχυρισμός ότι πρόκειται για επιστημονική 'αλήθεια', ή ότι γίνονται για λόγους υπεράσπισης του δράστη. Στην ουσία όμως επιβάλλονται από την κοινωνία για λόγους δικής της υπεράσπισης". Αλλά σε αυτό το πεδίο, υπάρχει βεβαίως αντίλογος, από την ίδια την επιστήμη. Αν όντως ο Καζάκος είναι ένας σχιζοφρενής, αυτό δεν σημαίνει ότι έπεσε από τον ουρανό.

"Η τρέλα δεν μπορεί να αναδείξει σε κάποιον κάτι που δεν διαθέτει ήδη. Δεν τρελαίνεται κανείς με τον τρόπο που θέλει. Ολα προβλέπονται από τον πολιτισμό μας", λέει ο συνομιλητής μας. Με άλλα λόγια η κοινωνία και ό,τι αυτή παράγει ως πολιτισμό (κουλτούρα, ιδεολογία, αξίες, πρότυπα συμπεριφοράς κ.λπ.), είναι αυτή που ουσιαστικά καθορίζει και υπαγορεύει τον τρόπο με τον οποίο θα τρελαθεί ένα μέλος της, καθώς και τις σκέψεις και τις συμπεριφορές που θα υιοθετήσει αυτό όταν τρελαθεί. 

Για να γίνει ακόμα πιο κατανοητή αυτή η θέση, ο κ. Ονσούνογλου φέρνει ένα παράδειγμα: "Το εθνικιστικό παραλήρημα λ.χ. που περιλαμβάνει την κατάκτηση της Πόλης και την εξόντωση των Τούρκων δεν μπορεί να χαρακτηρίσει τον Νορβηγό ή τον Μαροκινό, ούτε τον Αλβανό, αλλά τον Ελληνα σχιζοφρενή. Ετσι στην περίπτωση του Καζάκου, αν 'πάνω από τον ρατσισμό είναι η σφαγίδα του τρελού', τότε κάτω από τα 'ρατσιστικόμορφα' εγκλήματά του βρίσκεται η σφραγίδα της ξενοφοβίας και του ρατσισμού της κοινωνίας. Στις υποδείξεις της κοινωνίας αυτής συμμορφώθηκε ο δράστης, με τον δικό του τρόπο βέβαια, φαντασιώνοντας την ηρωποίησή του, όπως ομολόγησε ο ίδιος".

Πηγαίνοντας πίσω στο χρόνο, στα τέλη του Οκτωβρίου 1999 -λίγες ώρες μετά τη σύλληψη του Παντελή Καζάκου και αφού ήδη είχε διαμορφωθεί η πλήρης εικόνα του είδους των εγκλημάτων του- θυμηθήκαμε ένα περιστατικό, απ' αυτά που συστηματικά απωθούνται από τη συλλογική συνείδηση: Επτακόσιοι από τους περίπου χίλιους τηλεψηφοφόρους της εκπομπής του Γιώργου Τράγκα (τότε, στο κανάλι Alter-5) επιδοκίμαζαν τις πράξεις του δολοφόνου! Και ποιοι ήταν αυτοί οι συμπολίτες μας; Τίποτα τρόφιμοι ψυχιατρείων που τηλεφωνούσαν μανιωδώς στον διάσημο τηλεστάρ για να του σπάσουν το ηθικό, γνωρίζοντας ότι ο Τράγκας έχει κάνει σημαία του το σλόγκαν "οι Ελληνες δεν είναι ρατσιστές" 'Η μήπως ήταν μέρος της δεξαμενής των φασιστών που αναζητούσε εναγωνίως ο Καζάκος, τότε που ρωτούσε τον πατέρα του αν τον θεωρούν ήρωα ή δολοφόνο; 

(Ελευθεροτυπία, 3/3/2001)

 

www.iospress.gr