Ο θρίαμβος των "αυτοδιοικητών"    

"Η αποχή αγγίζει το 40%, λευκά και άκυρα το 10%"
        (Οι εφημερίδες, 19/10/1998)

Μικρή συμβολή στη φιλολογία περί εκλογικών αποτελεσμάτων. Παίρνουμε το παράδειγμα ενός ακριτικού νομού. Από πρώτη άποψη, τίποτα το παράξενο. Το ΠΑΣΟΚ έχασε τη νομαρχία από τη Νέα Δημοκρατία και οι περισσότεροι υποψήφιοί του σε δήμους του νομού απέτυχαν. Το "μήνυμα", λοιπόν, σαφές. H μήπως όχι;
Τα πράγματα μπλέκουν, μόλις αρχίσουμε να εξετάζουμε τα αποτελέσματα από πιο κοντά. Την ίδια ώρα, π.χ., που "χάνεται" ο νομός για το ΠΑΣΟΚ, "κερδίζεται" ο δήμος της πρωτεύουσας του νομού, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά στα δημοτικά χρονικά.
Eνας δεύτερος "καποδιστριακός" δήμος που κερδίζεται από το ΠΑΣΟΚ, αποτέλεσε πριν τις εκλογές το σοβαρότερο μήλο της έριδος. Αντιμέτωποι ήταν ο επίσημος υποψήφιος του ΠΑΣΟΚ, τον οποίο υποστήριζε και ο τοπικός βουλευτής, από τη μια μεριά, και ένα γνωστό στέλεχος του κινήματος, μέχρι πρόσφατα γραμματέας της νομαρχιακής επιτροπής, από την άλλη. Στον πρώτο, οι "σύντροφοί" του καταλόγιζαν ότι έχει μονοπωλήσει τα έργα του νομού με απ' ευθείας αναθέσεις. Στον δεύτερο, ότι συνεργάστηκε στο ψηφοδέλτιο με γνωστό σκληρό δεξιό παράγοντα της περιοχής. Η εσωπασοκική σύγκρουση κατέληξε το βράδυ της παραμονής του πρώτου γύρου σε επεισόδια μεταξύ των συνοδών του βουλευτή της περιοχής (που ανήκει στο ΠΑΣΟΚ) και οπαδών του αντίπαλου συνδυασμού. Ο βουλευτής κατάγγειλε ότι απειλήθηκε η ζωή του. Οι "σύντροφοι" της άλλης πλευράς καταγγέλλουν τους δικούς του υποστηρικτές ως "τραμπούκους" και αργόμισθους του δημοσίου.
Eνας ακόμη δήμος που "χάθηκε" για το ΠΑΣΟΚ είναι σε περιοχή που υποτίθεται ότι είναι ευνοημένη από την κυβέρνηση, εφόσον φιλοξενεί το μεγαλύτερο "αναπτυξιακό" έργο της ΔΕΗ. Η μάχη δόθηκε μεταξύ τριών υποψηφίων από το χώρο του ΠΑΣΟΚ, για να επικρατήσει τελικά ένας τέταρτος, ο εκλεκτός της Νέας Δημοκρατίας. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ υποστήριζε άλλον υποψήφιο από εκείνον που πέρασε στον δεύτερο γύρο. Τελικά οι δυο αποτυχόντες του ΠΑΣΟΚ της πρώτης Κυριακής συνεργάστηκαν επισήμως με τον δεξιό και τον έβγαλαν. Η συναλλαγή πήρε τη μορφή της ανοιχτής συλλογής υπογραφών. Τα αξιώματα που υποσχέθηκε ο νεοδημοκράτης υποψήφιος στους συνυποψηφίους του κατοχυρώθηκαν με συμβολαιογραφική πράξη.
Σε έναν τρίτο μεγάλο δήμο παρουσιάστηκε το φαινόμενο της "μεταφοράς ψήφων" μεταξύ δημοτικών και νομαρχιακών. Στο δεύτερο γύρο, ο επίσημος υποψήφιος ΠΑΣΟΚ-ΣΥΝ (ο οποίος όμως δεν είχε την ευλογία του βουλευτή) έχασε από τον ανεξάρτητο, ο οποίος ενισχύθηκε από το χώρο της Νέας Δημοκρατίας με αντιστάθμισμα την υποστήριξη του υποψήφιου νομάρχη της δεξιάς. Το πρωτοδικείο αντέστρεψε την εκλογή.
Αυτός ο δυσεπίλυτος γρίφος των πρόσφατων εκλογών δεν εξαντλείται, λοιπόν, με τη διατύπωση εύκολων συμπερασμάτων. Αν επιχειρήσει κανείς να συμπεράνει μόνο από τους "αριθμούς", μάλλον θα πέσει έξω. Το δικό μας "μήνυμα" είναι ότι με τις εκλογές αυτές αναδεικνύεται ένα μείζον θεσμικό πρόβλημα.
* Ο τοπικός νομάρχης και ο τοπικός βουλευτής του ίδιου κόμματος έχουν αλληλοσυγκρουόμενα καθήκοντα (ή συμφέροντα). Οι τοπικές κομματικές οργανώσεις διοικούνται από στελέχη με τις δικές τους φιλοδοξίες, οι οποίες διαπλέκονται με τη δραστηριότητα των εκλεγμένων στελεχών της διοίκησης (κεντρικής και τοπικής).
* Οι επίδοξοι τοπικοί άρχοντες, κάτω από το πρόσχημα της εξυπηρέτησης της "τοπικής κοινωνίας", έχουν μεταβληθεί σε μικρούς Αβραμόπουλους, δηλαδή αποβάλλουν με ευκολία οποιαδήποτε πολιτική ταυτότητα, και μετατρέπουν την αυτοδιοίκηση σε τόπο εφαρμογής καθαρά προσωπικών στρατηγικών.
* Η μεταφορά ψήφων υπήρξε για πρώτη φορά τόσο εύκολη, επειδή ήταν τόσο μεγάλος ο αριθμός των υποψηφίων συμβούλων, άρα και ο αριθμός των ψηφοφόρων που επηρεάζονται άμεσα από τους επικεφαλής των συνδυασμών.

Αντίθετα, λοιπόν, από την εκφρασμένη επιθυμία κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, η πρώτη εφαρμογή του "Καποδίστρια" συνδέθηκε με την επιβράβευση του καριερισμού και της συναλλαγής. Αν το αποτέλεσμά της είχε γαλάζιο ή πράσινο χρώμα, αυτό λίγο ενδιαφέρει.

 

(Ελευθεροτυπία, 24/10/1998)

 

www.iospress.gr