Αιέν αριστεύειν, κ. Αρσένη    

"Ο διαγωνισμός πέτυχε"
        (Γεράσιμος Αρσένης, 16/7/98)

Ασφαλώς και πέτυχε ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ. Τι κι αν πνίγηκε η Ελλάδα στα δακρυγόνα και τα συναφή τοξικά, άνοιξαν κεφάλια αδιορίστων, σύρθηκαν διαδηλωτές στα δικαστήρια, συνελήφθησαν φοιτητές μέσα σε τρόλεϊ; Τι κι αν "ειδικά σώματα" -διαφορετικά σε κάθε πόλη- έπιαναν δουλειά αξημέρωτα, μετατρέποντας την περιφέρεια των εξεταστικών κέντρων σε εμπόλεμη ζώνη; Τι κι αν ένας φοιτητής λίγο έλειψε να πληρώσει με τη ζωή του τη δολοφονική μανία των παρακρατικών; Ο διαγωνισμός - αυτή ήταν η επιταγή του υπουργείου Παιδείας - όφειλε να πετύχει. Και το κατάφερε.
Τα υπόλοιπα είναι μεμψιμοιρίες, και μάλιστα εκ του πονηρού. Σιγά τα ωά αν δούλευαν τα κινητά την ώρα της εξέτασης, αν υπήρξαν κάποιες διαρροές, αν παραμένει αδιευκρίνιστη η ιδιότητα των επιτηρητών, αν ποτέ δεν αποκαλυφθεί ποιοι και πώς βαθμολογούν τούτη την ώρα τις κόλλες. Και τι μας χρειάζονται τα ονόματα των μελών της επιτροπής που ανέλαβε την τελική ευθύνη των θεμάτων, πόσοι και γιατί παραιτήθηκαν και αν και από ποιους αντικαταστάθηκαν; Αρκεί που, ανώτατοι εκπαιδευτικοί λειτουργοί αυτοί, έθεσαν τις γνώσεις και τη φαντασία τους στην υπηρεσία του υπουργού τους.
Ο διαγωνισμός πέτυχε. Είμαστε πλέον σε θέση να αντιληφθούμε τι εννοούσε ο κ. Αρσένης, όταν επαναλάμβανε σε κάθε ευκαιρία ότι ο διαγωνισμός θα επιτρέψει την εισαγωγή στην εκπαίδευση των αρίστων, των ανθρώπων στους οποίους αξίζει να εμπιστευθεί η ελληνική πολιτεία το μέλλον των βλαστών της. Διαθέτουμε με άλλα λόγια τον επίσημο ορισμό της "αξιοκρατίας", της λέξης που αναγορεύτηκε από το ίδιο το υπουργείο σε πεμπτουσία όχι μόνο του συγκεκριμένου διαγωνισμού, αλλά και ολόκληρης της πολυδιαφημισμένης "μεταρρύθμισης". Η αξιοκρατία, λοιπόν, ανθεί εκεί όπου κάποιοι υποψήφιοι, κατά κύριο λόγο νεαρά παιδιά δίχως ιδιαίτερη πείρα από συλλογικές διεκδικήσεις, συνοδευόμενα από τους γονείς τους ή/και τα ΜΑΤ, καλούνται να συμμετάσχουν πειθήνια σε ένα διαγωνισμό ακύρωσης του ίδιου τους του πτυχίου.
Εξηγούμαστε: για το ξεσκαρτάρισμα των αρίστων, η επιτροπή-φάντασμα του διαγωνισμού επέλεξε θέματα που άλλοτε παρέπεμπαν ευθέως στις εκθέσεις ιδεών της δεκαετίας του '60 και άλλοτε θύμιζαν τον γνωστό γρίφο "τα παιδιά του Ζεβεδαίου ποιον είχανε πατέρα;" Ετσι, όταν οι υποψήφιοι φιλόλογοι ρωτήθηκαν σχετικά με τις απόψεις του Κοραή και του Καποδίστρια για την παιδεία του Γένους, η επιτροπή είχε φροντίσει και για τα σωστά σκονάκια: δύο εύγλωττα παραθέματα, ένα του Κοραή και ένα του Καποδίστρια, επέτρεπαν τον αυτοσχεδιασμό και σε κάποιον που πρωτάκουγε τα δύο ονόματα. Εμπνευσμένο ήταν ακόμη το θέμα περί της υπογεννητικότητας, η οποία, ως γνωστόν, "αποτελεί σήμερα βασικό δημογραφικό, αλλά και εθνικό πρόβλημα της χώρας", και το οποίο κλήθηκαν να αναλύσουν (να λύσουν;) οι υποψήφιοι της οικιακής οικονομίας.
Τα καλύτερα, πάντως, θέματα ήταν εκείνα που δόθηκαν για να εξακριβωθεί η παιδαγωγική δεινότητα των υποψηφίων: Ποιον μαθητή πρέπει να επιβραβεύουμε; Τον ταλαντούχο αλλά αδιάφορο ή τον μέτριο αλλά φιλότιμο; Τι πρέπει να κάνει ο καθηγητής, όταν οι μαθητές πλακώνονται μεταξύ τους και με τον ίδιο; Και πρέπει να χάνει την ψυχραιμία του ή να την διατηρεί, όταν αυτός παραδίδει και κανείς από την τάξη δεν τον προσέχει; Να διακόπτει το μάθημα για να τους επιπλήξει ή να σκεφθεί κάτι πιο αποτελεσματικό;
Ελεγχος γνώσεων ή επιστροφή στα "αγαθά της αποταμίευσης"; Οι υποψήφιοι που θα "περάσουν" δεν φέρουν ευθύνη για τα κριτήρια που θα τους ανοίξουν την πόρτα των σχολείων. Αλλά στην πλάτη τους, ο υπουργός Παιδείας ξεκαθάρισε επιτέλους πώς ακριβώς φαντάζεται τους άξιους δασκάλους που θα διαδεχθούν την ανεπρόκοπη συντεχνία που στραβώνει σήμερα τα παιδιά μας.
 

(Ελευθεροτυπία, 20/6/1998)

 

www.iospress.gr