Τα "καθαρά" αυτοκίνητα και ο καρκίνος   

"Τα καταλυτικά αυτοκίνητα σκορπούν το θάνατο!"
        ("Αδέσμευτος Τύπος", 30/1/98)

Δεν προλάβαμε καλά καλά να τρομάξουμε. Η είδηση που πέρασε σ' όλες τις εφημερίδες και σ' όλα τα κανάλια στο τέλος της περασμένη βδομάδας, εξαφανίστηκε αμέσως μετά. Κανείς δεν τόλμησε να την αμφισβητήσει. Ομως και κανείς δεν διανοήθηκε να της δώσει συνέχεια. Η τεκμηριωμένη, λοιπόν, και από αρμόδια επιστημονικά χείλη εκπορευόμενη καταγγελία ότι τα καταλυτικά αυτοκίνητα είναι πηγή νέας μόλυνσης για την Αθήνα, ξεχάστηκε αμέσως. Και έδωσε τη θέση της σε μια νέα "είδηση": ετοιμάζονται, λέει, και νέα μέτρα απόσυρσης αυτοκινήτων παλιάς τεχνολογίας και αντικατάστασής τους από καταλυτικά.
Σύμφωνα με τα πρώτα συμπεράσματα από το κοινοτικό πρόγραμμα "Μάκβεθ-Λάιφ" που παρουσίασαν η κυρία Αθηνά Λινού, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και ο ειδικευμένος γιατρός Χρήστος Χατζής, η Αθήνα θεωρείται η πλέον επιβαρυμένη πόλη σε συγκεντρώσεις βενζολίου και άλλων αρωματικών υδρογονανθράκων. Οι ρύποι αυτοί είναι αποδεδειγμένα οι πιο καρκινογόνοι (το βενζόλιο) και τοξικοί για το νευρικό σύστημα και το συκώτι (τολουόλιο, ξυλόλη, κ.ά. υδρογονάνθρακες). Ομως κανένας από τους ρύπους αυτούς δεν μετριέται κατά την έκδοση της γνωστής Κάρτας Καυσαερίων, όχι επειδή δεν υπάρχει η σχετική τεχνολογία, αλλά επειδή δεν έχουν -ακόμα- τεθεί κοινοτικά όρια για την εκπομπή τους.
Λίγα χρόνια, λοιπόν, μετά την πανηγυρική υιοθέτηση του μέτρου της απόσυρσης και της φιλολογίας των "καθαρών αυτοκινήτων" που τη συνόδευσε, διαπιστώνουμε ότι οι παλιοί ρύποι απλώς αναπληρώνονται από άλλους, που μπορεί να είναι και χειρότεροι. Και τα "καθαρά" αυτοκίνητα εξακολουθούν να επιβαρύνουν τη μολυσμένη Αθήνα όσο και οι "συμβατικοί" πρόγονοί τους.
Η υπόθεση αυτή δεν θα είχε ιδιαίτερη σημασία αν επρόκειτο απλώς για την ανακάλυψη κάποιων νέων ρύπων, οι οποίοι δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστούν εξαρχής. Ομως δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Η θανατηφόρα δράση του βενζολίου σε υψηλές δόσεις ήταν γνωστή πριν ακόμα αρχίσει η επιβολή της αμόλυβδης βενζίνης. Μ' άλλα λόγια, η σημερινή μόλυνση της ατμόσφαιρας στην Αθήνα, που διαπιστώνεται από την πρόσφατη έρευνα, ήταν απολύτως προβλέψιμη εδώ και δέκα χρόνια. Με την πρώτη εισαγωγή της αμόλυβδης σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης διαπιστώθηκε το πρόβλημα. Το Φεβρουάριο του 1988 έγινε μια μεγάλη έρευνα σε 320 πόλεις και 2000 βενζινάδικα του κρατιδίου Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας, στη Δυτική (τότε) Γερμανία. Βγήκε τότε ο ίδιος ο πρωθυπουργός του κρατιδίου Κλάους Ματίσεν και δήλωσε ότι "η χρήση της αμόλυβδης προκάλεσε τη θεαματική αύξηση των συγκεντρώσεων βενζολίου, το οποίο προκαλεί λευχαιμία". Η απαγόρευση της απλής βενζίνης εκείνη τη χρονιά ισοδυναμούσε με την έκλυση 3.500 επιπλέον τόνων βενζόλιου στην ατμόσφαιρα. Ηταν επίσης από τότε γνωστό το γεγονός ότι η μεγαλύτερη εκπομπή βενζολίου προέρχεται από αρρύθμιστους ή χαλασμένους καταλύτες.
Και τότε γιατί δεν έχουν θεσπιστεί μέχρι σήμερα όρια γι' αυτούς τους "νέους", αλλά γνωστούς ρύπους; Την απάντηση μάς τη δίνει η γερμανική εφημερίδα Tageszeitung, τον Ιούνιο του 1995. Εκείνη την περίοδο συζητούσε η γερμανική Βουλή την ανώτερη τιμή συγκέντρωσης βενζολίου στην ατμόσφαιρα. Τα δυο μεγάλα κόμματα συμφώνησαν ότι το όριο πρέπει να τεθεί στα 15 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα. "Το όριο έχει τεθεί πολύ ψηλά", σχολίαζε η ειδικευμένη εκπρόσωπος της Greenpeace Κάρστεν Σμιτ. Η επιτροπή περιβάλλοντος της ομοσπονδιακής Βουλής πρότεινε ανώτερο όριο το 1 μικρογραμμάριο. Αλλά ποιος θα την άκουγε; "Το υπουργείο περιβάλλοντος, κάτω από την πίεση του λόμπι των αυτοκινητοβιομηχάνων, επέβαλε τα υψηλά όρια. Από στατιστική άποψη, αυτό σημαίνει 98 θανάτους από καρκίνο σε πληθυσμό 100.000 κατοίκων."
Τι να πει κι η Αθήνα με τη συγκέντρωση 27 μικρογραμμαρίων βενζολίου στην ατμόσφαιρά της; Φροντίστε να μας φέρετε κι άλλα "καθαρά" αυτοκίνητα!

(Ελευθεροτυπία, 7/2/1998)

 

www.iospress.gr