Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΙΝΟΥΚ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ
 

Το μυστικό της πράσινης πτέρυγας

 

Τριάμισι χρόνια μετά την πτώση του ελικοπτέρου Σινούκ που μετέφερε τον πατριάρχη Αλεξανδρείας Πέτρο και τη συνοδεία του στο Αγιον Ορος, τα αίτια της τραγωδίας παραμένουν αδιευκρίνιστα.
 

Στις αρχές Μαρτίου κατέθεσε την πρότασή του προς το Δικαστικό Συμβούλιο του Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης ο εισαγγελέας του δικαστηρίου αυτού και αναμένεται εντός έξι μηνών η απόφαση. Στο ντοκουμέντο των 67 σελίδων ο εισαγγελέας προτείνει την παραπομπή ορισμένων στρατιωτικών που είχαν την ευθύνη του ελέγχου της συγκεκριμένης πτήσης από τα στρατόπεδα της Πάχης και του Χορτιάτη, αλλά απαντά με το δικό του τρόπο και στην ουσία της υπόθεσης.

Το σημαντικότερο είναι ότι δίνει απαντήσεις και σε όλα τα καίρια ερωτήματα του εκπροσώπου των συγγενών των θυμάτων, δικηγόρου Στέλιου Γρηγορίου, καταλήγοντας ότι δεν χρειάζεται συμπληρωματική ανάκριση, διότι «αν και τα αίτια της πτώσης δεν ορίστηκαν επακριβώς, εξαντλήθηκαν όλες οι δυνατότητες που διαθέτει η σύγχρονη επιστήμη και τεχνολογία προκειμένου να αποκαλυφθούν οι αιτίες που οδήγησαν στην πτώση του».

Πριν από δύο βδομάδες με την υπόθεση ασχολήθηκε η γνωστή τηλεοπτική εκπομπή του Μάκη Τριανταφυλλόπουλου. Ο κ. Γρηγορίου ήταν παρών για να εκθέσει την άποψη των συγγενών των θυμάτων και να παρουσιάσει τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει μετά από τρία χρόνια ερευνών. Ομως, στο μέσο της εκπομπής υποχρεώθηκε να αποχωρήσει, διαμαρτυρόμενος ότι δεν του δίνεται η δυνατότητα να εκφράσει τις θέσεις του, για τον απλούστατο λόγο ότι δεν ταίριαζε με τη θεωρία που είχε υιοθετήσει ο τηλεπαρουσιαστής.

Η εκπομπή υποστήριξε -για μια ακόμα φορά- το σενάριο της έκρηξης, το οποίο έχει διατυπωθεί από τις πρώτες μέρες μετά το δυστύχημα (βλ. διπλανές στήλες). Το χειρότερο, μάλιστα, είναι ότι για να στηριχτεί αυτή η υπόθεση προβλήθηκαν και εικόνες από τα σώματα των θυμάτων, κατά παράβαση κάθε έννοιας δεοντολογίας.

Κατασκευαστικό πρόβλημα

Η κεντρική θέση που δεν μπόρεσε να εκθέσει ο κ. Γρηγορίου είναι ότι το Σινούκ είχε εγγενές κατασκευαστικό πρόβλημα που οδήγησε στην τραγωδία. Μετά την πτώση τέθηκε σε ενέργεια ένας τεράστιος μηχανισμός συγκάλυψης, προκειμένου να μη θιγεί ο κολοσσός Boeing που παράγει τα Σινούκ και οι άλλες δύο κατασκευαστικές εταιρείες (Honeywell και Goodrich). Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι ο κ. Γρηγορίου υποστηρίζει ότι -αντίθετα απ' όσα ισχυρίζεται ο εισαγγελέας του στρατοδικείου- υπάρχουν ορισμένα πολύ σημαντικά ζητήματα, τα οποία έχουν μείνει αδιερεύνητα.

«Εμείς θεωρούμε ότι η υπόθεση είναι ένα πολιτικοστρατιωτικό σκάνδαλο που είχε απλούστατα σκοπό να προστατεύσει τη φήμη της πολεμικής βιομηχανίας της Αμερικής, δηλαδή του προκεχωρημένου φυλακίου που είναι η Boeing αυτή τη στιγμή. Εχουμε κάνει αγωγή στα αμερικανικά δικαστήρια, ενώ άλλες δέκα οικογένειες έχουν κάνει στη Χαλκιδική. Και τη στιγμή που έχουμε δεκαπέντε αγωγές ανοιχτές στην Ελλάδα και την Αμερική, και ενώ ήδη έχουν ξεκινήσει οι δίκες μας στις ΗΠΑ και στις 4 Ιουνίου ξεκινά η δίκη στη Χαλκιδική, βλέπουμε να μεταδίδεται ελληνική τηλεοπτική εκπομπή που λέει, "ξέρετε, αυτά που κάνετε είναι ανοησίες, διότι έγινε έκρηξη". Υπονομεύεται, δηλαδή, μια ολόκληρη προσπάθεια των οικογενειών να διεκδικήσουν τις νόμιμες αποζημιώσεις τους από τους υπεύθυνους κατασκευαστές».

Ο κ. Γρηγορίου έχει επίσημα ζητήσει ορισμένα πρόσθετα στοιχεία για να επιβεβαιωθεί (ή να απορριφθεί) η θεωρία αυτή του κατασκευαστικού σφάλματος. Τα σημαντικότερα απ' αυτά τα στοιχεία είναι η μπροστινή πράσινη πτέρυγα, οι καταγραφείς βλαβών και οι δορυφορική φωτογράφηση της στιγμής της πτώσης. Ανεξάρτητα από την τοποθέτηση όλων των εμπλεκομένων στην υπόθεση απέναντι στη θεωρία του κατασκευαστικού λάθους, έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον ο τρόπος που αντιμετώπισαν αυτά τα αυτονόητα αιτήματα οι επίσημες ερευνητικές αρχές και ειδικότερα ο εισαγγελέας του Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης στην πρόσφατη πρότασή του.

Η πράσινη πτέρυγα

Το επίσημο πόρισμα δέχεται ότι η πράσινη μπροστινή πτέρυγα χτύπησε από τα αριστερά το ελικόπτερο και άνοιξε μια τεράστια τρύπα, απ' όπου φαίνεται ότι έχασε την ισορροπία του το ελικόπτερο και καταβυθίστηκε. Το κρίσιμο αυτό στοιχείο εξακολουθεί να βρίσκεται στο βυθό.

«Αυτή η πράσινη πτέρυγα είναι και το μεγάλο μυστικό της υπόθεσης», υποστηρίζει ο κ. Γρηγορίου. «Διότι αν η πτέρυγα είχε προβλήματα δομικής αντοχής ή προβλήματα κατασκευαστικά, ή αν εκδήλωσε άλλα προβλήματα κατά την πορεία της πτήσης, ή κατά τη χρήση στα τρία έτη που είχε γίνει η παραλαβή, αυτό θα προκύψει αν ανελκυστεί. Εχουμε λοιπόν το παράδοξο να φωτογραφίζεται στο βυθό, να είναι γνωστό το γεωγραφικό της στίγμα και να μην ανελκύεται, μόνη αυτή απ' όλα τα άλλα σημαντικά στοιχεία».

Το αίτημα να ανελκυστεί η πράσινη πτέρυγα απευθύνεται και προς τον ίδιο τον πρωθυπουργό, γιατί είναι ο κ. Καραμανλής εκείνος που έδωσε την εντολή να ανελκυστούν τα συντρίμμια. «Οταν ο πρωθυπουργός δίνει την εντολή ανελκύστε το Σινούκ για να βρούμε την αλήθεια και δεν το αφήνουμε στα 800 μέτρα βάθος, μια ομάδα συγκάλυψης παραβιάζει την πρωθυπουργική εντολή», τονίζει ο κ. Γρηγορίου.

«Ο πρωθυπουργός παραπλανήθηκε, διότι κατά παραβίαση της πρωθυπουργικής εντολής η πράσινη πτέρυγα που μιλάει από μόνη της έχει μείνει στο βυθό. Την πράσινη πτέρυγα τη ζητάνε και οι πραγματογνώμονες. Το πόρισμά τους λέει συγκεκριμένα ότι χωρίς να ανελκυστεί αυτή δεν μπορούμε να καταλήξουμε σε ασφαλή συμπεράσματα. Ρώτησα πριν από λίγες μέρες τον κ. Χρόνη του ΕΛΚΕΘΕ αν είναι δυνατή η ανέλκυσή της και μου το επιβεβαίωσε».

Και τότε γιατί δεν την τράβηξαν μαζί με τα άλλα συντρίμμια; Η απάντηση ήταν ότι δεν είχαν σχετική εντολή. «Ηταν στο πλοίο του ΕΛΚΕΘΕ η διυπουργική και τους έλεγε ποια κομμάτια να ανελκύσουν. Υπάρχει έγγραφο του αμερικανικού στρατού, το οποίο υποδεικνύει ποια κομμάτια πρέπει να ανελκυστούν (και επομένως ποια πρέπει να μείνουν στο βυθό)».

Οπως έχει ανακοινώσει η ίδια η κατασκευάστρια εταιρεία Boeing με τεχνική της οδηγία από τις 20/2/03, τρεις πτέρυγες από τις έξι του ελικοπτέρου είχαν τεχνικό ελάττωμα. Ηταν τρεις από τις 26 που παρουσίασαν πρόβλημα σε παγκόσμια κλίμακα. Και αυτές οι τρεις από τις 26 ήταν πάνω στο συγκεκριμένο ελικόπτερο. Αυτή η πράσινη πτέρυγα είναι μία από τις τρεις προβληματικές και δεν την ανελκύουν.

«Είχε το ελάττωμα κι έσπασε», συνεχίζει ο κ. Γρηγορίου. «Κι αν δεν έσπασε, όπως λέμε εμείς, πτερύγισε και χτύπησε στην αριστερή πλευρά του ελικοπτέρου. Το λέει και το πόρισμα. Αλλά και το πόρισμα του Πανεπιστημίου Πατρών λέει δύο σενάρια: είτε ότι μεταξύ τους πτερύγισαν οι έλικες, είτε ότι η πράσινη πτέρυγα έφυγε από την πορεία της και χτύπησε στην αριστερή πλευρά του ελικοπτέρου. Αυτά τα δύο σενάρια καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: Οτι η ελαττωματική πτέρυγα που ήταν μία από τις 3 του ελικοπτέρου και μία από τις 26 σε παγκόσμια κλίμακα, για την οποία η ίδια η Boeing είχε αμφιβολίες, είναι αυτή που έσπασε και δεν την τραβάνε επάνω».

Ο εισαγγελέας προτείνει να απορριφθεί το αίτημα ανέλκυσης της ελαττωματικής πτέρυγας: «Σχετικά με την ανέλκυση από το βυθό της πράσινης εμπροσθίας πτέρυγας του ελικοπτέρου (Fwd Green) παρατηρείται ότι στη δικογραφία δεν υπάρχει στοιχείο που να συνδέει και σε υποθετικό επίπεδο σεναρίου την κατάσταση των πτερύγων με την πτώση του ελικοπτέρου. Αλλωστε οι πτέρυγες εξετάστηκαν και οπτικά από τους πραγματογνώμονες και εξήχθησαν ανάλογα συμπεράσματα».

Οι καταγραφείς βλαβών

Ο αντίλογος από τον κ. Γρηγορίου είναι ότι, σύμφωνα με τους αμερικανούς τεχνικούς συμβούλους της πολιτικής αγωγής, «ο έλεγχος δεν γίνεται με το μάτι, όπως έλεγε η τεχνική οδηγία της Boeing, αλλά με υπερήχους. Επρεπε, δηλαδή, να είχαν ελεγχθεί με υπερήχους οι πτέρυγες και να είχαν αντικατασταθεί. Το δε κόστος είναι μηδαμινό. Στα μεγάλα αεροπορικά ατυχήματα το πρόβλημα μπορεί να προέλθει από ένα ασήμαντο εξάρτημα».

Ενα δεύτερο στοιχείο που λείπει από τη διερεύνηση είναι η εξέταση των δύο DECU (Digital Engine Control Unit), δηλαδή των δύο ψηφιακών μονάδων ελέγχου των δύο κινητήρων, όπου καταγράφονται οι βλάβες που σημειώνονται κατά τη διάρκεια της πτήσης: «Είναι χαρακτηριστικό ότι άφησαν κάτω στο βυθό την DECU της αριστερής πλευράς, όπου ήταν το πρόβλημα», παρατηρεί ο κ. Γρηγορίου.

«Υπάρχουν δύο καταγραφείς DECU, ένας για κάθε μηχανή. Και ο άλλος που ανελκύστηκε καταστράφηκε από μια, υποτίθεται, τυχαία ενέργεια. Επεσε, λέει, ένα κατσαβίδι μέσα!»

Αλλά η άποψη του κ. Γρηγορίου είναι άλλη: «Επρεπε, φαίνεται, να καταστραφεί, γιατί, όπως διαπιστώθηκε, αυτοί οι δύο καταγραφείς επικοινωνούσαν. Θα μπορούσαν δηλαδή, αν δεν είχε καταστραφεί, να πάρουν τα στοιχεία του αριστερού από τον δεξιό που είχε ανελκυστεί. Οταν διαπιστώσανε ότι επικοινωνούν αυτοί οι δύο καταγραφείς άρχισε μια βόλτα αυτού του DECU ανά την αμερικανική ήπειρο, ώσπου έπεσε κι ένα κατσαβίδι μέσα και καταστράφηκε τελείως.

»Εμείς ζητάμε να γίνει έλεγχος στους ψηφιακούς καταγραφείς των υπολοίπων έξι ελικοπτέρων της ίδιας παρτίδας που βρίσκονται στην Ελλάδα. Αν βγει ότι υπάρχουν ταυτόσημα προβλήματα, τότε δικαιώνεται η θέση μας ότι έχουν πρόβλημα οι καταγραφείς. Κι αν έχουν πρόβλημα οι καταγραφείς, έχει πρόβλημα το σύστημα συντονισμού των δύο μηχανών, και έχει πρόβλημα η τροφοδοσία με καύσιμο της μηχανής, πράγμα που επηρεάζει τη λειτουργία των ελίκων. Γιατί αυτός είναι ο ρόλος της έλικας, να έχει πτητικό έργο. Υπερφορτώθηκε η πτέρυγα, η οποία γνωρίζουμε από την τεχνική οδηγία της Boeing ότι έχει τεχνικό ελάττωμα, και συνέβη η τραγωδία».

Το δεύτερο αίτημα του κ. Γρηγορίου είναι λοιπόν να ελεγχθούν οι καταγραφείς βλαβών των άλλων έξι ελικοπτέρων, όπου θεωρεί ότι θα εντοπιστούν ίδιες βλάβες. Πού βασίζει αυτή τη θέση; «Υπάρχει μυστική αλληλογραφία του ΑΚΑΜΟ (Ακόλουθου Αμυνας στην Ουάσιγκτον) και του Γενικού Επιτελείου Στρατού, η οποία δεν μπαίνει στη δικογραφία, ενώ έχω υποβάλει αίτημα, με 8 συνημμένα έγγραφα, τα οποία θεωρώ κρίσιμα. Απ' αυτή την αλληλογραφία προκύπτουν οι λόγοι της πτώσης του Σινούκ. Προκύπτει δηλαδή ότι υπήρχε πρόβλημα στο σύστημα ελέγχου και συντονισμού των δύο μηχανών, που ήταν ηλεκτρονικό, γινόταν δηλαδή μέσω λογισμικού».

Δεν είναι πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι παρόμοιο: Στην Αγγλία έπεσε το 1994 ένα Σινούκ (διαφορετικής βέβαια γενιάς), το οποίο μετέφερε όλη την ηγεσία της ΜΙ5, της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας της Βρετανίας. Και διαπιστώθηκε ότι το πρόβλημα βρισκόταν στο λογισμικό των DECU, ενώ στην αρχή η πτώση αποδόθηκε σε δολιοφθορά και στη συνέχεια ενοχοποιήθηκαν οι δύο πιλότοι. Βέβαια, η RAF ακόμα δεν το παραδέχεται, αλλά η έκθεση «RAF Justice» που αποκάλυψε την υπόθεση θεωρείται εξαιρετικά έγκυρη ακόμα και από τη βρετανική Βουλή.

«Υπάρχουν, λοιπόν, εγγενώς ελαττωματικοί μηχανισμοί συντονισμού των ελίκων», σημειώνει ο κ. Γρηγορίου.

«Οταν δεν γίνεται σωστός συντονισμός, ο πιλότος θεωρεί ότι η μία μηχανή έχει επιτάχυνση και η άλλη υποεπιτάχυνση. Οταν ο πιλότος δεν αντιληφθεί το πρόβλημα της άνισης τροφοδοσίας μπορεί να κάνει ένα κλασικό λάθος. Να κατεβάσει τη μανέτα κάτω στη θέση ground, για να μπορέσει να ισορροπήσει τις δύο μηχανές. Εδώ τι έγινε λοιπόν; Ο πιλότος έκανε το κλασικό λάθος να κατεβάσει τη μανέτα, ενώ δεν έπρεπε να το κάνει. Αυτό βρίσκεται στο απόρρητο πόρισμα του ΓΕΣ, το οποίο δεν βγήκε στη δημοσιότητα ακριβώς γι' αυτό το λόγο. Γιατί παραδέχονται ότι είναι κατεβασμένη η μανέτα.

Οι δορυφορικές φωτογραφίες


»Αυτό σημαίνει ότι ο πιλότος βλέποντας την αναντιστοιχία των δύο μηχανών πήγε να τις εξισορροπήσει, κατεβάζοντας τη μανέτα. Αλλά έτσι μηδένισε αυτή τη μηχανή που είχε ήδη υποεπιτάχυνση και το ελικόπτερο έμεινε με μία πτέρυγα. Πάνω σ' αυτή την πτέρυγα πήγε όλο το πτητικό βάρος. Αυτή η πτέρυγα ήταν η ελαττωματική που έσπασε. Δεν άντεξε το βάρος γιατί είχε ελάττωμα. Για μας έσπασε και χτύπησε στα πλάγια. Για την πραγματογνωμοσύνη πτερύγισε. Δεν θέλουν να παραδεχτούν το εγγενές κατασκευαστικό ελάττωμα, που θα επιβάρυνε την Boeing. Και όμως ξέρουν ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει τυχαία. Γιατί δεν μπορεί το πόρισμα να λέει ότι η μία μηχανή είχε τροφοδοσία 2.300 και η άλλη να λέει ότι είχε 1.200. Αυτή η διαφορά σημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα στην τροφοδοσία. Και το πρόβλημα αυτό οφείλεται στο ότι το λογισμικό δεν τροφοδοτεί καλά τις δύο μηχανές. Αυτή είναι η θέση μας. Το Σινούκ έχει εγγενές κατασκευαστικό ελάττωμα».

Ο έλεγχος των έξι ελικοπτέρων της ίδιας παρτίδας επείγει, διότι ήδη η κυρία Μπακογιάννη έχει εκδηλώσει την πρόθεση της κυβέρνησης να τα στείλει στο Αφγανιστάν για να ενισχυθεί η ελληνική παρουσία: «Πρέπει να ελεγχθούν πριν φύγουν για το Αφγανιστάν», υποστηρίζει ο κ. Γρηγορίου, «διότι μετά θα τεθούν υπό την αμερικανική διοίκηση και βέβαια τότε μπορεί να γίνουν όλες οι απαραίτητες αλλοιώσεις και προσαρμογές ούτως ώστε να μην μπορέσουμε ποτέ να αποδείξουμε μέσα από τα άλλα έξι ότι όλη η παρτίδα είχε τεχνικό ελάττωμα».

Το τρίτο βασικό αίτημα της πολιτικής αγωγής σ' αυτή την υπόθεση είναι να ζητηθούν από τις αμερικανικές αρχές οι δορυφορικές εικόνες από το Αιγαίο, που σαρώνεται επί εικοσιτετραώρου βάσεως. «Εμείς το έχουμε ζητήσει από την αμερικανική πρεσβεία, από τον Τσένι και από το ΝΑΤΟ -δεν πήραμε καμία απάντηση».

Το ζήτησε αρχικά και το στρατοδικείο, αλλά έρχεται τώρα ο εισαγγελέας του στρατοδικείου στην πρότασή του και απορρίπτει το αίτημα με τον ακόλουθο εκπληκτικό συλλογισμό: «Παρέλκει, πιστεύουμε, η οποιαδήποτε αναφορά στον τέταρτο λόγο που προβάλλεται για περαιτέρω ανάκριση, για λήψη της δορυφορικής εικόνας του ατυχήματος από αρμόδιες υπηρεσίες, γιατί τέτοιες εικόνες ούτως ή άλλως ουδέποτε θα παραλαμβάναμε αν τις ζητούσαμε και υπήρχαν, επειδή ακριβώς αυτό θα ήταν ευθεία ομολογία και παραδοχή ότι από "κάποιους" παρακολουθούνται οι κινήσεις των πάντων και μάλιστα καταγράφονται ηλεκτρονικά για άγνωστους σκοπούς και αμφίβολη χρήση».

Μ' άλλα λόγια, δεν τα ζητάμε διότι αν υπάρχουν αυτά τα στοιχεία δεν πρόκειται να μας τα δώσουν διότι έτσι θα παραδέχονταν ότι μας παρακολουθούν! Πρόκειται για μια καθαρά «πολιτική» εκτίμηση που δεν έχει θέση σε ένα νομικό κείμενο. Και είναι, βέβαια, εκτός τόπου και χρόνου την εποχή που το Google Earth έχει γίνει παιχνιδάκι για μικρά παιδιά.

Παρόμοιας λογικής είναι και η άρνηση του εισαγγελέα να συγκατατεθεί στο αίτημα δικαστικής συνδρομής προς τις αρχές των ΗΠΑ: «Η τήρηση της διαδικασίας αυτής και αναποτελεσματική μπορεί να αποβεί και κυρίως χρονοβόρα, με κίνδυνο καταστροφής ή αλλοίωσης των πειστηρίων και επομένως αδυναμίας εργαστηριακής εξέτασής τους, ώστε να εντοπιστούν τα αίτια της πτώσης του ελικοπτέρου».

Ο κ. Γρηγορίου πιστεύει ότι η κυβέρνηση έχει ήδη ζητήσει και έχει ενημερωθεί από το ΝΑΤΟ για το δορυφορικό στίγμα του ελικοπτέρου και γνωρίζει ήδη τι ακριβώς έχει συμβεί, αλλά το θεωρεί κρατικό μυστικό.

«Δεν είναι δυνατόν να θεωρείται κρατικό μυστικό η τύχη του ελικοπτέρου όταν επιβαίνουν σ' αυτό 13 ιδιώτες. Εδώ υπάρχει μια σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ του στρατιωτικού απορρήτου, που θα μπορούσε να είναι σεβαστό, και του δικαιώματος των πολιτών να μάθουν την αλήθεια. Η κυβέρνηση έκανε το τεράστιο λάθος να διαθέσει στρατιωτικό μέσο σε πτήση VIP για τη μεταφορά ιδιωτών. Αυτό είναι κλασικό και ασυγχώρητο πολιτικό λάθος».

Πίσω, όμως, από το «λάθος» βρίσκεται κάτι σημαντικότερο: «Εμείς διαβλέπουμε μια σαφή προσπάθεια προστασίας της αμερικανικής πολεμικής βιομηχανίας, μετά από αίτημα της αμερικανικής κυβέρνησης. Το γεγονός ότι βρισκόμαστε μπροστά σε πολιτική παρέμβαση αποδεικνύεται από το γεγονός ότι, όταν το 2005 επρόκειτο να μεταφερθούν τα μισά συντρίμμια περίπου στα βρετανικά εργαστήρια της RAF (όπως είχε κανονίσει ο Ακριβός Τσολάκης, πρόεδρος της επιτροπής διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων) ή και ορισμένα σε ελληνικά εργαστήρια για να γίνει μη καταστροφική ανάλυση, επενέβησαν οι Αμερικανοί, λέγοντας ότι αν στείλετε αυτά τα εξαρτήματα στη Μ. Βρετανία θα αλλάξει συνολικά η θέση του αμερικανικού στρατού για συνεργασία πάνω στο θέμα».

«Καταστροφική ανάλυση»

Τελικά πήραν απόρρητα τμήματα της δικογραφίας (δηλαδή τα συντρίμμια) και τα έστειλαν στην Αμερική, στα εργαστήρια των κατασκευαστριών εταιρειών, μετατρέποντας τον ελεγχόμενο σε ελέγχοντα. Το αποτέλεσμα ήταν να γίνει σε πολλές περιπτώσεις καταστροφική ανάλυση (ανάλυση που απαιτεί διάλυση του υπό εξέταση αντικειμένου), ενώ ο μοναδικός καταγραφέας που διασώθηκε καταστράφηκε κι αυτός.

«Οι έλληνες πραγματογνώμονες δεν θα έπρεπε να είχαν υπογράψει αυτό το πόρισμα», είναι η γνώμη του κ. Γρηγορίου. «Θα έπρεπε να είχαν παραιτηθεί για λόγους αξιοπρέπειας. Βέβαια, ο σκληρός πυρήνας του κράτους γνωρίζει την αλήθεια. Λέγοντας σκληρό πυρήνα εννοούμε τις μυστικές υπηρεσίες και τους ανθρώπους που οργάνωσαν την ομάδα συγκάλυψης, η οποία ανέλαβε από τη στιγμή της πτώσης μέχρι τη στιγμή που εκδόθηκε το πόρισμα των πραγματογνωμόνων και συνεχίζουν και τώρα με την πρόταση του εισαγγελέα να καθοδηγούν όλη τη δικαστική και στρατιωτική διαδικασία».

Το ερώτημα είναι αν η αλήθεια θα φτάσει στη δημοσιότητα. Και πρώτα απ' όλα στους συγγενείς των θυμάτων της τραγωδίας.




Θεωρίες επί χάρτου

Μέχρι σήμερα έχουν διατυπωθεί τρεις διαφορετικές θεωρίες συνωμοσίας για την πτώση του μοιραίου «Σινούκ».

- Η πρώτη ήταν ότι πέρασε αεροπλάνο των Κυπριακών Αερογραμμών πάνω από το ελικόπτερο και η εκπομπή των αερίων είχε ως αποτέλεσμα την πτώση. Η υπόθεση αυτή πήρε δημοσιότητα από την εφημερίδα «Επενδυτής» τον Φεβρουάριο του 2005 και απασχόλησε επί μέρες πολλές τα μέσα ενημέρωσης, χωρίς να επιβεβαιωθεί.

- Το δεύτερο σενάριο αναπτύχθηκε στην εκπομπή του Χαρδαβέλλα «Αθέατος Κόσμος»: Ακούστηκε ότι ευθυνόταν το Deto-stop, το αντιεκρηκτικό υλικό που είχε προμηθευτεί για τα καύσιμα των μονάδων του ο στρατός μέσω του Γεωργίου Αλκιβιάδη Μητσοτάκη, μικρανιψιού του επίτιμου προέδρου της Νέας Δημοκρατίας. Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι αυτό το υλικό δεν χρησιμοποιήθηκε στις δεξαμενές καυσίμων των ελικοπτέρων και το σενάριο εγκαταλείφθηκε.

- Το τρίο σενάριο συνωμοσίας που κυοφορείτο από καιρό αλλά δεν είχε ακόμα συγκροτηθεί σε τεχνικό επίπεδο ήταν η εκδοχή της έκρηξης. Οτι δηλαδή υπήρχε εκρηκτικός μηχανισμός μέσα στο ελικόπτερο ή καταρρίφθηκε με βλήμα. Ορισμένα στοιχεία της πραγματογνωμοσύνης, όπως π.χ. το γεγονός ότι βρέθηκαν κομμένες οι πλεξούδες με την καλωδίωση του ελικοπτέρου, αποδόθηκαν από τους υποστηρικτές αυτής της άποψης σε έκρηξη. Αυτή η εκδοχή διατυπώθηκε εξαρχής από την ιατροδικαστική έκθεση της Αποστολίας Ακριβούση, τη μειοψηφική δηλαδή έκθεση της ομάδας πραγματογνωμόνων, η οποία αναφέρεται σε έκρηξη με άγνωστα αίτια.

Σε πιθανή έκρηξη αποδίδει η ιατροδικαστής τα χημικά εγκαύματα που εντοπίστηκαν σε σώματα επιβαινόντων.

Αντίθετη θέση γι' αυτό το ζήτημα διατύπωσε ο διεθνούς φήμης καθηγητής Ιατροδικαστικής Πίτερ Βανέζης, ο οποίος εκλήθη από τους συγγενείς των θυμάτων. «Ο Πίτερ Βανέζης», μας λέει ο δικηγόρος Στέλιος Γρηγορίου που εκπροσωπεί τις οικογένειες των θυμάτων, «είναι παγκοσμίως γνωστός, δεν είχε κανένα λόγο να παίξει παιχνίδι. Τον εμπιστεύομαι απολύτως. Σε σημαντικές πολιτικές υποθέσεις έχει πάρει θαρραλέα θέση. Ε, λοιπόν, ο Βανέζης είπε ότι δεν υπάρχει ίχνος εκρήξεως κι αυτά τα οποία βλέπουμε δεν είναι εγκαύματα, αλλά προέρχονται από τα χτυπήματα κατά την πρόσκρουση στην υδάτινη επιφάνεια, η οποία λειτουργεί ως ανένδοτη επιφάνεια».

Υπάρχει ένα ερώτημα πώς μπήχτηκαν μέσα στα σώματα αυτά τα 32 σωματίδια που εντοπίστηκαν. Ο πρώτος ιατροδικαστής που είχαν προσλάβει ως τεχνικό σύμβουλο οι συγγενείς των θυμάτων, ο Πάνος Γιαμαρέλλος, θεωρούσε ότι μπορεί αυτά να έχουν προέλθει από σύρσιμο των σωμάτων πάνω στις επιφάνειες του ελικοπτέρου κατά τη συντριβή. Από την ιατροδικαστική έκθεση της Ακριβούση δεν προκύπτουν το βάθος και τα σημεία που είχαν εντοπιστεί αυτά τα σωματίδια μέσα στα σώματα που εξετάστηκαν. «Ολα αυτά θα έπρεπε να είχαν ακτινογραφηθεί. Ομως δεν εξετάστηκε ακτινογραφικά κανένα σώμα. Κατά συνέπεια, όλα αυτά που λέγονται για το ζήτημα της έκρηξης είναι υποθετικά. Δεν βασίζονται σε πραγματικά ιατροδικαστικά δεδομένα». Η κυρία Ακριβούση έλεγξε επτά πτώματα και ο κ. Κουτσαύτης δέκα. Αλλά πολλά απ' αυτά ήταν διαμελισμένα. Στην ουσία, μόνο εννέα σώματα βρέθηκαν πλήρη. Αυτό το στοιχείο επίσης χρησιμοποίησε η έκθεση της Ακριβούση για να στηρίξει τη θέση της έκρηξης. Αλλά η άποψη του Κουτσαύτη είναι αντίθετη. Πάντως, κανένας από τους δύο ιατροδικαστές δεν ζήτησε ακτινογραφικό έλεγχο.

«Δεν θα ήθελα να αναλύσω σε έκταση τη θεωρία της έκρηξης», λέει ο κ. Γρηγορίου, «γιατί αν το κάνω, θα έχω πέσει στην παγίδα να ψάχνω ποια είναι η τρομοκρατική ενέργεια που δεν θα τη βρούμε ποτέ, και σε τελική ανάλυση θα παραμείνουν άγνωστα τα αίτια». Ο δικηγόρος είναι σαφής: «Δεν θέλω να αποκλείσω καμιά εκδοχή. Ακόμα και την έκρηξη δεν την αποκλείω, θεωρώ όμως ότι, αν συνέβη, θα ήταν δευτερογενής. Μεγαλύτερη δολιοφθορά για μένα είναι ότι η Ελλάδα παραλαμβάνει ελαττωματικά πολεμικά μέσα από τη φίλη και σύμμαχο Αμερική, η οποία όμως δεν αναλαμβάνει την ευθύνη, όταν ανακύπτουν προβλήματα. Μόλις συνέβη η τραγωδία, μπήκε μπρος ο μηχανισμός της συγκάλυψης για να διαφυλαχθεί η φήμη της κατασκευάστριας εταιρείας. Και δυστυχώς υπάρχουν και στην Ελλάδα ευήκοα ώτα, πρόθυμα να υπηρετήσουν τη λογική αυτής της συγκάλυψης».



ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Β. Κωστόπουλος, Σ. Τσαντζαλής, Π. Καραπαππάς
«Εξέταση και διερεύνηση των πτερύγων του ελικοπτέρου Chinook CH-47D του ελληνικού στρατού, ΕΣ 916»

Η μελέτη των επιστημόνων του Εργαστηρίου Τεχνικής Μηχανικής και Ταλαντώσεων του τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών και Αεροναυπηγών του Πανεπιστημίου Πατρών που έχει περιληφθεί στο επίσημο πόρισμα. Αναφέρεται στην πράσινη εμπρόσθια πτέρυγα που δεν έχει ανελκυσθεί.

«RAF Justice»
(«Computer Weekly», 1999)
Μελέτη 140 σελίδων που ανατρέπει την αρχική επίσημη θεωρία για τη συντριβή του βρετανικού στρατιωτικού Σινούκ που κατέπεσε το 1994 με τετραμελές πλήρωμα και 25 επιβαίνοντες, μεταξύ των οποίων πολλά στελέχη της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας ΜΙ5. Η αρχική πρόθεση των συντακτών της μελέτης ήταν η αποκατάσταση της μνήμης των νεκρών πιλότων, στους οποίους είχε αποδοθεί το δυστύχημα. Κατά την έρευνα διαπιστώθηκαν προβλήματα στο λογισμικό ελέγχου των κινητήρων του ελικοπτέρου. Η υπόθεση έφτασε στο βρετανικό Κοινοβούλιο, όπου υιοθετήθηκαν βασικά στοιχεία της, ανατρέποντας το πρώτο πόρισμα. Το τελικό πόρισμα της Βουλής των Λόρδων που εκδόθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2002 καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι πιθανό το γεγονός να οφείλεται σε τεχνικό πρόβλημα το δυστύχημα.

Simon Rogerson
«The Chinook Helicopter Disaster» (IMIS Journal, vol. 12, n. 2, April 2002)
Θεωρητικά συμπεράσματα από την υπόθεση της συντριβής του βρετανικού «Σινούκ» το 1994 και τη δημόσια συζήτηση που ακολούθησε. Εντοπίζονται οι εγγενείς δυσκολίες εξιχνίασης παρόμοιων δυστυχημάτων, επειδή παρεμβαίνουν προβλήματα λογισμικού, τα οποία μπορούν να ερευνήσουν αποτελεσματικά μόνο οι ίδιοι οι κατασκευαστές.

 

 

Ελευθεροτυπία, 6/4/2008

 

www.iospress.gr